0112-KDIL1-2.4012.271.2026.3.DM
Wydanie interpretacji indywidualnej - dotyczy podlegania opodatkowaniu dostawy majątku otrzymanego w spadku.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwa,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
10 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 22 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, w zakresie podlegania opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług planowanej sprzedaży domów wchodzących w skład spadku po zmarłym bracie (Spadkodawcy).
Uzupełnili go Państwo pismem z 23 lipca 2026 r. (wpływ 24 lipca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1) Zainteresowany będący stroną postępowania:
A.F
2) Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:
X.Y
3) Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:
B.F
4) Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:
C.F
5) Zainteresowany niebędący stroną postępowania:
D.F
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawcy jako Spadkobiercy składają wniosek o wydanie wspólnej indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku VAT oraz podatku PIT, w celu ustalenia skutków podatkowych planowanej sprzedaży wymienionych nieruchomości wchodzących w skład masy spadkowej.
Wnioskodawcy są Spadkobiercami (czterech rodzeństwa oraz mama), którzy nabyli majątek w drodze dziedziczenia ustawowego/testamentowego po zmarłym (...).
Na mocy zarejestrowanego Aktu Poświadczenia Dziedziczenia pod numerem Rep. A nr (…), rodzina nabyła spadek po zmarłym bracie (Spadkodawcy) z dobrodziejstwem inwentarza.
Zgodnie z dziedziczeniem ustawowym, Wnioskodawcy są współwłaścicielami w następujących udziałach: Mama – udział w spadku wynoszący 1/2 części i każdy z czworo rodzeństwa po 1/8 części.
Spadkodawca (E.F) zamieszkały przy ulicy (…) zmarł nagle (…) r.
E.F. prowadził jednoosobową działalność gospodarczą pod nazwą firmy ((…)), o numerze NIP ((…)) i był zarejestrowany jako czynny podatnik podatku od towarów i usług (VAT).
Jego działalność była w zakresie deweloperki (budowy i sprzedaży domów jednorodzinnych).
W ramach tej działalności, budował domy jednorodzinne, których powierzchnia użytkowa nie przekraczała (…) m2 (co kwalifikuje je do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym). W trakcie budowy, Spadkodawca dokonywał odliczeń podatku naliczonego VAT (23%) od materiałów i (8%) od usług. Część wybudowanych domów została przez niego sprzedana przed śmiercią z zastosowaniem stawki 8% VAT.
Spadkodawca rozliczył się i zapłacił podatki za domy które były przez niego sprzedane, ostatni dom był sprzedany w roku 2025.
Z dniem śmierci, zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy o CEIDG, byt prawny firmy Spadkodawcy wygasł. Spadkobiercy nie powołali zarządcy sukcesyjnego i podjęli wspólną decyzję o niekontynuowaniu działalności gospodarczej po zmarłym bracie.
W skład masy spadkowej weszło (...) budynków mieszkalnych jednorodzinnych w stanie deweloperskim i surowym zamkniętym o powierzchniach do (…) m2, w różnych lokacjach w (…). Budynki były wybudowane na działkach nabytych przez Spadkodawcę w różnych datach (ostatnie nabycia miały miejsce w roku 2020 roku).
Pozostałe składniki odziedziczonego majątku (dom prywatny i grunty rolne) nie są przedmiotem niniejszego wniosku, gdyż stanowią majątek prywatny nabyty przez zmarłego brata wiele lat temu.
Wszyscy Wnioskodawcy dopełnił obowiązków wynikających z ustawy o podatku od spadków i darowizn, składając w ustawowym terminie formularze SD-Z2 w (...) Urzędzie Skarbowym przy ulicy (…).
Nieruchomości nabyte w spadku nie są wykorzystywane w żadnej działalności gospodarczej i nie były ulepszane po śmierci brata.
Intencją Wnioskodawców jest jedynie spieniężenie odziedziczonego majątku w celu dokonania podziału spadku. Spadkobiercy planują w roku 2026 oraz w latach kolejnych dokonać sprzedaży wymienionych (...) domów w stanie deweloperskim i surowym, w tym samym stanie jak znajdowały się w chwili otwarcia spadku. Sprzedaż będzie dokonywana sukcesywnie, w miarę znajdowania nabywców. Środki uzyskane ze sprzedaży będą w całości użyte na podział majątku spadkowego (wyjście ze współwłasności) pomiędzy 5 spadkobierców. Nieruchomości zostaną sprzedane w obecnym stanie bez prowadzenia profesjonalnych działań marketingowych, ograniczając się jedynie do niezbędnych prac konserwatorskich mających na celu utrzymanie majątku w stanie niepogorszonym i ewentualnych napraw usterek technicznych potrzebnych do odebrania i sprzedaży nieruchomości. Wyjątkiem jest (...) domów, co zmarły brat wybudował w szeregowej zabudowie, które nie są podłączone do kanalizacji deszczowej. Z dokumentacji o pozwolenie na budowę wynika, że będą Państwo musieli zainstalować kanalizacje deszczową i podłączyć te działki do zbiornika przy głównej drodze. Te roboty są wymagane przez Nadzór Budowlany i muszą być skończone, żeby domy mogły być odebrane do sprzedaży. Sprzedaż będzie odbywać się bez zaciągania zewnętrznego finansowania (kredytów). Wnioskodawcy zamierzają korzystać z usług pośrednika nieruchomości na zasadach ogólnych, typowych dla obrotu prywatnego (standardowe ogłoszenia, kojarzenie stron, wypełnianie dokumentów).
Wnioskodawcy podkreślają, że jeden z współspadkobierców – A.F – prowadzi indywidualną działalność gospodarczą w branży budowlanej. Jednakże jego udziały w tych nieruchomościach, nabyte w drodze spadku, nie mają żadnego związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Nieruchomości te stanowią jego majątek prywatny, nabyty w drodze sukcesji uniwersalnej (spadek), a nie w ramach przedsiębiorstwa. Firma A.F nie miała żadnego powiązania z firmą zmarłego brata.
Doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego z 23 lipca 2026 r. (wpływ 24 lipca 2026 r.)
W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo, że odpowiedzi na pytania Ad. 1.1 do 9 są takie same dla wszystkich współwłaścicieli. Nikt z Państwa nie będzie nic osobno robił ze spadkiem, będą Państwo wspólnie sprzedawać nieruchomości i dzielić się sprawiedliwie według Państwa udziałów w spadku.
1. Proszę jednoznacznie wskazać, które nieruchomości są przedmiotem planowanej sprzedaży? Proszę wskazać numery ewidencyjne działek zabudowanych, które są objęte wnioskiem wspólnym.
Państwa odpowiedź:
Poniżej wskazują Państwo dwadzieścia nieruchomości, które Państwo odziedziczyli.
Wszystkie budynki są niewykończone i będą sprzedawane w takim stanie, w jakim zostały odziedziczone.
Wszystkie te budynki są przedmiotem planowanej sprzedaży, który dotyczy ten wniosek.
· (...) Budynków w stanie deweloperskim (Numery Księgi):
- (…);
· (...) Budynków w stanie surowym zamkniętym (Numery Księgi):
- (…).
2. Proszę wyjaśnić, w jaki sposób Pani B.F, Pani C.F, Pani X.Y, Pan D.F oraz Pan A.F – (dalej: Zainteresowani) – wykorzystywali/wykorzystują/będą wykorzystywać ww. nieruchomości (objęte zakresem wniosku wspólnego), będące przedmiotem planowanej sprzedaży, – łącznie dalej: nieruchomości – od momentu ich nabycia do momentu planowanej sprzedaży?
W szczególności:
a) czy korzystali/korzystają/będą Zainteresowani korzystali z nich dla swoich celów osobistych (w jaki sposób, do jakich celów)? Proszę wyjaśnić.
b) czy oddawali/oddają/będą Zainteresowani oddawali je w najem, dzierżawę albo do używania na podstawie innych umów? Jeśli tak, to proszę wskazać:
i. w jakim okresie (na jak długo) udostępniali Zainteresowani ww. nieruchomości osobom trzecim?
ii. czy i które nieruchomości były/są/będą dzierżawione/najmowane/używane na podstawie innych umów do dnia sprzedaży?
iii. czy udostępniali je Zainteresowani odpłatnie czy bezpłatnie?
iv. na podstawie jakiej umowy (najem, dzierżawa, użyczenie, inna umowa – jaka) ww. nieruchomości były/są/będą udostępniane osobom trzecim?
v. czy dokonywali/dokonują/będą Zainteresowani dokonywać rozliczeń z tytułu zawartej umowy/umów?
vi. czy dokumentowali/dokumentują/będą Zainteresowani dokumentować czynność najmu/dzierżawy/użyczenia? Jeśli nie, proszę wyjaśnić dlaczego?
Państwa odpowiedź:
Ad. I. 2a.
Wszystkie budynki, o które Państwo pytają we wniosku, są w stanie deweloperskim albo surowym, nie są wykończone i nie nadają się do zamieszkania. Od momentu nabycia nikt nie zamieszkał w tych budynkach. Budynki nie będą wykorzystywane przez spadkobierców dla celów osobistych. Budynki będą stały nie wykończone aż do sprzedaży.
Ad. I. 2b.
Wszystkie budynki, o które Państwo pytają we wniosku, są w stanie deweloperskim albo surowym, nie są wykończone, nie będą dzierżawione ani używane przez nikogo z Państwa ani inne osoby aż do sprzedaży.
3. Czy przez cały okres posiadania – od momentu nabycia w drodze dziedziczenia – aż do momentu sprzedaży, ww. nieruchomości były/są/będą wykorzystywane wyłącznie na cele osobiste (prywatne), niezwiązane z działalnością gospodarczą? Proszę wyjaśnić.
Państwa odpowiedź:
Wszystkie budynki są Państwa prywatną własnością od momentu nabycia w drodze dziedziczenia. Do momentu sprzedaży nie są i nie będą wykorzystywane przez Państwa do celów mieszkaniowych (ze względu na stan niewykończony), jak również do jakichkolwiek innych celów osobistych czy działalność gospodarczej.
4. Proszę wskazać, czy w stosunku do ww. nieruchomości – będących przedmiotem planowanej sprzedaży – do dnia sprzedaży – zamierzają Zainteresowani prowadzić jakieś działania, aby zwiększyć wartość tych nieruchomości lub uatrakcyjnić je dla potrzeb sprzedaży (np. ogrodzenie terenu, wydzielenie drogi wewnętrznej, inne działania zmierzające do zwiększenia wartości bądź atrakcyjności nieruchomości)? Jeśli tak, to proszę podać jakie to będą działania? Informacji należy udzielić odrębnie dla każdej nieruchomości.
Państwa odpowiedź:
W stosunku do tych (...) nieruchomości przy ulicy (...), wykonana zostanie jedynie kanalizacja deszczowa, gdyż jest ona wymagana przez Nadzór Budowlany – bez tych podłączeń sprzedaż budynków nie byłaby możliwa. Nie będą Państwo prowadzić żadnych innych prac mających na celu ulepszenie budynków, podniesienie ich wartości czy uatrakcyjnienie ich na potrzeby sprzedaży.
5. Czy ww. nieruchomości, będące przedmiotem planowanej sprzedaży, były/są/będą do dnia sprzedaży wykorzystywane przez Zainteresowanych w działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy? Jeżeli tak, to proszę wskazać na czym polegała ta działalność i w jakim okresie była/jest/będzie wykonywana?
Państwa odpowiedź:
Wszystkie nieruchomości nie były, nie są i do dnia sprzedaży nie będą wykorzystywane przez spadkobierców do prowadzenia działalności gospodarczej.
6. Czy z potencjalnym nabywcą ww. nieruchomości została/zostanie przez Zainteresowanych zawarta przedwstępna umowa kupna/sprzedaży? Jeśli tak, to proszę wskazać:
a) jakie warunki będzie zawierała umowa przedwstępna sprzedaży, zawarta z nabywcą, które należy spełnić, aby doszło do zawarcia ostatecznej umowy sprzedaży? Proszę o szczegółowe opisanie, jakie postanowienia dotyczące planowanej transakcji sprzedaży ww. nieruchomości wynikają/wynikać będą z zawartej umowy przedwstępnej (np. uzyskanie zgód, pozwoleń, opinii, decyzji itp.)?
b) jakie prawa i obowiązki wynikające z postanowień umowy przedwstępnej ciążyć będą na Zainteresowanych, a jakie na stronie kupującej? Proszę o szczegółowe opisanie;
c) czy po zawarciu umowy przedwstępnej strona kupująca na nieruchomościach będących przedmiotem planowanej sprzedaży, będzie dokonywała inwestycji infrastrukturalnych, które zwiększą ich atrakcyjność, jak np. ogrodzenie itp.? Jeżeli tak, to proszę o podanie jakich?
d) czy przyszły nabywca ponosił/ponosi/będzie ponosił jakiekolwiek nakłady finansowe związane z nieruchomościami od momentu podpisania umowy przedwstępnej do zawarcia umowy finalnej?
Państwa odpowiedź:
Wszystkie nieruchomości będą sprzedawane bez ulepszeń, w stanie, w jakim się obecnie znajdują. Zainteresowani nie zawarli jeszcze żadnej umowy przedwstępnej z potencjalnym nabywcą.
W przyszłości nie będą Państwo zawierać umów przedwstępnych, zawierane będą wyłącznie bezpośrednie umowy sprzedaży. Zawarcie ewentualnej umowy przedwstępnej będzie wyłącznie w sytuacji gdy kupujący będzie ubiegał się o kredyt hipoteczny w banku, i zawarcie takiej umowy będzie wymogiem banku do uzyskania finansowania.
7. Czy w ramach umowy przedwstępnej zamierzają Zainteresowani udzielić jakichkolwiek pełnomocnictw lub innego umocowania dla kupującego?
Państwa odpowiedź:
Nie. Zainteresowani nie zamierzają udzielać nabywcom żadnych pełnomocnictw ani innych umocowań prawnych w związku z zamierzoną sprzedażą.
8. Czy posiadają Państwo jeszcze inne nieruchomości przeznaczone w przyszłości do sprzedaży? Jeśli tak, to ile i jakie, oraz:
a) kiedy i w jaki sposób weszli Państwo w posiadanie tych nieruchomości?
b) w jakim celu nabyli Państwo te nieruchomości?
c) w jaki sposób nieruchomości są wykorzystywane od momentu wejścia w ich posiadanie?
d) jaki charakter mają nieruchomości podlegające sprzedaży w przyszłości, tj. mieszkalne, użytkowe, gospodarcze czy usługowe, zabudowane bądź niezabudowane działki?
Państwa odpowiedź:
Tak, posiadają Państwo również prywatny dom Spadkodawcy, który służył mu do celów mieszkaniowych, oraz grunty orne nabyte przez Spadkodawcę wiele lat temu. Te nieruchomości dostali Państwo też w spadku, na razie nie mają Państwo planów sprzedawać tych nieruchomości i nie wiedzą Państwo jeszcze kiedy będą Państwo sprzedawać.
Księgi wieczyste tych nieruchomości:
(…)
Osobno, Pan A.F zaznaczył, tak jak było napisane we wniosku ORD-WS/A, że prowadzi swoją firmę w branży budowlanej, sprzedaje domy i płaci podatki na swój NIP. Ten spadek nie ma żadnego powiązania z jego firmą, ten spadek dostał jako majątek prywatny.
9. Czy zamierzają Państwo nabywać inne nieruchomości w celu ich sprzedaży?
Państwa odpowiedź:
Nie zamierzamy nabywać innych nieruchomości w celu ich sprzedaży.
Pytanie
Czy planowana sprzedaż domów wchodzących w skład spadku po zmarłym bracie (Spadkodawcy), dokonywana w celu podziału majątku spadkowego między współspadkobierców, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT) na podstawie art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, czy będzie stanowiła nieopodatkowane rozporządzanie majątkiem prywatnym Spadkobierców (pytanie oznaczone we wniosku nr 1)?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawców planowana sprzedaż 20 domów nabytych w drodze spadku nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT ani podatkiem PIT, ponieważ:
1. Wygaśnięcie firmy: (art. 30 ust. 2 ustawy o CEIDG)
Po śmierci brata, firma jego była wykreślona przez urząd CEIDG i jego działalność gospodarcza uległa zakończeniu. Skoro Spadkobiercy nie ustanowili zarządu sukcesyjnego, nieruchomości straciły charakter „towarów” i stały się składnikami majątku prywatnego nabytego w drodze spadku (co potwierdza złożenie SD-Z2 w Urzędzie Skarbowym).
2. Brak działalności gospodarczej (art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT)
Wnioskodawcy uważają, że sprzedaż nieruchomości nabytych w spadku nie spełnia przesłanek działalności gospodarczej z art. 15 ust. 1 i 2 o VAT.
Ponieważ zarząd sukcesyjny nie został powołany, przedsiębiorstwo zmarłego brata wygasło. Spadek wszedł do Państwa majątku prywatnego jako masa spadkowa, a nie jako towar handlowy. Sprzedaż ta nie będzie miała charakteru ciągłego ani zarobkowego w rozumieniu profesjonalnym, lecz jest jedynym możliwym sposobem na sprawiedliwy podział majątku spadkowego między 5 osób. Jako Spadkobiercy nie kontynuują Państwo działalności gospodarczej a sprzedaż ma charakter incydentalny, nagłe zdarzenie losowe i sprzedaż domów ma na celu upłynnienie odziedziczonego majątku prywatnego w celu podziału spadku. Spadkobiercy nie działają w charakterze „handlowców”, ponieważ nie kupili Państwo tych domów w celu dalszej odsprzedaży, lecz nabyli je przez spadek (charakter przymusowy). Nieruchomości będą sprzedawane stopniowo jak znajdą Państwo kupca, trudno jest sprzedać (...) domów jednemu kupcowi naraz. Będą Państwo sprzedawać te domy w stanie surowym i deweloperskim tak jak Państwo dostali. Nie będą Państwo wykańczać ani ulepszać tych domów z wyjątkiem potrzebnych prac konserwatorskich niezbędnych do utrzymania nieruchomości w dobrym stanie technicznym, ewentualnych napraw usterek technicznych potrzebnych do odebrania domów do sprzedaży i instalacji kanalizacji deszczowej jak było opisane w stanie faktycznym. Sprzedaż nie będzie miała charakteru zorganizowanego ani ciągłego. Korzystanie z agenta nieruchomości jest powszechna praktyką osób fizycznych i nie czyni z Państwa deweloperów ani handlowców. Sama wyprzedaż majątku prywatnego w celu podziału spadku nie czyni z nas podatników podatku od towarów i usług (VAT).
3. Interpretacja Ministra Finansów (PT3.8101.1.2020)
Wnioskodawcy wskazują, że zgodnie z interpretacją przedstawioną przez Ministra Finansów w interpretacji ogólnej (PT3.8101.1.2020), Minister Finansów wskazał, że w sytuacji, gdy działalność gospodarcza spadkodawcy została zlikwidowana z chwilą śmierci (wobec nieustanowienia zarządu sukcesyjnego), a spadkobiercy wyprzedają nabyte w drodze spadku nieruchomości w celu podziału majątku, to taka sprzedaż nie nosi znamion działalności gospodarczej.
Spadkobiercy realizują wówczas jedynie swoje prawo do rozporządzania majątkiem prywatnym, co wyklucza ich z grona podatników podatku VAT na podstawie art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.
4. Sama liczba nieruchomości nie decyduje o podatku VAT (TSUE C-180/10 i C-181/10)
Wnioskodawcy nie nabyli domów w celu handlowym (nabycie losowe – spadek). Zgodnie z wyrokami Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej TSUE (C-180/10 i C-181/10), Trybunał orzekł, że sam fakt sprzedaży dużej liczby nieruchomości nie czyni ze spadkobiercy podatnika VAT, jeśli nie podejmuje on aktywnych działań marketingowych typowych dla profesjonalnych handlarzy. Sama liczba nieruchomości nie wskazuje na działalność gospodarczą.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwana dalej „ustawą”, nie precyzuje wprost skutków prawnych związanych ze śmiercią podatnika podatku od towarów i usług, jednakże śmierć podatnika jest jedną z form zakończenia bytu prawnego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, a więc również zakończeniem występowania podmiotu w obrocie gospodarczym w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Według art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów
i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Towarem jest także udział w prawie własności. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 s. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE Rady”:
Państwa członkowskie mogą uznać za rzeczy:
1) określone udziały w nieruchomości,
2) prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości,
3) udziały i inne równoważne udziałom tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części.
Zaznaczenia wymaga, że na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, również zbycie udziału w towarze (np. współwłasności nieruchomości) stanowi odpłatną dostawę towarów. Powyższe potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uchwale 7 sędziów z 24 października 2011 r., sygn. akt I FPS 2/11.
Zatem, w świetle powołanych powyżej przepisów zbycie nieruchomości (gruntów oraz udziałów w nich, ale i budynków czy budowli) traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, która to czynność podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.), zwanej dalej Kodeksem cywilnym.
Na mocy art. 195 Kodeksu cywilnego:
Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).
Współwłasność nie jest instytucją samodzielną, lecz stanowi odmianę własności i charakteryzuje się tym, że własność rzeczy (ruchomej lub nieruchomej) przysługuje kilku podmiotom. Do współwłasności stosuje się – jeśli co innego nie wynika z przepisów poświęconych specjalnie tej instytucji – przepisy odnoszące się do własności.
Należy zatem uznać, że udział każdego ze współwłaścicieli jest ze swej istoty szczególną postacią prawną własności.
Jak stanowi art. 196 § 1 Kodeksu cywilnego:
Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną.
Na podstawie art. 196 § 2 Kodeksu cywilnego:
Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu.
Przepis art. 198 Kodeksu cywilnego stanowi, że:
Każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli.
Współwłaściciel ma względem swojego udziału pozycję wyłącznego właściciela. Ze względu na charakter udziału, każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Rozporządzanie udziałem polega na tym, że współwłaściciel może zbyć swój udział.
Wskazać należy, że nie każda czynność, która stanowi dostawę towarów lub świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Określona czynność jest opodatkowana podatkiem VAT, jeśli zostanie wykonana przez podatnika, a więc osobę prowadzącą działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania. Zatem, czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej.
Analizując powyższe przepisy stwierdzić należy, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy, mamy do czynienia z podatnikiem podatku od towarów i usług jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
Na podstawie art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:
„Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności. „Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
Jednocześnie w art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE wskazano, że:
Państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi, w szczególności jednej z następujących transakcji:
a) dostawa budynku lub części budynku oraz związanego z nim gruntu, przed pierwszym zasiedleniem;
b) dostawa terenu budowlanego.
W myśl art. 12 ust. 3 Dyrektywy 2006/112/WE:
Do celów ust. 1 lit. b) „teren budowlany” oznacza każdy grunt nieuzbrojony lub uzbrojony, uznawany za teren budowlany przez państwa członkowskie.
Z przytoczonych regulacji prawa wspólnotowego wynika, że podatnikiem podatku od towarów i usług może być każda osoba, która okazjonalnie dokonuje czynności opodatkowanych, przy czym czynności te winny być związane z działalnością zdefiniowaną jako działalność gospodarcza, tj. wszelką działalnością producentów, handlowców i osób świadczących usługi, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie.
Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle powyższych przepisów jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Właściwym zatem jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej ani też nie został wykorzystany w trakcie jego posiadania na cele działalności gospodarczej.
W kontekście powyższych rozważań, nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.
Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając grunt działa w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). Przejawem zaś takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być np.: nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym, na tego rodzaju aktywność „gospodarczą” wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.
Zatem, w kwestii podlegania opodatkowaniu sprzedaży ww. nieruchomości istotne jest, czy w celu dokonania ich sprzedaży, podjęli Państwo aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawcę w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Skutkowałoby to koniecznością uznania Państwa za podmioty prowadzące działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatników podatku od towarów i usług.
Dodatkowo należy wskazać, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą, sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, czy też prowadzenia działalności, ani też w trakcie posiadania nie został wykorzystany do działalności gospodarczej.
Z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10) wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą.
Inaczej jest natomiast – jak wyjaśnił Trybunał – w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy. Zatem, za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
Pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy o VAT, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z dnia 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.
Ze wskazanych powyżej orzeczeń wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania nieruchomości w ramach majątku osobistego.
Uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. W przypadku osób fizycznych, które dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej, należy szczególnie wnikliwie przeanalizować okoliczności, w jakich będzie realizowana transakcja. Co do zasady bowiem osoby fizyczne, które dokonują transakcji w ramach zarządu majątkiem prywatnym, wykluczone są z grona podatników VAT.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że są Państwo Spadkobiercami (czterech rodzeństwa oraz mama), którzy nabyli majątek w drodze dziedziczenia ustawowego/testamentowego po zmarłym (...). Zgodnie z dziedziczeniem ustawowym, Wnioskodawcy są współwłaścicielami w następujących udziałach: Mama – udział w spadku wynoszący 1/2 części i każdy z czworo rodzeństwa po 1/8 części. Spadkodawca prowadził jednoosobową działalność gospodarczą i był zarejestrowany jako czynny podatnik podatku od towarów i usług (VAT). Jego działalność była w zakresie deweloperki (budowy i sprzedaży domów jednorodzinnych). Z dniem śmierci, byt prawny firmy Spadkodawcy wygasł. Spadkobiercy nie powołali zarządcy sukcesyjnego i podjęli wspólną decyzję o niekontynuowaniu działalności gospodarczej po zmarłym bracie. W skład masy spadkowej weszło (...) budynków mieszkalnych jednorodzinnych w stanie deweloperskim i surowym zamkniętym. Wszyscy Wnioskodawcy dopełnił obowiązków wynikających z ustawy o podatku od spadków i darowizn, składając w ustawowym terminie formularze SD-Z2 w pierwszym Urzędzie Skarbowym przy ulicy (…). Nieruchomości nabyte w spadku nie są wykorzystywane w żadnej działalności gospodarczej i nie były ulepszane po śmierci brata. Państwa intencją jest jedynie spieniężenie odziedziczonego majątku w celu dokonania podziału spadku. Planują Państwo w roku 2026 oraz w latach kolejnych dokonać sprzedaży wymienionych 20 domów w stanie deweloperskim i surowym, w tym samym stanie jak znajdowały się w chwili otwarcia spadku. Sprzedaż będzie dokonywana sukcesywnie, w miarę znajdowania nabywców. Środki uzyskane ze sprzedaży będą w całości użyte na podział majątku spadkowego (wyjście ze współwłasności) pomiędzy 5 spadkobierców. Nieruchomości zostaną sprzedane w obecnym stanie bez prowadzenia profesjonalnych działań marketingowych, ograniczając się jedynie do niezbędnych prac konserwatorskich mających na celu utrzymanie majątku w stanie niepogorszonym i ewentualnych napraw usterek technicznych potrzebnych do odebrania i sprzedaży nieruchomości. Wyjątkiem jest (...) domów, co zmarły brat wybudował w szeregowej zabudowie, które nie są podłączone do kanalizacji deszczowej. Z dokumentacji o pozwolenie na budowę wynika, że będą Państwo musieli zainstalować kanalizacje deszczową i podłączyć te działki do zbiornika przy głównej drodze. Te roboty są wymagane przez Nadzór Budowlany i muszą być skończone, żeby domy mogły być odebrane do sprzedaży. Sprzedaż będzie odbywać się bez zaciągania zewnętrznego finansowania (kredytów). Zamierzają Państwo korzystać z usług pośrednika nieruchomości na zasadach ogólnych, typowych dla obrotu prywatnego (standardowe ogłoszenia, kojarzenie stron, wypełnianie dokumentów). Przedmiotem planowanej sprzedaży, który dotyczy ten wniosek:
• (...) Budynków w stanie deweloperskim (Numery Księgi):
· ((…);
• (...) Budynków w stanie surowym zamkniętym (Numery Księgi):
· (…).
Wszystkie budynki, o które Państwo pytają we wniosku, są w stanie deweloperskim albo surowym, nie są wykończone i nie nadają się do zamieszkania. Od momentu nabycia nikt nie zamieszkał w tych budynkach. Budynki nie będą wykorzystywane przez Państwa dla celów osobistych. Budynki będą stały nie wykończone aż do sprzedaży. Wszystkie budynki, o które Państwo pytają we wniosku, są w stanie deweloperskim albo surowym, nie są wykończone, nie będą dzierżawione ani używane przez nikogo z Państwa ani inne osoby aż do sprzedaży. Wszystkie budynki są Państwa prywatną własnością od momentu nabycia w drodze dziedziczenia. Do momentu sprzedaży nie są i nie będą wykorzystywane przez Państwa do celów mieszkaniowych (ze względu na stan niewykończony), jak również do jakichkolwiek innych celów osobistych czy działalność gospodarczej. W stosunku do tych (...) nieruchomości przy ulicy (...), wykonana zostanie jedynie kanalizacja deszczowa, gdyż jest ona wymagana przez Nadzór Budowlany – bez tych podłączeń sprzedaż budynków nie byłaby możliwa. Nie będą Państwo prowadzić żadnych innych prac mających na celu ulepszenie budynków, podniesienie ich wartości czy uatrakcyjnienie ich na potrzeby sprzedaży. Wszystkie nieruchomości nie były, nie są i do dnia sprzedaży nie będą wykorzystywane przez spadkobierców do prowadzenia działalności gospodarczej. Wszystkie nieruchomości będą sprzedawane bez ulepszeń, w stanie, w jakim się obecnie znajdują. Zainteresowani nie zawarli jeszcze żadnej umowy przedwstępnej z potencjalnym nabywcą. W przyszłości nie będą Państwo zawierać umów przedwstępnych, zawierane będą wyłącznie bezpośrednie umowy sprzedaży. Zawarcie ewentualnej umowy przedwstępnej będzie wyłącznie w sytuacji gdy kupujący będzie ubiegał się o kredyt hipoteczny w banku, i zawarcie takiej umowy będzie wymogiem banku do uzyskania finansowania. Nie zamierzają Państwo udzielać nabywcom żadnych pełnomocnictw ani innych umocowań prawnych w związku z zamierzoną sprzedażą.
Państwa wątpliwości w analizowanej sprawie dotyczą podlegania opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług planowanej sprzedaży domów wchodzących w skład spadku po zmarłym bracie (Spadkodawcy).
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że odziedziczony majątek po zmarłym był uprzednio wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej. Byt prawny podatnika – osoby fizycznej, na którego przepisy podatkowe nakładają obowiązek podatkowy, ustaje z chwilą jego śmierci.
Zgodnie bowiem z art. 7 § 1 Ordynacji podatkowej (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.):
Podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu.
W kontekście niniejszej sprawy należy wskazać, że stosownie do art. 922 § 1 ustawy Kodeks Cywilny:
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
W myśl art. 922 § 2 k.c.:
Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.
Organy podatkowe uzyskują informację o śmierci podatnika na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 151 ze zm.).
Zgodnie z art. 12 ust. 2 ww. ustawy:
W przypadku zgonu lub ustania bytu prawnego podatnika nadany NIP wygasa, z wyjątkiem przypadków wymienionych w ust. 1-1b.
Należy również zaznaczyć, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 1a, 2 i 2a, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.
W myśl art. 97 § 2 Ordynacji podatkowej:
Jeżeli, na podstawie przepisów prawa podatkowego, spadkodawcy przysługiwały prawa o charakterze niemajątkowym, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, uprawnienia te przechodzą na spadkobierców pod warunkiem dalszego prowadzenia tej działalności na ich rachunek.
Zgodnie z art. 97 § 2a ustawy Ordynacja podatkowa:
Przepis § 2 stosuje się odpowiednio w przypadku dalszego prowadzenia działalności przez przedsiębiorstwo w spadku i ustanowienia zarządu sukcesyjnego.
Zatem z art. 97 § 2 i art. 97 § 2a ustawy Ordynacja podatkowa wynika, że spadkobiercy przejmują wszelkie majątkowe prawa i obowiązki, a prawa niemajątkowe w zależności od tego czy kontynuują działalność spadkodawcy czy nie.
Zgodnie z art. 97a § 1 Ordynacja podatkowa:
Odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe przedsiębiorstwa w spadku ponoszą zapisobierca windykacyjny kontynuujący prowadzenie tego przedsiębiorstwa, spadkobiercy zmarłego przedsiębiorcy, jeżeli nie został uczyniony zapis windykacyjny obejmujący przedsiębiorstwo w spadku, a także małżonek zmarłego przedsiębiorcy, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku. Przepis art. 98 stosuje się odpowiednio.
Natomiast art. 98 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że:
Do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe.
Zaznaczenia wymaga, że powołany powyżej art. 97 ustawy Ordynacja podatkowa, stanowi o prawach i obowiązkach spadkodawcy, które były związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, natomiast art. 97a dotyczy zobowiązań podatkowych przedsiębiorstwa w spadku.
Stosownie do art. 96 ust. 7 ustawy:
W przypadku śmierci podatnika naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu podatnika z rejestru jako podatnika VAT.
Należy zauważy również, że przepisy ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 170 ze zm.), wprowadziły specyficzny rodzaj podatnika, jaki stanowi przedsiębiorstwo w spadku.
W rozpatrywanej sprawie nie znajdą zastosowania ww. przepisy ustawy o zarządzie sukcesyjnym, gdyż nie powołali Państwo zarządcy sukcesyjnego i podjęli wspólną decyzję o niekontynuowaniu działalności gospodarczej po zmarłym bracie.
W tym przypadku przepisy przewidują następujące skutki podatkowe.
Zgodnie z art. 100 § 1 Ordynacji podatkowej:
Organ podatkowy orzeka w jednej decyzji o zakresie odpowiedzialności lub uprawnień poszczególnych spadkobierców na podstawie decyzji ostatecznych wydanych wobec spadkodawcy oraz jego zobowiązań wynikających z prawidłowych deklaracji.
W myśl art. 100 § 2 Ordynacji podatkowej:
Jeżeli deklaracja złożona przez spadkodawcę jest nieprawidłowa lub deklaracji nie złożono, orzekając o zakresie odpowiedzialności lub uprawnień spadkobierców, organ podatkowy jednocześnie ustala lub określa kwoty, o których mowa w art. 21 § 3 i 3a, art. 24 lub art. 74a.
Na podstawie art. 100 § 3 Ordynacji podatkowej:
Termin płatności przez spadkobiercę zobowiązań wynikających z decyzji o zakresie jego odpowiedzialności wynosi 14 dni od dnia jej doręczenia.
Zatem organ podatkowy określa nie tylko wysokość zobowiązań spadkodawcy, ale również – jeżeli sytuacja taka wystąpi – także wysokość nadpłaty lub zwrotu podatku. W związku z tym organ podatkowy wydając decyzję określa w niej prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego (na podstawie znanych organowi w dniu otwarcia spadku zobowiązań spadkodawcy), wysokość poniesionej straty uprawniającej spadkobierców do skorzystania, zgodnie z przepisami prawa podatkowego, z ulg podatkowych, wysokość nadpłaty lub zwrotu podatku, jeżeli ich wysokość będzie inna niż wykazana w deklaracji złożonej przez spadkodawcę albo spadkodawca nie złożył deklaracji.
Z informacji zawartych we wniosku wynika, że aktem poświadczenia dziedziczenia nabyli Państwo prawo do spadku po zmarłym bracie. W skład masy spadkowej wchodzi m.in. 20 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w stanie deweloperskim i surowym zamkniętym, z prowadzonej do dnia śmierci przez brata działalności gospodarczej, jednakże nie zamierzają Państwo kontynuować odziedziczonej działalności. Zamiarem Państwa jest sprzedaż majątku wchodzącego w skład masy spadkowej z odziedziczonej działalności.
Dostawa towarów (np. nieruchomości) podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana jest przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy. Dopiero po zdefiniowaniu podmiotu jako podatnika VAT dla danej czynności – co do zasady – mają dla określenia jego praw i obowiązków zastosowanie przepisy ustawy. Należy zatem ustalić, czy w odniesieniu do czynności sprzedaży ww. nieruchomości, spełniają Państwo przesłanki do uznania Państwa za podatnika podatku od towarów i usług.
W kontekście powyższych rozważań istotna jest więc ocena, czy z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że podjęli Państwo działania charakterystyczne dla profesjonalnego obrotu nieruchomościami. Ocena ta powinna przy tym uwzględniać nie tylko samodzielne znaczenie poszczególnych kryteriów kwalifikacji określonych działań jako cech charakteryzujących działalność handlową, ale też brać pod uwagę całokształt tychże działań, ich wzajemne uzupełnianie się i przydatność z punktu widzenia tego rodzaju działalności gospodarczej.
Uwzględniając powyższą analizę przepisów oraz przedstawione okoliczności sprawy wskazać należy, że w odniesieniu do sprzedaży udziałów w ww. nieruchomościach brak jest przesłanek pozwalających uznać, że dokonując ww. dostawy wystąpią Państwo w charakterze podatników w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzących działalność gospodarczą w myśl art. 15 ust. 2 ustawy.
W okolicznościach wskazanych w opisie sprawy, brak jest przesłanek świadczących o takiej aktywności Państwa w przedmiocie planowanej sprzedaży udziałów w ww. nieruchomościach, która byłaby porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem (brak przesłanek zawodowego – stałego i zorganizowanego charakteru takiej działalności). Nie wystąpił bowiem ciąg zdarzeń, które jednoznacznie przesądzają, że sprzedaż udziałów w przedmiotowej działce wypełnia przesłanki działalności gospodarczej. Nie podjęli Państwo takich aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, które świadczyłyby o angażowaniu środków w sposób podobny do wykorzystywanych przez handlowców. Działania podejmowane przez Państwa należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. Sprzedając ww. udziały w ww. nieruchomościach skorzystają Państwo z przysługującego Państwu prawa do rozporządzania własnym majątkiem, co oznacza, że nie wypełnią Państwo przesłanek zdefiniowanych w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy, i nie wystąpią Państwo w roli podatników podatku od towarów i usług prowadzących działalność gospodarczą – w stosunku do tej transakcji. W konsekwencji, sprzedaż udziałów w ww. nieruchomościach nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
W kontekście powyższych rozważań stwierdzić należy, że jeżeli nie będą Państwo w żaden sposób wykorzystywali nabytego w drodze spadku majątku a tylko dokonywali jego sprzedaży wówczas nie wystąpią przesłanki pozwalające uznać Państwa za podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą w myśl art. 15 ust. 2 ustawy. Tym samym dokonując planowanej sprzedaży nie będą Państwo uznani za podatnika podatku VAT, a jedynie będą korzystali z przysługującego Państwu prawa do rozporządzania własnym majątkiem.
Podsumowując, mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis sprawy oraz powołane regulacje ustawy o podatku od towarów i usług stwierdzam, że z tytułu sprzedaży udziałów w ww. nieruchomościach – domów wchodzących w skład spadku po zmarłym bracie – nie będą Państwo działać w charakterze – zdefiniowanego w art. 15 ust. 1 ustawy – podatnika podatku VAT, prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Zatem, transakcja sprzedaży udziałów w ww. nieruchomościach nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy.
Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1 należało uznać za prawidłowe.
Niniejsze rozstrzygnięcie jest spójne z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z 6 listopada 2024 r. sygn. akt I FSK 1014/21, z 24 października 2024 r. sygn. akt I FSK 265/21, z 11 października 2024 r. sygn. akt I FSK 364/21, z 21 października 2024 r. sygn. akt I FSK 347/21, z 23 lipca 2024 r. sygn. akt I FSK 1677/20, z 10 września 2024 r. sygn. akt I FSK 1675/20).
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:
Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jestem ściśle związany z przedstawionym we wniosku wspólnym opisem zdarzenia przyszłego. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego.
W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Podkreślam jednocześnie, że przy sprzedaży udziałów w ww. nieruchomościach, nie będą Państwo działali w charakterze podatników w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzących działalność gospodarczą, w myśl art. 15 ust. 2 ustawy, a ww. sprzedaż nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy pod warunkiem, że nie podejmą Państwo dodatkowych działań w stosunku do ww. nieruchomości, mogących zmienić ten stan rzeczy.
Zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej:
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
W związku z powyższym, wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (pytania). Inne kwestie przedstawione w opisie stanu faktycznego, bądź we własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być, zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, rozpatrzone.
Wskazuję również, że Państwa wniosek wspólny w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych (pytania nr 2 we wniosku) podlega odrębnemu rozstrzygnięciu.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Pan A.F (Zainteresowany będący stroną postępowania) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów