0112-KDIL1-2.4012.228.2026.2.NF

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części nieprawidłowe i w części prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe w części dotyczącej prawa do odliczenia podatku VAT faktur zakupu towarów i usług związanych z realizacją projektu oraz jest prawidłowe w części dotyczącej niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT otrzymanej dotacji.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

15 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 15 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:

·      prawa do odliczenia podatku VAT z faktur zakupu towarów i usług związanych z realizacją zadania projektu dla Biblioteki (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 1),

·      prawa do odliczenia podatku VAT z faktur zakupu towarów i usług związanych z realizacją zadania projektu dla SP ZOZ (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 2),

·      prawa do odliczenia podatku VAT z faktur zakupu towarów i usług związanych z realizacją zadania projektu dla budynku magazynowego w B (pytani oznaczone we wniosku jako nr 3),

·      prawa do odliczenia podatku VAT z faktur zakupu towarów i usług związanych z realizacją zadania projektu dla hydroforni – ujęcie wody w C, w D i w E (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 4),

·      prawa do odliczenia podatku VAT z faktur zakupu towarów i usług związanych z realizacją zadania projektu dla Ochotniczych Straż Pożarnych (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 5),

·      prawa do odliczenia podatku VAT z faktur zakupu towarów i usług związanych z realizacją zadania projektu dla świetlicy wiejskiej (dom ludowy) w F (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 6) oraz

·      niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT otrzymanej dotacji (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 7).

Uzupełnili go Państwo pismem z 7 czerwca 2026 r. (wpływ 7 czerwca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Gmina (dalej: Wnioskodawca) jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem VAT rozliczającym podatek od towarów i usług łącznie z jednostkami i zakładem budżetowym, które podlegają centralizacji z tytułu tego podatku. Jako podmiot prawa publicznego o charakterze określonym przepisami o samorządzie gminnym wykonuje zadania w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Zadania te są realizowane jako czynności stanowiące działalność statutową, jak i na podstawie umów cywilnoprawnych stanowiących działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Gmina jako podatnik VAT składa miesięczne stosowne dokumenty rozliczeniowe dla potrzeb podatku od towarów i usług. Jedną z podstawowych misji Gminy jest rozwój jej potencjału dla dobra mieszkańców, dbając o środowisko przyrodnicze, zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju.

Obecnie przystępuje do realizacji kolejnego projektu pn. „(…)”. W ramach projektu przewidziano wykonanie instalacji fotowoltaicznych wraz z magazynami energii, które mają na celu zmniejszenie zużycia energii, zwiększenie niezależności energetycznej Gminy oraz zmniejszenie emisyjności zanieczyszczeń. Projekt nie będzie negatywnie oddziaływał na środowisko, nie wpłynie na pogorszenie stanu środowiska naturalnego, co jest zgodne z zasadą zrównoważonego rozwoju w aspekcie europejskiej polityki walki ze zmianami klimatu i ochrony bioróżnorodności.

W zakres projektu wchodzi m.in. opracowanie projektu oraz budowa elementów instalacji paneli fotowoltaicznych na obiektach. Jej celem jest przede wszystkim produkcja energii elektrycznej, co pozwala na częściowe uniezależnienie się od zewnętrznych dostawców energii, obniżenie rachunków za prąd dzięki własnej produkcji energii, co przedkłada się na mniejsze koszty, ochronę środowiska, zwiększenie niezależności energetycznej. Projekt o nazwie „(…)” składa się z dwóch zadań inwestycyjnych.

Zadanie Nr 1 obejmuje budowę mikroinstalacji dla:

1)  Biblioteki w A,

2)  SP ZOZ w A – Ośrodek Zdrowia w D,

3)  Hydrofornia – ujęcie wody w C,

4)  Hydrofornia – ujęcie wody w D,

5)  Hydrofornia – ujęcie wody w E.

W odpowiedzi na wniosek złożony przez Gminę do Banku Ochrony Środowiska o udzielenie wsparcia finansowego, (…) marca 2026 r. została zawarta umowa na pokrycie wydatków poniesionych w zadaniu Nr 1, tj. : pożyczki w wysokości (…) zł (budowa instalacji fotowoltaicznych) oraz dotacji w wysokości (…) zł (montaż magazynów energii). Kwota Wydatków poniesionych w zadaniu nr 1 wg załącznika do biznesplanu wynosi (…) zł z czego środki własne to (…) zł.

Zadanie Nr 2 projektu obejmuje budowę mikroinstalacji dla:

1)  SP ZOZ – Ośrodek Zdrowia w A,

2)  OSP J,

3)  OSP E,

4)  OSP (świetlica wiejska) G,

5)  OSP H,

6)  Świetlica wiejska (dom ludowy) F,

7)  OSP I,

8)  Budynek magazynowy w B,

9)  OSP K.

W odpowiedzi na wniosek złożony przez Gminę do Banku Ochrony Środowiska o udzielenie wsparcia finansowego, (…) marca 2026 r. została zawarta umowa na pokrycie wydatków poniesionych w zadaniu Nr 2 z pożyczki w wysokości (…) zł na budowę instalacji fotowoltaicznych. Pokrycie łącznych kosztów inwestycji zamierzonego projektu pn. „(…)” wynosi: pożyczka (…) zł, dotacja (…) zł, środki własne (…) zł. Termin zakończenia realizacji inwestycji dla Zadania nr 1 to (…) maja 2026 r., natomiast dla Zadania nr 2 to (…) czerwca 2026 r.

Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w A jest podmiotem leczniczym prowadzonym w formie samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej. Może używać nazwy skróconej „SP ZOZ w A”. Siedziba mieści się w A. Swym działaniem obejmuje Ośrodek Zdrowia w A i Filię w D. Celem SP ZOZ w A jest prowadzenie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych służących zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania, promocji zdrowia, promowaniu zdrowotnego stylu życia oraz środowiskowych i indywidualnych czynników sprzyjających zdrowiu. SP ZOZ udziela nieodpłatnych świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych osobom uprawnionym, na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Gmina, która jest właścicielem nieruchomości stanowiących ww. działki zabudowane budynkami, w których mieszczą się Ośrodek Zdrowia w A oraz Ośrodek Zdrowia w D, oddała je w nieodpłatne użytkowanie dla SP ZOZ w A. Budynki te znajdują się na stanie majątku środków trwałych Gminy. Na podstawie umowy użyczenia działek i budynków, SP ZOZ prowadzi działalność statutową niepodlegającą czynnościom VAT. Gmina zawarła również umowę najmu z innym najemcą na część działki gruntu o powierzchni (…) m² wraz z częścią budynku o powierzchni (…) m² w Ośrodku Zdrowia w A. Najemca jest zobowiązany do wpłacania miesięcznego czynszu na podstawie wystawionej faktury VAT. Z powyższego wynika, że prowadzone czynności przez Gminę związane z budynkami SP ZOZ mają związek z przeznaczeniem zakupu dla czynności niepodlegających podatkowi VAT (działalność statutowa SP ZOZ) oraz czynności opodatkowanych (umowa najmu lokalu – sprzedaż opodatkowana).

Budynek magazynowy w B znajduje się na działce położonej w miejscowości Kolonia Zamek i jest na stanie majątku środków trwałych Gminy. Zawarto umowę użyczenia lokalu użytkowego w nieodpłatne używanie ze Spółdzielnią X, która ponosi opłaty za energię elektryczną na podstawie wystawianych przez Gminę faktur VAT, a więc czynności prowadzone przez Gminę związane z budynkiem magazynowym w B mają związek z czynnościami niepodlegającymi podatkowi VAT (użyczenie nieodpłatne lokalu) i czynnościami opodatkowanymi (sprzedaż energii elektrycznej).

Biblioteka. Jest ona samorządową instytucją kultury działającą w obrębie ogólnokrajowej sieci bibliotecznej. Służy rozwijaniu i zaspokajaniu potrzeb czytelniczych i informacyjnych mieszkańców Gminy, upowszechnianiu wiedzy i nauki, rozwoju kultury, dba o sprawne funkcjonowanie sieci bibliotecznej na terenie gminy. Biblioteka jest finansowana z budżetu Gminy, a także z dochodów własnych, darowizn, dotacji celowych i innych źródeł. Gospodarkę finansową prowadzi na zasadach określonych w ustawie o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej dlatego nie podlega centralizacji VAT z Gminą, która nie prowadzi wobec Biblioteki żadnych czynności opodatkowanych, zwolnionych ani niepodlegających.

Ochotnicze Straże Pożarne to jednostki ochrony przeciwpożarowej będące stowarzyszeniami. W ramach realizacji zadania własnego w zakresie ochrony przeciwpożarowej Gmina zapewnia, stosownie do posiadanych sił i środków, ochotniczym strażom pożarnym: obiekty, tereny, pojazdy i sprzęt specjalistyczny, środki ochrony indywidualnej, umundurowanie, w tym umundurowanie wyjściowe i środki łączności oraz ich utrzymanie, finansowanie szkoleń, ubezpieczenia strażaków ratowników OSP i kandydatów na strażaków ratowników OSP oraz członków i opiekunów młodzieżowych i dziecięcych drużyn pożarniczych, badania lekarskie strażaków ratowników OSP, wyżywienie strażaków ratowników OSP podczas prowadzenia działań ratowniczych, udziału w działaniach ratowniczych oraz akcjach ratowniczych. Koszty funkcjonowania ochotniczych straży pożarnych są pokrywane w szczególności z budżetów jednostek samorządu terytorialnego, środków z budżetu państwa, wpływów instytucji ubezpieczeniowych, środków pochodzących od osób fizycznych i osób prawnych przekazywanych w szczególności w formie dobrowolnych składek lub darowizn, środków pochodzących ze zbiórek publicznych oraz środków własnych. Jednostki OSP działają na zasadach stowarzyszeń i nie podlegają centralizacji VAT Gminy, która nie prowadzi wobec jednostek OSP żadnych czynności opodatkowanych, zwolnionych ani niepodlegających.

Świetlica wiejska (dom ludowy) w F

Na działkach nr ewidencyjny gruntu 1 i 2 w miejscowości F znajduje się budynek świetlicy wiejskiej będący miejscem integracji ludności lokalnej. Mieszkańcy wsi F mają dzięki temu większą dostępność do obiektów kultury. Budynek stwarza odpowiednie warunki do spotkań i kultywowania tradycji regionu i znaczenia zasobów przyrodniczych. Montaż instalacji fotowoltaicznych przyczyni się do podniesienia jakości wyposażenia budynku co pozwoli na realizację wielu pomysłów i zamierzeń. Świetlica wiejska pełni funkcję lokalnego centrum kulturalno-społecznego, którego głównym zadaniem jest integracja mieszkańców, organizacja czasu wolnego dla dzieci i młodzieży (gry, zabawy, zajęcia edukacyjne) oraz rozwój lokalnych zainteresowań i tradycji. Stanowi przestrzeń dla spotkań, warsztatów, działalności grup amatorskich, a także wspiera sołtysa w działaniach na rzecz wsi. Wszelkie działania są nieodpłatne i wynikają z zadań statutowych sołectwa. Oprócz ww. działalności jako zadania własne, czynności niepodlegające podatkowi VAT, Gmina zawarła umowę nieodpłatnego użyczenia części pomieszczeń lokalu świetlicy, za które najemca ponosi opłaty za media, na podstawie wystawionej przez Gminę faktury VAT, a więc występują czynności opodatkowane podatkiem VAT.

Hydrofornie – ujęcia wody w miejscowościach: E, C i D.

Zgodnie z uchwałą z czerwca 1998 r. w sprawie utworzenia zakładu budżetowego pod nazwą Zakład Gospodarki Komunalnej oraz uchwałą z lutego 2005 r. dot. zmian, zakład prowadzi działalność w zakresie gospodarki wodno-ściekowej, utrzymania i eksploatacji sieci wodociągowej i kanalizacyjnej na terenie gminy, poboru opłat za korzystanie z wody i odprowadzanie ścieków. Istniejący zakład budżetowy prowadzi działalność gospodarczą w imieniu i na rzecz Gminy w zakresie usług opodatkowanych wobec mieszkańców i przedsiębiorstw oraz usług niepodlegających opodatkowaniu VAT wobec innych jednostek podległych gminie.

Faktury dokumentujące wydatki związane z realizacją projektu pn. „(…)” będą wystawiane na Gminę indywidualnie na każdy obiekt opisany w zadaniu projektowym.

Gmina nabywając towary i usługi celem zrealizowania inwestycji w pierwszej kolejności dokona alokacji wydatków związanych z czynnościami opodatkowanymi, zwolnionymi lub niepodlegającymi o których mowa w art. 86 ust. 1- 2, art. 90 ust. 3 ustawy o VAT lub ustawy § 3 ust. 2 rozporządzenia. Jako podatnik VAT Gmina ściśle przestrzega zasad:

1.  Przeznaczenie zakupu (czynności) opodatkowane: odliczanie podatku w pełnej wysokości.

2.  Zwolnione: brak prawa do odliczenia.

3.  Niepodlegające: brak prawa do odliczenia.

4.  Opodatkowane i niepodlegające: wg prewspółczynnika.

5.  Opodatkowane i zwolnione: wg współczynnika (proporcji).

6.  Opodatkowane, zwolnione i niepodlegające: wg prewspółczynnika, a następnie współczynnika (proporcji).

Wyliczony do stosowania w roku 2026 współczynnik (proporcja) dla gminy jako urzędu obsługującego jst wynosi 87%, natomiast prespółczynnik wynosi 2%. Prewspółczynnik stosowany w zakładzie budżetowym gminy (ZGK) stosowany w roku 2026 wynosi 95%.

Realizacja projektu będzie uzależniona od przyznania środków finansowych, gdyż w przypadku ich nieuzyskania, Gmina zrezygnowałaby z realizacji danej inwestycji lub odłożyłaby ją w czasie, gdyż nie posiada własnych środków na realizację tak dużej inwestycji. Otrzymane przez Gminę środki finansowe nie mogą być przeznaczone na inny cel. Nie mogą być również przeznaczone na ogólną działalność Gminy. Będą przeznaczone tylko i wyłącznie na zapłaty wykonawcom i dostawcom za świadczone usługi lub dostawy towarów prowadzonej inwestycji. Dotacja przekazywana jest zaliczkowo, a w przypadku jej niewykorzystania w całości, część ta podlega zwrotowi. W trakcie postępowania przetargowego Gmina wyłoniła wykonawców z którymi zawarto umowy na wykonanie zadań określonego projektu.

Ponieważ na obiektach ujęcia wody – hydroforniach i budynku Biblioteki wybudowane zostaną magazyny energii, Rada Miejska uchwałą  z września 2024 r. wyraziła zgodę na utworzenie i przystąpienie do spółdzielni energetycznej.

Spółdzielnia Energetyczna, to spółdzielnia w rozumieniu ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze (t. j. Dz. U. z 2026 poz. 521) lub ustawy z dnia 4 października 2018 r. o spółdzielniach (t. j. Dz. U. z 2025 poz. 443), których przedmiotem działalności jest wytwarzanie energii elektrycznej lub biogazu, lub biogazu rolniczego, lub biometanu, lub ciepła w instalacjach odnawialnego źródła energii, obrót nimi lub ich magazynowanie, dokonywane w ramach działalności prowadzonej wyłącznie na rzecz tych spółdzielni oraz ich członków. Członkami nowopowstałej Spółdzielni Energetycznej będą: Gmina, Biblioteka w A, Gminny Ośrodek Kultury w A. Spółdzielnia energetyczna będzie między innymi produkować energię na potrzeby członków spółdzielni. Przystąpienie Gminy do Spółdzielni Energetycznej ma na celu obniżenie zapotrzebowania na energię elektryczną kupowaną od dystrybutorów, a w przyszłości dążenie do autonomiczności energetycznej. Produkcja energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, będzie miała wpływ na poprawę jakości środowiska naturalnego. Gmina, jako założyciel Spółdzielni Energetycznej będzie miała bezpośredni wpływ na realizowane przez nią zadania i jej bieżące funkcjonowanie.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego

1.  W związku z realizacją projektu pn. „(…)”, w okresie kwiecień – czerwiec 2026 r. Gmina dokonała zakupu następujących towarów i usług:

(…)

Projekt o nazwie „(…)” składa się z dwóch zadań inwestycyjnych. Zadanie Nr 1 obejmuje budowę mikroinstalacji dla:

1)  Biblioteki w A,

2)  SP ZOZ w A – Ośrodek Zdrowia w D,

3)  Hydrofornia – ujęcie wody w C,

4)  Hydrofornia – ujęcie wody w D,

5)  Hydrofornia – ujęcie wody w E.

Zadanie Nr 2 projektu obejmuje budowę mikroinstalacji dla:

1)  SP ZOZ – Ośrodek Zdrowia w A.

2)  OSP J,

3)  OSP E,

4)  OSP G,

5)  OSP H,

6)  Świetlica wiejska (dom ludowy) F,

7)  OSP I,

8)  Budynek magazynowy w B,

9)  OSP K.

2.  Zakupione towary i usługi w związku z realizacją projektu będą wykorzystywane do następujących czynności:

Zadanie Nr 1:

·      Biblioteka w A – brak występowania jakichkolwiek czynności, tj. opodatkowanych, zwolnionych lub niepodlegających;

·      SP ZOZ ośrodek w D – brak występowania jakichkolwiek czynności, tj. opodatkowanych, zwolnionych lub niepodlegających;

·      Hydrofornia – ujęcie wody w C – czynności opodatkowane i niepodlegające;

·      Hydrofornia – ujęcie wody w D – czynności opodatkowane i niepodlegające;

·      Hydrofornia – ujęcie wody w E – czynności opodatkowane i niepodlegające.

Zadanie Nr 2:

·      SP ZOZ ośrodek w A – czynności opodatkowane i niepodlegające;

·      OSP J – brak występowania jakichkolwiek czynności;

·      OSP E – brak występowania jakichkolwiek czynności;

·      OSP G – brak występowania jakichkolwiek czynności;

·      OSP H – brak występowania jakichkolwiek czynności;

·      Świetlica wiejska (dom ludowy) F – czynności opodatkowane i niepodlegające;

·      OSP I – brak występowania jakichkolwiek czynności;

·      Budynek magazynowy w B – czynności opodatkowane i niepodlegające;

·      OSP K – brak występowania jakichkolwiek czynności.

3.  Nie ma możliwości przyporządkowania całości kwot podatku naliczonego do poszczególnych rodzajów czynności. Zakupione towary i usługi będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług na podstawie wystawionych faktur VAT sprzedaży oraz niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie not księgowych między jednostkami podlegającymi centralizacji VAT.

4.  Gmina realizując projekt pn. „(…)” działa również w oparciu o zadania własne, o których mowa w art. 6 i 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2026 r. poz. 662). Są to działania gminy o znaczeniu lokalnym, a w szczególności zadania obejmujące sprawy ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej, gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego, wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz, działalności w zakresie telekomunikacji, lokalnego transportu zbiorowego, ochrony zdrowia, pomocy społecznej, w tym ośrodków i zakładów opiekuńczych, wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej, gminnego budownictwa mieszkaniowego, edukacji publicznej, kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, kultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych, targowisk i hal targowych, zieleni gminnej i zadrzewień, cmentarzy gminnych, porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego, ochrony ludności i obrony cywilnej, w tym tworzenia i utrzymywania zasobów ochrony ludności.

5.  Budynek Biblioteki jest własnością Gminy, który na podstawie umowy użyczenia został nieodpłatnie przekazany Bibliotece, natomiast część budynków Ochotniczych Straży Pożarnych jest własnością Gminy, a pozostała część budynków stowarzyszeń jakimi są jednostki OSP.

6.  Mikroinstalacje znajdujące się na budynkach Biblioteki oraz Ochotniczych Strażach Pożarnych są własnością Gminy. Na dzień dzisiejszy Gmina nie posiada jeszcze umów o użyczeniu mikroinstalacji.

7.  W odpowiedzi na pytanie „Czy w związku z montażem instalacji fotowoltaicznej będą Państwem prosumentem energii odnawialnej, w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 68 ze zm.) Informację proszę podać odrębnie dla każdego z realizowanych zadań w ramach projektu” wskazali Państwo, że: Biblioteka

Biblioteka w A jest członkiem Spółdzielni Energetycznej, w ramach której prowadzone są rozliczenia. Jednocześnie wskazuje się, że na ten moment, dla tego punktu nie planuje się prowadzenia rozliczeń w formule prosumenckiej.

SP ZOZ w D

Montaż instalacji fotowoltaicznej na budynku SPZOZ D pozwala na uzyskanie statusu prosumenta energii odnawialnej, zgodnie z art. 2 pkt 27a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 68 ze zm.) – prosumentem będzie SP ZOZ A.

Ujęcie wody – D

Montaż instalacji fotowoltaicznej na ujęciu wody D pozwala na uzyskanie statusu prosumenta energii odnawialnej, zgodnie z art. 2 pkt 27a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 68 ze zm.). Prosumentem będzie Gmina – zakład budżetowy – Zakład Gospodarki Komunalnej. Aktualnie proces zawierania umowy prosumenckiej dla tego punktu poboru energii jest w trakcie. Docelowo planuje się włączyć ten punkt do rozliczeń w Spółdzielni Energetycznej.

Hydrofornia – C

Montaż instalacji fotowoltaicznej na Hydroforni C pozwala na uzyskanie statusu prosumenta energii odnawialnej, zgodnie z art. 2 pkt 27a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 68 ze zm.). Prosumentem będzie Gmina – zakład budżetowy – Zakład Gospodarki Komunalnej. Aktualnie proces zawierania umowy prosumenckiej dla tego punktu poboru energii jest w trakcie. Docelowo planuje się włączyć ten punkt do rozliczeń w Spółdzielni Energetycznej.

Ujęcie wody – E

Montaż instalacji fotowoltaicznej na ujęciu wody E pozwala na uzyskanie statusu prosumenta energii odnawialnej, zgodnie z art. 2 pkt 27a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 68 ze zm.). Prosumentem będzie Gmina – zakład budżetowy – Zakład Gospodarki Komunalnej . Aktualnie proces zawierania umowy prosumenckiej dla tego punktu poboru energii jest w trakcie. Docelowo planuje się włączyć ten punkt do rozliczeń w Spółdzielni Energetycznej.

SP ZOZ w A

Montaż instalacji fotowoltaicznej na budynku SPZOZ A pozwala na uzyskanie statusu prosumenta energii odnawialnej, zgodnie z art. 2 pkt 27a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 68 ze zm.). Prosumentem będzie SP ZOZ A.

OSP w J

Umowa na dostarczanie energii do budynku OSP została zawarta między Gminą a Y, płatnikiem za zużycie energii elektrycznej jest Gmina. Planuje się zawarcie umowy prosumenckiej dla tego punktu poboru energii po jego instalacji, które realizowane będzie w IV kwartale roku 2026. Docelowo planuje się włączyć ten punkt do rozliczeń w Spółdzielni Energetycznej.

OSP w E

Umowa na dostarczanie energii do budynku OSP została zawarta między Gminą a Y, płatnikiem za zużycie energii elektrycznej jest Gmina. Planuje się zawarcie umowy prosumenckiej dla tego punktu poboru energii po jego instalacji, które realizowane będzie w IV kwartale roku 2026. Docelowo planuje się włączyć ten punkt do rozliczeń w Spółdzielni Energetycznej.

OSP H

Umowa na dostarczanie energii do budynku OSP została zawarta między Gminą a Y, płatnikiem za zużycie energii elektrycznej jest Gmina. Planuje się zawarcie umowy prosumenckiej dla tego punktu poboru energii po jego instalacji, które realizowane będzie w IV kwartale roku 2026. Docelowo planuje się włączyć ten punkt do rozliczeń w Spółdzielni Energetycznej.

OSP w G

Umowa na dostarczanie energii do budynku OSP została zawarta między Gminą a Y, płatnikiem za zużycie energii elektrycznej jest Gmina. Planuje się zawarcie umowy prosumenckiej dla tego punktu poboru energii po jego instalacji, które realizowane będzie w IV kwartale roku 2026. Docelowo planuje się włączyć ten punkt do rozliczeń w Spółdzielni Energetycznej.

Dom Ludowy w F

Umowa na dostarczanie energii do budynku została zawarta między Gminą a Y, płatnikiem za zużycie energii elektrycznej jest Gmina. Planuje się zawarcie umowy prosumenckiej dla tego punktu poboru energii po jego instalacji, które realizowane będzie w IV kwartale roku 2026. Docelowo planuje się włączyć ten punkt do rozliczeń w Spółdzielni Energetycznej.

OSP w I

Umowa na dostarczanie energii do budynku OSP została zawarta między Gminą a Y, płatnikiem za zużycie energii elektrycznej jest Gmina. Planuje się zawarcie umowy prosumenckiej dla tego punktu poboru energii po jego instalacji, które realizowane będzie w IV kwartale roku 2026. Docelowo planuje się włączyć ten punkt do rozliczeń w Spółdzielni Energetycznej.

Budynek magazynowy w B

Umowa na dostarczanie energii do budynku została zawarta między Gminą a Y, płatnikiem za zużycie energii elektrycznej jest Gmina. Planuje się zawarcie umowy prosumenckiej dla tego punktu poboru energii po jego instalacji, które realizowane będzie w IV kwartale roku 2026. Docelowo planuje się włączyć ten punkt do rozliczeń w Spółdzielni Energetycznej.

OSP w K

Umowa na dostarczanie energii do budynku OSP została zawarta między Gminą A a Y, płatnikiem za zużycie energii elektrycznej jest Gmina. Planuje się zawarcie umowy prosumenckiej dla tego punktu poboru energii po jego instalacji, które realizowane będzie w IV kwartale roku 2026. Docelowo planuje się włączyć ten punkt do rozliczeń w Spółdzielni Energetycznej.

8. 

Biblioteka

Instalacja fotowoltaiczna objęta zakresem wniosku będzie stanowiła mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

SP ZOZ w D

Instalacja fotowoltaiczna objęta zakresem wniosku będzie stanowiła mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Ujęcie wody – D

Instalacja fotowoltaiczna objęta zakresem wniosku będzie stanowiła mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Hydrofornia C

Instalacja fotowoltaiczna objęta zakresem wniosku będzie stanowiła mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Ujęcie wody – E

Instalacja fotowoltaiczna objęta zakresem wniosku będzie stanowiła mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

SP ZOZ w A

Instalacja fotowoltaiczna objęta zakresem wniosku będzie stanowiła mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

OSP w J

Instalacja fotowoltaiczna objęta zakresem wniosku będzie stanowiła mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

OSP w E

Instalacja fotowoltaiczna objęta zakresem wniosku będzie stanowiła mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

OSP H

Instalacja fotowoltaiczna objęta zakresem wniosku będzie stanowiła mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

OSP w G

Instalacja fotowoltaiczna objęta zakresem wniosku będzie stanowiła mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Dom Ludowy w F

Instalacja fotowoltaiczna objęta zakresem wniosku będzie stanowiła mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

OSP w I

Instalacja fotowoltaiczna objęta zakresem wniosku będzie stanowiła mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Budynek magazynowy w B

Instalacja fotowoltaiczna objęta zakresem wniosku będzie stanowiła mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

OSP w K

Instalacja fotowoltaiczna objęta zakresem wniosku będzie stanowiła mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

9.  W odpowiedzi na pytanie „Czy zostanie zawarta przez Państwa umowa z przedsiębiorstwem energetycznym? Jeżeli tak, to proszę wskazać:

a)  jakie zasady zostaną określone do rozliczenia wyprodukowanej z instalacji fotowoltaicznej energii elektrycznej?

b)  czy ww. umowa będzie przewidywała wynagrodzenie dla Państwa w związku z wyprodukowaną energią elektryczną z instalacji fotowoltaicznej?”

wskazali Państwo:

a)  Planuje się zawarcie umów prosumenckich dla wszystkich punktów poboru, w których zostaną wybudowane mikroinstalacje.

Niemniej jednak, niektóre punkty, które zostaną finalnie włączone do Spółdzielni Energetycznej, będą rozliczane zgodnie z art. 38c ustawy o OZE. Punkty, które nie wejdą w skład spółdzielni, pozostaną na umowach prosumenckich.

Aktualnie Gmina ma zawartą umowę ze Spółdzielnią Energetyczną, umowy Kompleksowe z Y oraz umowę Ramową z Y. Na podstawie powyższych umów następuje bilansowanie energii pobranej oraz wytworzonej, punktów które wchodzą w skład spółdzielni. W załączeniu przekazujemy umowę zawartą pomiędzy Gminą a Spółdzielnią Energetyczną oraz umowę ramową zawartą między Spółdzielnią a członkiem spółdzielni i Y oraz projekt umowy prosumenckiej (umowy takie będą zawierana oddzielnie do każdego punktu po przyłączeniu mikroinstalacji).

10. W odpowiedzi na pytanie „Czy w przypadku instalacji, o której mowa we wniosku, będą Państwo korzystali z rozliczenia ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w oparciu o art. 4 ust. 1 ustawy o odnawialnych źródłach energii?” wskazali Państwo, że

„Rozliczenie ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci, nie będzie następować na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 68 ze zm.)”.

11. W odpowiedzi na pytanie „Jeżeli odpowiedź na ww. pytanie jest twierdząca, to czy będą Państwo otrzymywali z tego tytułu wynagrodzenie?” wskazali Państwo, że „Nie dotyczy”.

12. Wnioskodawca wskazuje, iż punkty poboru energii (PPE) do momentu formalnego włączenia w struktury spółdzielni energetycznej rozliczane będą na indywidualnych zasadach systemu net-billing, w oparciu o art. 4 ust. 1a pkt 2. Z chwilą objęcia przedmiotowego punktu poboru systemem rozliczeń spółdzielni energetycznej, dotychczasowy model zostanie zakończony, a rozliczenia energii elektrycznej będą prowadzone na zasadach grupowego bilansowania ilościowego, zgodnie z art. 38c ustawy o odnawialnych źródłach energii.

13. Wnioskodawca wyjaśnia, że przedmiotowe instalacje fotowoltaiczne nie mieszczą się w przepisach określonych w art. 4d ust. 2 ustawy o odnawialnych źródłach energii. Instalacje od początku uruchomienia podlegają pod system rozliczeń net-billing na zasadach ogólnych (art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE) i nie przysługuje im prawo do korzystania z systemu opustów, o którym mowa w art. 4d ust. 2 ww. ustawy.

14. Okres I – Do czasu włączenia punktu do spółdzielni energetycznej (net-billing):

a)  W okresie funkcjonowania w systemie net-billing (art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE), Wnioskodawca będzie mógł wykorzystać wartość nadwyżki. Zgodnie z art. 4c ust. 2 ustawy o OZE, środki te tworzą depozyt prosumencki i mogą być wykorzystane na pomniejszenie rachunków za prąd przez okres 12 miesięcy od dnia ich przypisania do konta.

b)  Niewykorzystany w tym terminie depozyt nie „przepada” w całości. Zgodnie z art. 4 ust. 11 ustawy o OZE, sprzedawca zwraca Wnioskodawcy nadpłatę, jednak jej wysokość jest ustawowo ograniczona do maksymalnie 20% wartości energii wprowadzonej w danym miesiącu. Kwota powyżej tego limitu jest umarzana.

Okres II – Po włączeniu punktu do spółdzielni energetycznej (art. 38c ustawy o OZE):

a)  Z chwilą włączenia punktu poboru (PPE) do Spółdzielni Energetycznej, dotychczasowe konto w net-billingu zostaje zamknięte, a indywidualny mechanizm depozytu prosumenckiego (wraz z zasadą 12 miesięcy i zwrotem do 20%) przestaje obowiązywać.

b)  W docelowym modelu rozliczeń w ramach Spółdzielni (art. 38c ust. 3 ustawy o OZE), nadwyżki energii są bilansowane ilościowo w ujęciu godzinowym i sumarycznym wewnątrz całej spółdzielni (w stosunku 1 do 0,6). W tym systemie nie występuje pojęcie finansowego depozytu prosumenckiego, a wszelka niewykorzystana w danym okresie rozliczeniowym energia zasila wirtualny magazyn spółdzielni. Zgromadzone nadwyżki mogą być wykorzystane przez kolejne 12 miesięcy, po czym niewykorzystana energia bezpowrotnie przepada na rzecz sprzedawcy.

15. Całość energii elektrycznej wytworzonej przez instalacje fotowoltaiczne będzie przeznaczana na pokrycie własnych potrzeb energetycznych oraz – w zakresie punktów poboru energii wchodzących w skład Spółdzielni Energetycznej – na zaspokojenie potrzeb energetycznych jej członków, zgodnie z zasadami bilansowania określonymi w ustawie o odnawialnych źródłach energii.

16. Realizacja projektu jest ściśle uzależniona od dofinansowania ze źródeł zewnętrznych.

17. W przypadku nieotrzymania ww. dofinansowania Gmina zrezygnowałaby z realizacji danego projektu lub odłożyłaby go w czasie, gdyż nie posiada własnych środków na realizację tak dużej inwestycji. Otrzymane przez Gminę środki finansowe nie mogą być przeznaczona na inny cel. Nie mogą być również przeznaczone na ogólną działalność Gminy. Będą przeznaczone tylko i wyłącznie na zapłaty wykonawcom i dostawcom za świadczone usługi lub dostawy towarów prowadzonej inwestycji.

18. Po zakończeniu realizacji inwestycji, BOŚ przeprowadza weryfikację realizacji rzeczowych założeń inwestycji, mając na celu potwierdzenie realizacji inwestycji zgodnie z umową pożyczki-dotacji i osiągnięcia rezultatu oraz pozytywnie zweryfikowanym zakresem rzeczowym podanym we wniosku o pożyczkę-dotację. Rozliczenie pożyczki gmina przedkłada w BOŚ w terminie nie późniejszym niż 30 dni od daty zakończenia inwestycji lub w innym terminie za zgodą banku.

19. W ocenie Wnioskodawcy, przedmiotowa spółdzielnia energetyczna stanowi Spółdzielnię Energetyczną, o której mowa w art. 2 pkt 33 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Pytania

1.  Czy Gmina realizując projekt pn. „(…)” ma prawo do odliczenia podatku naliczonego od faktur zakupu towarów i usług związanych z realizacją zadania projektu dla: Biblioteki?

2.  Czy Gmina ma prawo do odliczenia podatku naliczonego od faktur zakupu towarów i usług związanych z realizacją zadania projektu dla SP ZOZ w A – Ośrodek Zdrowia w A oraz dla SP ZOZ w A – Ośrodek Zdrowia w D?

3.  Czy Gmina ma prawo do odliczenia podatku naliczonego od faktur zakupu towarów i usług związanych z realizacją zadania projektu dla: Budynek magazynowy w B?

4.  Czy Gmina ma prawo do odliczenia podatku naliczonego od faktur zakupu towarów i usług związanych z realizacją zadania projektu dla: Hydrofornia – ujęcie wody w C, hydrofornia – ujęcie wody w D, hydrofornia – ujęcie wody w E?

5.  Czy Gmina ma prawo do odliczenia podatku naliczonego od faktur zakupu towarów i usług związanych z realizacją zadania projektu dla: Ochotnicze Straże Pożarne?

6.  Czy Gmina ma prawo do odliczenia podatku naliczonego od faktur zakupu towarów i usług związanych z realizacją zadania projektu dla: Świetlica wiejska (dom ludowy) w miejscowości F?

7.  Czy otrzymane dofinansowanie na realizację projektu podlega opodatkowaniu?

Państwa stanowisko w sprawie

Ad 1

Gmina nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego od faktur zakupu towarów i usług związanych z realizacją zadania projektu dla Biblioteki. Jest ona samorządową instytucją kultury finansowaną z budżetu gminy, funkcjonuje na zasadach określonych w ustawie o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Nie podlega przepisom dot. centralizacji VAT.

Ad 2

Gmina ma prawo do częściowego odliczenia podatku naliczonego od faktur zakupu towarów i usług związanych z realizacją projektu dla SP ZOZ wg indywidualnego prewspółczynnika wyliczonego dla gminy (jako urzędu) na rok 2026 w wysokości 2% z przeznaczeniem zakupu dla czynności niepodlegających podatkowi VAT (działalność statutowa SP ZOZ) oraz czynności opodatkowanych (sprzedaż wody oraz odbiór ścieków, umowa najmu lokalu – sprzedaż opodatkowana).

Ad 3

Gmina ma prawo do częściowego odliczenia podatku naliczonego od faktur zakupu towarów i usług związanych z realizacją zadania projektu dla: Budynek magazynowy w B. Budynek jest na stanie majątku środków trwałych Gminy. Zawarto umowę użyczenia lokalu użytkowego w nieodpłatne używanie ze Spółdzielnią X”, która ponosi opłaty za energię elektryczną na podstawie wystawianych przez Gminę faktur VAT. Czynności prowadzone przez Gminę związane z budynkiem magazynowym w B mają związek z czynnościami niepodlegającymi podatkowi VAT (użyczenie nieodpłatne lokalu) i czynnościami opodatkowanymi (sprzedaż energii elektrycznej) uprawniają Gminę do częściowego odliczenia podatku VAT w wysokości 2%.

Ad 4

Gmina ma prawo do częściowego odliczenia podatku naliczonego od faktur zakupu towarów i usług związanych z realizacją zadania projektu dla: hydrofornia – ujęcie wody w C, hydrofornia – ujęcie wody w D, hydrofornia – ujęcie wody w E. Inwestycja budowy mikroinstalacji fotowoltaicznej (wraz z magazynami energii) na ujęciach wody w ww. miejscowościach poprawi jakość i wydajność oraz usprawni sprzedaż opodatkowaną i niepodlegającą. Wytworzona energia na obiektach poszczególnych hydroforni będzie ściśle związana z działalnością opodatkowaną i niepodlegającą gdyż powstała w efekcie inwestycji instalacja fotowoltaiczna będzie przez Gminę za pośrednictwem ZGK wykorzystywana do zasilania infrastruktury położonej na terenie ujęcia wody. Energia wyprodukowana przez instalację będzie zużywana aby zapewnić lepsze funkcjonowanie urządzeń wodnych na obiektach. Ponieważ Gmina osiąga zbyt niskie dochody z działalności prowadzonej jako „gmina – pojedynczo(urząd)” i posiada zbyt niski swój prewspółczynnik, dlatego mając do obsługi zakład budżetowy (ZGK) do prowadzenia działalności związanej z gospodarką wodno-ściekową dot. oczyszczalni ścieków, do stosowania odliczeń częściowych od faktur z przeznaczeniem zakupów(czynności) opodatkowanych i niepodlegających zastosuje zapożyczony indywidualny prewspółczynnik wyliczony dla Zakładu Gospodarki Komunalnej w A. Realizacja przedmiotowego projektu obejmuje budowę mikroinstalacji fotowoltaicznych na obiektach hydroforni – ujęć wody w miejscowościach: E, C, D a które zostaną przekazane na stan wyposażenia obiektów i zadań realizowanych przez zakład budżetowy gminy (ZGK). Odliczeń podatku naliczonego od zakupów towarów i usług Gmina zamierza dokonać w wysokości zapożyczonego prewspółczynnika od ZGK, który w roku 2026 wynosi 95%.

Ad 5

Gmina nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego od faktur zakupu towarów i usług związanych z realizacją zadania projektu dla: Ochotnicze Straże Pożarne. Jednostki ochrony przeciwpożarowej są stowarzyszeniami działającymi na zasadach realizacji zadania własnego w zakresie ochrony przeciwpożarowej gminy. Koszty funkcjonowania ochotniczych straży pożarnych są pokrywane w szczególności z budżetów jednostek samorządu terytorialnego, środków z budżetu państwa, wpływów instytucji ubezpieczeniowych, środków pochodzących od osób fizycznych i osób prawnych przekazywanych w szczególności w formie dobrowolnych składek lub darowizn, środków pochodzących ze zbiórek publicznych, środków własnych. Jednostki OSP działają na zasadach stowarzyszeń i nie podlegają centralizacji VAT Gminy, która nie prowadzi wobec jednostek OSP żadnych czynności opodatkowanych, zwolnionych ani niepodlegających.

Ad 6

Gmina ma prawo do częściowego odliczenia podatku naliczonego od faktur zakupu towarów i usług związanych z realizacją zadania projektu dla: Świetlica wiejska (dom ludowy) w miejscowości F. Oprócz prowadzonych zadań statutowych i zadań własnych, Gmina zawarła umowę nieodpłatnego użyczenia części pomieszczeń lokalu świetlicy (czynności niepodlegające podatkowi VAT), za które nabywca ponosi jedynie opłaty za media na podstawie wystawionej przez Gminę faktury VAT, a więc występują czynności opodatkowane podatkiem VAT. Prawo do częściowego odliczenia wg indywidualnego prewspółczynnika Gminy wynosi 2%.

Ad 7

Otrzymane dofinansowanie na realizację projektu nie podlega opodatkowaniu.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe w części dotyczącej prawa do odliczenia podatku VAT w związku z realizacją zadania oraz jest prawidłowe w części dotyczącej niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT otrzymanej dotacji.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z treścią tego przepisu:

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Jak wynika z powołanych przepisów prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Ponadto należy podkreślić, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Natomiast na podstawie przepisu art. 88 ust. 4 ustawy:

Zgodnie z powyższą regulacją z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Na mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

Według art. 2 pkt 6 ustawy:

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:

Natomiast w świetle art. 8 ust. 1 ustawy:

Zauważyć należy, że jak wynika z przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, bezwzględnym warunkiem dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jest „odpłatność” za daną czynność. Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Zatem pod pojęciem odpłatności świadczenia rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Jednocześnie wskazać należy, iż nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów czy świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu, musi być wykonana przez podatnika.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:

Według art. 15 ust. 2 ustawy:

Jak stanowi art. 15 ust. 6 ustawy:

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L 347 z 11.12.2006 str. 1 ze zm.), zgodnie z którym:

Z powołanych przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego nie są podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają z tego tytułu należności, opłaty lub składki. Podmioty te są natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Jak wynika z powyższego wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter podmiotowo-przedmiotowy.

W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwoistym charakterze:

·      podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz

·      podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy, itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Tylko w tym zakresie ich czynności mają bowiem charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662):

Natomiast na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Katalog zadań własnych gminy został określony w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Realizacja tych zadań następować może także w drodze dostawy towarów i świadczenia usług w rozumieniu art. 7 i art. 8 ustawy (w zakresie dostaw i usług co do zasady odpłatnych). Gmina, w celu wypełnienia nałożonych na nią zadań, organizuje warunki dla innych podmiotów bądź bezpośrednio uczestniczy w obrocie gospodarczym.

Jak stanowi art. 2 pkt 19 i 27a ustawy o OZE:

Według art. 3 ustawy o OZE:

W myśl art. 4 ust. 1 ustawy o OZE:

Na podstawie art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE:

W świetle art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o OZE:

Szczegółowy sposób rozliczania prosumenta z udostępnionej energii regulują przepisy art. 4 ust. 2a-7 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Jak wynika z treści art. 4 ust. 3a ustawy o OZE:

Na mocy art. 4 ust. 8 ustawy o OZE:

Stosownie do art. 4 ust. 10 ustawy o OZE:

Natomiast przepis art. 4 ust. 11 ustawy o OZE stanowi, że:

W myśl art. 4b ust. 1 ustawy o OZE:

W świetle art. 4b ust. 2 ustawy o OZE:

W myśl art. 4c ust. 1-10 ustawy o OZE:

Zgodnie art. 4d ust. 2 ustawy o OZE:

Stosownie do art. 40 ust. 1 ustawy o OZE:

W świetle art. 40 ust. 1a ustawy o OZE:

Jednocześnie zauważenia wymaga, że do 14 lipca 2018 r. obowiązywał art. 4 ust. 9 ustawy o odnawialnych źródłach energii, zgodnie z którym wprowadzanie energii elektrycznej do sieci, a także pobieranie tej energii z sieci, o których mowa w ust. 1, nie są świadczeniem usług ani sprzedażą w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Wskazany art. 4 ust. 9 ustawy o odnawialnych źródłach energii został uchylony przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1276). Co do zasady zatem czynności, o których mowa w tym przepisie, stanowić mogą czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, o ile są dokonywane przez podatników tego podatku.

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowani jako czynny podatnik podatku VAT. Przystępują Państwo do realizacji projektu pn. „(…)”. W ramach projektu przewidziano wykonanie instalacji fotowoltaicznych wraz z magazynem energii, które mają na celu zmniejszenie zużycia energii, zwiększenie niezależności energetycznej Gminy oraz zmniejszenie emisyjności zanieczyszczeń. Projekt ten składa się z dwóch zadań inwestycyjnych. Zadanie Nr 1 obejmuje budowę mikroinstalacji dla Biblioteki w A, SP ZOZ w A – Ośrodek Zdrowia w D, Hydrofornia – ujęcie wody w C, Hydrofornia – ujęcie wody w D, Hydrofornia – ujęcie wody w E. Zadanie Nr 2 projektu obejmuje budowę mikroinstalacji dla SP ZOZ – Ośrodek Zdrowia w A, OSP J, OSP E, OSP (świetlica wiejska) G, OSP H, Świetlica wiejska (dom ludowy) F, OSP I, Budynek magazynowy w B oraz OSP K. Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że w ramach projektu ponieśli Państwo m.in. wydatki związane z wykonaniem instalacji fotowoltaicznej wraz z magazynem energii. Wskazali Państwo, że instalacja fotowoltaiczna spełnia definicję mikroinstalacji zgodnie z art. 2 pkt 19 ustawy o OZE. Wskazali Państwo, że mikroinstalacje znajdujące się na budynkach Biblioteki oraz Ochotniczych Straży Pożarnych są Państwa własnością. Umowa na dostarczanie energii do budynku OSP w J, OSP w E, OSP H, OSP w G, OSP w I, OSP w K, a także Domu Ludowego w F, budynku magazynowego w B została zawarta między Państwem a Y, są Państwo płatnikiem za zużycie energii elektrycznej. Planują Państwo zawarcie umowy prosumenckiej dla wszystkich punktów poboru energii po ich instalacji. Przedmiotowe instalacje fotowoltaiczne nie mieszczą się w przepisach określonych w art. 4d ust. 2 ustawy o OZE. W okresie funkcjonowania w systemie net-billing będą mogli Państwo wykorzystać wartość nadwyżki. Zgodnie z art. 4c ust. 2 ustawy o OZE środki te tworzą depozyt prosumencki.

Faktury dokumentujące wydatki poniesione na realizację zadania będą wystawione na Państwa Gminę indywidualnie na każdy obiekt opisany w zadaniu projektowym.

Nie mają Państwo możliwości przyporządkowania całości kwot podatku naliczonego do poszczególnych rodzajów czynności.

Państwa wątpliwości dotyczą m.in. możliwości odliczenia podatku VAT w związku z realizacją poszczególnych zadań projektu (pytania oznaczone we wniosku nr 1-6).

Odnosząc się do tej kwestii należy w pierwszej kolejności ustalić, czy usługi oraz materiały zakupione przez Państwa w związku z realizacją projektu pn. „(…)” są wykorzystywane przez Państwa do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

W świetle zacytowanych wyżej przepisów, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, co do zasady wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, na zasadach dla niej określonych. Kwalifikacji tej nie zmienia treść art. 4 ust. 8 ustawy o OZE, gdyż ustawa o podatku od towarów i usług definiuje we własnym zakresie działalność gospodarczą i definicja ta jest szersza niż np. zakres działalności gospodarczej wynikający z ustawy – Prawo przedsiębiorców.

W wyroku w sprawie C-219/12 Fuchs Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że:

Ustawa nie definiuje co należy rozumieć przez czynność odpłatną. Jednak dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność, co wynika z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Zatem istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą będącą świadczeniem wzajemnym. Dostawcę towarów lub usługodawcę musi łączyć z odbiorcą stosunek prawny, z którego wynika obowiązek dostawy towarów lub świadczenia usług oraz wysokość wynagrodzenia (świadczenia wzajemnego). Za dokonanie tych czynności, wynagrodzenie musi być wyrażalne w pieniądzu, co jednak nie oznacza, że musi mieć ono postać pieniężną, gdyż wynagrodzenie (odpłatność) jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową (zapłatą za towar lub usługę może być inny towar lub usługa), albo mieszaną (zapłata w części pieniężna, a w części rzeczowa). Innymi słowy, musi istnieć możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie z dostawę towarów lub świadczenie usług.

Jak już więc wskazano sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, co do zasady wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, co znajduje potwierdzenie w ww. wyroku TSUE w sprawie C-219/12.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy sprzedaż energii elektrycznej wyprodukowanej w instalacjach fotowoltaicznych, o których mowa we wniosku, należy rozpatrywać więc jako działalność gospodarczą w kontekście art. 15 ust. 2 ustawy, a Państwa należy uznać za podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, gdyż w tym przypadku nie występuje wyłączenie jednostki samorządu terytorialnego z grona podatników na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy – dokonują bowiem Państwo dostawy energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacjach nie jako organ władzy publicznej, lecz na podstawie stosownej umowy zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym. Zauważyć należy, że model rozliczenia w ramach tak zwanego „net-billingu” przewiduje, że wyprodukowana i wprowadzona do sieci energia elektryczna będzie zapisywana wartościowo, jako tzw. depozyt prosumencki na indywidualnym koncie Gminy i będzie pomniejszać kwotę podlegającą zapłacie na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego w danym okresie rozliczeniowym z tytułu zużycia prądu.

Z przepisów ustawy o OZE wynika, że w przypadku gdy prosument energii odnawialnej lub prosument zbiorowy energii odnawialnej wytworzył energię elektryczną w odnawialnym źródle energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie od 1 lipca 2022 r. do 30 czerwca 2024 r., wartość energii elektrycznej (o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE) jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego zgodnie z cyt. art. 4b ust. 1 ustawy o OZE, tj. jako iloczyn sumy ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej w poszczególnych okresach rozliczania niezbilansowania (t) składających się na dany miesiąc kalendarzowy, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb(t) przyjmującym wartości ujemne oraz rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej, o której mowa w art. 4b ust. 5 ustawy o OZE, wyznaczonej dla danego miesiąca kalendarzowego.

Natomiast w przypadku, gdy prosument energii odnawialnej lub prosument zbiorowy energii odnawialnej wytworzył energię elektryczną w odnawialnym źródle energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie od 1 lipca 2024 r., wartość energii elektrycznej (o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE) jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego zgodnie z cyt. art. 4b ust. 2 ustawy o OZE i stanowi sumę iloczynów wyznaczonych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania (t) w tym miesiącu, tj.: ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb(t) przyjmującym wartość ujemną i rynkowej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4, przy czym jeżeli wartość tej ceny jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t), to w celu wyznaczania wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie t przez prosumenta energii odnawialnej, niebędącego równocześnie prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej, przyjmuje się cenę równą zero, z zastrzeżeniem ust. 17 i 18 ustawy o OZE.

Wskazane przepisy wyznaczają zatem wartość kwoty należnej prosumentowi za wprowadzenie energii elektrycznej do sieci określonej według ww. zasad. Kwotę tę należy uznać za wynagrodzenie należne Państwu za dostawę energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacjach.

Z przywołanych przepisów ustawy o OZE wynika również, że wartość depozytu prosumenta jest przeznaczana na rozliczenie zobowiązań prosumenta, a zatem będzie pomniejszać kwotę podlegającą zapłacie przez prosumenta w danym okresie rozliczeniowym.

W związku z tym, w przypadku wytworzenia przez Państwa energii elektrycznej w odnawialnym źródle energii i wprowadzenia jej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, dokonują Państwo dostawy tej energii, za którą przysługuje Państwu wynagrodzenie. Depozyt prosumencki, który pokazuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej, o których mowa w art. 4 ust. 1a, oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci, jak wynika z powyższych przepisów, może pomniejszyć kwotę zobowiązania prosumenta wobec sprzedawcy energii elektrycznej z tytułu zakupu tej energii od sprzedawcy. Przeznaczenie depozytu prosumenta na rozliczenie zobowiązań prosumenta energii odnawialnej, z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy tej energii, nie powoduje, że nie dochodzi do dostawy energii elektrycznej przez prosumenta na rzecz sprzedawcy energii elektrycznej.

W konsekwencji Państwo jako prosument – zarejestrowany, czynny podatnik VAT – poprzez wprowadzanie energii wyprodukowanej w instalacjach fotowoltaicznych, o których mowa we wniosku, do sieci energetycznej, będą dokonywać na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy.

Fakt wzajemnego kompensowania zobowiązania prosumenta wobec przedsiębiorstwa energetycznego i tego przedsiębiorstwa wobec prosumenta (co wynika z art. 4c ust. 3 ustawy o OZE) pozostaje bez wpływu na określenie odpłatnego charakteru dokonywanej przez Państwa dostawy energii elektrycznej wytworzonej w ww. mikroinstalacjach.

Tym samym, wprowadzenie przez Państwa prądu do sieci, który zostanie wyprodukowany w instalacjach fotowoltaicznych wytworzonych w ramach projektu, dla których będziecie Państwo działali jako prosument, o którym mowa w art. 2 pkt 27 ustawy o OZE stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Odnosząc się do kwestii prawa do odliczenia podatku VAT z faktur dokumentujących wydatki poniesione przez Państwa w związku z realizacją ww. inwestycji należy również wskazać, że wyrażoną w art. 86 ust. 1 ustawy generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego, uzupełniają regulacje zawarte w art. 86 ust. 2a-2h ustawy.

I tak na mocy art. 86 ust. 2a ustawy:

Stosownie do treści art. 86 ust. 2b ustawy:

W oparciu o art. 86 ust. 2c ustawy:

Na mocy art. 86 ust. 22 ustawy:

Na podstawie powyższej delegacji, zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999), zwane dalej „rozporządzeniem”.

Zgodnie z § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia:

Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia:

W myśl z § 3 ust. 3 rozporządzenia:

Jak wynika z powołanych powyżej przepisów prawa rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Należy zatem stwierdzić, że w związku z poniesieniem nakładów na realizację projektu, w sytuacji gdy mają Państwo możliwość przyporządkowania wydatków do poszczególnych rodzajów działalności, tj. do działalności gospodarczej (do czynności opodatkowanych) i do działalności innej niż gospodarcza, to przysługuje Państwu pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług. Nie przysługuje Państwu natomiast prawo do odliczenia podatku naliczonego w stosunku do ww. wydatków poniesionych na towary i usługi wykorzystywane do wykonywania czynności niepodlegających temu podatkowi.

Z kolei w sytuacji, gdy nie mają Państwo możliwości przypisania ponoszonych wydatków na realizację projektu w całości do działalności gospodarczej, to na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy przysługuje Państwu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w takim zakresie, w jakim wydatki te będą związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług z uwzględnieniem zasad określonych w art. 86 ust. 2a i następne ustawy oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników.

Do obowiązków podatnika należy bowiem w pierwszej kolejności przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju działalności, z którym wydatki te są związane. Podatnik jest zatem zobowiązany do odrębnego określania, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Każdorazowo zatem, gdy takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną, przy jednoczesnym braku takiego prawa w stosunku do towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT lub zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem.

Wobec powyższego, Państwa obowiązkiem jako zarejestrowanego, czynnego podatnika VAT, będzie przypisanie konkretnych wydatków poniesionych w związku z realizacją Projektu do określonego rodzaju działalności gospodarczej (do czynności opodatkowanych) oraz innej niż gospodarcza (do czynności pozostających poza zakresem podatku VAT), z którymi wydatki te są związane. Zatem mają Państwo obowiązek dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Jeśli takie wyodrębnienie ww. wydatków nie jest możliwe przysługuje Państwu pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną. Brak jest natomiast takiego prawa w stosunku do wydatków poniesionych na towary i usługi wykorzystywane do wykonywania czynności niepodlegających temu podatkowi. Natomiast jeżeli nie mają Państwo możliwości przypisania w całości poniesionych wydatków na realizację projektu do działalności gospodarczej, zastosowanie znajdą przepisy art. 86 ust. 2a i następne ustawy.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do wydatków związanych z realizacją inwestycji pn. „(…)” w części dotyczącej zadania dla (pytania oznaczone we wniosku jako nr 3, 4 i 6):

·      budynku magazynowego w B;

·      hydroforni – ujęcie wody w C, hydrofornia – ujęcie wody w D, hydrofornia – ujęcie wody w E;

·      świetlicy wiejskiej (dom ludowy) w miejscowości F.

Instalacja fotowoltaiczna zamontowana na tych budynkach stanowi mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o OZE. Okoliczności sprawy wskazują, że będą Państwo prosumentem energii elektrycznej, o którym mowa w art. 2 pkt 27a ustawy o OZE. Odnosząc się do wydatków w ww. części projektu, które zamierzają Państwo ponieść w związku z realizacją inwestycji i związane są z wykonaniem instalacji fotowoltaicznych, należy zauważyć, że instalacje te w ww. części projektu służą do produkcji prądu, którego dostawa podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Jednocześnie należy wskazać, że ustawa o podatku od towarów i usług oraz akty wykonawcze do ustawy nie przewidują zwolnienia od podatku dla dostawy prądu.

Państwa zdaniem, towary i usługi zakupione w związku z realizacją projektu w części dotyczącej świetlicy wiejskiej w F, budynku magazynowego w B, oraz budynki hydroforni w miejscowościach E, C i D służą do wykonywania czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, jak i czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

W związku z faktem, że są Państwo czynnym, zarejestrowanym podatnikiem VAT, a będące konsekwencją wykonania instalacji fotowoltaicznych Państwa działania w charakterze prosumenta stanowią działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, która podlega opodatkowaniu tym podatkiem i nie korzysta ze zwolnienia należy uznać, że wydatki związane z wykonaniem przedmiotowej instalacji fotowoltaicznych na budynkach: hydrofornia – ujęcie wody w C, hydrofornia – ujęcie wody w D, hydrofornia – ujęcie wody w E, świetlicy wiejskiej F oraz budynku magazynowego w B mają związek zarówno z działalnością gospodarczą (czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT), jak i z działalnością inną niż działalność gospodarcza (czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT). Wskazali Państwo, że nie macie możliwości przyporządkowania całości kwot podatku naliczonego do poszczególnych rodzajów czynności.

Zatem, mają Państwo prawo do częściowego odliczenia podatku VAT od wydatków ponoszonych w związku z realizacją projektu w części dotyczącej ww. budynków, w zakresie w jakim te budynki są związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem VAT z uwzględnieniem zasad określonych w art. 86 ust. 2a-2h ustawy oraz w przepisach rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. Prawo to przysługuje pod warunkiem niewystąpienia przesłanek negatywnych wymienionych w art. 88 ustawy.

Podsumowując, stwierdzam że mają Państwo prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur zakupu towarów i usług związanych z realizacją zadania projektu dla:

·      budynku magazynowego w B;

·      hydroforni – ujęcie wody w C, hydrofornia – ujęcie wody w D, hydrofornia – ujęcie wody w E;

·      świetlicy wiejskiej (dom ludowy) w miejscowości F

w takim zakresie, w jakim wydatki te są związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług z uwzględnieniem zasad określonych w art. 86 ust. 2a-2h ustawy oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3, 4 i 6 oceniłem jako nieprawidłowe, ponieważ we własnym stanowisku nie uwzględnili Państwo skutków związanych ze sprzedażą energii elektrycznej.

Państwa wątpliwości dotyczą również prawa do odliczenia podatku VAT w związku z realizacją projektu dla Biblioteki oraz budynków OSP (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 1 i nr 5).

Wskazali Państwo, że towary i usługi zakupione w związku z realizacją projektu nie są wykorzystywane do wykonywania przez Państwa czynności zwolnionych z podatku VAT i niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Natomiast, z okoliczności sprawy wynika, że instalacja fotowoltaiczna zamontowana na budynku Biblioteki oraz budynkach Ochotniczych Straży Pożarnych jest Państwa własnością. Do momentu formalnego włączenia punktów poboru do spółdzielni energetycznej będą one rozliczane na indywidualnych zasadach systemu net-billing, w oparciu o art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE. Jak wyżej wskazano, wprowadzenie energii elektrycznej do sieci stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, która nie korzysta ze zwolnienia z tego podatku.

Zgodnie z powołanymi powyżej przepisami prawa, odliczenie podatku VAT naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT, w ramach działalności gospodarczej, do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Państwa Gmina jest uprawniona do dokonania odliczenia kwoty podatku VAT z faktur dokumentujących realizację zadania w części dotyczącej Biblioteki oraz OSP. W omawianej sprawie oba warunki, o których mowa w art. 86 ust. 1 ustawy są spełnione. Państwa Gmina jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT, a powstała w wyniku realizacji projektu instalacja fotowoltaiczna w ww. zakresie jest wykorzystywana wyłącznie do wykonywania opodatkowanej działalności gospodarczej. Prawo to przysługuje pod warunkiem niespełnienia przesłanek, o których mowa w art. 88 ustawy.

Podsumowując, stwierdzam, że mają Państwo prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur zakupu towarów i usług związanych z realizacją zadania projektu dla:

·      Biblioteki oraz

·      Ochotniczych Straży Pożarnych.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytań nr 1 i 5 należy uznać za nieprawidłowe.

Odnosząc się natomiast do kwestii prawa do odliczenia podatku VAT w związku z realizacją projektu dotyczącego SP ZOZ w A – Ośrodek Zdrowia w A oraz dla SP ZOZ – Ośrodek Zdrowia w D (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 2) wskazali Państwo, że prosumentem dla tych punktów będzie SP ZOZ A.

Towary i usługi zakupione w związku z realizacją projektu dla SP ZOZ – Ośrodek Zdrowia w D nie są przez Państwa wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Wskazali Państwo, że nie służy on Państwu do wykonywania jakichkolwiek czynności. Tym samym, nie jest spełniony warunek o którym mowa w art. 86 ust. 1 ustawy. W związku z tym, w tej części projektu nie przysługuje Państwu prawo do odliczenia kwoty podatku naliczonego o kwotę podatku należnego.

W odniesieniu do SP ZOZ – Ośrodek Zdrowia w A wskazali Państwo, że towary i usługi zakupione w związku z realizacją projektu dla tego podmiotu służą do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT, jak i niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Nie mają Państwo możliwości przypisania całości kwot podatku naliczonego do poszczególnych rodzajów czynności. Zatem, mają Państwo prawo do częściowego odliczenia podatku VAT od wydatków poniesionych w związku z realizacją projektu w tej części z uwzględnieniem zasad określonych w art. 86 ust. 2a-2h ustawy oraz rozporządzenia przy zastosowaniu prewspółczynnika. Prawo to przysługuje od warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.

Podsumowując, stwierdzam że nie mają Państwo prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur zakupu towarów i usług związanych z realizacją zadania projektu dla SP ZOZ w A – Ośrodek Zdrowia w D.

Natomiast, w kwestii prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur zakupu towarów i usług związanych z realizacją zadania projektu dla SP ZOZ w A – Ośrodek Zdrowia w A stwierdzam, że mają Państwo prawo do odliczenia podatku VAT w takim zakresie, w jakim wydatki te będą związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług z uwzględnieniem zasad określonych w art. 86 ust. 2a-2h ustawy oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 – z uwagi na powyższe rozstrzygnięcie – całościowo oceniam jako nieprawidłowo.

Państwa wątpliwości dotyczą również ustalenia, czy otrzymane dofinansowanie na realizację ww. inwestycji podlega opodatkowaniu (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 7).

Czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością, a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

W myśl art. 29a ust. 1 ustawy:

Według art. 29a ust. 6 ustawy:

Podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług stanowi wynagrodzenie, które dostawca lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów albo świadczenia usług. Wynagrodzenie to oznacza wartość rzeczywiście otrzymaną (lub która ma być otrzymana) w konkretnym przypadku.

Dla określenia, czy dane dotacje (subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze) są czy też nie są opodatkowane, istotne są szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania. Kryterium uznania dotacji za stanowiącą podstawę opodatkowania jest zatem stwierdzenie, że dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast dotacje nie dające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 29a ust. 1 ustawy.

Włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wówczas, gdy jest to dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze związana bezwzględnie i bezpośrednio z ceną dostarczonych towarów lub świadczonych usług. W przypadku, gdy podatnik otrzyma dofinansowanie, które będzie związane z dostawą lub świadczeniem usług, jako pokrycie części ceny konkretnego świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych, płatność taka będzie zaliczana do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Nie jest więc podstawą opodatkowania ogólna dotacja (subwencja, inna dopłata o podobnym charakterze) uzyskana przez podatnika, niezwiązana z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Jeżeli taki bezpośredni związek nie występuje, dofinansowanie ogólne – na pokrycie kosztów działalności nie zwiększa podstawy opodatkowania, a tym samym nie podlega opodatkowaniu.

Opodatkowanie subwencji (dotacji) stanowi wyjątek od zasad ogólnych wspólnego systemu VAT. Istotnym zatem dla wykładni art. 29a ust. 1 ustawy jest wyjaśnienia pojęcia „subwencja bezpośrednio związana z ceną”.

W tym celu istotne znaczenie ma orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W szczególności wyroki w sprawach C-184/00 (Office des produits wallons ASBL v. Belgian State) oraz C-353/00 (Keeping Newcastle Warm Ltd. v. Commisioners of Customs and Excise, w skrócie KNW).

W wyroku C-184/00 Trybunał stwierdził, że pojęcie subwencji (dotacji) bezpośrednio związanych z ceną należy interpretować jako obejmujące wyłącznie subwencje, które stanowią całość lub część wynagrodzenia za dostawę towarów lub świadczenie usług, a które są wypłacane przez podmiot trzeci w stosunku do sprzedawcy lub świadczącego usługi. Trybunał argumentował, że w celu ustalenia, czy dotacja stanowi wynagrodzenie, cena towarów i usług musi, co do zasady, być ustalana nie później, niż w momencie zdarzenia podlegającego opodatkowaniu. Zobowiązanie do zapłaty dotacji dokonane przez osobę, która jej udziela, rodzi korelat, jakim jest prawo beneficjenta do jej otrzymania, ponieważ dokonał on dostawy podlegającej opodatkowaniu. Ten związek pomiędzy dotacją a ceną musi być jednoznacznie widoczny na podstawie indywidualnej analizy okoliczności stanowiących podstawę wypłaty tego wynagrodzenia. Z drugiej strony nie jest konieczne, aby cena towarów lub usług bądź część tej ceny została ustalona. Wystarczy by możliwe było jej ustalenie. Cena jaką płaci nabywca musi być ustalana w taki sposób, że zmniejsza się ona w proporcji do dotacji przyznanej sprzedawcy towarów lub świadczącemu usługi, co zatem stanowi element ustalenia ceny, jakiej żąda ten ostatni. Trybunał w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania wskazał sądowi odsyłającemu szereg wskazówek, stwierdzając, że sąd krajowy musi zbadać obiektywnie, czy fakt, iż dotacja jest wypłacana sprzedawcy lub świadczącemu pozwala mu sprzedawać towary lub świadczyć usługi po cenie niższej, niż musiałby on żądać w braku takiej dotacji. Nie jest konieczne, by dotacja odpowiadała bezpośrednio zmniejszeniu ceny dostarczanych towarów, wystarczy by relacja pomiędzy zmniejszeniem ceny a dotacją, która może być wyrażona ryczałtowo, była istotna.

W wyroku C-353/00 Trybunał wyraził pogląd, że niezależnie od tego, czy dofinansowanie spełnia warunek bezpośredniego związku z ceną, czy też nie spełnia takiego warunku, zwiększać będzie podstawę opodatkowania, jeśli osoba trzecia (także organ władzy publicznej) wpłaca pewną kwotę pieniędzy na poczet usług świadczonych na rzecz osoby fizycznej. Orzeczenie to dotyczyło dopłat wypłacanych firmie zajmującej się usługami związanymi z doradztwem w dziedzinie energetyki.

Związek dotacji z ceną nie został szczegółowo przeanalizowany w tym wyroku. Szersze uwagi na ten temat znalazły się natomiast w opinii rzecznika generalnego oraz pisemnym stanowisku rządu Wielkiej Brytanii, które zaaprobował Trybunał. Jak wskazuje rzecznik, dotacje mogą mieć różną formę i charakter. Zwykle przez dotacje (subwencje) rozumie się sumy wypłacane danemu podmiotowi z funduszy publicznych w interesie ogólnym. W praktyce dotacje mogą mieć postać dopłat ogólnych do działalności przedsiębiorstwa (i wówczas nie podlegają opodatkowaniu) albo też stanowić subsydia do konkretnych dostaw lub usług, umożliwiając nabycie ich ostatecznemu odbiorcy po niższej cenie (lub w ogóle bez odpłatności z jego strony). W tym ostatnim przypadku podlegają podatkowi VAT.

Jeżeli otrzymana dotacja jest w sposób zindywidualizowany i policzalny związana z ceną danego świadczenia (tj. świadczenie dzięki dotacji ma cenę niższą o konkretną kwotę lub świadczeniobiorca otrzymuje je za darmo), taka dotacja podlega VAT. Jeżeli natomiast związek tego rodzaju nie występuje i równocześnie dotacja nie jest elementem wynagrodzenia związanego z danymi dostawami towarów lub usług, wówczas można – i należy – potraktować ją jako płatność niepodlegającą podatkowi VAT.

Bezpośrednio z art. 29a ust. 1 ustawy wynika, że nie ma znaczenia od kogo dostawca towaru lub świadczący usługę otrzymuje zapłatę – czy od nabywcy czy od osoby trzeciej, ważne jest aby było to wynagrodzenie za dane konkretne świadczenie lub za daną konkretną dostawę.

Z opisu sprawy wynika, że dofinansowanie otrzymane na realizację inwestycji pn. „(…)”. Realizacja projektu będzie uzależniona od przyznania środków finansowych, gdyż w przypadku ich nie uzyskania, zrezygnowaliby Państwo z realizacji danej inwestycji lub odłożyłaby ją w czasie, gdyż nie posiada własnych środków na realizację tak dużej inwestycji. Otrzymane przez Państwa środki finansowe nie mogą być przeznaczona na inny cel. Nie mogą być również przeznaczone na ogólną działalność Państwa Gminy. Będą przeznaczone tylko i wyłącznie na zapłaty wykonawcom i dostawcom za świadczone usługi lub dostawy towarów prowadzonej inwestycji. Dotacja przekazywana jest zaliczkowo, a w przypadku jej niewykorzystania w całości, część ta podlega zwrotowi. Realizacja projektu jest ściśle uzależniona od dofinansowania ze źródeł zewnętrznych. W przypadku nie otrzymania ww. dofinansowania Państwa Gmina zrezygnowałaby z realizacji danego projektu lub odłożyłaby go w czasie, gdyż nie posiada własnych środków na realizację tak dużej inwestycji. Nie mogą być również przeznaczone na ogólną działalność Gminy. Będą przeznaczone tylko i wyłącznie na zapłaty wykonawcom i dostawcom za świadczone usługi lub dostawy towarów prowadzonej inwestycji. Po zakończeniu realizacji inwestycji, BOŚ przeprowadza weryfikację realizacji rzeczowych założeń inwestycji, mając na celu potwierdzenie realizacji inwestycji zgodnie z umową pożyczki-dotacji i osiągnięcia rezultatu oraz pozytywnie zweryfikowanym zakresem rzeczowym podanym we wniosku o pożyczkę-dotację. Rozliczenie pożyczki Gmina przedkłada w BOŚ w terminie nie późniejszym niż 30 dni od daty zakończenia inwestycji lub w innym terminie za zgodą banku.

W analizowanej sprawie w odniesieniu do otrzymanego przez Państwa dofinansowania na realizację projektu, nie zachodzi sytuacja, w której wystąpią skonkretyzowane świadczenia w zamian za określone wynagrodzenie – w tym przypadku otrzymane środki stanowią dofinansowanie wyłącznie do wskazanego we wniosku projektu.

Skoro otrzymane przez Państwa środki są przekazane na pokrycie wydatków konkretnej inwestycji oraz nie mają wpływu na cenę świadczonych przez Państwa usług, to nie stanowią one dla Państwa wynagrodzenia za czynności podlegające opodatkowaniu VAT. Zatem, otrzymane przez Państwa na realizację ww. projektu dofinansowanie nie stanowi podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy a tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Podsumowując, otrzymane dofinansowanie na realizację projektu nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 7 jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny będący przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie sprawy. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Stosownie do art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, rozpatrując wniosek o wydanie interpretacji nie analizuję załączonych do wniosku dokumentów, lecz dokonuję oceny prawnej przedstawionych we wniosku okoliczności w kontekście zadanego pytania przyporządkowanego do danego stanu faktycznego.

W myśl art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa:

W interpretacji udzielono odpowiedzi w zakresie zadanych pytań i przedstawionego stanowiska. Inne kwestie nieobjęte pytaniami nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – rozpatrzone.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.