taxmachine.pl

0112-KDIL1-2.4012.119.2026.2.HM

Interpretacja indywidualna2026-05-28Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Opodatkowanie, rozliczenie i ewentualne odliczenie dostawy działki polegające na wniesieniu prawa własności do Spółki, tytułem wkładu niepieniężnego.

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

24 marca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 13 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:

·      podlegania opodatkowaniu podatkiem VAT czynności wniesienia prawa własności działki nr 1/3 do Spółki tytułem wkładu niepieniężnego (pytanie oznaczone we wniosku nr 1),

·      rozliczenia przez Pana całości podatku należnego z tytułu dostawy działki nr 1/3 (pytanie oznaczone we wniosku nr 2),

·      opodatkowania przedmiotu dostawy jako gruntu stanowiącego teren budowlany oraz niezastosowania zwolnienia z opodatkowania dla dostawy nieruchomości na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy (pytanie oznaczone we wniosku nr 3).

Uzupełnił go Pan pismem z 11 maja 2026 r. (wpływ 15 maja 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Małżonkowie AA (Wnioskodawca) i BA, planują wniesienie do spółki cywilnej pod firmą A, dalej zwanej Spółką Cywilną, wkładu niepieniężnego w postaci prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr 1/3 dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą (…), w wyniku czego współwłaścicielami tej nieruchomości staną się wspólnicy ww. Spółki Cywilnej do niepodzielnej ręki.

Wartość wkładu niepieniężnego zostanie ustalona jako wartość rynkowa samego gruntu, bez uwzględnienia wartości budynków i budowli znajdujących się na działce, stanowiących środki trwałe i ekonomiczną własność dzierżawcy (X S.A.)

Działka nr 1 powstała wskutek scalenia działek gruntu: nr 2/6, nr 3/13 oraz nr 3/4. Własność działki nr 2/4 małżonkowie nabyli na podstawie umowy sprzedaży z lutego 1998 r., a własność działek 3/13, 3/4 na podstawie umowy sprzedaży z listopada 2001 r. Nieruchomości zostały nabyte na prawach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej.

W związku z nabyciem nieruchomości, małżonkom, w tym Wnioskodawcy, nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony.

Działka nr 1 została podzielona w (...) grudnia 2021 r. decyzją Burmistrza na działki następujące: 1/1, 1/2, 1/3 i 1/4.

(…) grudnia 2021 r. działka nr 1/2 została przez małżonków sprzedana spółce pod firmą Y spółka z o.o.

W związku ze zbyciem części nieruchomości w postaci działki nr 1/2, małżonkowie powiększyli cenę sprzedaży tej działki o należny podatek od towarów i usług, Wnioskodawca wystawił z tego tytułu fakturę VAT i odprowadził należny podatek VAT. Wnioskodawca postąpił zgodnie z treścią indywidualnej interpretacji podatkowej z lipca 2020 r. wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.

(…) września 2020 r. małżonkowie wnieśli do Spółki Cywilnej wkład niepieniężny w postaci prawa używania, rozporządzania i pobierania przez Spółkę Cywilną pożytków z części działki nr 1. Część działki nr 1, o której mowa w zdaniu poprzednim stanowiła przyszłe działki 1/3 (w całości), 1/4 (w całości) i 1/1 (w części). (…) kwietnia 2023 r. ww. wkład niepieniężny w postaci prawa używania, rozporządzania i pobierania przez Spółkę Cywilną pożytków został ograniczony do działek nr 1/3 i 1/4.

Działka nr 1/3 została wydzierżawiona przez ww. Spółkę Cywilną na rzecz spółki pod firmą Z na podstawie umowy dzierżawy z (…) kwietnia 2023 r. na okres 15 lat z możliwością przedłużenia okresu dzierżawy na żądanie dzierżawcy. W wyniku połączenia dotychczasowego dzierżawcy z X od (…) czerwca 2023 r. dzierżawcą jest spółka pod aktualną firmą X S.A. Działka ta jest więc wykorzystywana przez Spółkę Cywilną dla wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Wnioskodawca jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny. Pani BA nie jest zarejestrowana dla potrzeb VAT. Małżonkowie prowadzą wraz z osobą trzecią (BB) działalność gospodarczą na podstawie umowy spółki cywilnej pod firmą A. Poza Spółką Cywilną Wnioskodawca oraz Pani BA nie prowadzą indywidualnej działalności gospodarczej.

Małżonkowie nie wykorzystywali działki nr 1/3 (a wcześniej działki nr 1) do celów osobistych.

Przed wniesieniem do Spółki Cywilnej do używania, rozporządzania i pobierania pożytków z części działki nr 1 ((…) września 2020 r.), działka nr 1/3 (a przed podziałem działka nr 1) była wynajmowana przez małżonków w ramach najmu prywatnego, a podatek VAT z tytułu najmu rozliczał Wnioskodawca.

Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w rejonie ulic (…), uchwalonym Uchwałą Rady Miasta z grudnia 2015 r., opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa z (…) 2016 r., poz. (…), działka nr 1/3 położona jest na terenie oznaczonym symbolem U-1 (tereny zabudowy usługowej) oraz jest przeznaczona pod usługi nieuciążliwe.

Obecnie na działce nr 1/3 znajdują się następujące budynki i budowle:

1)  (…),

2)  (…),

3)  (…),

4)  (…),

5)  (…),

6)  (…),

7)  (…),

8)  (…),

9)  (…),

10) (…),

11) (…),

12) (…),

13) (…).

Budynki wskazane w poz. 1-2 znajdują się w całości na działce nr 1/3. Budowle wskazane w poz. 9-13 znajdują się w całości na działce 1/3, a w poz. 3-8 znajdują się częściowo na działce nr 1/3.

Wszystkie budynki i budowle znajdujące się na działce nr 1/3 zostały wybudowane na koszt i staraniem dzierżawcy i zgodnie z postanowieniami umowy dzierżawy stanowią środki trwałe dzierżawcy. Małżonkowie ani Spółka Cywilna nie ponosili żadnych kosztów budowy lub ulepszenia budynków i budowli znajdujących się na działce nr 1/3.

Pierwsze zasiedlenie budynków i budowli znajdujących się na działce nr 1/3 nastąpiło przed (…) listopada 2023 r., gdyż od tego dnia są one wykorzystywane przez dzierżawcę dla wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Wydatki na ulepszenie budynków i budowli dokonane przez dzierżawcę po wybudowaniu budynków i budowli, a przed wniesieniem przez małżonków działki nr 1/3 na własność do Spółki Cywilnej tytułem wkładu niepieniężnego, będą niższe od 30% ich wartości początkowej. W konsekwencji okres pomiędzy pierwszym zasiedleniem budynków i budowli na działce nr 1/3 a dniem wniesienia tej działki do Spółki Cywilnej tytułem wkładu niepieniężnego będzie dłuższy niż 2 lata.

Podatek od nieruchomości od budynków i budowli znajdujących się na działce nr 1/3 opłacają małżonkowie, przy czym zgodnie z postanowieniami umowy dzierżawy równowartość tego podatku powiększona o podatek VAT jest zwracana przez dzierżawcę Spółce Cywilnej poprzez doliczenie tej kwoty do faktury czynszowej.

Działka nr 1/3 nie jest wyodrębniona w istniejącym przedsiębiorstwie Wnioskodawcy ani Spółki Cywilnej pod względem organizacyjnym (np. na podstawie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze), nie stanowi ona także jednostki organizacyjnej wyodrębnionej w strukturze Wnioskodawcy lub Spółki Cywilnej. W związku z planowaną transakcją wniesienia wkładu niepieniężnego, Spółka Cywilna nie przejmie od Wnioskodawcy żadnych pracowników, ani nie nabędzie od Wnioskodawcy know-how dotyczącego prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie wynajmu i zarządzania nieruchomościami.

W związku z planowaną transakcją nie zostaną przeniesione na Spółkę Cywilną w szczególności:

a)  oznaczenia indywidualizujące przedsiębiorstwa Wnioskodawcy (nazwa),

b)  koncesje, licencje i zezwolenia,

c)  wartości niematerialne składające się na wartość firmy, takie jak: know-how, reputacja firmy, tajemnice przedsiębiorstwa, ustalone procesy biznesowe, listy klientów, kontakty z instytucjami finansowymi,

d)  księgi rachunkowe i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej,

e)  bilansowe oraz pozabilansowe zobowiązania, w tym zobowiązania handlowe,

f)   wierzytelności,

g)  rachunki bankowe lub środki pieniężne na rachunkach bankowych,

h)  umowy związane z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa Wnioskodawcy, w tym w szczególności umowy o usługi księgowe,

i)    umowy związane z ubezpieczeniem nieruchomości, zarządzaniem nieruchomością,

j)    zobowiązanie z tytułu kredytów zaciągniętych przez Wnioskodawcę,

k)  zobowiązania z tytułu pożyczek otrzymanych od innych jednostek,

l)    jakiekolwiek inne aktywa Wnioskodawcy.

W dniu wniesienia wkładu niepieniężnego do Spółki Cywilnej w postaci prawa własności działki nr 1/3, Wnioskodawca będzie zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, a Pani BA nie będzie zarejestrowana dla potrzeb podatku VAT.

Spółka Cywilna jest zarejestrowana jako podatnik VAT czynny i stan taki będzie istniał w chwili wniesienia przez małżonków wkładu niepieniężnego w postaci prawa własności działki nr 1/3. Spółka Cywilna nabędzie działkę nr 1/3 w ramach prowadzonej działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT. Działka nr 1/3 będzie przez Spółkę Cywilną wykorzystywana dla celów wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.

Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego

Na pytanie w przesłanym do Pana wezwaniu do uzupełnienia wniosku, udzielił Pan następujących odpowiedzi.

1.  Czy Spółka cywilna była zobowiązana do wykonania jakichkolwiek czynności na rzecz Pana i/lub Pana żony, w związku z wniesieniem w formie wkładu niepieniężnego prawa do używania działki nr 1, jak i 1/3, tj. czy Pan i/lub Pana żony otrzyma/otrzymają z tego tytułu (np. udziały, wynagrodzenie), co Panu i/lub Pana żonie będzie przysługiwało w związku z tą transakcją? Proszę opisać.

W związku z wniesieniem do używania do spółki cywilnej działki nr 1, następnie działki 1/3, Spółka cywilna nie była, nie jest i nie będzie zobowiązana do wykonania żadnych czynności na rzecz Wnioskodawcy lub jego żony, nie była, nie jest i nie będzie też zobowiązana do uiszczenia wynagrodzenia, przyznania udziałów lub wykonania innych świadczeń na rzecz Wnioskodawcy lub jego żony.

Również w związku z planowym wniesieniem aportu do Spółki cywilnej w postaci działki nr 1/3, Spółka cywilna nie będzie zobowiązana do wykonania żadnych czynności na rzecz Wnioskodawcy lub jego żony, nie będzie też zobowiązana do uiszczenia wynagrodzenia, przyznania udziałów lub wykonania innych świadczeń na rzecz Wnioskodawcy lub jego żony.

2.  Czy przed aportem do Spółki cywilnej, nakłady poniesione przez dzierżawcę na wybudowanie budynków i budowli na działce nr 1/3 zostaną z dzierżawcą rozliczone?

Przed aportem działki nr 1/3 do Spółki cywilnej, nakłady poniesione przez dzierżawcę na tej działce w postaci wybudowanych budynków i budowli nie zostaną rozliczone z dzierżawcą.

Pytania

1)  Czy planowana dostawa działki nr 1/3 polegająca na wniesieniu prawa własności tej działki do Spółki Cywilnej tytułem wkładu niepieniężnego będzie podlegała opodatkowaniu VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT?

2)  Czy całość podatku VAT należnego z tytułu ww. dostawy działki nr 1/3 może rozliczyć tylko Wnioskodawca?

3)  Czy ww. dostawa działki nr 1/3 będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT jako dostawa terenu budowlanego niezabudowanego, czy też będzie to dostawa budynków i budowli posadowionych na gruncie, podlegająca zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT?

Pana stanowisko w sprawie

Ad 1)

W ocenie Wnioskodawcy planowana dostawa działki 1/3 będzie podlegała opodatkowaniu VAT. Zauważyć bowiem należy, iż dostawa działki przeznaczonej pod zabudowę spełnia przesłanki odpłatnej dostawy towaru, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, wobec czego spełniony jest jeden z zasadniczych warunków opodatkowania podatkiem VAT.

Aby jednak czynność podlegała opodatkowaniu VAT musi ona dodatkowo być wykonana przez podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT. Przepis ten wskazuje, iż podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Art. 15 ust. 2 ustawy o VAT definiuje natomiast działalność gospodarczą jako wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Decydującym zatem dla stwierdzenia, czy czynność dostawy przedmiotowej działki będzie podlegać opodatkowaniu VAT jest określenie, czy transakcja ta zostanie dokonana przez podmiot dokonujący tej czynności w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT.

Miarodajnym kryterium dla stwierdzenia, że dana osoba posiada status podatnika w przypadku transakcji jest możliwość stwierdzenia, że dokonując danej sprzedaży osoba ta podejmuje działania angażujące środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców (wyrok TSUE z 15 września 2011 r., C-180/10).

W przedmiotowej sytuacji powyższa przesłanka zostanie spełniona. Pomimo zakupu nieruchomości przez małżonków na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej okoliczności sprawy pozwalają na uznanie, że działalność w tym zakresie przybrała formę zawodową (profesjonalną) i stałą, na co wskazuje fakt zakupu działek z przeznaczeniem na prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o VAT przez Wnioskodawcę a następnie przez Spółkę Cywilną. Działki nr 1/3 nie można uznać za majątek osobisty małżonków, gdyż po zakupie nie była wykorzystywana na cele osobiste małżonków, gdyż początkowo była wynajmowana przez Wnioskodawcę, który to najem był opodatkowany VAT, a od roku 2020 jest przedmiotem wkładu do używania i pobierania pożytków do Spółki Cywilnej, która działkę wydzierżawia osobie trzeciej opodatkowując tą usługę podatkiem VAT.

Tym samym uzasadniony jest pogląd, iż planowana dostawa działki nr 1/3 będzie podlegała opodatkowaniu VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 i w zw. z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT.

Powyższe stanowisko Wnioskodawcy zostało potwierdzone w indywidualnej interpretacji podatkowej z lipca 2020 r. wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, w której Wnioskodawca zwracał się z identycznym pytaniem dotyczącym sprzedaży innej części działki nr 1 (przed podziałem) na rzecz sp. z o.o.

Ad 2)

W ocenie Wnioskodawcy prawidłowy jest pogląd, iż całość podatku VAT należnego z tytułu opisanej dostawy działki nr 1/3 może opodatkować i rozliczyć tylko Wnioskodawca.

Należy po pierwsze wskazać, iż małżonkowie dokonując nabycia nieruchomości do majątku wspólnego mogą zdecydować, czy dana nieruchomość będzie wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej (w rozumieniu przepisów ustawy o VAT) przez każdego z małżonków, czy też przez jednego z nich. Niezależnie bowiem od stosunków majątkowych istniejących pomiędzy małżonkami (ustawowa wspólność majątkowa czy też rozdzielność majątkowa) na gruncie przepisów ustawy o VAT małżonkowie są odrębnymi podatnikami, których działalność podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Oznacza to, że status podatnika VAT może uzyskać jedno z małżonków, jak i oboje, tj. każde z osobna. Brak jest natomiast podstaw, aby traktować małżonków jako jeden podmiot, którego działalność podlega obowiązkowi podatkowemu (wskazano na to przykładowo w wyroku NSA z 16 stycznia 2013 r, sygn. akt I FSK 143/12).

Ponadto ani z przepisów ustawy o VAT, ani przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczących stosunków majątkowych między małżonkami, nie można wyciągnąć wniosku, że wykonywanie czynności opodatkowanych podatkiem VAT przez jednego z małżonków (sprzedaż towarów, odpłatne świadczenie usług) czyni podatnikiem tego podatku również drugiego małżonka, gdy czynności te dotyczą składników ich majątku wspólnego, a przychód uzyskany z wykonywania tych czynności stanowi ich majątek dorobkowy.

Konkluzję tę potwierdza przykładowo interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 17 lipca 2014 r., nr IBPP1/443-336/14/LSz. Analogiczne stanowisko wyraził NSA w wyroku z 20 listopada 2013 r., sygn. I FSK 1681/12.

Podkreślenia również wymaga, iż sam fakt, iż dana nieruchomość stanowi współwłasność majątkową małżeńską (a więc każdy z małżonków jest współwłaścicielem tej nieruchomości na zasadach współwłasności łącznej) nie wpływa na opodatkowanie podatkiem VAT sprzedaży tej nieruchomości, gdyż na gruncie ustawy o VAT istotne znaczenie ma to, kto faktycznie wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu VAT (pogląd tej treści wyrażono przykładowo w wyroku WSA w Rzeszowie z 13 maja 2008 r., sygn. I SA/Rz 332/08).

Biorąc powyższe pod uwagę należy więc stwierdzić, że podatnikiem VAT jest ten z małżonków, który dokonał czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT. Uwzględniając natomiast okoliczności niniejszej sprawy, wskazujące, iż zamiar wykorzystania działki nr 1 na potrzeby działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o VAT miał wyłącznie Wnioskodawca (jako zarejestrowany podatnik VAT rozliczał VAT z tytułu wynajmu nieruchomości), a nie Pani BA, wobec czego całość podatku należnego z transakcji dostawy działki nr 1/3 może rozliczyć i odprowadzić Wnioskodawca. Tym samym w związku z planowaną dostawą tej działki nie istnieje konieczność dokonania rejestracji dla potrzeb VAT przez Panią BA.

Powyższe stanowisko Wnioskodawcy zostało potwierdzone w indywidualnej interpretacji podatkowej z lipca 2020 r. wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, w której Wnioskodawca zwracał się z identycznym pytaniem dotyczącym sprzedaży innej części działki nr 1 (przed podziałem) na rzecz sp. z o.o.

Ad 3)

Zdaniem Wnioskodawcy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym dojdzie do dostawy niezabudowanego gruntu będącego terenem budowlanym w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy o VAT, podlegającej opodatkowaniu (jako teren budowlany niezabudowany), do której nie znajdzie zastosowanie zwolnienie na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT lub na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 (część początkowa) ustawy o VAT.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

W wydawanych wyrokach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, definiując wyrażenie „dostawa towarów”, podkreśla „własność ekonomiczną” funkcjonującą w oderwaniu od krajowych przepisów prawa cywilnego, regulujących przeniesienie prawa własności. W wyroku z 8 lutego 1990 r. (sygn. akt C-320/88) TSUE wyraził pogląd, zgodnie z którym „wyrażenie «dostawa towarów* w rozumieniu artykułu 5 (1) VI Dyrektywy oznacza także przeniesienie prawa do dysponowania rzeczą jak właściciel, nawet jeżeli nie dochodzi do przeniesienia własności rzeczy w sensie prawnym” (pkt 1), jednak jednocześnie zastrzegł, że „zadaniem sądu krajowego jest określenie w każdym przypadku, na podstawie stanu rzeczy, czy przeniesienie prawa do dysponowania rzeczą jak właściciel, w rozumieniu artykułu 5 (1) VI Dyrektywy, miało miejsce” (pkt 2).

Wnioskodawca podkreśla że art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, definiujący pojęcie „dostawy towarów” nie odwołuje się do Kodeksu cywilnego czy też przeniesienia prawa własności, stąd też nie można utożsamiać dostawy towarów w rozumieniu przepisów ustawy o VAT z przeniesieniem prawa własności na gruncie prawa cywilnego. W celu właściwego zinterpretowania pojęcia „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” należy mieć na uwadze, że dotyczy ono tego rodzaju czynności, które dają nabywcy prawo do postępowania z nim jak właściciel. Chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest bowiem przeniesienie prawa własności, zatem wyrażenia „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako „prawo własności”. Należy ponadto wskazać, że czynności przejęcia własności ekonomicznej nie musi towarzyszyć przejęcie własności w sensie prawnym, bowiem „dostawa towarów” nie ogranicza się wyłącznie do zbycia prawa własności rzeczy. W konsekwencji pojęcie „dostawa towarów” oraz ekonomiczne aspekty transakcji, nie muszą wiązać się ze skutkami powstającymi na gruncie cywilistycznego prawa własności. Pozwala to na uznanie danej czynności za dostawę towarów, nawet w przypadkach nałożenia na nabywcę pewnych ograniczeń we władaniu towarem. Chwilą decydującą o przejściu na odbiorcę korzyści i ciężarów związanych z nabyciem towaru jest, co do zasady, wydanie towaru.

Zatem rozważając skutki podatkowe transakcji polegającej na dostawie gruntu zabudowanego budynkami i budowlami wzniesionymi przez dzierżawcę i stanowiącymi jego środki trwałe, należy mieć na uwadze nie jej aspekty cywilnoprawne, lecz te, które mają znaczenie z punktu widzenia ustawy o VAT. O ile jest oczywiste, że na gruncie prawa cywilnego zbycie gruntu spowoduje przeniesienie na nowego właściciela także własności posadowionych na nim budynków i budowli, jako części składowych gruntu, to nie oznacza to, że tym samym dojdzie do dostawy towarów, jakimi są budynki i budowle w rozumieniu ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane. Przez tereny budowlane – zgodnie z art. 2 pkt 33 ustawy – rozumie się grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i gospodarowaniu przestrzennym.

Opodatkowane podatkiem VAT są zatem dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe niezabudowane, będące terenami budowlanymi w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy.

W przedstawionym stanie faktycznym, właścicielem gruntu działki nr 1/3 są małżonkowie. Nie są oni jednak ekonomicznymi właścicielami budynków i budowli posadowionych na tym gruncie, gdyż zostały one wybudowane przez dzierżawcę i stanowią środki trwałe i ekonomiczną własność dzierżawcy.

Nie można więc mówić o tym, iż przedmiotem dostawy będzie również własność budynków i budowli posadowionych na gruncie. Skoro bowiem małżonkowie nie posiadają władztwa ekonomicznego w odniesieniu do budynków i budowli posadowionych na gruncie, to nie sposób przyjąć, że dokonają dostawy tych budynków i budowli. Biorąc natomiast pod uwagę powołane powyżej przepisy ustawy o VAT, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w opisanej transakcji dojdzie do dostawy nieruchomości gruntowej niezabudowanej, stanowiącej teren budowlany, o którym mowa w art. 2 pkt 33 ustawy o VAT. Tym samym podstawa opodatkowania VAT z tytułu przedmiotowej dostawy na rzecz Spółki Cywilnej powinna obejmować wyłącznie wartość gruntu z pominięciem wartości naniesień budowlanych wzniesionych na tym gruncie przez dzierżawcę.

O ile na gruncie prawa cywilnego, w przypadku zbycia gruntu na którym posadowiony jest budynek, przedmiotem tej czynności jest jedna rzecz, jaką jest grunt zabudowany i mamy do czynienia z jedną czynnością, tj. zbyciem „gruntu zabudowanego” (część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych), to na gruncie podatku od towarów i usług – na tle podanego stanu faktycznego – mamy do czynienia z dwoma towarami: gruntem i budynkami/budowlami, z których w opisanej sytuacji przedmiotem dostawy w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust 1 ustawy o VAT będzie tylko grunt.

Stanowisko powyższe jest zgodne z dominującymi poglądami wyrażonymi w wielu wyrokach i interpretacjach indywidualnych, m.in.: wyrok NSA z 10 stycznia 2013 r., sygn. akt I FSK 310/12; wyrok NSA z 4 września 2018 r., sygn. akt I FSK 1274/16; wyrok WSA w Gdańsku z 22 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 1533/19; wyrok WSA w Łodzi z 28 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Łd 671/18; wyrok WSA w Lublinie z 30 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Lu 55/19; interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 5 kwietnia 2017 r., nr: 2461-IBPP3.4512.184.2017.1.MW; interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 26 listopada 2018 r., nr 0115-KDIT1-2.4012.733.2018.2.AD; interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 8 marca 2024 r. 0113-KDIPT1-3.4012.746.2023.2.OS.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (…) podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W świetle art. 2 pkt 6 i 22 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o:

6)  towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii;

22) sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Należy zauważyć, że aport to wkład na utworzenie lub powiększenie majątku spółki, który daje prawo do udziału w jej zyskach. Przedmiotem aportu mogą być pieniądze (aport pieniężny), rzeczy lub prawa (aport rzeczowy) oraz umiejętności, kompetencje techniczne czy zawodowe.

Czynność wniesienia aportu (w zależności od jego przedmiotu) może spełniać przesłanki uznania jej za dostawę towarów na podstawie art. 7 (przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel) lub za świadczenie usług w świetle art. 8 (każde świadczenie, które nie jest dostawą towarów, w tym np. prawo do korzystania z nieruchomości).

W świetle art. 2 pkt 6 ustawy, nieruchomość będąc rzeczą, spełnia zawartą w tym przepisie definicję towaru. Natomiast z uwagi na powyższe, wniesienie aportu (wkładu niepieniężnego) w postaci nieruchomości do spółki spełnia definicję dostawy towarów, gdy następuje tutaj przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Z odpłatnością za dane świadczenie mamy do czynienia w sytuacji, gdy pomiędzy świadczeniem a zapłatą istnieje adekwatny związek. Odpłatność może przybierać różne formy – nie jest warunkiem, aby została ustalona lub dokonana w pieniądzu.

W związku z wniesieniem wkładu (aportu) do spółki realizują się dwa rodzaje świadczeń ekonomicznych:

·      wnoszący wkład (aport) przenosi na spółkę, do której dokonuje wkładu, prawo do rozporządzania określonymi składnikami majątku,

·      w zamian za aport wnoszący otrzymuje pewne uprawnienia (udziały), które posiadają określoną wartość.

W związku z tym, powyższa transakcja bez wątpienia ma charakter odpłatny (z którego wynika konieczność opodatkowania VAT). Wskazać należy, że z odpłatnością za dostawę towarów lub świadczeniem usług mamy do czynienia w sytuacji, gdy pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usługi a zapłatą istnieje adekwatny związek.

Należy w tym miejscu zauważyć, że kwestie stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 236 ze zm.).

Stosownie do art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez obojga małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Zatem, istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej, jest to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej (bez udziałowej).

W świetle art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.

W myśl art. 36 § 1 oraz § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

§ 1. Oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, w szczególności udzielać sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego, o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym i o zobowiązaniach obciążających majątek wspólny.

§ 2. Każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, chyba że przepisy poniższe stanowią inaczej. Wykonywanie zarządu obejmuje czynności, które dotyczą przedmiotów majątkowych należących do majątku wspólnego, w tym czynności zmierzające do zachowania tego majątku.

Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

§ 1. Zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania:

1)  czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków.

Z uwagi na powyższe regulacje prawne w akcie notarialnym dokumentującym tego rodzaju nabycie nieruchomości wymieniani są oboje małżonkowie, jeżeli istnieje między nimi ustawowa wspólność majątkowa. Wspólność wynikająca ze stosunku małżeństwa jest współwłasnością łączną uprawniającą do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego, a w czasie jej trwania żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Na mocy zapisu zawartego w art. 43 § 1 cyt. Kodeksu oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

Zauważyć należy, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usługi w rozumieniu art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika.

Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Według art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Powołane przepisy stanowią implementację art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347, s. 1, ze zm.), zgodnie z którym:

„Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel, czy też rezultaty takiej działalności.

„Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.

Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” te wszystkie podmioty, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.

Zgodnie z art. 45 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j Dz. U. z 2025 r., poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej Kodeksem cywilnym:

Rzeczami w rozumieniu niniejszego kodeksu są tylko przedmioty materialne.

Wyjaśnić jednocześnie należy, że przedmioty praw majątkowych mogą mieć charakter materialny albo niematerialny, a rzeczy stanowią jedną z kategorii przedmiotów, do których odnosi się treść praw majątkowych. Wyodrębnione przedmioty mające charakter materialny, czyli rzeczy, dzielone są tradycyjnie na nieruchomości i ruchomości (red. prof. dr hab. Maciej Gutowski, „Kodeks cywilny. Tom I. Komentarz do art. 1-449”, C.H. Beck 2016, komentarz do art. 45 k.c.)

Na podstawie art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego :

Nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.

Z powyższej definicji wynika, że na gruncie polskiego prawa można wyodrębnić trzy rodzaje nieruchomości w sensie prawnym:

·      grunty (stanowiące część powierzchni ziemskiej),

·      budynki trwale z gruntem związane (tzw. nieruchomości budynkowe),

·      części tych budynków (tzw. nieruchomości lokalowe).

Na mocy art. 47 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego:

Część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych.

Częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego.

Na podstawie art. 48 Kodeksu cywilnego:

Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania.

Przytoczony przepis łączy się z art. 191 Kodeksu cywilnego, wyrażającym klasyczną zasadę superficies solo cedit. Zgodnie z tym przepisem:

Własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową.

Wzniesienie budynku w całości na cudzym gruncie ma miejsce z zachowaniem zasady superficies solo cedit. Tak więc rzecz, która stała się częścią składową innej rzeczy (rzeczy nadrzędnej), traci samodzielny byt prawny i dzieli losy prawne rzeczy nadrzędnej. Zgodnie zatem z zasadą „superficies solo cedit”, gdy władający gruntem poniósł nakłady na tę nieruchomość, stają się one własnością właściciela gruntu.

Zgodnie z art. 231 § 2 Kodeksu cywilnego:

Właściciel gruntu, na którym wzniesiono budynek lub inne urządzenie o wartości przenoszącej znacznie wartość zajętej na ten cel działki, może żądać, aby ten, kto wzniósł budynek lub inne urządzenie, nabył od niego własność działki za odpowiednim wynagrodzeniem.

Jak wynika z powołanych wyżej przepisów, z punktu widzenia prawa cywilnego nakłady na nieruchomość (np. wybudowanie budynku lub budowli oraz ulepszenie istniejących budynków lub budowli) stanowią część składową gruntu i tym samym własność właściciela gruntu. Wszystko to, co zostało trwale z gruntem złączone, stanowi bowiem jego część składową. Oznacza to, że właściciel gruntu staje się właścicielem wszelkich rzeczy z nim związanych, nawet w przypadku, gdy nie uczestniczy w ich powstaniu, np. nie dokonuje budowy budynku posadowionego przez podmiot, który korzysta z gruntu na podstawie innego tytułu niż własność (np. dzierżawa czy też najem).

Z punktu widzenia prawa cywilnego właściciel gruntu oddanego w najem, dzierżawę, użyczenie jest również właścicielem wzniesionych na nim budynków i budowli. Sposób rozliczenia się przez strony umowy najmu/dzierżawy/użyczenia w związku z ulepszeniami poczynionymi przez użytkownika na nieruchomość, pozostawiony jest, w ramach swobody zawierania umów, woli stron, chyba że ze względu na treść lub cel umów w tym przedmiocie sprzeciwiałyby się właściwości (naturze) stosunku umowy najmu/dzierżawy/użyczenia, ustawie lub zasadom współżycia społecznego, co wynika z brzmienia art. 353 Kodeksu cywilnego.

Zaznaczenia wymaga, że ww. przepis art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, definiujący pojęcie „dostawa towarów” nie odwołuje się do cywilistycznych pojęć sprzedaży, czy też przeniesienia prawa własności, stąd też nie można utożsamiać dostawy towarów w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług z przeniesieniem prawa własności na gruncie prawa cywilnego. W celu właściwego zinterpretowania pojęcia „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” należy mieć na uwadze, że dotyczy ono tego rodzaju czynności, które dają nabywcy prawo do postępowania z nim jak właściciel. Chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest bowiem przeniesienie prawa własności, zatem wyrażenia „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako „prawo własności”.

Należy ponadto wskazać, że czynności przejęcia własności ekonomicznej nie musi towarzyszyć przejęcie własności w sensie prawnym, bowiem „dostawa towarów” nie ogranicza się wyłącznie do zbycia prawa własności rzeczy. W konsekwencji, pojęcie „dostawa towarów” oraz ekonomiczne aspekty transakcji nie muszą wiązać się ze skutkami powstającymi na gruncie cywilistycznego prawa własności. Pozwala to na uznanie danej czynności za dostawę towarów, nawet w przypadkach nałożenia na nabywcę pewnych ograniczeń we władaniu towarem. Chwilą decydującą o przejściu na odbiorcę korzyści i ciężarów związanych z nabyciem towaru jest, co do zasady, wydanie towaru.

Powyższe tezy znajdują potwierdzenie zarówno w orzecznictwie krajowym (wyrok NSA z 10 października 2013 r., sygn. akt I FSK 310/12), jak również w orzecznictwie europejskim (orzeczenie C-320/88 Shipping and Forwarding Safe B.V. v. Staatsecretaris van Financien), w którym to orzeczeniu Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że „wyrażenie «dostawa towarów» w rozumieniu artykułu 5(1) VI Dyrektywy oznacza także przeniesienie prawa do dysponowania rzeczą jak właściciel, nawet jeżeli nie dochodzi do przeniesienia własności rzeczy w sensie prawnym” (pkt 1), jednak jednocześnie zastrzegł, że „zadaniem sądu krajowego jest określenie w każdym przypadku, na podstawie stanu rzeczy, czy przeniesienie prawa do dysponowania rzeczą jak właściciel, w rozumieniu artykułu 5(1) VI Dyrektywy, miało miejsce” (pkt 2).

Dla uznania, że miała miejsce dostawa towarów wystarczy, że podmiot nabędzie tzw. własność ekonomiczną, tzn. będzie miał możliwość dowolnego rozporządzania i dysponowania uzyskanym towarem. Przykładowo dostawą towarów będzie faktyczne rozporządzanie nieruchomością nawet bez zachowania formy aktu notarialnego, sprzedaż rzeczy znalezionej, której własności znalazca jeszcze nie nabył.

Zatem rozważając skutki podatkowe transakcji polegającej na dostawie gruntu na rzecz właściciela nakładów posadowionych na tym gruncie należy mieć na uwadze nie jej aspekty cywilnoprawne, lecz te, które mają znaczenie z punktu widzenia ustawy o podatku od towarów i usług. O ile jest oczywiste, że zbycie gruntu spowoduje przeniesienie na nowego właściciela także własności posadowionych na nim budynków i/lub budowli, jako części składowych gruntu, to bynajmniej nie jest oczywiste, że tym samym dojdzie do dostawy towarów, jakimi są niewątpliwie budynki i/lub budowle w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.

Z opisu sprawy wynika, że Pan wraz z małżonką planują wniesienie do Spółki Cywilnej wkład niepieniężny w postaci prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr 1/3.

Wartość wkładu niepieniężnego zostanie ustalona jako wartość rynkowa samego gruntu, bez uwzględnienia wartości budynków i budowli znajdujących się na działce, stanowiących środki trwałe i ekonomiczną wartość dzierżawcy.

Działka 1 powstała w skutek scalenia działek gruntu nr 2/6, nr 3/13 oraz nr 3/4. Nieruchomości zostały nabyte na podstawie umów sprzedaży oraz na prawach wspólności majątkowej małżeńskiej. W związku z nabyciem nieruchomości nie przysługiwało Panu i Pana żonie prawo do obniżenia kwoty podatku VAT.

Działka nr 1 została podzielona w roku 2021 na działki 1/1, 1/2 oraz 1/3.

W roku 2020 Pan i Pana żona wnieśli do Spółki Cywilnej wkład niepieniężny w postaci prawa używania, rozporządzania i pobierania przez Spółkę Cywilną pożytków z części działki nr 1.

Działka nr 1/3 została wydzierżawiona w kwietniu 2023 r. przez Spółkę Cywilną na rzecz spółki Z (od czerwca 2023 r. w wyniku połączenia dotychczasowego dzierżawcy z X – aktualna nazwa X S.A.). W konsekwencji działka jest wykorzystywana do czynności opodatkowanych.

Jest Pan zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT, a Pana żona nie jest zarejestrowana dla potrzeb VAT.

Nie wykorzystywał Pan wraz z żoną działki nr 1/3 do celów osobistych.

Przed wniesieniem do Spółki Cywilnej działka nr 1/3 była wynajmowana przez Pana i Pana żonę w ramach najmu prywatnego, a podatek VAT z tytułu najmu rozliczał Pan.

Wszystkie budynki i budowle znajdujące się na działce zostały wybudowane na koszt i staraniem dzierżawcy i zgodnie z postanowieniami umowy dzierżawy stanowią środki trwałe dzierżawcy. Nakłady poniesione przez dzierżawcę na tej działce w postaci wybudowanych budynków i budowli nie zostaną rozliczone z dzierżawcą. Pan, ani Pana żona nie ponosili żadnych kosztów budowy lub ulepszania budynków i budowli.

W związku z planowaną transakcją wniesienia wkładu niepieniężnego, Spółka Cywilna nie przejmie od Pana żadnych pracowników, ani nie nabędzie od Pana know-how dotyczącego prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie wynajmu i zarządzania nieruchomościami.

Pana wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą podlegania opodatkowaniu podatkiem VAT czynności wniesienia prawa własności działki nr 1/3 do Spółki tytułem wkładu niepieniężnego (pytanie oznaczone we wniosku nr 1).

W tym miejscu należy wskazać, że na mocy art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 , rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…)

Należy zaznaczyć, że nie każde działanie może zostać uznane za usługę, w rozumieniu przepisów ustawy. Aby tak się stało muszą zostać spełnione łącznie następujące warunki:

·      w następstwie zobowiązania, w wykonaniu usługa jest świadczona, druga strona (nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,

·      świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Podkreślenia wymaga fakt, że oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało, jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zatem, aby dana usługa podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.

Umowa najmu jest cywilnoprawną umową nakładającą na strony – zarówno wynajmującego, jak i najemcę – określone przepisami obowiązki. Jak wynika z art. 659 § 1 Kodeksu cywilnego:

Przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.

Stosownie do treści powyższych przepisów, najem jest umową dwustronnie zobowiązującą i wzajemną, i polega na oddaniu rzeczy do używania przez wynajmującego, natomiast świadczenie najemcy polega na płaceniu umówionego czynszu. Tak więc, oddanie rzeczy (np. gruntu) w ramach umowy najmu innemu podmiotowi skutkuje uzyskiwaniem korzyści majątkowej po stronie wynajmującego.

W kontekście niniejszej sprawy należy zwrócić uwagę na treść zdania drugiego definicji pojęcia „działalność gospodarcza”, w której mówi się o wykorzystywaniu m.in. towarów w sposób ciągły do celów zarobkowych. Takie wykorzystywanie towarów ma miejsce poprzez oddanie ich w odpłatne używanie w ramach stosunków obligacyjnych (najem, dzierżawa, leasing itp.).

W takiej sytuacji istnieje bowiem bezpośredni związek między świadczoną usługą a przekazywanym za nią wynagrodzeniem.

Zatem biorąc pod uwagę powyższe przepisy należy stwierdzić, że dzierżawa stanowi usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy i wypełnia określoną w art. 15 ust. 2 ustawy definicję działalności gospodarczej, jeżeli wykonywany jest w sposób ciągły dla celów zarobkowych, bez względu na to, czy prowadzony jest w ramach działalności gospodarczej, czy jako odrębne źródło przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sam charakter stosunku prawnego, jaki kształtuje umowa dzierżawy, wskazuje, że mają one długotrwały charakter, a uzyskiwane korzyści z tego tytułu są w zasadzie stałe.

W konsekwencji należy stwierdzić, że wykorzystanie przez Pana gruntu mającego być przedmiotem aportu w działalności gospodarczej polegającej na dzierżawie, stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Tym samym czynność ta wypełnia określoną w art. 15 ust. 2 ustawy definicję działalności gospodarczej, a Pan w związku z jej realizacją działa w charakterze podatnika zdefiniowanego w art. 15 ust. 1 ustawy.

Co istotne Pan prowadząc działalność gospodarczą w oparciu o składnik majątku wspólnego ma nad tym majątkiem kontrolę ekonomiczną. Powyższe oznacza, że to Pan jest w sensie ekonomicznym właścicielem tej nieruchomości i w efekcie to Pan dokona dostawy działki – przeniesienia prawa do rozporządzania nią jak właściciel.

Biorąc pod uwagę treść przytoczonych przepisów oraz zawarty we wniosku opis sprawy wskazać należy, że w przypadku aportu działki nr 1/3 do spółki cywilnej, nie będzie Pan zbywał majątku osobistego, ale majątek wykorzystywany wyłącznie przez Pana w prowadzonej działalności gospodarczej. Dokonując dostawy przedmiotowej nieruchomości wykorzystywanej w związku z wynajmem w celach zarobkowych, tj. skutkujących uzyskiwaniem korzyści majątkowych z tego tytułu, a także podejmując działania charakterystyczne dla działalności podejmowanej przez handlowców wypełni Pan przesłanki określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy. W konsekwencji dostawa tej nieruchomości będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jako odpłatna dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.

W konsekwencji czynność wniesienia przez Pana własności ww. działki do spółki cywilnej będzie stanowiła odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Podsumowując, stwierdzam, że wniesienie prawa własności działki o numerze 1/3 do Spółki cywilnej tytułem wkładu niepieniężnego będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy, w związku z art. 7 ust. 1 ustawy.

Tym samym Pana stanowisko w zakresie pytania 1 jest prawidłowe.

Ponadto posiada Pan wątpliwości w kwestii:

·      rozliczenia przez Pana całości podatku należnego z tytułu dostawy działki nr 1/3 (pytanie oznaczone we wniosku nr 2) oraz

·      oraz opodatkowania przedmiotu dostawy jako gruntu stanowiącego teren budowlany, a tym samym niezastosowania zwolnienia z opodatkowania dla dostawy nieruchomości na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy (pytanie oznaczone we wniosku nr 3).

Uwzględniając powołane przepisy stwierdzić należy, że w przedstawionych okolicznościach sprawy, w stosunku do przedmiotowej dostawy działki nr 1/3 zabudowanej 13 budynkami i budowlami, mimo iż naniesienia te stanowią w świetle prawa cywilnego część składową nieruchomości, to w świetle ustawy o podatku od towarów i usług nie doszło do przeniesienia prawa do rozporządzania tymi budynkami i budowlami jak właściciel zarówno w sensie ekonomicznym, jak w sensie prawnym, a zatem przedmiotem dostawy jest w takim przypadku sam grunt.

Jak wynika z okoliczności sprawy wartość wkładu niepieniężnego zostanie ustalona jako wartość rynkowa samego gruntu, bez uwzględnienia wartości budynków i budowli znajdujących się na działce, stanowiących środki trwałe i ekonomiczną wartość dzierżawcy, z uwagi na nierozliczenie nakładów.

Należy wskazać, że dokonana czynność która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług może albo być opodatkowana albo zwolniona z tego podatku.

Przy czym zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności lub zwolnienia od podatku.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dla dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.

Z powyższych przepisów wynika, że opodatkowaniu podlegają te dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe zabudowane i niezabudowane, przy czym w przypadku gruntów niezabudowanych, tylko te, które stanowią tereny budowlane.

W myśl art. 2 pkt 33 ustawy, ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o:

Terenach budowlanych - rozumie się przez to grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu - zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług jednoznacznie wskazują, że zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy obejmuje zbycie nieruchomości niezabudowanych (gruntów) wyłącznie w sytuacji, gdy nie są one przeznaczone pod zabudowę. Elementem, który determinuje możliwość skorzystania z ww. zwolnienia z podatku od towarów i usług przy zbyciu gruntów jest przeznaczenie gruntu na cele inne niż budowlane. Przy czym, o tym, że dany teren jest terenem budowlanym przesądzają zapisy w planie zagospodarowania przestrzennego lub wydanie decyzji o warunkach zabudowy.

W analizowanej sprawie grunt będący przedmiotem sprzedaży zabudowany jest budynkami i budowlami. Ponadto, jak Pan wskazał działka objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w którym ustalone zostało przeznaczenie gruntu jako tereny zabudowy usługowej, jak i pod usługi nieuciążliwe. Zatem dostawa ww. nieruchomości nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, albowiem grunt będący przedmiotem dostawy stanowi teren budowlany.

Skoro nie zaistniały przesłanki umożliwiające zastosowanie zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, należy przeanalizować warunki do zastosowania zwolnienia dla dostawy nieruchomości wynikające z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:

Dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.

W celu zastosowania zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:

·      towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,

·      przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Niespełnienie choćby jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy. Zatem odnosząc się do okoliczności analizowanej sprawy należy stwierdzić, że transakcja dostawy przedmiotowej działki na rzecz spółki cywilnej, nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy. Nie zostały bowiem spełnione warunki uprawniające do skorzystania ze zwolnienia na podstawie ww. przepisu, gdyż jak wynika z opisu sprawy, przez cały okres posiadania nie wykorzystywał Pan działki wyłącznie do działalności zwolnionej.

W konsekwencji dostawa działki na rzecz spółki cywilnej będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług.

Natomiast zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

a)  dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,

b)  pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata;

Jednak jak wyżej wskazano przedmiotem dostawy jest sam grunt, zatem zasady dotyczące zastosowania zwolnienia właściwe dla dostawy budynków i budowli, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, nie mają w niniejszej sprawie zastosowania.

Pana wątpliwości, dotyczą również rozliczenia przez Pana całości podatku należnego z tytułu dostawy działki nr 1/3.

Mając na uwadze powyższe rozstrzygnięcie, stanowiące, że wyłącznie Pan a nie Pana żona dokona wniesienia do spółki cywilnej działki oraz ww. czynność będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług, to Pan będzie zobowiązany do rozliczenia całości podatku VAT.

Podsumowując, stwierdzam, że dostawa działki nr 1/3 stanowi czynność opodatkowaną podatkiem VAT jako grunt będący terenem budowlanym w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy. Zatem w tej sytuacji zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, nie ma zastosowania. W konsekwencji skoro z tytułu dostawy działki nr 1/3 wystąpi podatek VAT należny, to będzie mógł Pan rozliczyć go w całości.

Tym samym Pana stanowisko w zakresie pytania 2 i 3 jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:

Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku zdarzeniem przyszłym, Pan ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej:

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

W związku z powyższym, wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Pana wniosku (pytania). Inne kwestie przedstawione w opisie zdarzenia przyszłego, bądź we własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być, zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, rozpatrzone.

Mając na uwadze, że wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego został złożony przez Pana, zaznaczam, że interpretacja nie wywiera skutku prawnego dla Pana żony.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)    z zastosowaniem art. 119a;

2)    w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)    z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA),

albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.