0112-KDIL1-1.4012.679.2026.2.HW

Interpretacja indywidualna2026-11-18Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury dokumentującej wydatek na wymianę hydrantów przeciwpożarowych, stanowiących element sieci wodociągowej oddanej w dzierżawę na podstawie umowy.

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

14 sierpnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 14 sierpnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący podatku od towarów i usług w zakresie pełnego prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury dokumentującej wydatek na wymianę hydrantów przeciwpożarowych, stanowiących element sieci wodociągowej oddanej w dzierżawę na podstawie umowy z dnia 1 sierpnia 2022 r. Uzupełnili go Państwo pismem z 16 września 2026 r. (wpływ 17 września 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego

Status Wnioskodawcy

Gmina (…) (dalej: „Gmina” lub „Wnioskodawca”) jest jednostką samorządu terytorialnego posiadającą osobowość prawną, realizującą zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.

Jednocześnie w myśl art. 6 ust. 1 cytowanej ustawy, do zakresu działania Gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Do zadań własnych Gminy należ m.in. sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz, stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym.

Gmina jest czynnym podatnikiem podatku VAT. Na potrzeby przepisów ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361; dalej: „ustawa o VAT”) Gmina rozlicza się wspólnie ze swoimi jednostkami organizacyjnymi.

Opis stanu faktycznego

Na podstawie umowy dzierżawy nr (…) z dnia 1 sierpnia 2022 r., zawartej na okres od 1 sierpnia 2022 r. do 31 lipca 2027 r., Gmina oddała w dzierżawę firmie Usługi (...) H.J. (dalej: „Dzierżawca”) całość istniejącej sieci wodociągowej, urządzeń wodociągowych i składników majątkowych infrastruktury wodociągowej, w tym nieruchomości, wraz ze świadczeniem usług wodociągowych w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę na terenie Gminy. Przedmiotem dzierżawy są w szczególności stacje uzdatniania wody i sieci wodociągowe w miejscowościach (…), a także sieci wodociągowe wybudowane przez Gminę w okresie obowiązywania umowy. Umowa wprost wskazuje, że Dzierżawca odpowiada materialnie za zniszczenia lub uszkodzenia urządzeń wodociągowych, budynków funkcyjnych i sieci wodociągowych wraz z hydrantami, co oznacza, że hydranty stanowią integralny element wydzierżawionego mienia.

Z tytułu dzierżawy Gmina otrzymuje miesięczny czynsz w wysokości (...) zł brutto (aneksem do umowy z dnia 1 sierpnia 2022 r. dokonano waloryzacji opłaty dzierżawnej o wskaźnik ustalony przez strony), płatny z góry do 10 dnia każdego miesiąca, dokumentowany fakturami VAT i wykazywany w rejestrach sprzedaży Gminy jako obrót opodatkowany.

Umowa dzierżawy przewiduje przy tym mechanizm rozliczania wody zużytej z hydrantów na cele przeciwpożarowe: należności za zużytą wodę z hydrantów do celów p.poż. pokrywa Gmina (Wydzierżawiający) po otrzymaniu faktury od Dzierżawcy, wystawionej na podstawie wykazów pobranej wody sporządzonych przez Ochotnicze Straże Pożarne zgodnie z obowiązującymi normami. Oznacza to, że Gmina nie „konsumuje” bezpośrednio infrastruktury na cele p.poż. przez jej eksploatację, lecz odpłatnie nabywa wodę zużytą w tym celu od Dzierżawcy, na podstawie osobnej faktury.

Dodatkowo umowa dzierżawy zastrzega, że udostępnianie wody z hydrantów dla celów innych niż przeciwpożarowe (np. mycie ulic, podlewanie zieleni, pobór na placach budów) może odbywać się wyłącznie po uzgodnieniu z Urzędem Gminy, co potwierdza, że to Dzierżawca – a nie Gmina – zarządza operacyjnie wykorzystaniem hydrantów.

W dniu 30 czerwca 2026 r. Gmina zawarła umowę nr (...) z Dzierżawcą na wykonanie usługi wymiany 5 hydrantów przeciwpożarowych DN 80 naziemnych zlokalizowanych na terenie Gminy (…). Wartość zamówienia wynosi (...) zł brutto ((...) zł netto + (...) zł VAT według stawki 23%). Faktura ustrukturyzowana w KSeF została/zostanie wystawiona na Gminę (…) jako nabywcę.

Wymieniane hydranty, jako element sieci wodociągowej objętej umową dzierżawy, po wymianie pozostają częścią mienia wydzierżawionego Dzierżawcy i będą wykorzystywane przez niego w ramach prowadzonej przez niego działalności wodociągowej. Hydranty te pełnią funkcje wielorakie, niezbędne dla prawidłowej eksploatacji sieci wodociągowej, w szczególności:

·      służą płukaniu sieci wodociągowej, tj. czyszczeniu wnętrza rur z osadów i zanieczyszczeń poprzez wypuszczanie silnego strumienia wody,

·      służą odpowietrzaniu sieci, umożliwiając usuwanie powietrza nagromadzonego w rurach,

·      umożliwiają badanie ciśnienia i kontrolę stanu technicznego oraz przepływu wody w sieci,

·      wykorzystywane są przez Dzierżawcę (po uzgodnieniu z Gminą) do celów takich jak mycie ulic, podlewanie zieleni czy zaopatrzenie w wodę placów budowy,

·      pełnią funkcję przeciwpożarową, przy czym woda zużyta w tym celu jest rozliczana odpłatnie między Dzierżawcą, a Gminą na podstawie wykazów OSP.

Uzupełnienie opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

1. Przedmiotem umowy dzierżawy jest odpłatne oddanie Dzierżawcy do używania i pobierania pożytków całości gminnej infrastruktury wodociągowej, tj. stanowiących mienie komunalne budynków, budowli i urządzeń wodociągowych wraz z ich częściami składowymi, wyposażeniem i osprzętem, w tym: stacji uzdatniania wody i sieci wodociągowej w (…), stacji uzdatniania wody i sieci wodociągowej w S.Z., stacji uzdatniania wody i sieci wodociągowej w W.Z., a także infrastruktura wodociągowa dotychczas istniejąca oraz wybudowana przez Gminę w okresie obowiązywania umowy. Elementem wydzierżawionego mienia są również hydranty stanowiące uzbrojenie sieci, co potwierdza § 6 umowy, obciążający Dzierżawcę odpowiedzialnością materialną za zniszczenia lub uszkodzenia sieci wodociągowych „wraz z hydrantami”.

Sformułowanie zawarte we wniosku, że Gmina oddała w dzierżawę infrastrukturę „wraz ze świadczeniem usług wodociągowych w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę”, należy odczytywać wyłącznie jako opis celu i sposobu korzystania z przedmiotu dzierżawy, a nie jako odrębne świadczenie Gminy. Gmina nie świadczy i nie zleca Dzierżawcy usług wodociągowych na swoją rzecz, ani nie wypłaca mu z tego tytułu żadnego wynagrodzenia. Dzierżawca prowadzi działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę we własnym imieniu, na własny rachunek i własne ryzyko, na podstawie odrębnego zezwolenia Wójta Gminy (…) wydanego w trybie art. 16-17 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (§ 4 umowy), zawiera umowy z odbiorcami, wystawia im faktury według zatwierdzonych taryf i pobiera od nich należności jako swój przychód (§ 10 ust. 6 i § 11 ust. 1 umowy), a także prowadzi egzekucję tych należności (§ 5 ust. 2 lit. f umowy). Gmina wprost nie odpowiada za te zobowiązania (§ 10 ust. 6 zdanie ostatnie umowy).

Świadczeniem Gminy jest zatem wyłącznie odpłatne udostępnienie majątku, a jedynym wynagrodzeniem Gminy jest czynsz dzierżawny. Zobowiązania Dzierżawcy opisane w § 5 ust. 2 umowy (bieżące utrzymanie, konserwacja, usuwanie awarii, dozór, ubezpieczenie), to obowiązki dzierżawcy dotyczące używania rzeczy cudzej, odpowiadające art. 697 Kodeksu cywilnego, a nie usługi nabywane przez Gminę.

2. Na pytanie o treści: „W jaki sposób – przed zawarciem ww. umowy dzierżawy – Gmina realizowała sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę? Jakie okoliczności przesądziły o tym, że zawarli Państwo ww. umowę dzierżawy?”, wskazali Państwo, że:

„Gmina nie prowadzi działalności wodociągowej samodzielnie — nie utworzyła w tym celu ani jednostki budżetowej, ani zakładu budżetowego, ani spółki komunalnej.

Zadanie własne z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, Gmina od co najmniej roku 2005 realizuje w modelu dzierżawnym, tj. przez odpłatne udostępnianie infrastruktury przedsiębiorcy posiadającemu zezwolenie na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę.

Historia tego modelu przedstawia się następująco:

·   od 2005 r. do 30 kwietnia 2014 r. infrastrukturę eksploatowały inne podmioty, których dane nie są przedmiotem niniejszego wniosku i nie mają wpływu na ocenę stanu faktycznego objętego pytaniem;

·   od 1 maja 2014 r. do 28 kwietnia 2017 r. – na podstawie umowy nr (...), zawartej w wyniku przetargu nieograniczonego (znak (...)) – infrastrukturę przejął, w wyniku rozstrzygnięcia postępowania przetargowego, przedsiębiorca (...), prowadzący działalność pod firmą Usługi (...);

·   od 1 sierpnia 2017 r. do 31 lipca 2022 r. – na podstawie umowy nr (...), zawartej ponownie w trybie przetargowym, na podstawie uchwały Rady Gminy nr (...) z 13 kwietnia 2017 r. — dzierżawcą pozostał ten sam przedsiębiorca;

·   od 1 sierpnia 2022 r. do 31 lipca 2027 r. – na podstawie obecnej umowy nr (…), zawartej już bezprzetargowo, z dotychczasowym dzierżawcą, na podstawie uchwały Rady Gminy (…) nr (...) z 29 czerwca 2022 r. „w sprawie wyrażenia zgody na zawarcie kolejnej umowy dzierżawy z dotychczasowym dzierżawcą” – ten sam przedsiębiorca kontynuuje eksploatację infrastruktury.

Przyczyny utrzymywania tego modelu przez cały ten okres są niezmienne: brak własnych zasobów kadrowych i technicznych Gminy do całodobowej eksploatacji trzech stacji uzdatniania wody, wymóg posiadania zezwolenia na zbiorowe zaopatrzenie w wodę, konieczność zapewnienia reakcji na awarie w czasie 2 godzin od zgłoszenia, a od 2014 r. dodatkowo – nienaruszona, kilkunastoletnia i sprawdzona współpraca z dotychczasowym dzierżawcą, uzasadniająca odstąpienie od procedury przetargowej na podstawie art. 37 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

3. Na pytanie o treści: „W jaki sposób, do jakich celów i na jakich zasadach Gmina wykorzystywała infrastrukturę w postaci hydrantów przed zawarciem ww. umowy dzierżawy?”, wskazali Państwo, że:

„Hydranty nigdy nie były i nie są wykorzystywane przez Gminę w sposób odrębny od pozostałych elementów sieci wodociągowej. Hydranty nie są samodzielnymi środkami trwałymi – stanowią uzbrojenie (armaturę) sieci wodociągowej i są jej częścią składową, technicznie i funkcjonalnie nierozerwalnie z nią związaną. Zarówno w okresie do 30 kwietnia 2014 r. jak i w okresach 2014 – 2022 r. cała infrastruktura wodociągowa wraz z hydrantami była przedmiotem odpłatnej dzierżawy na rzecz tego samego przedsiębiorcy (na podstawie umowy poprzedzającej umowę nr (…)) i była przez niego eksploatowana w ramach prowadzonej przez niego działalności wodociągowej. Gmina nie eksploatowała hydrantów we własnym zakresie i nie pobierała za ich pośrednictwem wody”.

4. Gmina wykorzystywała hydranty – jako element całej sieci wodociągowej – wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, tj. do odpłatnej dzierżawy infrastruktury wodociągowej na rzecz przedsiębiorcy wodociągowego, opodatkowanej stawką 23% (lit. a). Hydranty nie były wykorzystywane przez Gminę do czynności zwolnionych od podatku (lit. b) ani do czynności niepodlegających opodatkowaniu (lit. c). Woda pobierana z hydrantów na cele przeciwpożarowe była – podobnie jak obecnie – nabywana przez Gminę od przedsiębiorcy wodociągowego na podstawie wystawianej Gminie faktury, a nie pobierana przez Gminę w ramach własnej eksploatacji infrastruktury”.

5. Na pytanie o treści: „W jaki sposób, w oparciu o jakie przesłanki i na jakiej podstawie wybrali Państwo firmę Usługi (...) na dzierżawcę ww. infrastruktury? Czy zastosowali Państwo konkurencyjne metody wyboru takie jak przetarg? Proszę opisać”, wskazali Państwo, że:

„Wybór dzierżawcy w 2022 r. był etapem dłuższego procesu, w którym tylko dwie pierwsze umowy z tym przedsiębiorcą były wynikiem procedury konkurencyjnej:

1. Umowa nr (...) (2014-2017) została zawarta w wyniku przetargu nieograniczonego przeprowadzonego zgodnie z ustawą Prawo zamówień publicznych (znak (...), ogłoszenie z 10 kwietnia 2014 r.) na zadanie „Świadczenie usług wodociągowych w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę na terenie Gminy (…)”. (...) wygrał to postępowanie.

2. Umowa nr (...) (2017-2022) została zawarta ponownie w trybie przetargowym, na podstawie uchwały Rady Gminy (…) nr (…) z 13 kwietnia 2017 r. „w sprawie wyrażenia zgody na wydzierżawienie w trybie przetargowym”. W tym przetargu ten sam przedsiębiorca również został wybrany.

3. Dopiero umowa obecna, nr (…) (2022-2027), została zawarta w trybie bezprzetargowym, z dotychczasowym dzierżawcą, na podstawie art. 37 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz uchwały Rady Gminy (…) nr (...) z 29 czerwca 2022 r.

Odstąpienie od procedury konkurencyjnej przy zawarciu trzeciej, obecnej umowy było więc uzasadnione tym, że dotychczasowy dzierżawca był już dwukrotnie wcześniej wyłaniany w drodze przetargu i przez łącznie osiem lat (2014-2022) prawidłowo, nieprzerwanie wykonywał zadania wodociągowe na terenie Gminy, co dawało podstawy do zastosowania trybu bezprzetargowego przewidzianego dla kontynuacji dzierżawy z dotychczasowym dzierżawcą”.

6. Na pytanie o treści: „Czy pomiędzy Gminą a Dzierżawcą występują jakiekolwiek powiązania? Jeśli tak, to należy wskazać, czy są to powiązania kapitałowe, osobowe, organizacyjne, inne – jakie i na czym one polegają?”, wskazali Państwo, że:

„Współpraca Gminy z (...) trwa nieprzerwanie od 1 maja 2014 r., tj. od ponad 12 lat, pomiędzy Gminą (…) a Dzierżawcą – Panem (..), prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą Usługi (...) – nie występują jakiekolwiek powiązania: kapitałowe, osobowe, organizacyjne ani innego rodzaju. Gmina nie posiada udziałów ani praw majątkowych w przedsiębiorstwie Dzierżawcy, Dzierżawca nie jest gminną jednostką organizacyjną ani spółką komunalną, nie jest podmiotem kontrolowanym przez Gminę, a osoby reprezentujące Gminę (Wójt, Zastępca Wójta, Skarbnik) ani pracownicy Urzędu Gminy nie są z Dzierżawcą powiązani osobowo, rodzinnie ani kapitałowo. Dzierżawca jest wobec Gminy podmiotem w pełni niezależnym i zewnętrznym”.

7. Gmina zamierza kontynuować dotychczasowy model gospodarowania infrastrukturą wodociągową, tj. jej dalsze odpłatne udostępnianie na podstawie umowy dzierżawy (lub innej umowy cywilnoprawnej o odpłatnym charakterze) przedsiębiorcy posiadającemu zezwolenie na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę. Gmina nie planuje przejęcia eksploatacji infrastruktury do wykonywania we własnym zakresie, nie planuje utworzenia w tym celu jednostki ani zakładu budżetowego, ani nieodpłatnego udostępnienia infrastruktury jakiemukolwiek podmiotowi. Formalna decyzja co do przedłużenia obecnej umowy albo zawarcia nowej umowy (w tym z innym dzierżawcą) zostanie podjęta przed 31 lipca 2027 r. i będzie wymagała uchwały Rady Gminy (…), jednak niezależnie od tego, z kim umowa zostanie zawarta, infrastruktura będzie nadal wykorzystywana wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem VAT — odpłatnego udostępnienia na podstawie umowy cywilnoprawnej.

Praktyka Gminy na przestrzeni co najmniej dwudziestu lat, tj. od 2005, w tym trzy kolejne umowy: 2014-2017, 2017-2022, 2022-2027 zawarte z (...) potwierdza, że Gmina w sposób trwały i konsekwentny stosuje wyłącznie model odpłatnego udostępniania infrastruktury wodociągowej operatorowi zewnętrznemu — nigdy nie przejmowała eksploatacji do własnego zakresu.

8. Dzierżawca nie świadczy i nie będzie świadczył na rzecz Gminy usług związanych z innego rodzaju infrastrukturą niż opisana we wniosku infrastruktura wodociągowa. Poza stosunkiem dzierżawy oraz opisaną niżej umową nr (...) na wymianę 5 hydrantów, Gminę i Dzierżawcę nie łączą inne stosunki o charakterze ciągłym. Dzierżawca – jako przedsiębiorca działający na rynku lokalnym w branży instalacyjno-sanitarnej – może wykonywać na rzecz Gminy pojedyncze, zlecane odrębnie roboty i usługi instalacyjne, każdorazowo na podstawie odrębnej umowy i za odrębnym wynagrodzeniem, na zasadach ogólnych wynikających z przepisów o zamówieniach publicznych i regulaminu wewnętrznego Gminy.

9. Infrastruktura wodociągowa objęta umową dzierżawy została w całości wytworzona lub nabyta przez Gminę i stanowi jej wyłączną własność (§ 5 ust. 1 lit. a umowy). Nakłady na jej wytworzenie ponosiła Gmina ze środków własnych oraz ze środków zewnętrznych (dotacje i dofinansowania), Dzierżawca nie ponosił i nie ponosi nakładów na wytworzenie ani nabycie tej infrastruktury. Zgodnie z § 5 ust. 1 lit. b i e oraz § 9 umowy, to Gmina podejmuje decyzje dotyczące modernizacji i rozwoju urządzeń i jest zobowiązana do organizacji i finansowania modernizacji i rozwoju mienia i urządzeń, w tym kosztów prac przygotowawczych, dokumentacji, uzgodnień, nadzoru i zakupów.

Wydatek na wymianę 5 hydrantów, którego dotyczy wniosek, nie stanowi nakładu na wytworzenie ani ulepszenie środka trwałego – jest to wydatek o charakterze remontowym (przywrócenie pierwotnego stanu technicznego wyeksploatowanych urządzeń), rozliczany jako koszt bieżący, a nie jako nakład inwestycyjny zwiększający wartość początkową sieci wodociągowej.

10. Odpisów amortyzacyjnych od całej infrastruktury wodociągowej objętej umową dzierżawy dokonuje Gmina jako właściciel tych środków trwałych. Gmina wyjaśnia jednocześnie, że wydatek na wymianę 5 hydrantów nie podlega amortyzacji – jako wydatek o charakterze remontowym i jest on księgowany bezpośrednio w koszty bieżące (...) w okresie, w którym został poniesiony, a nie rozliczany poprzez odpisy amortyzacyjne w kolejnych latach. Hydranty nie są też wyodrębnioną pozycją w ewidencji środków trwałych Gminy – stanowią nieskatalogowaną odrębnie część składową sieci wodociągowej, wobec czego nie jest możliwe wskazanie ich indywidualnej wartości księgowej.

11. Otrzymywana kwota czynszu jest dla budżetu Gminy znacząca – stanowi stały, comiesięczny i przewidywalny dochód własny Gminy. Czynsz wynosi obecnie (...) zł brutto miesięcznie ((...)), co daje (...) zł brutto ((...) zł netto) w skali roku. Dochód ten jest ujmowany w budżecie Gminy w dochodach w dziale 010, rozdziale 01095, § 0750 (dochody z najmu i dzierżawy składników majątkowych) i jako taki jest w całości dochodem własnym Gminy, przeznaczanym na realizację zadań Gminy, w tym na modernizację i rozwój infrastruktury wodociągowej (§ 7 umowy).

12. Na podstawie sprawozdania z wykonania dochodów budżetu Gminy (…) za 2025 r.:

Dochody ogółem Gminy (…) za 2025 r. (wykonanie) wyniosły (...) zł. Dochód z tytułu przedmiotowej dzierżawy, ujęty w dziale 010, rozdziale 01095, § 0750, wyniósł w 2025 r. (...) zł (przy planie (...) zł, wykonanie 97,79%).

W konsekwencji dochód z dzierżawy infrastruktury wodociągowej kształtuje się na poziomie:

·   około 0,20% dochodów ogółem Gminy za 2025 r. ((...) zł: (...) zł),

·   około 0,67-0,68% dochodów własnych Gminy za 2025 r., przy przyjęciu orientacyjnej kwoty dochodów własnych rzędu (...) zł, obliczonej jako dochody ogółem pomniejszone o subwencję ogólną, dotacje celowe oraz środki europejskie wykazane w poszczególnych paragrafach sprawozdania.

Jednocześnie Gmina wskazuje, że dochód ten stanowi 100% dochodów Gminy uzyskiwanych z infrastruktury wodociągowej – Gmina nie uzyskuje z tej infrastruktury żadnych innych przychodów, w szczególności nie sprzedaje wody odbiorcom.

13. Wartość czynszu została ustalona umownie, jednak przy negocjacjach kierowano się następującymi czynnikami:

1) wartością księgową netto infrastruktury wodociągowej oddawanej w dzierżawę,

2) przewidywany okres dalszego użytkowania infrastruktury,

3) zakres przedmiotu dzierżawy (trzy stacje uzdatniania wody, sieć wodociągowa, uzbrojenie sieci, nieruchomości),

4) zakres obowiązków i kosztów przenoszonych na Dzierżawcę (§ 5 ust. 2 i § 8 umowy: bieżące utrzymanie, konserwacja, remonty bieżące, prace odtworzeniowe, usuwanie awarii, energia elektryczna, opłaty za pobór wód, opłaty UDT, podatek od nieruchomości, ubezpieczenie i monitoring),

5) liczbę odbiorców i wielkość sprzedaży wody na terenie Gminy oraz poziom taryf zatwierdzanych dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę,

6) wysokość czynszu z umowy poprzedzającej oraz stawki stosowane na rynku lokalnym przy dzierżawie infrastruktury wodociągowej,

7) poziom inflacji (wskaźnik waloryzacyjny ustalany przez strony na podstawie § 10 ust. 4 umowy).

Wysokość czynszu uzależniona jest przede wszystkim od wartości i zakresu udostępnianego majątku, poziomu kosztów eksploatacyjnych przenoszonych na Dzierżawcę oraz realiów rynkowych, a w trakcie trwania umowy – od uzgodnionego przez strony wskaźnika waloryzacji.

14. Wysokość czynszu nie była kalkulowana w oparciu o stawkę amortyzacji ani o zamiar zwrotu wartości księgowej infrastruktury w określonym horyzoncie czasowym, lecz z uwzględnieniem faktu, że-zgodnie z § 5 ust. 2 lit. a i § 8 umowy dzierżawy-to Dzierżawca ponosi koszty bieżącej eksploatacji, konserwacji i remontów przedmiotu dzierżawy, co obniża ryzyko i nakłady operacyjne Gminy związane z tym majątkiem i uzasadnia niższą – w relacji do wartości księgowej i umorzenia – wysokość czynszu.

15. Wysokość czynszu nie była kalkulowana w oparciu o stawkę amortyzacji ani o długość okresu użytkowania ww. infrastruktury.

16. Gmina zaznacza, że dzierżawa ma charakter stosunku ciągłego i jest kontynuowana kolejnymi umowami, a więc zwrot nakładów następuje w całym okresie użytkowania infrastruktury, nie zaś w okresie jednej, pięcioletniej umowy.

17. Roczne wynagrodzenie Gminy z tytułu dzierżawy ((...) zł netto) stanowi 0,836 % wartości księgowej netto infrastruktury ((...) zł) objętej umową dzierżawy.

Odrębnie Gmina wskazuje – z uwagi na przedmiot pytania zawartego we wniosku – że roczny czynsz netto z tytułu dzierżawy stanowi 753% wartości netto nakładu na wymianę 5 hydrantów ((...) zł : (...) zł), a wartość netto tego nakładu odpowiada równowartości czynszu netto za okres około 1,6 miesiąca dzierżawy.

18. Wysokość czynszu została skalkulowana z uwzględnieniem realiów rynkowych, w szczególności: wysokości czynszu z umowy poprzedzającej, stawek stosowanych przy dzierżawie infrastruktury wodociągowej przez inne jednostki samorządu terytorialnego o porównywalnej skali i strukturze majątku, wielkości sprzedaży wody i poziomu taryf zatwierdzanych na terenie Gminy (determinujących możliwe do osiągnięcia przez Dzierżawcę przychody), poziomu kosztów eksploatacyjnych, w tym kosztów energii elektrycznej, oraz wskaźnika inflacji uwzględnionego w waloryzacji dokonanej Aneksem nr 1 z 17 kwietnia 2024 r.

19. W ocenie Gminy, wynagrodzenie należne z tytułu dzierżawy odpowiada wartości rynkowej i nie jest niższe od wartości rynkowej. Czynsz został ustalony na poziomie rynkowym, a następnie zwaloryzowany Aneksem nr 1 z 17 kwietnia 2024 r. – z (...) zł do (...) zł brutto miesięcznie – właśnie w celu utrzymania jego rynkowego poziomu w warunkach inflacji. Czynsz pokrywa odpisy amortyzacyjne obciążające Gminę i zapewnia jej realny zysk z udostępnianego majątku.

20. Świadczenia pomiędzy Gminą a Dzierżawcą są ekwiwalentne. Gmina udostępnia infrastrukturę do używania i pobierania pożytków, a Dzierżawca płaci za to czynsz odpowiadający wartości rynkowej tego świadczenia i przejmuje na siebie pełny ciężar kosztów eksploatacji oraz ryzyko operacyjne działalności wodociągowej (§ 5 ust. 2 i § 8 umowy). Dzierżawca uzyskuje w zamian prawo pobierania na własny rachunek całości opłat za dostawę wody od odbiorców (§ 10 ust. 6 umowy). Świadczenia obu stron pozostają zatem w bezpośrednim związku i są wzajemnie równoważne.

21. Kwota czynszu nie musi pozostać niezmienna. Zgodnie z § 10 ust. 4 umowy, czynsz może być waloryzowany o wskaźnik ustalony przez strony; z możliwości tej strony już skorzystały – Aneksem nr 1 z 17 kwietnia 2024 r., na podstawie protokołu uzgodnień z 16 kwietnia 2024 r., czynsz podniesiono z (...) zł do (...) zł brutto miesięcznie ze skutkiem od 1 stycznia 2024 r. Przy ewentualnej dalszej zmianie czynszu w okresie do 31 lipca 2027 r. brane będą pod uwagę: wskaźnik inflacji (wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych), zmiana wartości i zakresu przedmiotu dzierżawy (w tym rozbudowa sieci przez Gminę na podstawie § 2 pkt 4 umowy oraz nakłady modernizacyjne Gminy), poziom kosztów eksploatacji oraz sytuacja rynkowa. Ponadto, zmiana stawki VAT nie wymaga zmiany treści umowy (§ 10 ust. 2 umowy). Każda zmiana czynszu wymaga formy pisemnego aneksu (§ 18 umowy).

22. Dotychczasowa praktyka Gminy potwierdza, że przy każdej nowej umowie czynsz był ustalany na nowo, a jego wysokość systematycznie rosła:

(…)

Powyższe dane jednoznacznie potwierdzają, że w przypadku zawarcia po 31 lipca 2027 r. nowej umowy – niezależnie od tego, czy z tym samym, czy z innym dzierżawcą – czynsz zostanie ustalony na nowo, adekwatnie do wartości majątku i realiów rynkowych na ten dzień, a nie automatycznie przeniesiony z obecnej umowy.

23. Usługa wymiany 5 hydrantów nie zmienia treści ani zakresu stosunku dzierżawy. Hydranty przed wymianą były i po wymianie pozostają częścią składową sieci wodociągowej będącej przedmiotem dzierżawy oraz własnością Gminy; nie następuje ich wyłączenie z przedmiotu dzierżawy, nie następuje też rozszerzenie przedmiotu dzierżawy o nowy, dotąd nieobjęty umową składnik. Nowe hydranty – jako części składowe wydzierżawionej sieci — od momentu montażu są objęte umową dzierżawy z mocy prawa i z mocy § 1 ust. 2 lit. a oraz § 2 umowy, bez potrzeby zawierania aneksu w tym zakresie, i podlegają odpowiedzialności materialnej Dzierżawcy na podstawie § 6 umowy.

Skutek wymiany dla stosunku dzierżawy jest zatem wyłącznie taki, że przedmiot dzierżawy zostaje utrzymany w stanie zdatnym do umówionego użytku — a więc, że Gmina wykonuje obowiązek, który wynika z art. 662 § 1 w zw. z art. 694 Kodeksu cywilnego oraz z § 5 ust. 1 lit. b i e umowy, i dzięki któremu zachowuje zdolność do dalszego pobierania czynszu opodatkowanego VAT.

24. Poniesienie przez Gminę wydatku na wymianę 5 hydrantów nie powoduje automatycznego podwyższenia czynszu dzierżawnego w drodze odrębnego aneksu.

Wynika to z następujących przyczyn:

1) czynsz określony w § 10 ust. 1 umowy ma charakter ryczałtowy i jest ustalony za całość przedmiotu dzierżawy, niezależnie od pojedynczych wydatków remontowych ponoszonych przez którąkolwiek ze stron;

2) wydatek na wymianę hydrantów ((...) zł netto) ma charakter remontu, rozliczanego jednorazowo w koszty bieżące Gminy (rozdział 01043 § 4270), a nie nakładu zwiększającego wartość środka trwałego będącego podstawą kalkulacji czynszu – nie zmienia więc podstawy wyceny majątku, od której czynsz był pierwotnie skalkulowany;

3) umowa nie przewiduje mechanizmu automatycznej zmiany czynszu w związku z wydatkami remontowymi ponoszonymi przez Gminę, a każda zmiana czynszu wymaga aneksu (§ 10 ust. 4 i § 18 umowy).

Gmina podkreśla natomiast, że wydatek ten pozostaje w bezpośrednim związku funkcjonalnym z czynnością opodatkowaną: jego celem jest wyłącznie zachowanie przedmiotu dzierżawy w stanie zdatnym do umówionego użytku, a tym samym zachowanie zdolności Gminy do dalszego, nieprzerwanego pobierania czynszu opodatkowanego podatkiem VAT. Wydatek netto w kwocie (...) zł znajduje pełne pokrycie w przychodzie z czynszu już w okresie poniżej dwóch miesięcy ((...) zł czynszu netto miesięcznie w przybliżeniu 1,6 miesiąca).

25. Gmina ponosi całkowity koszt wymiany 5 hydrantów przeciwpożarowych. Wynagrodzenie Wykonawcy wynosi (...) zł brutto ((...) zł netto + (...) zł VAT), tj. (...) zł brutto za jeden hydrant, i w całości obciąża Gminę jako Zamawiającego (§ 3 ust. 1 umowy nr (...)). Faktura ustrukturyzowana wystawiana jest w KSeF na Gminę jako nabywcę (§ 3 ust. 2 i 3 umowy).

26. Wydatek na wymianę 5 hydrantów nie został i nie zostanie Gminie zwrócony w jakiejkolwiek formie i przez jakikolwiek podmiot. Wydatek jest finansowany wyłącznie ze środków własnych Gminy; nie jest objęty żadną dotacją, dofinansowaniem ze środków krajowych lub unijnych, refundacją, odszkodowaniem ani zwrotem od Dzierżawcy lub osób trzecich. Gmina nie obciąża Dzierżawcy kosztem tego wydatku ani w całości, ani w części.

27. W odpowiedzi na pytanie o treści „Dlaczego to Gmina poniesie wydatek na wymianę 5 hydrantów przeciwpożarowych stanowiących element sieci wodociągowej objętej umową dzierżawy? Jakie jest uzasadnienie takiego działania?”, wskazali Państwo, że:

Wydatek ponosi Gmina, ponieważ obciąża on właściciela majątku, a nie dzierżawcę, i to zarówno na gruncie umowy dzierżawy, jak i przepisów Kodeksu cywilnego.

Po pierwsze, umowa dzierżawy wyraźnie rozdziela ciężary stron. Po stronie Dzierżawcy pozostaje bieżące utrzymanie i eksploatacja mienia, tj. przeglądy, konserwacja, remonty bieżące, interwencje punktowe i usuwanie awarii (§ 1 ust. 2 lit. b, § 5 ust. 2 lit. a, § 8 umowy). Natomiast, Gmina – jako właściciel – „podejmuje decyzje dotyczące modernizacji i rozwoju urządzeń, w tym finansowania modernizacji i rozwoju infrastruktury wodociągowej” i „jest zobowiązana do organizacji i finansowania modernizacji i rozwoju mienia i urządzeń” (§ 5 ust. 1 lit. b i e umowy), a kosztami Gminy są nakłady na modernizację i rozwój mienia i urządzeń oraz zakup urządzeń koniecznych do prawidłowego działania (§ 9 pkt 1-3 umowy).

Wymiana hydrantów stanowi remont (przywrócenie pierwotnego stanu technicznego wyeksploatowanych urządzeń), a nie modernizację czy inwestycję zwiększającą wartość środka trwałego. Zgodnie z § 1 ust. 2 lit. c, § 5 ust. 2 lit. a i § 8 pkt 4 umowy dzierżawy, prace odtworzeniowe i remonty bieżące należą co do zasady do obowiązków i kosztów Dzierżawcy.

Mimo to, wydatek ten Gmina poniosła i uzasadnia to następującymi okolicznościami, niezależnymi od wewnętrznego podziału kosztów przyjętego w umowie dzierżawy:

Po pierwsze, obowiązek utrzymania rzeczy wydzierżawionej w stanie zdatnym do umówionego użytku przez cały czas trwania dzierżawy w ostatecznym rozrachunku obciąża wydzierżawiającego z mocy ustawy (art. 662 § 1 w zw. z art. 694 Kodeksu cywilnego) – wewnętrzny podział obowiązków w umowie reguluje wyłącznie rozliczenia między stronami stosunku cywilnoprawnego, natomiast nie zwalnia Gminy jako właściciela z odpowiedzialności za stan majątku wobec osób trzecich, w tym w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego.

Po drugie, sprawne hydranty mają znaczenie dla realizacji zadań własnych Gminy w zakresie ochrony przeciwpożarowej — Gmina, pozostając właścicielem sieci, odpowiada za zapewnienie na swoim terenie warunków do prowadzenia działań ratowniczych. Decyzja o sfinansowaniu wymiany wyeksploatowanych hydrantów była więc uzasadniona interesem publicznym Gminy jako właściciela infrastruktury, niezależnie od tego, że w relacji wewnętrznej z Dzierżawcą koszty bieżących remontów co do zasady obciążają Dzierżawcę.

Po trzecie, jest to działanie racjonalne ekonomicznie z punktu widzenia Gminy jako podatnika VAT: wydatek netto w kwocie (...) zł służy zachowaniu źródła przychodu opodatkowanego w wysokości (...) zł netto rocznie i zwraca się z czynszu w ciągu niespełna dwóch miesięcy. Gdyby przedmiot dzierżawy – wskutek niesprawności hydrantów – przestał odpowiadać umówionemu użytkowi, mogłoby to uzasadniać roszczenia Dzierżawcy, w tym o obniżenie czynszu, co obniżałoby dochód Gminy opodatkowany VAT.

Po czwarte, dla oceny prawa do odliczenia VAT na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT decydujące znaczenie ma związek wydatku z czynnościami opodatkowanymi (odpłatna dzierżawa), a nie księgowa kwalifikacja tego wydatku jako remontu czy jako nakładu inwestycyjnego. Niezależnie od tego, że wydatek stanowi koszt bieżący rozliczany jednorazowo (a nie nakład zwiększający wartość środka trwałego podlegający amortyzacji), jego wyłącznym celem gospodarczym pozostaje utrzymanie zdolności Gminy do dalszego pobierania czynszu opodatkowanego stawką 23%.

28. W odpowiedzi na pytanie o treści „Czy i jeśli tak, to o ile wzrośnie wartość infrastruktury objętej umową dzierżawy w związku z wymianą hydrantów przeciwpożarowych, o których mowa we wniosku? Jeśli nie – dlaczego? Proszę wyjaśnić”, wskazali Państwo, że:

W związku z wymianą hydrantów nie następuje wzrost wartości księgowej infrastruktury objętej umową dzierżawy. Wydatek na wymianę 5 hydrantów ma charakter remontu (przywrócenia pierwotnego stanu technicznego) i jako taki jest w całości odnoszony w koszty bieżące Gminy – konto 402, rozdział 01043 § 4270 – a nie ujmowany jako zwiększenie wartości początkowej środków trwałych. Wartość księgowa sieci wodociągowej, w której zamontowano nowe hydranty, pozostaje niezmieniona, a hydranty nie są odrębną, wyodrębnioną w ewidencji pozycją środków trwałych. Nowe hydranty od chwili montażu stają się częścią składową dotychczas istniejącej i wycenionej sieci wodociągowej, bez wyodrębniania ich wartości.

29. W odpowiedzi na pytanie o treści: „Kto pokrywa/będzie pokrywał koszty utrzymania w odpowiednim stanie technicznym infrastruktury oddanej w dzierżawę, w tym hydrantów przeciwpożarowych, które zostaną wymienione?”, wskazali Państwo, że:

Co do zasady koszty bieżącego utrzymania infrastruktury oddanej w dzierżawę, w tym prace odtworzeniowe i remonty bieżące, zgodnie z § 5 ust. 2 lit. a oraz § 8 umowy, obciążają Dzierżawcę. Gmina wyjaśnia, że opisany we wniosku wydatek na wymianę 5 hydrantów jest wyjątkiem od tej zasady — Gmina zdecydowała się samodzielnie sfinansować ten konkretny remont, mimo że mieści się on w katalogu prac odtworzeniowych przypisanych umownie Dzierżawcy, z przyczyn wskazanych w odpowiedzi na pytanie 27 (obowiązek ustawowy wydzierżawiającego, znaczenie dla bezpieczeństwa przeciwpożarowego, racjonalność ekonomiczna w kontekście zachowania źródła przychodu opodatkowanego VAT). Nie zmienia to zasady ogólnej, że pozostałe koszty bieżącego utrzymania i eksploatacji infrastruktury ponosi Dzierżawca.

30. Po oddaniu infrastruktury w dzierżawę Gmina z niej nie korzystała i nie będzie korzystała – ani odpłatnie, ani nieodpłatnie. Gmina nie eksploatuje infrastruktury, nie pobiera za jej pośrednictwem wody, nie prowadzi za jej pomocą jakiejkolwiek działalności. Infrastruktura pozostaje w wyłącznym władaniu Dzierżawcy, który używa jej we własnym imieniu i na własny rachunek. Gmina nie zawarła z Dzierżawcą żadnej umowy, która uprawniałaby ją do korzystania z wydzierżawionej infrastruktury.

Woda zużywana na cele przeciwpożarowe nie jest przez Gminę pobierana w ramach korzystania z infrastruktury – jest ona nabywana odpłatnie od Dzierżawcy, na podstawie faktury wystawianej Gminie przez Dzierżawcę według wykazów pobranej wody sporządzanych przez Ochotnicze Straże Pożarne (§ 11 ust. 2 umowy). Jest to zatem odrębna transakcja zakupu wody, a nie korzystanie przez Gminę z hydrantu jako środka trwałego.

Gmina jest natomiast – jako właściciel – uprawniona do kontroli świadczenia usług oraz utrzymania i eksploatacji mienia (§ 5 ust. 1 lit. c umowy) oraz do uczestniczenia w odbiorach technicznych nowych przyłączy (§ 5 ust. 2 lit. h umowy); są to jednak uprawnienia nadzorcze wydzierżawiającego, a nie korzystanie z infrastruktury.

31. Jednostki organizacyjne Gminy nie korzystają i nie będą korzystały z wydzierżawionej infrastruktury na podstawie jakiejkolwiek umowy zawartej z Gminą. Jednostki te – jako odbiorcy usług – są zaopatrywane w wodę przez Dzierżawcę, na podstawie zawartych z nim umów o zaopatrzenie w wodę, i płacą Dzierżawcy za dostarczoną wodę według zatwierdzonej taryfy, tak jak pozostali odbiorcy na terenie Gminy (§ 10 ust. 6 i § 11 ust. 1 umowy). Gmina nie świadczy na rzecz swoich jednostek organizacyjnych usług dostawy wody i nie wykorzystuje w tym celu infrastruktury — nabycie wody przez jednostki następuje od podmiotu trzeciego, niezależnego od Gminy. Jednostki podległe Gminie mają umowy o zaopatrzenie w wodę zawarte z Dzierżawcą i otrzymują od niego faktury.

32. Usługa wymiany 5 hydrantów przeciwpożarowych będzie przez Gminę wykorzystywana wyłącznie i w całości do odpłatnego udostępniania infrastruktury na podstawie umowy dzierżawy, a więc wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Wymienione hydranty od chwili montażu stanowią część składową sieci wodociągowej objętej dzierżawą i są wykorzystywane przez Dzierżawcę w ramach jego działalności, a jedynym sposobem, w jaki Gmina „wykorzystuje” ten nakład, jest pobieranie opodatkowanego VAT czynszu dzierżawnego. Gmina nie wykorzystuje tej usługi do czynności zwolnionych od podatku ani do czynności niepodlegających opodatkowaniu.

33. Na pytanie o treści: „Na czyje zlecenie Dzierżawca wykonuje mycie ulic, podlewanie zieleni czy zaopatrzenie w wodę placów budowy?”, wskazali Państwo, że:

„Czynności te nie są wykonywane na zlecenie Gminy w ramach umowy dzierżawy i nie są objęte czynszem dzierżawnym. Dzierżawca – w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej – sprzedaje wodę podmiotom, które takiej wody potrzebują, na ich zlecenie i na podstawie zawieranych z nimi umów, tj.:

·   wykonawcom robót budowlanych i inwestorom pobierającym wodę na potrzeby placów budowy,

·   Gminie lub jej jednostkom – jeżeli Gmina zleca wykonanie takich prac w ramach odrębnego, płatnego zamówienia; w takim przypadku woda jest elementem świadczenia nabywanego przez Gminę od danego usługodawcy albo jest przez Dzierżawcę sprzedawana Gminie na podstawie odrębnej faktury.

Dochód z tej sprzedaży stanowi przychód Dzierżawcy, a nie Gminy; Gmina nie otrzymuje z tego tytułu żadnych dodatkowych kwot poza czynszem dzierżawnym”.

34. Na pytanie o treści: „Dlaczego Dzierżawca uzgadnia z Gminą wykorzystywanie hydrantów do mycia ulic, podlewania zieleni czy zaopatrzenia w wodę placów budowy? Z czego to wynika? Proszę szczegółowo opisać i uzasadnić”, wskazali Państwo, że:

„Obowiązek uzgodnienia wynika z § 5 ust. 2 lit. d umowy dzierżawy, nałożonego przez Gminę jako właściciela majątku. Jego cel jest dwojaki i ma charakter ochronny i nadzorczy, a nie zarządczy w sensie operacyjnym.

Po pierwsze, postanowienie to zostało wprowadzone jako element działań mających na celu wyeliminowanie kradzieży wody z sieci wodociągowej. Hydranty są jedynymi punktami sieci umożliwiającymi pobór wody bez pośrednictwa wodomierza głównego, a więc pobór nierejestrowany i nierozliczany. Wymóg uzgadniania z Urzędem Gminy każdego poboru wody z hydrantu na cele inne niż przeciwpożarowe zapewnia, że każdy taki pobór jest zewidencjonowany i prawidłowo rozliczony, co chroni zarówno Gminę (przed stratami wody z majątku, za którą nie otrzymuje ekwiwalentu i przed obciążeniem opłatami za pobór wód), jak i rzetelność rozliczeń z odbiorcami.

Po drugie, hydranty mają zasadnicze znaczenie dla bezpieczeństwa przeciwpożarowego na terenie Gminy. Ich nadmierne lub nieskoordynowane wykorzystywanie do celów gospodarczych (np. długotrwały pobór wody na place budowy) mogłoby prowadzić do spadku ciśnienia w sieci i ograniczenia gotowości przeciwpożarowej, za którą Gmina odpowiada jako właściciel infrastruktury i podmiot realizujący zadania w zakresie bezpieczeństwa i ochrony przeciwpożarowej. Gmina musi więc zachować informację o tym, w jaki sposób hydranty są eksploatowane.

Postanowienie to jest zatem typowym uprawnieniem kontrolnym wydzierżawiającego, korespondującym z § 5 ust. 1 lit. c umowy (Gmina kontroluje świadczenie usług oraz utrzymanie i eksploatację mienia i urządzeń). Nie oznacza ono, że Gmina sama korzysta z hydrantów lub sprzedaje z nich wodę — decyzję o poborze podejmuje i realizuje Dzierżawca, on zawiera umowę z podmiotem pobierającym wodę, fakturuje ją i pobiera należność na własny rachunek. Wymóg uzgodnienia jest jedynie warunkiem dopuszczalności takiego poboru, nałożonym przez właściciela rzeczy”.

35. Na pytanie o treści: „W sytuacji, gdyby hydranty nie były przedmiotem dzierżawy, to czy Gmina świadczyłaby ww. czynności (mycie ulic, podlewanie zieleni czy zaopatrzenie w wodę placów budowy) samodzielnie i w ramach jakich czynności (opodatkowanych podatkiem od towarów i usług – jakich konkretnie?; zwolnionych od podatku od towarów i usług – jakich konkretnie?; niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług – jakich konkretnie?)?”, wskazali Państwo, że:

„Gdyby hydranty (i cała sieć wodociągowa) nie były przedmiotem dzierżawy, Gmina musiałaby zorganizować eksploatację infrastruktury we własnym zakresie albo powierzyć ją utworzonej dla tego celu jednostce. W takim modelu:

·   pobór wody na potrzeby mycia ulic i podlewania zieleni na terenach gminnych stanowiłby zużycie na potrzeby własne Gminy w ramach realizacji zadań własnych z zakresu utrzymania czystości i porządku oraz zieleni gminnej, a zatem czynność niepodlegającą opodatkowaniu VAT (zużycie wewnętrzne, niestanowiące świadczenia na rzecz innego podmiotu); gdyby prace te były zlecane podmiotom zewnętrznym, woda byłaby przez Gminę udostępniana tym podmiotom odpłatnie, co stanowiłoby czynność opodatkowaną – odpłatną dostawę wody;

·   zaopatrzenie w wodę placów budowy, tj. sprzedaż wody inwestorom i wykonawcom robót, stanowiłoby czynność opodatkowaną podatkiem VAT – odpłatną dostawę wody na podstawie umowy cywilnoprawnej, według taryfy;   

·   zapewnienie wody do celów przeciwpożarowych stanowiłoby realizację zadania własnego Gminy, a więc czynność niepodlegającą opodatkowaniu VAT.

Gmina podkreśla jednak, że jest to wyłącznie sytuacja hipotetyczna. W stanie faktycznym objętym wnioskiem Gmina nie wykonuje i nie będzie wykonywać żadnej z tych czynności – cała infrastruktura wraz z hydrantami jest w całości oddana w odpłatną dzierżawę i jedyną czynnością Gminy realizowaną z wykorzystaniem tego majątku jest opodatkowana VAT dzierżawa”.

36. W stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy hydranty są jedynymi urządzeniami na sieci wodociągowej Gminy umożliwiającymi płukanie sieci (wypuszczenie silnego strumienia wody usuwającego osady i zanieczyszczenia z wnętrza rur), odpowietrzanie sieci (usunięcie powietrza nagromadzonego w rurociągach, zakłócającego przepływ i pomiar), a także pomiary ciśnienia i przepływu oraz bieżącą kontrolę stanu technicznego sieci. Sieć wodociągowa na terenie Gminy nie została wyposażona w odrębne zawory odpowietrzające, odwodnienia ani wydzielone punkty pomiarowe, które mogłyby pełnić te funkcje; bez hydrantów wykonanie tych czynności eksploatacyjnych wymagałoby każdorazowo rozkopania i rozszczelnienia rurociągu, co jest technicznie i ekonomicznie nieracjonalne oraz wiązałoby się z ryzykiem skażenia sieci.

Sprawność hydrantów jest zatem warunkiem prawidłowej eksploatacji całej sieci, a nie wyłącznie warunkiem gotowości przeciwpożarowej. Bez sprawnych hydrantów przedmiot dzierżawy nie nadawałby się do umówionego użytku, a Dzierżawca nie mógłby wykonywać obowiązków wynikających z § 5 ust. 2 umowy (utrzymanie sieci w dobrym stanie technicznym i we właściwym stanie sanitarno-epidemiologicznym, likwidacja odchyleń jakości wody od obowiązujących standardów).

37. Na usługę wymiany 5 hydrantów przeciwpożarowych DN 80 naziemnych składają się – zgodnie z umową nr (...) oraz stanowiącym jej integralną część, przedłożonym i zaakceptowanym projektem wraz z wyceną (§ 9 umowy) – następujące świadczenia:

1) roboty przygotowawcze i zabezpieczenie miejsca prac, w tym oznakowanie i zabezpieczenie terenu;

2) wyłączenie odcinka sieci z eksploatacji oraz zamknięcie zasuwy odcinającej;

3) roboty ziemne – wykop wokół istniejącego hydrantu z zabezpieczeniem wykopu;

4) demontaż i usunięcie istniejącego, wyeksploatowanego hydrantu wraz z uzbrojeniem podlegającym wymianie;

5) dostawa i montaż nowego hydrantu przeciwpożarowego naziemnego DN 80 wraz z niezbędnym uzbrojeniem i materiałami (kolano stopowe, zasuwa hydrantowa, uszczelnienia, obudowa i skrzynka zasuwy, bloki oporowe);

6) wykonanie połączenia z istniejącym rurociągiem sieci wodociągowej;

7) próba szczelności, przepłukanie i dezynfekcja wymienionego odcinka oraz napełnienie i uruchomienie hydrantu;

8) próba funkcjonalna hydrantu (sprawdzenie ciśnienia i wydajności) potwierdzająca zdolność poboru wody;

9) zasypanie wykopu z zagęszczeniem oraz odtworzenie nawierzchni i terenu do stanu pierwotnego;

10) uporządkowanie terenu, wywóz i zagospodarowanie odpadów oraz zdemontowanych urządzeń;

11) zgłoszenie prac do odbioru i przekazanie hydrantów do eksploatacji.

Świadczenia te stanowią jedną, kompleksową i nierozłączną usługę, której celem gospodarczym jest zastąpienie wyeksploatowanych hydrantów hydrantami nowymi, sprawnymi. Cena obejmuje robociznę, materiały i urządzenia i wynosi (...) zł brutto za jeden hydrant, tj. (...) zł brutto łącznie. Termin realizacji: 30 dni od podpisania umowy (§ 2 umowy nr (...)).

38. Umowa nr (...) z 30 czerwca 2026 r. została zawarta poza reżimem ustawy Prawo zamówień publicznych – wartość zamówienia ((...) zł netto) jest niższa niż 130 000 zł, a zatem zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych przepisów tej ustawy nie stosuje się. Wybór wykonawcy nastąpił na podstawie art. 4 ust. 2 lit. 1) Załącznika Nr 1 do Zarządzenia Nr (...) Wójta Gminy (…) z dnia 2 stycznia 2026 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu udzielania zamówień publicznych, których wartość jest mniejsza niż kwota 170 000 złotych, tj. w trybie przewidzianym w tym regulaminie dla zamówień o najniższych wartościach, z zachowaniem zasad celowości i oszczędności wydatkowania środków publicznych wynikających z art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych.

Przesłankami wyboru Dzierżawcy jako wykonawcy tej usługi były:

1. Konieczność ingerencji w czynną, wydzierżawioną sieć wodociągową – wykonanie prac wymaga wyłączenia odcinka sieci z eksploatacji, zamknięcia zasuw, przepłukania i dezynfekcji oraz ponownego uruchomienia. Zgodnie z umową dzierżawy, wyłączne władanie siecią, jej dozór oraz odpowiedzialność za jej stan techniczny i sanitarno-epidemiologiczny spoczywa na Dzierżawcy (§ 5 ust. 2 lit. a, j oraz § 6 umowy). Dopuszczenie na sieć innego podmiotu wymagałoby każdorazowej koordynacji z Dzierżawcą i rodziłoby spory co do odpowiedzialności za ewentualne uszkodzenia i za jakość wody.

2. Znajomość przebiegu, parametrów i stanu technicznego sieci przez Dzierżawcę, który eksploatuje ją nieprzerwanie od lat i dysponuje wiedzą o lokalizacji armatury i możliwościach wyłączeń, co minimalizuje ryzyko awarii i przerw w dostawie wody dla mieszkańców.

3. Zapewnienie ciągłości dostaw wody i bezpieczeństwa odbiorców – Dzierżawca jest zobowiązany do przystąpienia do usuwania awarii w czasie nie dłuższym niż 2 godziny od zgłoszenia i do zapewnienia alternatywnych dostaw wody, co gwarantuje szybką reakcję w razie komplikacji w trakcie prac.

4. Kwalifikacje i doświadczenie – wykonawca prowadzi działalność w zakresie usług instalacyjno-sanitarnych wod-kan i posiada odpowiedni sprzęt, zaplecze i personel do wykonania prac.

5. Cena i warunki – zaoferowana cena (...) zł brutto za jeden hydrant wraz z materiałami i robotami odtworzeniowymi została uznana za rynkową i korzystną dla Gminy, przedłożony projekt wraz z wyceną został zweryfikowany i zaakceptowany przez Gminę i stanowi integralną część umowy (§ 9 umowy).

Gmina podkreśla, że zawarcie umowy nr (...) z tym samym przedsiębiorcą, który jest Dzierżawcą infrastruktury, wynika wyłącznie z uwarunkowań techniczno-organizacyjnych opisanych powyżej, a nie z jakichkolwiek powiązań między stronami, które – jak wskazano w odpowiedzi na pytanie 6 – nie występują. Umowa nr (...) jest odrębnym, samodzielnym stosunkiem zobowiązaniowym i nie modyfikuje umowy dzierżawy; wynagrodzenie wykonawcy nie jest rozliczane ani potrącane z czynszem dzierżawnym.

Podsumowanie

Gmina wskazuje, że z przedstawionego uzupełnienia wynika, iż infrastruktura wodociągowa wraz z hydrantami jest w całości i wyłącznie wykorzystywana przez Gminę do jednej czynności – odpłatnej dzierżawy na rzecz niepowiązanego przedsiębiorcy, opodatkowanej podatkiem VAT według stawki 23% – a wydatek na wymianę 5 hydrantów, mający charakter remontu rozliczanego w kosztach bieżących (rozdział 01043 § 4270), służy wyłącznie zachowaniu tego majątku w stanie umożliwiającym dalsze, nieprzerwane pobieranie czynszu opodatkowanego VAT. Gmina podtrzymuje w całości stanowisko wyrażone we wniosku, tj. że przysługuje Jej pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej ten wydatek na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, bez obowiązku stosowania prewspółczynnika, proporcji ani korekty wieloletniej, oraz że nie zachodzą przesłanki negatywne z art. 88 ustawy o VAT.

Pytanie

Czy Gminie przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktury dokumentującej wydatek na wymianę hydrantów przeciwpożarowych, stanowiących element sieci wodociągowej oddanej w dzierżawę na podstawie umowy z dnia 1 sierpnia 2022 r.?

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Gminy, przysługuje Jej pełne (100%) prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktury dokumentującej wydatek na wymianę hydrantów przeciwpożarowych, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, ponieważ wydatek ten w całości związany jest z czynnością opodatkowaną, jaką jest odpłatne udostępnienie infrastruktury wodociągowej na podstawie umowy dzierżawy. W konsekwencji, nie znajdują zastosowania przepisy o prewspółczynniku (art. 86 ust. 2a i nast.), ani o proporcji i korekcie wieloletniej (art. 90-91 ustawy o VAT), a w sprawie nie zachodzą przesłanki negatywne z art. 88 ustawy o VAT.

Uzasadnienie:

1.  Model dzierżawny jako podstawa pełnego odliczenia.

Stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Zgodnie z art. 693 § 1 Kodeksu cywilnego, przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków, a dzierżawca zobowiązuje się płacić umówiony czynsz – co oznacza, że umówiony między stronami czynsz jest wynagrodzeniem za możliwość korzystania z cudzej rzeczy.

Analogiczny stan faktyczny był już przedmiotem interpretacji indywidualnej wydanej dla Gminy (…) z 19 lutego 2019 r. (sygn. (...)), w której organ stwierdził, że odpłatne udostępnienie Infrastruktury na rzecz Przedsiębiorstwa na podstawie umowy dzierżawy, powoduje, że Gmina występuje w roli podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, a dokonane czynności stanowią czynności podlegające opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 ustawy, niekorzystające ze zwolnienia od podatku VAT. W tej samej interpretacji organ przyjął, że z uwagi na wykorzystanie Infrastruktury przez Gminę wyłącznie do czynności opodatkowanych (dzierżawa) przepisy dotyczące prewspółczynnika oraz proporcji i korekty wieloletniej nie mają zastosowania.

Stanowisko to jest konsekwentnie podtrzymywane w aktualnym orzecznictwie interpretacyjnym. W interpretacjach wydawanych w 2024 i 2025 r. Dyrektor KIS wyraźnie wyodrębnia z pojęcia „Infrastruktury” objętej rozliczeniem prewspółczynnikiem tę część majątku wodociągowego, która jest wykorzystywana w inny sposób, w szczególności oddaną w dzierżawę, wskazując wprost, że pojęcie Infrastruktury nie dotyczy infrastruktury wodociągowej, która jest wykorzystywana w inny sposób, w tym w drodze dzierżawy. Podobne rozstrzygnięcie zapadło w interpretacji z 4 kwietnia 2025 r. (sygn. 0112-KDIL1-3.4012.71.2025.1.MR), gdzie organ potwierdził prawo gminy do pełnego odliczenia VAT od wydatków na budowę sieci wodociągowej wydzierżawionej spółce, wskazując na tożsame przesłanki dotyczące charakteru cywilnoprawnego dzierżawy jako czynności opodatkowanej.

2.  Wielofunkcyjność hydrantów jako element utrzymania sieci w stanie zdatnym do dzierżawy.

Hydranty objęte wymianą pełnią funkcje technologiczno-eksploatacyjne nieodłącznie związane z funkcjonowaniem sieci wodociągowej: umożliwiają płukanie rur, odpowietrzanie sieci oraz kontrolę ciśnienia. Aktualna praktyka interpretacyjna organów podatkowych potwierdza, że hydranty służą/mogą służyć odpowietrzaniu sieci wodociągowej, co ma na celu zapewnienie prawidłowego ciśnienia wody w sieci, a ponadto stosowane są w celach technologicznych do płukania wodociągów w celu usunięcia osadów. W rezultacie funkcje te uznaje się za obojętne kierunkowo w tym sensie, że służą zarówno działalności opodatkowanej, jak i pozostałej działalności prowadzonej z wykorzystaniem infrastruktury, w takim stopniu, w jakim odpowiada to udziałowi wody zużytej na cele opodatkowane, ponieważ jest to zużycie techniczne, niezbędne dla czynności realizowanych ogółem z wykorzystaniem infrastruktury.

W realiach Gminy ta wielofunkcyjność ma jeszcze silniejsze znaczenie niż w modelu „prewspółczynnikowym” opisywanym w powyższych interpretacjach, ponieważ Gmina nie prowadzi samodzielnej działalności wodociągowej podzielonej na odbiorców wewnętrznych i zewnętrznych – cała infrastruktura, w tym hydranty, jest w całości oddana w dzierżawę i eksploatowana przez Dzierżawcę w ramach jednej, jednorodnej czynności opodatkowanej po stronie Gminy. Sprawność techniczna hydrantów (możliwość płukania, odpowietrzania, kontroli ciśnienia) jest warunkiem, by przedmiot dzierżawy nadawał się do umówionego użytku przez Dzierżawcę, a tym samym generował dla Gminy czynsz opodatkowany VAT.

3.  Wykorzystanie na cele przeciwpożarowe nie zmienia kwalifikacji wydatku po stronie Gminy.

Organy podatkowe konsekwentnie przyjmują, że realizacja przez gminę zadań z zakresu ochrony przeciwpożarowej nie stanowi działalności gospodarczej, a wykorzystywanie infrastruktury w celach przeciwpożarowych wynika z realizacji zadań własnych Gminy, w konsekwencji czego jest to wykorzystanie infrastruktury dla potrzeb odbiorców wewnętrznych. Ta linia interpretacyjna dotyczy jednak modelu, w którym gmina samodzielnie prowadzi działalność wodociągową i „konsumuje” wodę na cele p.poż. w ramach własnej infrastruktury.

W przypadku Gminy (…) sytuacja jest odmienna: zgodnie z § 11 ust. 2 umowy dzierżawy, należności za wodę zużytą z hydrantów na cele p.poż. Gmina pokrywa na podstawie faktury wystawionej przez Dzierżawcę, według wykazów sporządzanych przez OSP. Oznacza to, że po stronie Gminy zdarzenie związane z celem przeciwpożarowym następuje na poziomie odpłatnego nabycia wody od Dzierżawcy (odrębna transakcja, odrębnie rozliczana), a nie na poziomie wykorzystania środka trwałego (hydrantu) przez samą Gminę. Sam hydrant jako składnik majątkowy pozostaje przez cały okres obowiązywania umowy wydzierżawiony Dzierżawcy za wynagrodzeniem opodatkowanym VAT, niezależnie od tego, do jakiego celu Dzierżawca w danym momencie go wykorzystuje (płukanie, odpowietrzanie, gaszenie pożaru czy inne zastosowania, na które zgodnie z umową wymagana jest zgoda Urzędu Gminy).

4.  Brak przesłanek negatywnych z art. 88 ustawy o VAT.

Wydatek na wymianę hydrantów jest udokumentowany fakturą wystawioną na Gminę (…) jako nabywcę, zarejestrowanego czynnego podatnika VAT. W sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy o VAT, w szczególności nie mamy do czynienia z transakcją niepodlegającą opodatkowaniu lub zwolnioną, o której mowa w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy.

5.  Wnioski.

W świetle powyższego, mając na uwadze, że:

a) hydranty stanowią integralny element sieci wodociągowej objętej umową dzierżawy z 1 sierpnia 2022 r.,

b) sieć ta w całości służy wyłącznie do świadczenia przez Gminę czynności opodatkowanej – odpłatnej dzierżawy na rzecz Dzierżawcy,

c) wielofunkcyjność hydrantów (płukanie, odpowietrzanie, kontrola ciśnienia) wzmacnia ich kwalifikację jako elementu technicznego niezbędnego dla zachowania przedmiotu dzierżawy w stanie zdatnym do umówionego użytku,

d) ewentualne wykorzystanie hydrantów na cele przeciwpożarowe rozliczane jest odrębnie, na podstawie odpłatnej faktury wystawianej Gminie (…) przez Dzierżawcę, a nie poprzez bezpośrednią eksploatację infrastruktury przez Wnioskodawcę.

W związku z powyższym, Gminie przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktury dokumentującej wydatek na wymianę hydrantów, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, bez konieczności stosowania prewspółczynnika, proporcji ani korekty wieloletniej.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Jak stanowi art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a)  nabycia towarów i usług,

b)  dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje, gdy:

•      towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych,

•      podatek odlicza zarejestrowany czynny podatnik podatku VAT.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy:

Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Oznacza to, że organ władzy publicznej będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.

Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter wyłącznie podmiotowo-przedmiotowy.

W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwojakim charakterze:

·      podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz

·      podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych) – tylko w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

Rolę gminy szczegółowo określa ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.):

Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Jak stanowi art. 7 ust. 1 pkt 3 i pkt 14 ustawy o samorządzie gminnym:

Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy m.in. wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz oraz porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego.

Gmina działa w charakterze podatnika podatku VAT, gdy wykonuje we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 ustawy.

W tym miejscu zaznaczyć należy, że odliczyć można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Wykluczona jest możliwość odliczania podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych – czyli gdy są wykorzystywane do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających opodatkowaniu.

Podatnik ma obowiązek dokonania tzw. alokacji podatku, czyli określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu. Obowiązkiem podatnika jest przypisanie konkretnych wydatków do tego rodzaju sprzedaży, z którym są związane.

Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje pod warunkiem, że:

•      spełnione zostały przesłanki pozytywne, wynikające z art. 86 ust. 1 ustawy oraz

•      nie zaistniały przesłanki negatywne, określone w art. 88 ustawy – pozbawiają one podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony, są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych. Przy odliczeniu częściowym pomija się tę część podatku, w jakiej zakupione towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT.

Wyrażoną w cytowanym art. 86 ust. 1 ustawy generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego, uzupełniają regulacje zawarte w art. 86 ust. 2a-2h ustawy.

Na mocy art. 86 ust. 2a ustawy:

W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej "sposobem określenia proporcji". Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.

Stosownie do treści art. 86 ust. 2b ustawy:

Sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:

1) zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz

2) obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.

Zgodnie z art. 86 ust. 2c ustawy:

Przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane:

1) średnioroczną liczbę osób wykonujących wyłącznie prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie osób wykonujących prace w ramach działalności gospodarczej i poza tą działalnością;

2) średnioroczną liczbę godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą i poza tą działalnością;

3) roczny obrót z działalności gospodarczej w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności, w tym wartość dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, otrzymanych na sfinansowanie wykonywanej przez tego podatnika działalności innej niż gospodarcza;

4) średnioroczną powierzchnię wykorzystywaną do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.

Z art. 86 ust. 2d ustawy wynika, że:

W celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje się dane za poprzedni rok podatkowy.

Na mocy art. 86 ust. 2e ustawy:

Podatnik rozpoczynający w danym roku podatkowym wykonywanie działalności gospodarczej i działalności innej niż działalność gospodarcza w celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje dane wyliczone szacunkowo. Podatnik jest obowiązany zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego o przyjętych danych wyliczonych szacunkowo w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten sposób określenia proporcji został zastosowany po raz pierwszy, nie później jednak niż w dniu przesłania ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3.

Na podstawie art. 86 ust. 2f ustawy:

Przepis ust. 2e stosuje się również, gdy podatnik uzna, że w odniesieniu do wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć dane za poprzedni rok podatkowy byłyby niereprezentatywne.

Jak stanowi art. 86 ust. 2g ustawy:

Proporcję określa się procentowo w stosunku rocznym. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej. Przepisy art. 90 ust. 5, 6, 9a, 10 i 10c-10g stosuje się odpowiednio.

Zgodnie z art. 86 ust. 2h ustawy:

W przypadku gdy podatnik, dla którego sposób określenia proporcji wskazują przepisy wydane na podstawie ust. 22, uzna, że wskazany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 22 sposób określenia proporcji nie będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć, może zastosować inny bardziej reprezentatywny sposób określenia proporcji.

W myśl art. 86 ust. 22 ustawy:

Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, określić w przypadku niektórych podatników sposób określenia proporcji uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć oraz wskazać dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem tego sposobu określenia proporcji, uwzględniając specyfikę prowadzenia działalności przez niektórych podatników i uwarunkowania obrotu gospodarczego.

Na podstawie ww. delegacji ustawowej Minister Finansów wydał rozporządzenie z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999), zwane dalej „Rozporządzeniem”.

Zgodnie z § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia:

Rozporządzenie:

1) określa w przypadku niektórych podatników sposób określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć, zwany dalej „sposobem określenia proporcji”;

2) wskazuje dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem sposobu określenia proporcji.

Stosownie do § 2 pkt 8 ww. rozporządzenia:

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o jednostkach organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego – rozumie się przez to:

a)  urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego,

b)  jednostkę budżetową,

c)  zakład budżetowy.

Z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że:

W przypadku jednostki samorządu terytorialnego sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego.

Oznacza to, że sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla:

·      urzędu obsługującego jednostki samorządu terytorialnego (tj. urzędu Gminy, urzędu miasta, starostwa powiatowego oraz urzędu marszałkowskiego),

·      jednostki budżetowej,

·      zakładu budżetowego.

W przypadku jednostek samorządu terytorialnego, nie będzie ustalany jeden „całościowy” sposób określenia proporcji dla jednostek samorządu terytorialnego jako osoby prawnej, tylko będą ustalane odrębnie sposoby określenia proporcji dla wymienionych wyżej jego poszczególnych jednostek organizacyjnych.

W ww. rozporządzeniu ustawodawca podał ustalony według wzoru sposób określania proporcji w przypadku urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego, w przypadku jednostki budżetowej oraz zakładu budżetowego.

Powołany wyżej art. 86 ust. 2a ustawy będzie mieć zastosowanie wyłącznie do sytuacji, w której nabywane towary i usługi, wykorzystywane są zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, w sytuacji gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.

Przepis ten wprost określa, co stanowi kwotę podatku naliczonego w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych.

Zgodnie z tą normą w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (z wyjątkiem wykorzystania na cele osobiste, do których może mieć zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy), w sytuacji gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej.

Dla stwierdzenia, czy działalność lub transakcje stanowią „cele inne niż związane z działalnością gospodarczą” znaczenie ma, czy mieszczą się one w przedmiocie działalności danej jednostki.

Cele prowadzonej działalności gospodarczej należy rozpatrywać w kontekście definicji działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 i ust. 3 ustawy. W związku z prowadzeniem działalności gospodarczej u podatnika mogą wystąpić działania czy sytuacje, które nie generują opodatkowania podatkiem VAT. „Towarzyszą” one działalności gospodarczej i nie stanowią obok niej odrębnego przedmiotu działalności podatnika. Nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem VAT, jednakże ich występowanie nie oznacza, że u podatnika występują czynności wykonywane poza działalnością gospodarczą. Za czynności zrównane z czynnościami wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej uznaje się także nieodpłatną dostawę towarów lub nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste, w przypadkach, o których mowa w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy. Uzasadnia to fakt, że chociaż czynności te z definicji nie mają związku z działalnością gospodarczą, w przypadkach określonych w tych przepisach następuje obowiązek naliczenia VAT. Natomiast przez cele inne rozumie się sferę działalności danego podmiotu niebędącą działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 i ust. 3 ustawy (przykładowo działalność podmiotu w charakterze organu władzy czy nieodpłatną działalność statutową).

Z opisu sprawy wynika, że:

·   Gmina jest czynnym podatnikiem podatku VAT.

·   Na podstawie umowy dzierżawy nr (…) z dnia 1 sierpnia 2022 r., zawartej na okres od 1 sierpnia 2022 r. do 31 lipca 2027 r., Gmina oddała w dzierżawę firmie Usługi (...) (dalej: „Dzierżawca”) całość istniejącej sieci wodociągowej, urządzeń wodociągowych i składników majątkowych infrastruktury wodociągowej, w tym nieruchomości wraz ze świadczeniem usług wodociągowych w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę na terenie Gminy.

·   Przedmiotem dzierżawy są w szczególności stacje uzdatniania wody i sieci wodociągowe w miejscowościach (…), a także sieci wodociągowe wybudowane przez Gminę w okresie obowiązywania umowy.

·   Umowa wprost wskazuje, że Dzierżawca odpowiada materialnie za zniszczenia lub uszkodzenia urządzeń wodociągowych, budynków funkcyjnych i sieci wodociągowych wraz z hydrantami, co oznacza, że hydranty stanowią integralny element wydzierżawionego mienia.

·   Umowa dzierżawy przewiduje mechanizm rozliczania wody zużytej z hydrantów na cele przeciwpożarowe: należności za zużytą wodę z hydrantów do celów p.poż. pokrywa Gmina (Wydzierżawiający) po otrzymaniu faktury od Dzierżawcy, wystawionej na podstawie wykazów pobranej wody sporządzonych przez Ochotnicze Straże Pożarne zgodnie z obowiązującymi normami. Oznacza to, że Gmina nie „konsumuje” bezpośrednio infrastruktury na cele p.poż. przez jej eksploatację, lecz odpłatnie nabywa wodę zużytą w tym celu od Dzierżawcy, na podstawie osobnej faktury.

·   Umowa dzierżawy zastrzega, że udostępnianie wody z hydrantów dla celów innych niż przeciwpożarowe (np. mycie ulic, podlewanie zieleni, pobór na placach budów) może odbywać się wyłącznie po uzgodnieniu z Urzędem Gminy, co potwierdza, że to Dzierżawca – a nie Gmina – zarządza operacyjnie wykorzystaniem hydrantów.

·   W dniu 30 czerwca 2026 r. Gmina zawarła umowę nr (...) z Dzierżawcą na wykonanie usługi wymiany 5 hydrantów przeciwpożarowych DN 80 naziemnych zlokalizowanych na terenie Gminy (…).

·   Faktura ustrukturyzowana w KSeF została/zostanie wystawiona na Gminę jako nabywcę.

·   Wymieniane hydranty, jako element sieci wodociągowej objętej umową dzierżawy, po wymianie pozostają częścią mienia wydzierżawionego Dzierżawcy i będą wykorzystywane przez niego w ramach prowadzonej przez niego działalności wodociągowej. Hydranty te pełnią funkcje wielorakie, niezbędne dla prawidłowej eksploatacji sieci wodociągowej, w szczególności:

-   służą płukaniu sieci wodociągowej, tj. czyszczeniu wnętrza rur z osadów i zanieczyszczeń poprzez wypuszczanie silnego strumienia wody,

-   służą odpowietrzaniu sieci, umożliwiając usuwanie powietrza nagromadzonego w rurach,

-   umożliwiają badanie ciśnienia i kontrolę stanu technicznego oraz przepływu wody w sieci,

-   wykorzystywane są przez Dzierżawcę (po uzgodnieniu z Gminą) do celów takich jak mycie ulic, podlewanie zieleni czy zaopatrzenie w wodę placów budowy,

-   pełnią funkcję przeciwpożarową, przy czym woda zużyta w tym celu jest rozliczana odpłatnie między Dzierżawcą, a Gminą na podstawie wykazów OSP.

·   Przedmiotem umowy dzierżawy jest odpłatne oddanie Dzierżawcy do używania i pobierania pożytków całości gminnej infrastruktury wodociągowej, tj. stanowiących mienie komunalne budynków, budowli i urządzeń wodociągowych wraz z ich częściami składowymi, wyposażeniem i osprzętem, w tym: stacji uzdatniania wody i sieci wodociągowej w (...), stacji uzdatniania wody i sieci wodociągowej w (...), stacji uzdatniania wody i sieci wodociągowej w (...), a także infrastruktura wodociągowa dotychczas istniejąca oraz wybudowana przez Gminę w okresie obowiązywania umowy. Elementem wydzierżawionego mienia są również hydranty stanowiące uzbrojenie sieci, co potwierdza § 6 umowy, obciążający Dzierżawcę odpowiedzialnością materialną za zniszczenia lub uszkodzenia sieci wodociągowych „wraz z hydrantami”.

·   Gmina nie świadczy i nie zleca Dzierżawcy usług wodociągowych na swoją rzecz, ani nie wypłaca mu z tego tytułu żadnego wynagrodzenia. Dzierżawca prowadzi działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę we własnym imieniu, na własny rachunek i własne ryzyko, na podstawie odrębnego zezwolenia Wójta Gminy (…) wydanego w trybie art. 16-17 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (§ 4 umowy), zawiera umowy z odbiorcami, wystawia im faktury według zatwierdzonych taryf i pobiera od nich należności jako swój przychód (§ 10 ust. 6 i § 11 ust. 1 umowy), a także prowadzi egzekucję tych należności (§ 5 ust. 2 lit. f umowy). Gmina wprost nie odpowiada za te zobowiązania (§ 10 ust. 6 zdanie ostatnie umowy).

·   Świadczeniem Gminy jest zatem wyłącznie odpłatne udostępnienie majątku, a jedynym wynagrodzeniem Gminy jest czynsz dzierżawny. Zobowiązania Dzierżawcy opisane w § 5 ust. 2 umowy (bieżące utrzymanie, konserwacja, usuwanie awarii, dozór, ubezpieczenie), to obowiązki dzierżawcy dotyczące używania rzeczy cudzej, odpowiadające art. 697 Kodeksu cywilnego, a nie usługi nabywane przez Gminę.

·   Hydranty nigdy nie były i nie są wykorzystywane przez Gminę w sposób odrębny od pozostałych elementów sieci wodociągowej.

·   Hydranty nie są samodzielnymi środkami trwałymi – stanowią uzbrojenie (armaturę) sieci wodociągowej i są jej częścią składową, technicznie i funkcjonalnie nierozerwalnie z nią związaną. Zarówno w okresie do 30 kwietnia 2014 r. jak i w okresach 2014 – 2022 r. cała infrastruktura wodociągowa wraz z hydrantami była przedmiotem odpłatnej dzierżawy na rzecz tego samego przedsiębiorcy (na podstawie umowy poprzedzającej umowę nr (…)) i była przez niego eksploatowana w ramach prowadzonej przez niego działalności wodociągowej. Gmina nie eksploatowała hydrantów we własnym zakresie i nie pobierała za ich pośrednictwem wody.

·   Gmina wykorzystywała hydranty – jako element całej sieci wodociągowej – wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, tj. do odpłatnej dzierżawy infrastruktury wodociągowej na rzecz przedsiębiorcy wodociągowego, opodatkowanej stawką 23%.

·   Woda pobierana z hydrantów na cele przeciwpożarowe była – podobnie jak obecnie – nabywana przez Gminę od przedsiębiorcy wodociągowego na podstawie wystawianej Gminie faktury, a nie pobierana przez Gminę w ramach własnej eksploatacji infrastruktury.

·   Dzierżawca nie świadczy i nie będzie świadczył na rzecz Gminy usług związanych z innego rodzaju infrastrukturą niż opisana we wniosku infrastruktura wodociągowa. Poza stosunkiem dzierżawy oraz opisaną umową nr (...) na wymianę 5 hydrantów, Gminę i Dzierżawcę nie łączą inne stosunki o charakterze ciągłym.

·   Infrastruktura wodociągowa objęta umową dzierżawy została w całości wytworzona lub nabyta przez Gminę i stanowi jej wyłączną własność (§ 5 ust. 1 lit. a umowy).

·   Nakłady na jej wytworzenie ponosiła Gmina ze środków własnych oraz ze środków zewnętrznych (dotacje i dofinansowania), Dzierżawca nie ponosił i nie ponosi nakładów na wytworzenie ani nabycie tej infrastruktury. Zgodnie z § 5 ust. 1 lit. b i e oraz § 9 umowy, to Gmina podejmuje decyzje dotyczące modernizacji i rozwoju urządzeń i jest zobowiązana do organizacji i finansowania modernizacji i rozwoju mienia i urządzeń, w tym kosztów prac przygotowawczych, dokumentacji, uzgodnień, nadzoru i zakupów.

·   Wydatek na wymianę 5 hydrantów, którego dotyczy wniosek, nie stanowi nakładu na wytworzenie ani ulepszenie środka trwałego – jest to wydatek o charakterze remontowym (przywrócenie pierwotnego stanu technicznego wyeksploatowanych urządzeń), rozliczany jako koszt bieżący, a nie jako nakład inwestycyjny zwiększający wartość początkową sieci wodociągowej.

·   Odpisów amortyzacyjnych od całej infrastruktury wodociągowej objętej umową dzierżawy dokonuje Gmina jako właściciel tych środków trwałych. Gmina wyjaśnia jednocześnie, że wydatek na wymianę 5 hydrantów nie podlega amortyzacji – jako wydatek o charakterze remontowym i jest on księgowany bezpośrednio w koszty bieżące (konto 402, rozdział 01043 § 4270) w okresie, w którym został poniesiony, a nie rozliczany poprzez odpisy amortyzacyjne w kolejnych latach.

·   Hydranty nie są też wyodrębnioną pozycją w ewidencji środków trwałych Gminy – stanowią nieskatalogowaną odrębnie część składową sieci wodociągowej, wobec czego nie jest możliwe wskazanie ich indywidualnej wartości księgowej.

·   Usługa wymiany 5 hydrantów nie zmienia treści ani zakresu stosunku dzierżawy. Hydranty przed wymianą były i po wymianie pozostają częścią składową sieci wodociągowej będącej przedmiotem dzierżawy oraz własnością Gminy; nie następuje ich wyłączenie z przedmiotu dzierżawy, nie następuje też rozszerzenie przedmiotu dzierżawy o nowy, dotąd nieobjęty umową składnik.

·   Nowe hydranty – jako części składowe wydzierżawionej sieci — od momentu montażu są objęte umową dzierżawy z mocy prawa i z mocy § 1 ust. 2 lit. a oraz § 2 umowy, bez potrzeby zawierania aneksu w tym zakresie, i podlegają odpowiedzialności materialnej Dzierżawcy na podstawie § 6 umowy.

·   Poniesienie przez Gminę wydatku na wymianę 5 hydrantów nie powoduje automatycznego podwyższenia czynszu dzierżawnego w drodze odrębnego aneksu. Wynika to z następujących przyczyn:

1) czynsz określony w § 10 ust. 1 umowy ma charakter ryczałtowy i jest ustalony za całość przedmiotu dzierżawy, niezależnie od pojedynczych wydatków remontowych ponoszonych przez którąkolwiek ze stron;

2) wydatek na wymianę hydrantów ((...) zł netto) ma charakter remontu, rozliczanego jednorazowo w koszty bieżące Gminy (rozdział 01043 § 4270), a nie nakładu zwiększającego wartość środka trwałego będącego podstawą kalkulacji czynszu – nie zmienia więc podstawy wyceny majątku, od której czynsz był pierwotnie skalkulowany;

3) umowa nie przewiduje mechanizmu automatycznej zmiany czynszu w związku z wydatkami remontowymi ponoszonymi przez Gminę, a każda zmiana czynszu wymaga aneksu (§ 10 ust. 4 i § 18 umowy).

·   Gmina ponosi całkowity koszt wymiany 5 hydrantów przeciwpożarowych.

·   Wydatek na wymianę 5 hydrantów nie został i nie zostanie Gminie zwrócony w jakiejkolwiek formie i przez jakikolwiek podmiot. Wydatek jest finansowany wyłącznie ze środków własnych Gminy; nie jest objęty żadną dotacją, dofinansowaniem ze środków krajowych lub unijnych, refundacją, odszkodowaniem ani zwrotem od Dzierżawcy lub osób trzecich. Gmina nie obciąża Dzierżawcy kosztem tego wydatku ani w całości, ani w części.

·   Wydatek na wymianę 5 hydrantów przeciwpożarowych stanowiących element sieci wodociągowej ponosi Gmina, ponieważ obciąża on właściciela majątku, a nie dzierżawcę, i to zarówno na gruncie umowy dzierżawy, jak i przepisów Kodeksu cywilnego.

·   Wymiana hydrantów stanowi remont (przywrócenie pierwotnego stanu technicznego wyeksploatowanych urządzeń), a nie modernizację czy inwestycję zwiększającą wartość środka trwałego. Zgodnie z § 1 ust. 2 lit. c, § 5 ust. 2 lit. a i § 8 pkt 4 umowy dzierżawy, prace odtworzeniowe i remonty bieżące należą co do zasady do obowiązków i kosztów Dzierżawcy.

·   Mimo to, wydatek ten Gmina poniosła i uzasadnia to następującymi okolicznościami, niezależnymi od wewnętrznego podziału kosztów przyjętego w umowie dzierżawy:

-   Po pierwsze, obowiązek utrzymania rzeczy wydzierżawionej w stanie zdatnym do umówionego użytku przez cały czas trwania dzierżawy w ostatecznym rozrachunku obciąża wydzierżawiającego z mocy ustawy (art. 662 § 1 w zw. z art. 694 Kodeksu cywilnego) – wewnętrzny podział obowiązków w umowie reguluje wyłącznie rozliczenia między stronami stosunku cywilnoprawnego, natomiast nie zwalnia Gminy jako właściciela z odpowiedzialności za stan majątku wobec osób trzecich, w tym w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego.

-   Po drugie, sprawne hydranty mają znaczenie dla realizacji zadań własnych Gminy w zakresie ochrony przeciwpożarowej — Gmina, pozostając właścicielem sieci, odpowiada za zapewnienie na swoim terenie warunków do prowadzenia działań ratowniczych. Decyzja o sfinansowaniu wymiany wyeksploatowanych hydrantów była więc uzasadniona interesem publicznym Gminy jako właściciela infrastruktury, niezależnie od tego, że w relacji wewnętrznej z Dzierżawcą koszty bieżących remontów co do zasady obciążają Dzierżawcę.

-   Po trzecie, jest to działanie racjonalne ekonomicznie z punktu widzenia Gminy jako podatnika VAT: wydatek netto w kwocie (...) zł służy zachowaniu źródła przychodu opodatkowanego w wysokości (...) zł netto rocznie i zwraca się z czynszu w ciągu niespełna dwóch miesięcy. Gdyby przedmiot dzierżawy – wskutek niesprawności hydrantów – przestał odpowiadać umówionemu użytkowi, mogłoby to uzasadniać roszczenia Dzierżawcy, w tym o obniżenie czynszu, co obniżałoby dochód Gminy opodatkowany VAT.

·   W związku z wymianą hydrantów nie następuje wzrost wartości księgowej infrastruktury objętej umową dzierżawy. Wydatek na wymianę 5 hydrantów ma charakter remontu (przywrócenia pierwotnego stanu technicznego) i jako taki jest w całości odnoszony w koszty bieżące Gminy – konto 402, rozdział 01043 § 4270 – a nie ujmowany jako zwiększenie wartości początkowej środków trwałych. Wartość księgowa sieci wodociągowej, w której zamontowano nowe hydranty, pozostaje niezmieniona, a hydranty nie są odrębną, wyodrębnioną w ewidencji pozycją środków trwałych. Nowe hydranty od chwili montażu stają się częścią składową dotychczas istniejącej i wycenionej sieci wodociągowej, bez wyodrębniania ich wartości.

·   Co do zasady koszty bieżącego utrzymania infrastruktury oddanej w dzierżawę, w tym prace odtworzeniowe i remonty bieżące, zgodnie z § 5 ust. 2 lit. a oraz § 8 umowy, obciążają Dzierżawcę. Gmina wyjaśnia, że opisany we wniosku wydatek na wymianę 5 hydrantów jest wyjątkiem od tej zasady — Gmina zdecydowała się samodzielnie sfinansować ten konkretny remont, mimo że mieści się on w katalogu prac odtworzeniowych przypisanych umownie Dzierżawcy, z przyczyn wskazanych w odpowiedzi na pytanie 27 (obowiązek ustawowy wydzierżawiającego, znaczenie dla bezpieczeństwa przeciwpożarowego, racjonalność ekonomiczna w kontekście zachowania źródła przychodu opodatkowanego VAT). Nie zmienia to zasady ogólnej, że pozostałe koszty bieżącego utrzymania i eksploatacji infrastruktury ponosi Dzierżawca.

·   Woda zużywana na cele przeciwpożarowe nie jest przez Gminę pobierana w ramach korzystania z infrastruktury – jest ona nabywana odpłatnie od Dzierżawcy, na podstawie faktury wystawianej Gminie przez Dzierżawcę według wykazów pobranej wody sporządzanych przez Ochotnicze Straże Pożarne (§ 11 ust. 2 umowy). Jest to zatem odrębna transakcja zakupu wody, a nie korzystanie przez Gminę z hydrantu jako środka trwałego.

·   Hydranty mają zasadnicze znaczenie dla bezpieczeństwa przeciwpożarowego na terenie Gminy. Ich nadmierne lub nieskoordynowane wykorzystywanie do celów gospodarczych (np. długotrwały pobór wody na place budowy) mogłoby prowadzić do spadku ciśnienia w sieci i ograniczenia gotowości przeciwpożarowej, za którą Gmina odpowiada jako właściciel infrastruktury i podmiot realizujący zadania w zakresie bezpieczeństwa i ochrony przeciwpożarowej. Gmina musi więc zachować informację o tym, w jaki sposób hydranty są eksploatowane.

·   Gdyby hydranty (i cała sieć wodociągowa) nie były przedmiotem dzierżawy, Gmina musiałaby zorganizować eksploatację infrastruktury we własnym zakresie albo powierzyć ją utworzonej dla tego celu jednostce. W takim modelu zapewnienie wody do celów przeciwpożarowych stanowiłoby realizację zadania własnego Gminy, a więc czynność niepodlegającą opodatkowaniu VAT. 

·   Sprawność hydrantów jest warunkiem prawidłowej eksploatacji całej sieci, a nie wyłącznie warunkiem gotowości przeciwpożarowej. Bez sprawnych hydrantów przedmiot dzierżawy nie nadawałby się do umówionego użytku, a Dzierżawca nie mógłby wykonywać obowiązków wynikających z § 5 ust. 2 umowy (utrzymanie sieci w dobrym stanie technicznym i we właściwym stanie sanitarno-epidemiologicznym, likwidacja odchyleń jakości wody od obowiązujących standardów).

·   Zawarcie umowy nr (...) z tym samym przedsiębiorcą, który jest Dzierżawcą infrastruktury, wynika wyłącznie z uwarunkowań techniczno-organizacyjnych opisanych powyżej, a nie z jakichkolwiek powiązań między stronami, które nie występują. Umowa nr (...) jest odrębnym, samodzielnym stosunkiem zobowiązaniowym i nie modyfikuje umowy dzierżawy; wynagrodzenie wykonawcy nie jest rozliczane ani potrącane z czynszem dzierżawnym.

Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy Gminie przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktury dokumentującej wydatek na wymianę hydrantów przeciwpożarowych, stanowiących element sieci wodociągowej oddanej w dzierżawę na podstawie umowy z dnia 1 sierpnia 2022 r.

W kontekście powyższego wskazuję, że na mocy art. 693 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):

Przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz. 

Dzierżawa jest więc umową dwustronnie obowiązującą i wzajemną, odpowiednikiem świadczenia wydzierżawiającego polegającego na oddaniu rzeczy do używania i pobierania pożytków jest świadczenie dzierżawcy, polegające na płaceniu umówionego czynszu. Umowa dzierżawy jest cywilnoprawną umową nakładającą na strony – zarówno wydzierżawiającego jak i dzierżawcę – określone przepisami obowiązki.

Mając na uwadze powyższe zwracam uwagę na treść zdania drugiego definicji pojęcia „działalność gospodarcza”, w której mówi się o wykorzystywaniu m.in. towarów w sposób ciągły do celów zarobkowych. Takie wykorzystywanie towarów ma miejsce poprzez oddanie ich w stosunki obligacyjne (najem, dzierżawa, leasing itp.).

Istota umowy dzierżawy wskazuje, że na jej podstawie dochodzi do odpłatnego świadczenia usług przez właściciela na rzecz dzierżawcy. Dzierżawca za oddaną mu w dzierżawę rzecz płaci umówiony czynsz. Istnieje zatem bezpośredni związek między świadczoną usługą a przekazanym za nią wynagrodzeniem.

Z treści przywołanego wyżej art. 8 ust. 1 ustawy i przedstawionych w tym zakresie wyjaśnień wynika, że ustawodawca przyjął generalną zasadę, że usługami są wszelkie odpłatne świadczenia niebędące dostawą towarów. Stąd też należy stwierdzić, że definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów”. Jest ona wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.

W tym miejscu należy wskazać, że podstawowym warunkiem odliczenia podatku VAT jest związek nabywanych towarów i usług z wykonywaniem czynności opodatkowanych.

Zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach ich działalności gospodarczej.

Przy czym jednostki samorządu terytorialnego mogą występować zarówno w charakterze podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, jak i organu władzy publicznej niebędącego podatnikiem na mocy art. 15 ust. 6 ustawy. Badając, w której roli występuje jednostka samorządu terytorialnego w odniesieniu do konkretnej czynności, należy wziąć pod uwagę m.in.:

•      reżim prawny, w jakim wykonywane są dane czynności – cywilnoprawny czy publicznoprawny,

•      kwestię odpłatności i ekwiwalentności świadczeń wzajemnych.

Oceny należy dokonać przy uwzględnieniu wszystkich występujących w danej sprawie okoliczności.

Wyłączenie przewidziane w art. 15 ust. 6 ustawy ma zastosowanie, gdy podmiot mający status organu władzy publicznej (urzędu obsługującego ten organ) wykonuje czynności o charakterze władczym, które związane są z realizacją zadań nałożonych na ten organ przepisami prawa, do których realizacji został on powołany (działanie w określonym reżimie publicznoprawnym). Natomiast w odniesieniu do pozostałych czynności, mających cywilnoprawny charakter, organ władzy publicznej, co do zasady, będzie podatnikiem VAT.

Choć zadania własne jednostek samorządu terytorialnego obejmują zaspokajanie wszystkich potrzeb wspólnoty (są to działania zmierzające do przysporzenia korzyści ogółowi mieszkańców stanowiących wspólnotę samorządową), jednak wykonywanie czynności w ramach tych zadań nie oznacza automatycznie, że mają one charakter władczy. Wykonywane czynności mogą bowiem wypełniać definicję działalności gospodarczej zawartą w art. 15 ust. 2 ustawy.

W analizowanej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 188 ze zm.).

Zgodnie z art. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej:

Ochrona przeciwpożarowa polega na realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem poprzez:

1)  zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia;

2)  zapewnianie sił i środków do zwalczania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia oraz na rzecz ochrony ludności;

3)  prowadzenie działań ratowniczych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej.

Stosownie do art. 3 ust. 1-3 ustawy o ochronie przeciwpożarowej:

1. Osoba fizyczna, osoba prawna, organizacja lub instytucja korzystające ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu są obowiązane zabezpieczyć je przed zagrożeniem pożarowym lub innym miejscowym zagrożeniem.

2. Właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu, a także podmioty, o których mowa w ust. 1, ponoszą odpowiedzialność za naruszenie przepisów przeciwpożarowych, w trybie i na zasadach określonych w innych przepisach.

3. Obowiązki zawarte w ust. 1 i 2 dotyczą również gmin w zakresie sprawowania nadzoru nad zadaniami określonymi w art. 1 pkt 1.

W myśl art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie przeciwpożarowej:

Właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany zapewnić przeglądy techniczne, konserwacje oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic, w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie.

Na podstawie przepisów ustawy o ochronie przeciwpożarowej wydane zostało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 124 poz. 1030, zwane dalej rozporządzeniem MSWiA).

Przepis § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MSWiA wskazuje, że:

Zapewnienie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru jest wymagane dla jednostek osadniczych o liczbie mieszkańców przekraczającej 100 osób, niestanowiących zabudowy kolonijnej, a także znajdujących się w ich granicach: budynków użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego oraz obiektów budowlanych produkcyjnych i magazynowych.

Stosownie do § 4 ust. 3 rozporządzenia MSWiA:

Woda do celów przeciwpożarowych dla obiektów, o których mowa w § 3, powinna być dostępna w szczególności z urządzeń zaopatrujących w wodę ludność, zgodnie z regulaminem dostarczania wody i odprowadzania ścieków, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858, z 2007 r. Nr 147, poz. 1033 oraz z 2009 r. Nr 18, poz. 97).

W myśl § 4 ust. 4 rozporządzenia MSWiA:

Wodę do celów przeciwpożarowych w wymaganej ilości określonej w sposób, o którym mowa w ust. 1 i 2, powinna zapewniać sieć wodociągowa doprowadzająca wodę do jednostki osadniczej.

Jak stanowi § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MSWiA:

Wodociąg, który służy nie tylko do celów przeciwpożarowych, powinien mieć wydajność zapewniającą łącznie wymaganą ilość wody dla potrzeb przeciwpożarowych.

Zgodnie z art. 19 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 757 ze zm.):

3.  Rada gminy uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków.

4.  Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków jest aktem prawa miejscowego.

W myśl art. 19 ust. 5 pkt 9 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków:

Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe.

Przepis art. 2 pkt 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, stanowi, że:

Przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne należy rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236), jeżeli prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków, oraz gminne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, prowadzące tego rodzaju działalność.

Zgodnie z art. 22 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków:

Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obciąża gminę na podstawie cen i stawek opłat ustalonych w taryfie za wodę zużytą do zasilania publicznych fontann i na cele przeciwpożarowe.

Z uwagi na powołane powyżej przepisy oraz przedstawione okoliczności sprawy, stwierdzić należy, że zapewnienie ochrony przeciwpożarowej należy do Państwa zadań własnych, obowiązek ten został na Państwa nałożony odrębnymi – wyżej wskazanymi – przepisami prawa, a czynności tych nie dokonują Państwo na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Nie prowadzą więc Państwo w tym zakresie działalności gospodarczej, a tym samym nie działają Państwo w charakterze podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy w odniesieniu do tych czynności. Zatem stanowią one czynności niepodlegające opodatkowaniu.

W świetle przywołanych wyżej regulacji oraz przedstawionych okoliczności sprawy należy stwierdzić, że instalując hydranty realizują Państwo zadania własne gminy nałożone odrębnymi – wyżej wskazanymi – przepisami prawa. Nie prowadzą więc Państwo w tym zakresie działalności gospodarczej, a tym samym nie działają Państwo w charakterze podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy w odniesieniu do tych czynności.

Zaznaczenia bowiem wymaga, że z przedstawionego opisu sprawy wynika, że co prawda Gmina oddała w dzierżawę firmie całość istniejącej sieci wodociągowej, urządzeń wodociągowych i składników majątkowych infrastruktury wodociągowej, w tym nieruchomości wraz ze świadczeniem usług wodociągowych w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę na terenie Gminy, której częścią są wymieniane hydranty.

Natomiast – jak jednoznacznie wynika z opisu sprawy – co do zasady koszty bieżącego utrzymania infrastruktury oddanej w dzierżawę, w tym prace odtworzeniowe i remonty bieżące, zgodnie z § 5 ust. 2 lit. a oraz § 8 umowy, do których należy również wymiana hydrantów, obciążają Dzierżawcę. Gmina wyjaśnia, że opisany we wniosku wydatek na wymianę 5 hydrantów jest wyjątkiem od tej zasady — Gmina zdecydowała się samodzielnie sfinansować ten konkretny remont, mimo że mieści się on w katalogu prac odtworzeniowych przypisanych umownie Dzierżawcy, z przyczyn m.in. bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Ponadto wskazali Państwo, że:

·   hydranty mają zasadnicze znaczenie dla bezpieczeństwa przeciwpożarowego na terenie Gminy. Ich nadmierne lub nieskoordynowane wykorzystywanie do celów gospodarczych (np. długotrwały pobór wody na place budowy) mogłoby prowadzić do spadku ciśnienia w sieci i ograniczenia gotowości przeciwpożarowej, za którą Gmina odpowiada jako właściciel infrastruktury i podmiot realizujący zadania w zakresie bezpieczeństwa i ochrony przeciwpożarowej. Gmina musi więc zachować informację o tym, w jaki sposób hydranty są eksploatowane,

·   sprawne hydranty mają znaczenie dla realizacji zadań własnych Gminy w zakresie ochrony przeciwpożarowej — Gmina, pozostając właścicielem sieci, odpowiada za zapewnienie na swoim terenie warunków do prowadzenia działań ratowniczych. Decyzja o sfinansowaniu wymiany wyeksploatowanych hydrantów była więc uzasadniona interesem publicznym Gminy jako właściciela infrastruktury, niezależnie od tego, że w relacji wewnętrznej z Dzierżawcą koszty bieżących remontów co do zasady obciążają Dzierżawcę.

A zatem towary i usługi, nabywane w związku z realizacją inwestycji polegającej na wymianie 5 hydrantów – wbrew Państwa twierdzeniu – nie są/nie będą przez Państwa ponoszone wyłącznie w celu dzierżawy Infrastruktury, która to czynność jest opodatkowana podatkiem VAT.

W rozpatrywanej sprawie poniesione przez Państwa wydatki na wymianę hydrantów są i będą związane również z realizują zadań własnych gminy nałożonych na Państwa odrębnymi – wyżej wskazanymi – przepisami prawa. Zaznaczenia wymaga, że dla realizacji zadań własnych Gminy w zakresie ochrony przeciwpożarowej nie prowadzą więc Państwo działalności gospodarczej, a tym samym nie działają Państwo w charakterze podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy w odniesieniu do tych czynności.

Zatem nabywane towary i usługi związane z wymianą hydrantów są/będą wykorzystywane przez Państwa zarówno do wykonywania czynności opodatkowanych (odpłatne umowa dzierżawy) oraz do czynności niepodlegających opodatkowaniu (cele przeciwpożarowe).

W takiej sytuacji będzie Państwu przysługiwało częściowe prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług związanych z realizacją inwestycji polegającej na wymianie 5 hydratów, z zastosowaniem prewspółczynnika, czyli proporcji, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy.

Przy czym prawo to będzie Państwu przysługiwać pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy.

Podsumowanie

Gminie nie przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury dokumentującej wydatek na wymianę hydrantów przeciwpożarowych, stanowiących element sieci wodociągowej oddanej w dzierżawę na podstawie umowy z dnia 1 sierpnia 2022 r.

Państwa stanowisko jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

·      stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia,

·      zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Wskazuję, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Ta interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

W związku z powyższym zaznaczenia wymaga, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (pytań) Wnioskodawcy. Inne kwestie, które nie zostały objęte pytaniami nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Odnosząc się do powołanych przez Państwa interpretacji należy wskazać, że interpretacje indywidualne są wydawane w indywidualnych sprawach i nie wiążą w sprawach innych podatników, co jest zrozumiałe zważywszy na różnorodność i odmienność okoliczności faktycznych występujących w każdej z indywidualnych spraw podlegających rozstrzygnięciu. Tym samym, powołane przez Państwa interpretacje nie mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia przyjętego w przedmiotowej sprawie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·   w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·   w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.