0112-KDIL1-1.4012.565.2026.2.EB
Podatek od towarów i usług w zakresie ustalenia, czy w przypadku sprzedaży Nieruchomości komornik wystąpi jako płatnik podatku od towarów i usług oraz zwolnienia od podatku sprzedaży nieruchomości.
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie:
- ustalenia, czy w przypadku sprzedaży Nieruchomości komornik wystąpi jako płatnik podatku od towarów i usług – jest prawidłowe;
- braku zwolnienia od podatku sprzedaży nieruchomości na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy – jest nieprawidłowe;
- zwolnienia od podatku sprzedaży nieruchomości na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 i 10 ustawy – jest nieprawidłowe;
- uznania, że sprzedaż nieruchomości będzie opodatkowana na podstawie art. 43 ust. 21 ustawy – jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
6 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 3 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w podatku od towarów i usług w zakresie:
- ustalenia, czy w przypadku sprzedaży Nieruchomości komornik wystąpi jako płatnik podatku od towarów i usług oraz
- zwolnienia od podatku sprzedaży nieruchomości.
Uzupełnił go Pan pismem z 2 sierpnia 2026 r. (wpływ 2 sierpnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca jest komornikiem sądowym, który prowadzi postępowanie egzekucyjne przeciw Dłużnikowi X sp. z o.o. s.k. (dalej Dłużnik).
Przedmiotem egzekucji jest nieruchomość gruntowa zabudowana budynkiem mieszkalnym z częścią usługową (dalej Nieruchomość). Nieruchomość składa się z jednej działki ewidencyjnej nr 1. Dla nieruchomości Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą.
Dłużnik zakupił Nieruchomość w dniu 27 maja 2025 r. od spółki Y sp. z o.o., ta zaś nabyła tę Nieruchomość kilka dni wcześniej w dniu 21 maja 2025 r.
Nieruchomość jest zabudowana budynkiem, którego budowa nie została formalnie ukończona; nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie. Budynek znajduje się w stanie surowym zamkniętym – w części z drobnymi wykończeniami, w części zdewastowanym. Budynek posiada kompletny dach. Budynek został wybudowany przez inny podmiot (poprzednika prawnego spółki Y, od której Dłużnik nabył Nieruchomość) na podstawie pozwolenia na budowę z roku 2002.
Powierzchnia użytkowa budynku przyjęta w operacie szacunkowym wynosi ok. (…) m2. Działka nr 1 jest w całości zabudowana budynkiem. Ze względu na małą powierzchnię działki teren niezabudowany i zewnętrzne elementy zagospodarowania nie występują.
Z treści aktu notarialnego zakupu Nieruchomości przez Dłużnika wynika, że umowa nabycia była zwolniona od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a u.p.t.u.
Dłużnik został zarejestrowany jako podatnik VAT z dniem 1 sierpnia 2014 r., a został wykreślony z rejestru podatników VAT z dniem 29 sierpnia 2025 r. Jako przyczynę wykreślenia wskazano art. 96 ust. 9 pkt 4 u.p.t.u., tj. w przypadku gdy podatnik albo jego pełnomocnik nie stawia się na wezwania naczelnika urzędu skarbowego, naczelnika urzędu celno-skarbowego, dyrektora izby administracji skarbowej lub Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.
W dniu 25 maja 2026 r. Komornik wezwał Dłużnika do udzielenia odpowiedzi na następujące pytania:
a. Czy dłużna spółka jest czynnym podatnikiem podatku VAT?
b. W jakim celu dłużna spółka nabyła nieruchomość?
c. Czy przy nabyciu nieruchomości dłużniczce przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT, a jeśli tak, to czy dłużniczka z tego prawa skorzystała?
d. Do jakiego rodzaju działalności wykorzystywana jest nieruchomość, w tym czy jest wykorzystywana do prowadzenia działalności zwolnionej z podatku VAT?
e. Czy dłużniczka obecnie korzysta z nieruchomości, a jeśli tak, to w jaki sposób?
f. Czy nieruchomość jest przedmiotem umów najmu bądź dzierżawy, jeśli tak, należy przedstawić kopie tych umów?
g. Czy dłużniczka w ostatnich 24 miesiącach dokonywała ulepszeń nieruchomości, a jeśli tak, należy wskazać, na czym te ulepszenia polegały, jaki był ich koszt oraz czy ponoszone wydatki na ulepszenie nieruchomości stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej nieruchomości w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym? Dłużnik nie udzieli odpowiedzi na zadane pytania.
Wnioskodawca stwierdza, że odpowiedzi na pytania nr 1 i 3 wynikają wprost z dokumentów urzędowych zgromadzonych w toku postępowania egzekucyjnego, tzn. Dłużnik nie ma statusu podatnika VAT czynnego, a przy nabyciu nieruchomości nie doliczono podatku naliczonego. Komornik może także stwierdzić na podstawie własnych ustaleń, że Dłużnik nie dokonywał ulepszeń w ostatnich 24 miesiącach, ponieważ:
- nabył Nieruchomość w maju 2025 r.,
- nieruchomość pozostaje w takim samym stanie, jak w dniu jej zakupu, co Komornik stwierdził podczas oględzin, a rzeczoznawca ustalił w operacie na podstawie badania stanu technicznego budynku i na podstawie dokumentacji budowlanej.
Pozostałych okoliczności wskazanych w pytaniach skierowanych do Dłużnika nie udało się ustalić.
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu sprawy
Na pytanie o treści „W jakim celu Dłużnik nabył budynek mieszkalny z częścią usługową?”, odpowiedział Pan „Komornik zadał to pytanie Dłużnikowi, jednak Dłużnik nie udzielił odpowiedzi. Ponieważ jednak Dłużnik ma status spółki osobowej, należy uznać, że nabycie nastąpiło do celów działalności gospodarczej”.
Na pytanie o treści „Czy w związku z nabyciem nieruchomości Dłużnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Jeżeli nie. to proszę wskazać z jakiego powodu”, odpowiedział Pan „Jak to opisano we wniosku, nabycie Nieruchomości było zwolnione od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a u.p.t.u. W związku z tym Dłużnik nie mógł odliczyć podatku naliczonego ponieważ nie wystąpił w transakcji zakupu”.
Na pytanie o treści „Czy Dłużnik ponosił wydatki na ulepszenia, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki to czy były one niższe niż 30% wartości początkowej budynku?”, odpowiedział Pan „Komornik zadał to pytanie Dłużnikowi, jednak Dłużnik nie udzielił odpowiedzi. Jak to jednak opisano we wniosku Komornik może stwierdzić na podstawie własnych ustaleń, że Dłużnik nie dokonywał ulepszeń w ostatnich 24 miesiącach, ponieważ:
- nabył Nieruchomość w maju 2025 roku.
- Nieruchomość pozostaje w takim samym stanie, jak w dniu jej zakupu, co Komornik stwierdził podczas oględzin, a rzeczoznawca ustalił w operacie na podstawie badania stanu technicznego budynku i na podstawie dokumentacji budowlanej.
- budynek pozostaje w stanie surowym zamkniętym, a jego budowa nie została zakończona, nie można go więc poddać ulepszeniom”.
Na pytanie o treści „W jaki sposób budynek mieszkalny z częścią usługową był wykorzystywany przez Dłużnika od momentu nabycia do momentu zbycia przez Komornika?”, odpowiedział Pan „Komornik zadał to pytanie Dłużnikowi, jednak Dłużnik nie udzielił odpowiedzi. Jednak na podstawie oględzin można stwierdzić, że budynek nie może być wykorzystywany w aktywny sposób ze względu na niedokończony proces budowy. Budynek znajduje się w stanie surowym zamkniętym – w części z drobnymi wykończeniami, w części zdewastowanym”.
Na pytanie o treści „Czy budynek został wprowadzony przez Dłużnika do ewidencji środków trwałych?”, odpowiedział Pan „Dłużnik nie udzielił odpowiedzi. Ponieważ jednak nie zakończono budowy budynku i pozostaje on w stanie surowym zamkniętym to należy uznać, że wpisanie budynku do ewidencji środków trwałych jest niemożliwe: zgodnie z art. 16a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych środek trwały to obiekt kompletny i zdatny do użytku – budynek będący przedmiotem wniosku nie spełnia tych warunków”.
Na pytanie o treści „Czy Dłużnik udostępniał Nieruchomość osobom trzecim np. na podstawie umowy najmu, dzierżawy, użyczenia?”, odpowiedział Pan „Komornik zadał to pytanie Dłużnikowi, jednak Dłużnik nie udzielił odpowiedzi. Na podstawie oględzin można jednak uznać, że w takim stanie, w jakim znajduje się budynek jest to niemożliwe”.
Na pytanie o treści „Czy i kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie budynku w rozumieniu art. 2 pkt 14 u.p.t.u.?”, odpowiedział Pan „Z treści księgi wieczystej wynika, że nieruchomość kilkakrotnie zmieniała właściciela, jednak brak informacji, czy w datach tych zmian właściciela budynek znajdujący się na nieruchomości został już wybudowany. Z informacji uzyskanej od powiatowego inspektora nadzoru budowlanego wynika, że nie wydano pozwolenia na użytkowanie budynku ani nie dokonano zgłoszenia zakończenia budowy tego budynku. W związku z tym, jedyną pewną datą pierwszego zasiedlenia budynku jest data nabycia nieruchomości przez spółkę Y, od której Dłużnik nabył nieruchomość, tj. dzień 21.05.2025 roku”.
Na pytanie o treści „Czy pomiędzy pierwszym zasiedleniem budynku a jego dostawą upłynie okres dłuższy niż 2 lata?”, odpowiedział Pan „Tak”.
Na pytanie o treści „Czy budynek był wykorzystywany przez Dłużnika wyłącznie do działalności zwolnionej? Jeżeli tak, to jaką działalność zwolnioną z opodatkowania podatkiem VAT. do której był/jest wykorzystywany budynek Dłużnik wykonuje – należy podać podstawę prawną zwolnienia”, odpowiedział Pan „Komornik zadał to pytanie Dłużnikowi, jednak Dłużnik nie udzielił odpowiedzi. Jednak na podstawie oględzin można stwierdzić, że budynek nie mógł i nie może być wykorzystywany w aktywny sposób ze względu na niedokończony proces budowy. Budynek znajduje się w stanie surowym zamkniętym – w części z drobnymi wykończeniami, w części zdewastowanym”.
Na pytanie o treści „Jeżeli nie posiada Pan informacji, o których mowa w ww. pytaniach, które są niezbędne do oceny, czy w przedmiotowej sprawie będzie miało zastosowanie zwolnienie od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2, 9, 10 lub 10a ustawy o podatku od towarów i usług to proszę wskazać:
- czy ten brak informacji jest wynikiem podjętych przez Pana, jako komornika, działań?
- czy działania te zostały udokumentowane?
- czy podjęte działają potwierdzają brak możliwości uzyskania tych niezbędnych informacji od Dłużnika?”
odpowiedział Pan „Komornik nie posiada szczegółowych informacji, aby udzielić precyzyjnej odpowiedzi na zadawane pytania przez Dyrektora KIS. Brak informacji jest wynikiem podjętych przez komornika działań w trakcie trwania postępowania w sprawie. Działania są udokumentowane. Podjęte działania potwierdzają brak możliwości uzyskania niezbędnych informacji od dłużnika. Dłużnik nie odpowiada na pytania, nie składa wyjaśnień. Brak kontaktu z Dłużnikiem uniemożliwia uzyskanie żądanych informacji”.
Pytania
1. Czy w przypadku sprzedaży opisanej wyżej Nieruchomości, Wnioskodawca wystąpi jako płatnik podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 18 u.p.t.u.?
2. Jeżeli z odpowiedzi na pytanie 1 wynikać będzie, iż Wnioskodawca wystąpi jako płatnik podatku VAT, to czy sprzedaż Nieruchomości może zostać zwolniona od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2, 10 lub 10a u.p.t.u.?
Pana stanowisko w sprawie
W Pana ocenie:
Ad. 1
W ocenie Wnioskodawcy, w sytuacji opisanej we wniosku, będzie on płatnikiem podatku od towarów i usług, ponieważ planowana sprzedaż będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zgodnie z art. 18 u.p.t.u., organy egzekucyjne określone w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 479) oraz komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego są płatnikami podatku od dostawy, dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów.
Dłużnik nie figuruje w rejestrze podatników VAT czynnych, jednak w ocenie Wnioskodawcy, nie oznacza to, że sprzedaż majątku, który należy do takiego podmiotu nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Stosownie do treści art. 15 ust. 1 u.p.t.u., podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody.
Dłużnik jest podmiotem gospodarczym działającym w formie spółki z o.o. komandytowej, a więc majątek, jaki posiada jest związany z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą jako nabyty na skutek świadomego działania organów spółki w okresie jej istnienia i właśnie w celu wykorzystania go do prowadzenia działalności spółki. W planowanej sprzedaży dojdzie więc do sprzedaży majątku przedsiębiorstwa Dłużnika.
W konsekwencji, sprzedaż należącej do niego Nieruchomości będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, jako odpłatna dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Ad. 2
1. W opinii Wnioskodawcy przedmiotem sprzedaży egzekucyjnej będzie budynek wraz z gruntem. Budowa budynku nie została co prawda formalnie zakończona, ponieważ nie zgłoszono do nadzoru budowlanego zakończenia budowy, jednak z dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania (oględziny oraz operat szacunkowy) wynika, że budynek jest w stanie surowym zamkniętym, posiada kompletny dach oraz wewnętrzne schody i wydzielone ścianami pomieszczenia, w związku z czym należy uznać, że stanowi budynek w rozumieniu prawa budowlanego. Skoro zaś przedmiotem dostawy będzie budynek to należy dokonać analizy zwolnień określonych w art. 43 ust. 1 pkt 2, pkt 10 i pkt 10a u.p.t.u.
2. W pierwszej kolejności należy przeanalizować art. 43 ust. 1 pkt 10 u.p.t.u. Zgodnie z nim, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Pojęcie pierwszego zasiedlenia zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 14 u.p.t.u. jako oddanie do użytkowania (używania, korzystania) pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi albo rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:
a) wybudowaniu lub
b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
Dla oceny, czy dostawa budynku zlokalizowanego na Nieruchomości, będzie zwolniona od podatku, niezbędne jest ustalenie, czy budynek ten będzie w chwili dostawy uznany za „zasiedlony” przez okres co najmniej 2 lat liczonych od wybudowania lub od ulepszenia o wartości co najmniej 30% wartości początkowej. Warunkiem zwolnienia jest bowiem zasiedlenie budynku przez okres co najmniej 2 lat przed dostawą.
W sytuacji opisanej we wniosku mimo iż formalnie budowa nie została zakończona, to budynek został wybudowany do stanu deweloperskiego zamkniętego i niewątpliwie w takim stanie został kupiony przez Dłużnika w maju 2025 r. Spółka Y, od której nabyto Nieruchomość była jego właścicielem przez kilka dni, w związku z czym z pewnością nie wykonywała w budynku żadnych prac. Z treści aktu notarialnego zakupu Nieruchomości wynika bowiem wprost, że budynek ma liczne wady budowlane i wymaga wielu prac naprawczych, przy czym nie opisano tych wad. Co do zasiedlenia budynku to doszło do niego na pewno w dniu 21 maja 2025 r., kiedy spółka Y nabyła Nieruchomość od poprzednika prawnego. Dłużnik natomiast nabył ją w dniu 27 maja 2025 r. Po nabyciu budynek mógł zostać poddany ulepszeniom. Co prawda rzeczoznawca nie stwierdził, iż w budynku doszło do jakichkolwiek prac budowlanych, jednak z treści art. 43 ust. 21 u.p.t.u. wynika, iż dane dotyczące ulepszeń powinien potwierdzić Dłużnik. Ponieważ jednak nie udzielił On odpowiedzi na pytania o dokonane ulepszenia nie można stwierdzić, czy powinno się zastosować zwolnienie określone w art. 43 ust. 1 pkt 10 u.p.t.u.
Reasumując, w związku z treścią art. 43 ust. 21 u.p.t.u. dostawa budynku wraz z działką ewidencyjną nr 1 nie powinna zostać zwolniona od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 u.p.t.u.
3. Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10a u.p.t.u. zwalnia się dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że:
a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Przepis ten jest stosowany wyłącznie w sytuacji, gdy do dostawy towarów nie można zastosować zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 10 u.p.t.u.
Nieruchomość została nabyta przez Dłużnika ze zwolnieniem od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a u.p.t.u. Nie można więc uznać, że Dłużnikowi nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, skoro podatku naliczonego nie doliczono przy nabyciu. Zwolnienie to przysługuje wyłącznie wtedy, gdy podatnik został obciążony kwotą podatku naliczonego, ale nie ma prawa do jego odliczenia na skutek ograniczeń i zakazów przewidzianych przepisami dyrektywy lub u.p.t.u., a więc nie ma zastosowania, gdy brak odliczenia podatku wynika z faktu, że dana czynność w ogóle nie podlegała opodatkowaniu.
Ponadto, w tym przepisie, podobnie jak w art. 43 ust. 1 pkt 10 u.p.t.u., mowa jest o wydatkach na ulepszenie o wartości wyższej lub niższej o co najmniej 30% wartości początkowej. Ponieważ jednak Dłużnik nie udzielił żadnych informacji o ewentualnych ulepszeniach dokonanych w budynku, nie można jednoznacznie ustalić, czy dostawa Nieruchomości może zostać objęta zwolnieniem od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a u.p.t.u.
Reasumując, w związku z treścią art. 43 ust. 21 u.p.t.u. dostawa budynku wraz z działką ewidencyjną nr 1 nie będzie zwolniona od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a u.p.t.u.
4. Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u. zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Dla zastosowania zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u. spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:
1) towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia musiały służyć wyłącznie działalności zwolnionej,
2) przy nabyciu tych towarów wystąpił brak prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego. Niespełnienie jednego z powyższych warunków oznacza, że nie można zastosować do dostawy Nieruchomości zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u.
Dłużnik nie udzielił żadnych informacji, które pozwoliłby na zastosowanie tego zwolnienia. Ponadto z treści umowy przenoszącej własność Nieruchomości na Dłużnika wynika, iż transakcja była zwolniona od VAT. Przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u ma w założeniu równoważyć niemożność odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towaru. Zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u. przysługuje bowiem tylko wtedy, gdy podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku na skutek ograniczeń i zakazów przewidzianych przepisami dyrektywy lub u.p.t.u., co wynika np. ze związku ze sprzedażą zwolnioną od podatku, a więc nie ma zastosowania, gdy brak odliczenia podatku wynika z faktu, że dana czynność w ogóle nie podlegała opodatkowaniu. W związku z powyższym, w ocenie Wnioskodawcy dostawa budynku wraz z działką ewidencyjną nr 1 nie będzie objęta zwolnieniem określonym w art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u.
Zgodnie z art. 29a ust. 8 u.p.t.u. w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu. Z przepisu tego wynika, że przedmiotem dostawy jest budynek/budowla trwale związane z gruntem, a nie grunt zabudowany takim obiektem budowlanym. W związku z tym, w orzecznictwie przyjęto, że dostawa gruntu, który jest związany z budynkiem lub budowlą powinna być opodatkowana w taki sam sposób, jak jest opodatkowana dostawa budynku (grunt dzieli los budynku). Jeżeli dostawa budynku lub budowli korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu, na którym obiekt jest posadowiony.
Reasumując, skoro dostawa budynku nie korzysta z żadnego z wyżej omówionych zwolnień, to dostawa gruntu także powinna zostać objęta podatkiem VAT wg właściwej stawki.
Zgodnie z art. 43 ust. 21 u.p.t.u., jeżeli udokumentowane działania komorników sądowych, o których mowa w art. 18 u.p.t.u, nie doprowadziły, na skutek braku możliwości uzyskania niezbędnych informacji od dłużnika, do potwierdzenia spełnienia warunków zastosowania do dostawy towarów, o której mowa w art. 18, zwolnień od podatku, o których mowa w ust. 1 pkt 2,3 i 9-10a, przyjmuje się, że warunki zastosowania zwolnień od podatku nie są spełnione.
W przypadku dostawy dokonywanej w toku postępowania egzekucyjnego komornik sądowy może zastosować jedno z tych zwolnień wyłącznie wtedy, gdy otrzymane informacje pozwalają na ustalenie stanu faktycznego w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, a stwierdzone okoliczności wskazują, że należy zastosować zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2, 9, 10 lub 10a u.p.t.u.
Jak to wykazano wyżej, informacje pozyskane przez komornika w toku czynności egzekucyjnych nie pozwalają jednoznacznie ocenić, czy dostawa budynku wraz z działką ewidencyjną nr 1 może skorzystać ze zwolnienia od podatku VAT określonego w ww. przepisach, ponieważ Wnioskodawca nie uzyskał informacji, o które wzywał Dłużnika, a które są niezbędne do zastosowania zwolnienia od podatku VAT.
W związku z powyższym, w ocenie Wnioskodawcy, w sprawie znajdzie zastosowanie art. 43 ust. 21 u.p.t.u., tj. należy przyjąć, że warunki zastosowania zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 2, 10 oraz 10a u.p.t.u. nie są spełnione, ponieważ podjęte przez Wnioskodawcę udokumentowane działania nie doprowadziły, na skutek braku możliwości uzyskania niezbędnych informacji od dłużnika, do potwierdzenia spełnienia warunków zastosowania do dostawy towarów zwolnienia od podatku.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pan we wniosku w zakresie:
- ustalenia, czy w przypadku sprzedaży Nieruchomości komornik wystąpi jako płatnik podatku od towarów i usług – jest prawidłowe;
- braku zwolnienia od podatku sprzedaży nieruchomości na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy – jest nieprawidłowe;
- zwolnienia od podatku sprzedaży nieruchomości na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 i 10 ustawy – jest nieprawidłowe;
- uznania, że sprzedaż nieruchomości będzie opodatkowana na podstawie art. 43 ust. 21 ustawy – jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 18 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263), zwanej dalej „ustawą”:
Organy egzekucyjne określone w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r. poz. 132 i 620) oraz komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego są płatnikami podatku od dostawy, dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów.
Definicja płatnika została zawarta w art. 8 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.):
Płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.
Przepis art. 18 ustawy wprowadza szczególną na gruncie przepisów ustawy regulację, kiedy to należny podatek pobierany jest i odprowadzany do urzędu skarbowego przez płatnika, a nie przez podatnika. Płatnik pełni w tym przypadku rolę pośrednika pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym, przekazując organowi środki pieniężne podatnika.
W świetle cyt. wyżej przepisów, płatnikami podatku od towarów i usług (czyli podmiotami zobowiązanymi do obliczania, poboru podatku od podatnika i wpłaty podatku na konto organu podatkowego) mogą być organy egzekucyjne oraz komornicy sądowi. Sytuacja taka ma miejsce, gdy w wykonaniu czynności egzekucyjnych organy te dokonują dostawy towarów należących do podatnika lub przez niego posiadanych z naruszeniem przepisów. Sformułowanie „płatnikami” oznacza, że organy te nie stają się z tytułu wykonania powyższych czynności podatnikami podatku od towarów i usług, lecz pełnią jedynie rolę płatnika w odniesieniu do podatku należnego z tytułu sprzedanych (zlicytowanych) towarów należących do podatnika, w stosunku do którego toczy się postępowanie egzekucyjne.
Komornik sądowy pełni w tym przypadku rolę pośrednika pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym, przekazując organowi środki pieniężne podatnika. Uzasadnione jest to charakterem odpłatnej dostawy następującej w ramach wykonywania czynności egzekucyjnych. Jeżeli bowiem dłużnik niesolidnie spłaca swoje zobowiązania i w celu wyegzekwowania należności wszczęto przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne, to istnieją podstawy do uznania, że nie uiści również podatku należnego w związku z dostawą dokonaną w ramach egzekucji. Nie bez znaczenia jest także fakt, że podatnik, będący dłużnikiem, zazwyczaj nie otrzymuje kwot uzyskanych przez organ egzekucyjny ze sprzedaży towarów w wykonaniu czynności egzekucyjnych. Prawdopodobne jest zatem, że podatnik nie posiada innych środków finansowych umożliwiających uiszczenie należnego podatku. Ustanowienie organu egzekucyjnego płatnikiem zapewnia odprowadzenie należnego podatku przez organ przeprowadzający dostawę w ramach czynności egzekucyjnych.
Zaznaczenia wymaga, że komornik sądowy dokonuje transakcji w imieniu podatnika – dłużnika. Prowadzona przez niego sprzedaż towarów będących własnością dłużnika, będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług, gdy do rozliczenia tego podatku byłby zobowiązany dłużnik. Natomiast w przypadku, gdy powyższa czynność nie podlegałaby opodatkowaniu tym podatkiem lub byłaby od niego zwolniona, komornik sądowy nie będzie obowiązany do odprowadzenia podatku.
Zatem komornik sądowy zobowiązany jest do przestrzegania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług i do uwzględnienia w trakcie sprzedaży licytacyjnej towarów okoliczności decydujących o jej opodatkowaniu podatkiem VAT.
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Na mocy art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Według art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Zgodnie z przedstawionymi przepisami budynek spełnia definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a jego sprzedaż jest traktowana jako dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, która to czynność podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Interpretując zawarty w artykule 7 ustawy zwrot „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” należy utożsamiać z czynnością, która daje otrzymującemu towar prawo do postępowania z nim jak właściciel. Należy przy tym uznać, że chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest bowiem przeniesienie prawa własności. Zwrotu „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako „prawo własności”. Istotny jest przede wszystkim aspekt ekonomiczny, a nie prawny transakcji, w ramach której podatnik przenosi na nabywcę prawo do rozporządzania towarami jak właściciel. Akcent sformułowanej definicji położony został głównie na podkreślenie przeniesienia ekonomicznego władztwa nad rzeczą w taki sposób, aby nabywca mógł nią dysponować podobnie jak właściciel.
Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Według art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
Zaznaczenia wymaga, że sprzedaż składników wykorzystywanych w działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Odnosząc regulacje zawarte w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy do art. 18 ustawy wskazać należy, że w przypadku, gdy dłużnik – właściciel nieruchomości – jest podatnikiem podatku VAT, wówczas komornik jest płatnikiem podatku VAT z tytułu dostawy tej nieruchomości.
Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że – jako komornik sądowy – prowadzi Pan postępowanie egzekucyjne przeciwko Dłużnikowi. Przedmiotem egzekucji jest nieruchomość gruntowa zabudowana budynkiem mieszkalnym z częścią usługową. Nieruchomość składa się z jednej działki ewidencyjnej nr 1. Dla nieruchomości Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą.
Pana wątpliwości dotyczą m.in. ustalenia czy w przypadku sprzedaży opisanej wyżej nieruchomości – zabudowanej działki nr 1, wystąpi Pan jako płatnik podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 18 ustawy.
Z opisu sprawy wynika, że dla dostawy nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym z częścią usługową Dłużnik będzie działał w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, bowiem sprzedaż będzie dotyczyła składników majątku przedsiębiorstwa, tj. X.
W konsekwencji, sprzedaż w ramach postępowania egzekucyjnego nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym z częścią usługową, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, jako odpłatna dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.
Podsumowując, w przypadku sprzedaży opisanej wyżej nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym z częścią usługową, wystąpi Pan jako płatnik podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 18 ustawy.
Zatem, Pana stanowisko w zakresie pytania oznaczonego nr 1 uznałem za prawidłowe.
Pana wątpliwości dotyczą również ustalenia, czy w przypadku gdy Wnioskodawca wystąpi jako płatnik podatku VAT, to czy sprzedaż Nieruchomości może zostać zwolniona od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2, 10 lub 10a ustawy.
Zauważyć należy, że czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, może korzystać ze zwolnienia od tego podatku albo może być opodatkowana tym podatkiem.
Zakres i zasady zwolnienia dostawy towarów zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest – co do zasady – zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części, kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.
Zgodnie z treścią art. 2 pkt 14 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o pierwszym zasiedleniu - rozumie się przez to oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:
a) wybudowaniu lub
b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
Z powyższego przepisu wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie budynku budowli lub ich części do używania. „Pierwsze zasiedlenie” budynku/budowli lub ich części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynku/budowli lub ich części oddano je do użytkowania pierwszemu nabywcy, oddano je w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku/budowli lub ich części na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika, bowiem w tych przypadkach doszło do korzystania z budynku/budowli.
W tym miejscu należy nadmienić, że w przypadku budynków/budowli lub ich części niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.
W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że:
a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Powyższy przepis wskazuje, jakie muszą zostać spełnione warunki aby sprzedaż budynków, budowli lub ich części mogła korzystać ze zwolnienia od podatku VAT. Z przepisu tego wynika, że prawo do zwolnienia przysługuje wówczas, gdy w stosunku do budynków, budowli lub ich części będących przedmiotem sprzedaży nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, oraz dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ulepszenie tych obiektów, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Z analizy powołanych wyżej przepisów wynika, że jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a stanie się bezzasadne.
Jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania dla dostawy zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
W myśl art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika (kilka dni, miesięcy czy lat) – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.
Wskazać należy, że dla zastosowania zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:
- towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
- brak prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów.
Niespełnienie jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Analiza przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, regulujących wyżej wskazane prawo do zwolnienia od podatku dostaw nieruchomości i ruchomości prowadzi do wniosku, że w odniesieniu do tych towarów może wystąpić jedna z ww. podstaw do zastosowania zwolnienia od tego podatku. Istotne jest wobec tego każdorazowe kompleksowe zbadanie okoliczności towarzyszących danej dostawie.
Zauważyć bowiem należy, że stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza wykładnię literalną jest niedopuszczalna. W efekcie, podatnik uprawniony jest do zastosowania ww. preferencji, gdy charakter dokonywanych przez niego czynności, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.
Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga art. 29a ust. 8 ustawy, w myśl którego:
W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.
W świetle tego przepisu, przy sprzedaży budynków, dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku, jak przy dostawie budynków trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu, na którym obiekt jest posadowiony.
Jednocześnie należy wskazać, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia „budynku”. W tym zakresie należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.).
I tak, w myśl art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym – należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.
Stosownie do treści art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Jednocześnie zgodnie z art. 43 ust. 21 ustawy:
Jeżeli udokumentowane działania organów egzekucyjnych lub komorników sądowych, o których mowa w art. 18, nie doprowadziły, na skutek braku możliwości uzyskania niezbędnych informacji od dłużnika, do potwierdzenia spełnienia warunków zastosowania do dostawy towarów, o której mowa w art. 18, zwolnień od podatku, o których mowa w ust. 1 pkt 2, 3 i 9-10a, przyjmuje się, że warunki zastosowania zwolnień od podatku nie są spełnione.
Zatem, dokonana w trybie egzekucji dostawa towarów jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług według właściwej stawki, jeżeli udokumentowane działania w celu potwierdzenia spełnienia warunków zastosowania zwolnienia podjęte przez komornika lub organ egzekucyjny były z powodu dłużnika bezskuteczne.
Z opisu sprawy wynika, że:
- Przedmiotem egzekucji jest nieruchomość gruntowa zabudowana budynkiem mieszkalnym z częścią usługową.
- Nieruchomość składa się z jednej działki ewidencyjnej nr 1.
- Dłużnik zakupił Nieruchomość w dniu 27 maja 2025 r. od spółki z o.o., ta zaś nabyła tę Nieruchomość kilka dni wcześniej w dniu 21 maja 2025 r.
- Nieruchomość jest zabudowana budynkiem, którego budowa nie została formalnie ukończona; nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie. Budynek znajduje się w stanie surowym zamkniętym — w części z drobnymi wykończeniami, w części zdewastowanym.
- Budynek posiada kompletny dach. Budynek został wybudowany przez inny podmiot (poprzednika prawnego spółki, od której Dłużnik nabył Nieruchomość) na podstawie pozwolenia na budowę z roku 2002.
- Z treści aktu notarialnego zakupu Nieruchomości przez Dłużnika wynika, że umowa nabycia była zwolniona od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a u.p.t.u.
Ponadto – jak Pan wskazał Dłużnik nie dokonywał ulepszeń w ostatnich 24 miesiącach, w opisie sprawy wskazał Pan również, że z treści księgi wieczystej wynika, że nieruchomość kilkakrotnie zmieniała właściciela, jednak brak informacji, czy w datach tych zmian właściciela budynek znajdujący się na nieruchomości został już wybudowany. Z informacji uzyskanej od powiatowego inspektora nadzoru budowlanego wynika, że nie wydano pozwolenia na użytkowanie budynku ani nie dokonano zgłoszenia zakończenia budowy tego budynku. W związku z tym, jedyną pewną datą pierwszego zasiedlenia budynku jest data nabycia nieruchomości przez spółkę Y, od której Dłużnik nabył nieruchomość, tj. dzień 21 maj 2025 r. Natomiast w odpowiedzi na pytanie o treści „Czy pomiędzy pierwszym zasiedleniem budynku a jego dostawą upłynie okres dłuższy niż 2 lata?”, odpowiedział Pan „Tak”.
W celu ustalenia, czy w analizowanej sprawie dla sprzedaży działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym z częścią usługową nr 1 przez komornika w drodze licytacji komorniczej zastosowanie znajdzie zwolnienie od podatku od towarów i usług na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, należy w pierwszej kolejności rozstrzygnąć, czy i kiedy w odniesieniu do budynku mieszkalnego znajdującego się na przedmiotowej działce miało miejsce pierwsze zasiedlenie.
Należy stwierdzić, że z przedstawionych okoliczności sprawy – wbrew twierdzeniu Wnioskodawcy – nie doszło do pierwszego zasiedlenia tego budynku w rozumieniu ww. art. 2 pkt 14 ustawy, bowiem za pierwsze zasiedlenie nie może być uznane – wskazane przez Pana – nabycie budynku przez Spółkę Y 21 maja 2025 r. Z okoliczności sprawy nie wynika, że doszło do pierwszego zasiedlenia ww. budynku w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy.
Nie sposób zgodzić się z Pana twierdzeniem, że doszło do pierwszego zasiedlenia budynku mieszkalnego z częścią usługową skoro jak Pan wskazał „budynek pozostaje w stanie surowym zamkniętym, a jego budowa nie została dokończona”.
Zatem dostawa ta zostanie dokonana w ramach pierwszego zasiedlenia w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy i tym samym nie będzie mogła korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.
Podsumowując dostawa Nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym z częścią usługową nie będzie korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.
Tym samym Pana stanowisko zgodnie z którym: „ (…) w związku z treścią art. 43 ust. 21 u.p.t.u. dostawa budynku wraz z działką ewidencyjną nr 1 nie powinna zostać zwolniona od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 u.p.t.u.” uznałem za nieprawidłowe.
W związku z tym, że dostawa budynku nie może korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 to należy przeanalizować możliwość korzystania budynku ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a.
Z przepisu tego wynika, że prawo do zwolnienia przysługuje wówczas, gdy w stosunku do budynków, budowli lub ich części będących przedmiotem sprzedaży nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, oraz dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ulepszenie tych obiektów, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Jak Pan wskazał nabycie Nieruchomości było zwolnione od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, a Dłużnik nie dokonywał ulepszeń, ponieważ budowa nie została zakończona, nie można go więc poddać ulepszeniom.
Wobec powyższego, sprzedaż przez Komornika w drodze licytacji komorniczej nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym z częścią usługową spełnia przesłanki warunkujące możliwość skorzystania ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy. W konsekwencji sprzedaż gruntu, na którym posadowiony jest budynek mieszkalny z częścią usługową również będzie korzystała ze zwolnienia stosownie do art. 29a ust. 8 ustawy.
Skoro zaistniały przesłanki umożliwiające zastosowanie zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, analiza zwolnienia na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy jest bezzasadna.
Podsumowanie
Zbycie Nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym z częścią usługową będzie korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a w związku z art. 29a ust. 8 ustawy. W konsekwencji, dokonując sprzedaży egzekucyjnej ww. Nieruchomości jako płatnik podatku VAT, o którym mowa w art. 18 ustawy, nie będzie Pan zobowiązany do naliczenia, pobrania i odprowadzenia podatku VAT do właściwego urzędu skarbowego.
Należy zaznaczyć, że w przedstawionym opisie zdarzenia przyszłego zawarte zostały informacje wystarczające do potwierdzenia spełnienia warunków zastosowania do dostawy towarów, o której mowa w art. 18, zwolnienia od podatku. Wobec powyższego przepis art. 43 ust. 21 ustawy nie znajdzie zastosowania w sytuacji przedstawionej w opisie zdarzenia przyszłego, dotyczy on bowiem tylko sytuacji, w których informacji takich nie udało się uzyskać i należy zastosować domniemanie, że czynność nie będzie zwolniona, ale będzie opodatkowana właściwą stawką podatku.
Tym samym Pana stanowisko w zakresie pytania nr 2, zgodnie z którym „w sprawie znajdzie zastosowanie art. 43 ust. 21 u.p.t.u., tj. należy przyjąć, że warunki zastosowania zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 2, 10 oraz 10a u.p.t.u. nie są spełnione, ponieważ podjęte przez Wnioskodawcę udokumentowane działania nie doprowadziły, na skutek braku możliwości uzyskania niezbędnych informacji od dłużnika, do potwierdzenia spełnienia warunków zastosowania do dostawy towarów zwolnienia od podatku” uznałem za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:
Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jestem ściśle związany z przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego. Pan ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Pana w złożonym wniosku. Wydają interpretacje w szczególności oparłem się na informacjach, że „Nabycie Nieruchomości było zwolnione od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a u.p.t.u. W związku z tym Dłużnik nie mógł odliczyć podatku naliczonego ponieważ nie wystąpił w transakcji zakupu, (…) Dłużnik nie dokonywał ulepszeń w ostatnich 24 miesiącach”. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Ta interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów