0112-KDIL1-1.4012.564.2026.2.EK

Interpretacja indywidualna2026-09-14Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Braku podlegania opodatkowaniu VAT sprzedaży dwóch działek.

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

7 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 3 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie braku podlegania opodatkowaniu podatkiem VAT sprzedaży działek nr 1/3 i 1/4. Uzupełniła go Pani pismem z 7 sierpnia 2026 r. (wpływ 12 sierpnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

(…) kwietnia 2012 r. nabyła Pani na współwłasność wraz z mężem oraz synem, działki nr 1 i nr 2 o łącznej powierzchni (…) ha, zlokalizowane w miejscowości (…). Każde z Państwa nabyło udział we współwłasności w wysokości 1/3. Zakupione działki wchodziły w skład gospodarstwa rolnego.

Od chwili nabycia wspomniane działki były wykorzystywane do produkcji rolnej, zgodnie z ich przeznaczeniem. Jest Pani rolnikiem, a gleba na wskazanych działkach była uprawiana.

Wspomniana działka nr 1 została podzielona na mniejsze działki, w tym działki: nr 1/3 o pow. (…) ha i nr 1/4 o pow. (…) ha. Działki te (nr 1/3 i nr 1/4) zostały sprzedane (…) maja 2024 r.

Na przedmiotowe działki nie zostały poniesione żadne nakłady. Do działek zostało doprowadzone przyłącze elektryczne, co nie wiązało się dla Pani z żadnymi kosztami.

W akcie notarialnym, w którym dokonano sprzedaży działek nr 1/3 i nr 1/4, zostało zapisane, że działki te nie stanowią działek budowlanych w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż nie są wyposażone w infrastrukturę techniczną.

Zarówno Pani, jak i Pani mąż oraz syn – współwłaściciele działek, nie podejmowali żadnych działań zmierzających do rozpowszechnienia informacji o ofercie sprzedaży działek, jak również nie korzystali z usług podmiotu czy podmiotów profesjonalnie pośredniczących w sprzedaży nieruchomości. Informacja o możliwości nabycia od Państwa działek rozeszła się wyłącznie poza komercyjnym obiegiem informacji.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu sprawy

1.  Na pytanie: Na jakich zasadach nabyła Pani wraz z mężem i synem działki nr 1 i 2 w kontekście wskazania, że każdy z Państwa nabył udział we współwłasności w wysokości 1/3?

odpowiedziała Pani: Nabycie działek nr 1 i nr 2 nastąpiło na zasadach współwłasności małżeńskiej w odniesieniu do przysługującego Państwu łącznie udziału we współwłasności (łącznie z mężem 2/3 udziału we współwłasności) oraz współwłasności ułamkowej z synem.

2.  Na dzień nabycia działek nr 1 i nr 2 oraz zbycia działek nr 1/3 i nr 1/4 między Panią i Pani mężem istniała wspólność majątkowa.

3.  Na pytanie: W jakim konkretnie celu nabyła Pani wraz z mężem i synem działki nr 1 i 2?

odpowiedziała Pani: Działki nr 1 i nr 2 zostały nabyte w celu ich uprawy na cele rolnicze. Na dzień zakupu działek Pani i Pani syn byli rolnikami.

4.  Nie była i nie jest Pani zarejestrowana jako podatnik VAT czynny.

5.  Pani mąż był i jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, prowadzi działalność w zakresie naprawy pojazdów mechanicznych i handlu częściami samochodowymi.

6.  Pani syn jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny od (…) grudnia 2017 r., prowadzi działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży samochodów, części samochodowych, myjni samochodowej i świadczy usługi parkingowe.

7.  Na pytanie: Czy, a jeśli tak – to w jaki sposób należący do Pani udział w działce nr 1, a następnie w działkach nr 1/3 i 1/4 był wykorzystywany przez Pani męża lub/i Pani syna (w całym okresie posiadania nieruchomości)?

odpowiedziała Pani: Działka nr 1, później działki nr 1/3 i nr 1/4, przez cały okres posiadania była wykorzystywana do działalności rolniczej.

8.  Działka nr 1, później działki nr 1/3 i nr 1/4, przez cały okres posiadania do momentu sprzedaży nie były wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (wyłącznie działalność rolnicza). Jako rolnik nie jest Pani zarejestrowana jako podatnik podatku od towarów i usług.

9.  Na pytanie: Czy posiadała/posiada Pani status rolnika ryczałtowego w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy, czyli rolnika dokonującego dostawy produktów rolnych lub świadczącego usługi rolnicze, korzystającego ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy, z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych? Jeżeli tak, to proszę wskazać w jakim okresie.

odpowiedziała Pani: Produkty upraw na przedmiotowych działkach były wykorzystywane do produkcji rolnej (hodowla kurczaków). W tym kontekście jest Pani rolnikiem ryczałtowym.

10.  Na pytanie: Czy Pani mąż lub/i Pani syn posiadał/posiada status rolnika ryczałtowego w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy? Jeżeli tak, to proszę wskazać w jakim okresie.

odpowiedziała Pani: Pani mąż nie posiadał i nie posiada statusu rolnika ryczałtowego.

11.  Na pytanie: Czy pierwotna działka nr 1, a następnie działki powstałe po podziale o nr 1/3 i 1/4, były wykorzystywane przez Panią/Pani męża/Pani syna w działalności rolniczej, o której mowa w art. 2 pkt 15 ustawy? Jeśli ww. nieruchomości były wykorzystywane przez Pani męża/Pani syna w działalności rolniczej, to na jakiej podstawie prawnej Pani mąż/Pani syn wykorzystywali Pani udział w nieruchomościach?

odpowiedziała Pani: Działka nr 1, później działki nr 1/3 i nr 1/4, były wykorzystywane przez Panią i Pani syna do działalności rolniczej w rozumieniu art. 2 pkt 15 ustawy o podatku od towarów i usług.

12.  Produkty rolne pochodzące z uprawy na działce nr 1, a później działkach nr 1/3 i nr 1/4, były wykorzystywane na własne potrzeby, do produkcji rolnej (hodowla kurczaków).

13.  Na pytanie: Czy dla działek będących przedmiotem wniosku, tj. działek nr 1/3 i 1/4, na dzień ich sprzedaży:

a)  były wydane decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu? Jeśli tak, to kto i w jakim celu wystąpił o te decyzje?

b)  występowała Pani (lub pozostali współwłaściciele – kto?) o zmianę przeznaczenia terenu bądź o decyzje o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej?

c)  na dzień sprzedaży było wydane pozwolenie na budowę? Jeśli tak, to kto wystąpił o to pozwolenie i w jakim celu?

odpowiedziała Pani: Dla działek nr 1/3 i nr 1/4 na dzień ich sprzedaży zostały wydane decyzje o warunkach zabudowy na podstawie wspólnego (Pani, Pani męża i syna) wniosku. Zarówno Pani, jak i Pani mąż oraz syn, nie występowali o zmianę przeznaczenia działek lub wyłączenie z produkcji rolnej oraz nie występowali Państwo o pozwolenie na budowę.

14.  Na pytanie: Kiedy, na czyj wniosek oraz w jakim konkretnie celu działka nr 1 została podzielona na mniejsze działki, w tym na działki o nr 1/3 i 1/4?

odpowiedziała Pani: Działka nr 1 została podzielona na mniejsze działki na Państwa (Pani, Pani męża i syna) – jako współwłaścicieli – wniosek.

15.  Na pytanie: Czy ponosiła Pani jakiekolwiek nakłady/podejmowała jakiekolwiek działania zmierzające do uatrakcyjnienia pierwotnej działki nr 1, a następnie działek powstałych po podziale o nr 1/3 i 1/4, od momentu nabycia działki nr 1 do momentu sprzedaży działek o nr 1/3 i 1/4? Jeśli tak, to jakie (na czym one polegały) i kiedy (proszę wskazać daty) zostały poniesione/podjęte?

odpowiedziała Pani: Nie ponosiła Pani żadnych nakładów na działki nr 1/3 i nr 1/4 (wcześniej działka nr 1), a w szczególności takich, które mogłyby uczynić wspomniane działki bardziej atrakcyjnymi.

16.  Na pytanie: W jakim celu i na czyj wniosek do działek zostało doprowadzone przyłącze elektryczne? Czy czynność ta spowodowała wzrost atrakcyjności nieruchomości oraz wpłynęła na wzrost jej wartości? Czy ww. czynność została podjęta wyłącznie w związku z przygotowaniem nieruchomości do sprzedaży? Jeśli nie, proszę wyjaśnić.

odpowiedziała Pani: Przyłącze elektryczne do działek nr 1/3 i nr 1/4 zostało doprowadzone na wniosek nabywców tych działek. Nie brali Państwo udziału w procedowaniu doprowadzenia przyłącza elektrycznego.

17.  Na pytanie: Czy pierwotną działkę nr 1, a następnie działki powstałe po podziale o nr 1/3 i 1/4, udostępniała Pani osobom trzecim? (…).

odpowiedziała Pani: Działka nr 1, a później działki nr 1/3 i nr 1/4, nie były nikomu udostępniane.

18.  Na pytanie: Czy z nabywcą/nabywcami działek, które są przedmiotem Pani wniosku, były zawarte przedwstępne umowy sprzedaży? Jeśli tak, to proszę wskazać:

a)  jakie warunki zawierały poszczególne umowy przedwstępne sprzedaży, zawarte z nabywcą/nabywcami, które należało spełnić, by doszło do zawarcia ostatecznych umów sprzedaży? Proszę o szczegółowe opisanie, jakie postanowienia dotyczące transakcji sprzedaży działek wynikały z zawartych umów przedwstępnych (np. uzyskanie zgód, pozwoleń, opinii, decyzji itp.).

b)  jakie prawa i obowiązki wynikające z postanowień umowy przedwstępnej ciążyły na Pani, a jakie na nabywcy/nabywcach? Proszę o szczegółowe opisanie.

c)  czy w ramach ww. umów przedwstępnych udzieliła Pani jakichkolwiek pełnomocnictw dla nabywcy/nabywców? Jeżeli tak, to proszę wskazać w jakim zakresie (do jakich czynności) udzieliła Pani pełnomocnictw dla nabywcy/nabywców (proszę o enumeratywne wymienienie zakresu) w związku ze sprzedażą.

odpowiedziała Pani: W odniesieniu do działek nr 1/3 i nr 1/4 została zawarta umowa przedwstępna (…) kwietnia 2024 r. W umowie tej sprzedających reprezentowała Pani siostra. Umowa przedwstępna została zawarta, gdyż nabywca był zdecydowany na zakup działek, jednakże nie posiadał wystarczających środków pieniężnych. Umowa ta dała nabywcy czas na zgromadzenie niezbędnych środków finansowych. W związku z zawarciem umowy przedwstępnej nabywcy nie udzielono żadnych pełnomocnictw ani praw. Umowa ostateczna, przenosząca własność nieruchomości, została zawarta (…) maja 2024 r.

19.  Na pytanie: Czy udzieliła Pani nabywcy/nabywcom działek lub jakiejkolwiek innej osobie np. pośrednikowi, pełnomocnictwa bądź innego umocowania prawnego do występowania w Pani imieniu w sprawach, które dotyczyły działek nr 1/3 i 1/4? (…)

odpowiedziała Pani: Zarówno Pani, jak i Pani mąż oraz syn, nie udzielali żadnych pełnomocnictw lub innych umocowań związanych z działkami nr 1/3 i nr 1/4.

20.  Na dzień sprzedaży działek nie prowadziła Pani i do dziś nie prowadzi żadnej działalności związanej z nieruchomościami lub działalności o podobnym charakterze.

21.  Posiada Pani inne nieruchomości, które są obecnie wykorzystywane do produkcji rolnej. Nie wyklucza Pani w przyszłości ich sprzedaży.

Nieruchomości zostały nabyte do produkcji rolnej, a nie w celu dalszej odsprzedaży. Ewentualna decyzja o ich sprzedaży będzie związana z poziomem opłacalności produkcji rolnej.

Obecnie posiadają Państwo działki, które mogą być w przyszłości przedmiotem sprzedaży:

·      1/1, 1/2, 1/5 do 1/30;

·      2/1, 2/3 do 2/9;

·      3 (własność wyłącznie małżonków);

·      4 (własność wyłącznie małżonków);

·      5 (własność wyłącznie małżonków);

·      6 (własność wyłącznie małżonków);

·      7 (własność wyłącznie małżonków).

Wyżej wskazane działki są obecnie wykorzystywane do produkcji rolnej. Wszystkie działki są zlokalizowane w (…). Nieruchomości nie są zabudowane. Na dziś trudno jest ustalić daty nabycia poszczególnych działek, z całą pewnością zostały nabyte przed 2012 r.

22.  W przeszłości, przed sprzedażą działek nr 1/3 i nr 1/4, nie sprzedawała Pani żadnych nieruchomości.

Pytanie

Czy sprzedaż działek nr 1/3 i nr 1/4 podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według stawki podatku w wysokości 23%?

Jak wyjaśniła Pani w piśmie z 7 sierpnia 2026 r. istotą pytania jest ustalenie, czy dla czynności dostawy działek nr 1/3 i nr 1/4 jest Pani podatnikiem podatku od towarów i usług.

Pani stanowisko w sprawie

Pani zdaniem, aby opodatkować podatkiem od towarów i usług daną czynność konieczna jest koniunkcja dwóch warunków:

·      czynność musi podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, oraz

·      czynność musi zostać wykonana przez podmiot działający w wykonaniu tej czynności jako podatnik podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa VAT), podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych, co wynika z art. 15 ust. 2 ustawy VAT.

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega między innymi, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT, odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez towary należy rozumieć rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii (art. 2 pkt 6 ustawy VAT). Nie ma wątpliwości, że nieruchomość, w tym niezabudowana działka budowlana, jest rzeczą, a co za tym idzie jest towarem w rozumieniu ustawy VAT.

Pozostaje zatem rozstrzygnięcie, czy Pani, jako osoba fizyczna, dla tej czynności jest podatnikiem w rozumieniu powołanego wcześniej art. 15 ust. 1 ustawy VAT.

Szczególną uwagę zwraca fakt, iż od nabycia działek nr 1/3 i nr 1/4 do ich sprzedaży upłynęło ponad 12 lat i przez cały ten czas były wykorzystywane do prowadzonej działalności rolniczej. Dowodzi to niezbicie, iż działki nie zostały nabyte z zamiarem ich odsprzedaży, tym bardziej ich podziału i zmiany przeznaczenia.

Działaniom podjętym wobec przedmiotowych działek nie sposób przypisać cech profesjonalnych działań handlowych i marketingowych, a przez to nie wypełniła ona tymi działaniami ani definicji podatnika ani działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy VAT.

Podobny pogląd zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 lipca 2024 r. (sygn. akt I FSK 20/22). W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził: Działania w postaci złożenia wniosku o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego, podział działek oraz decyzje o warunkach zabudowy mieszczą się w aktywności właściciela, który zabiega o uzyskanie najkorzystniejszych warunków dla zbycia nieruchomości. (...) W tym kontekście podkreślił, że Skarżący nie miał wpływu (nie inicjował takiego postępowania) na posadowienie przyłączy do wody i innych mediów. Nie podejmował szczególnych działań marketingowych. Nie zabiegał o nabycie nieruchomości, której własność uzyskał wiele lat wcześniej nieodpłatnie w następstwie działań innych osób (darczyńcy, spadkodawcy). Wystąpienie o decyzję o warunkach zabudowy jest pytaniem o informację o gruncie, o którą wystąpić może każdy, więc nie sposób uznać takiego działania za przejaw szczególnej aktywności wskazującej na profesjonalny charakter działań.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2023 r. sygn. akt I FSK 427/23 jednoznacznie wskazuje, że do opodatkowania czynności podatkiem od towarów i usług niezbędne jest działanie sprzedawcy jak profesjonalnego przedsiębiorcy i podejmowanie działań właściwych dla takiego przedsiębiorcy. W tezie wyroku czytamy: Zbycie (...) nawet kilkunastu działek budowlanych, powstałych z podziału gruntu rolnego, nie stanowi per se działalności handlowej podlegającej opodatkowaniu VAT, gdy brak jest przesłanek świadczących o takiej aktywności sprzedawcy w przedmiocie zbycia przedmiotowych gruntów, która byłaby porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem (brak przesłanek zawodowego – stałego i zorganizowanego charakteru takiej działalności), co wskazuje, że w takim przypadku mamy do czynienia z czynnościami mieszczącymi się w ramach zarządu majątkiem prywatnym – niemającymi cech działalności gospodarczej w rozumieniu VAT.

W tym samym duchu zapadł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 marca 2023 r. sygn. akt I FSK 2290/18. Sąd stwierdził: Przepis art. 15 ust. 2 u.p.t.u. zawiera ogólną definicję działalności gospodarczej na potrzeby podatku od towarów i usług. Jednoznaczne sprecyzowanie sytuacji, w których aktywność danej osoby można kwalifikować jako zwykłe zbycie majątku prywatnego, a w jakim momencie działania te przeradzają się w działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu tą daniną wynika z oceny konkretnego stanu faktycznego. Przed sprzedażą nieruchomości właściciel może podejmować różne działania przygotowawcze np. w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego wystąpić o wydanie decyzji w sprawie warunków zagospodarowania nieruchomości, wystąpić o zatwierdzenie podziału nieruchomości na mniejsze działki budowlane i doprowadzenie do wydzielenia działki pod drogę, oraz inicjować postępowania administracyjne w sprawie zmiany funkcji nieruchomości z rolnej na budowlaną. Tego rodzaju działania oraz ilość wydzielonych działek, same przez się nie dają jednak podstaw do kwalifikowania, że są one typowe dla działań „handlowca”, tj. podatnika podatku od towarów i usług.

Również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2022 r. sygn. akt I FSK 863/19, potwierdza pogląd powołanych wyżej orzeczeń. Zdaniem Sądu: Przed sprzedażą nieruchomości właściciel może podejmować działania przygotowawcze np. w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego wystąpić o wydanie decyzji w sprawie warunków zagospodarowania nieruchomości, wystąpić o zatwierdzenie podziału nieruchomości na mniejsze działki budowlane i doprowadzenie do wydzielenia działki pod drogę oraz inicjować postępowania administracyjne w sprawie zmiany funkcji nieruchomości z rolnej na budowlaną. Tego rodzaju działania oraz ilość wydzielonych działek, same przez się nie dają podstaw do kwalifikowania że są one typowe dla działań „handlowca”, tj. podatnika podatku od towarów i usług.

W orzeczeniach tych wskazuje się, że przy dokonywaniu wykładni art. 15 ust. 1 i 2 ustawy VAT należy nawiązać do kryteriów określonych przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego po wspomnianym wyżej wyroku TSUE przyjmuje się, że przy ocenie działalności osoby sprzedającej nieruchomości należy uwzględniać działania na poszczególnych etapach aktywności sprzedającego w ich całokształcie, a nie wyłącznie osobno. Należy przede wszystkim mieć na uwadze te elementy, które łączą się z nakładami inwestycyjnymi wykraczającymi poza standardowe działania zarządu majątkiem prywatnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 października 2014 r., I FSK 2145/13; 3 marca 2015 r., I FSK 1859/13; 11 czerwca 2015 r., I FSK 716/14 i 29 listopada 2016 r. I FSK 636/15). Istotne znaczenie mają obiektywne, a nie subiektywne przesłanki pozwalające odróżnić działania o cechach zawodowych, od tych, które mieszczą się w granicach dysponowania majątkiem prywatnym (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2018 r. I FSK 45/18, prawomocny wyrok WSA w Gdańsku z 11 października 2022 r. I SA/Gd 816/22).

Bardzo istotne znaczenie ma również treść aktu notarialnego, z której wynika, że działki te nie stanowią działek budowlanych w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż nie są wyposażone w infrastrukturę techniczną.

Nawet gdyby przyjąć, że przy sprzedaży działek działała Pani jako podatnik w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy VAT, to sprzedaż i tak korzystałaby ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy VAT. Przepis ten stanowi, że zwalnia się z podatku VAT dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.

Reasumując, w świetle powołanych przepisów ustawy VAT oraz orzecznictwa, sprzedaż działek nr 1/3 i nr 1/4 nie jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług według stawki podatku w wysokości 23%, gdyż sprzedaż była jedynie czynnością zarządu majątkiem prywatnym, niezwiązanym z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy VAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na mocy art. 2 pkt 6 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 2 pkt 22 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Należy przyjąć, że w oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie nieruchomości gruntowych traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.

Towarem jest także udział w prawie własności. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady:

Państwa członkowskie mogą uznać za rzeczy:

a)  określone udziały w nieruchomości;

b)  prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości;

c)  udziały i inne równoważne udziałom tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części.

Należy zauważyć, że kwestia współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

Zgodnie z art. 195 Kodeksu cywilnego:

Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).

Współwłasność nie jest instytucją samodzielną, lecz stanowi odmianę własności i charakteryzuje się tym, że własność rzeczy (ruchomej lub nieruchomej) przysługuje kilku podmiotom. Do współwłasności stosuje się – jeśli co innego nie wynika z przepisów poświęconych specjalnie tej instytucji – przepisy odnoszące się do własności. Należy zatem uznać, że udział każdego ze współwłaścicieli jest ze swej istoty szczególną postacią prawną własności.

Na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług również zbycie udziału w towarze (np. współwłasność nieruchomości), stanowi odpłatną dostawę towarów. Powyższe potwierdził NSA w uchwale 7 sędziów z 24 października 2011 r. sygn. akt I FPS 2/11.

Jak wynika z art. 196 § 1 Kodeksu cywilnego:

Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną.

W myśl art. 198 Kodeksu cywilnego:

Każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli.

Podkreślić więc należy, że współwłaściciel ma względem swego udziału pozycję wyłącznego właściciela, a rozporządzanie udziałem polega na tym, że współwłaściciel może zbyć swój udział.

Wskazania również wymaga, że kwestie stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236).

Stosownie do art. 31 § 1 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy:

Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Zatem istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej, jest to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej).

W świetle art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.

W myśl art. 36 § 1 i § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

§ 1. Oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, w szczególności udzielać sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego, o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym i o zobowiązaniach obciążających majątek wspólny.

§ 2. Każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, chyba że przepisy poniższe stanowią inaczej. Wykonywanie zarządu obejmuje czynności, które dotyczą przedmiotów majątkowych należących do majątku wspólnego, w tym czynności zmierzające do zachowania tego majątku.

Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków.

Z uwagi na powyższe regulacje prawne, w akcie notarialnym dokumentującym tego rodzaju nabycie nieruchomości wymieniani są oboje małżonkowie, jeżeli istnieje między nimi ustawowa wspólność majątkowa. Wspólność wynikająca ze stosunku małżeństwa jest współwłasnością łączną uprawniającą do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego, a w czasie jej trwania żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego.

Na mocy zapisu zawartego w art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

Na podstawie definicji zawartej w art. 2 pkt 6 ustawy zbycie udziału w nieruchomości, dokonywane przez podatnika, traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której stanowi art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającej opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Wskazać jednak należy, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza” na potrzeby podatku od towarów i usług zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.

W świetle art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Należy wskazać, że małżeństwo nie należy do żadnej kategorii podmiotów wymienionych w art. 15 ust. 1 ustawy. Powyższe stwarza dla małżonków prowadzących działalność gospodarczą szczególną sytuację prawną. Żaden z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług nie zabrania małżonkom prowadzenia działalności gospodarczej jako odrębnym podatnikom. Nie ma przy tym przeszkód, aby pomiędzy małżonkami prowadzącymi odrębne działalności istniała ustawowa wspólność majątkowa.

W konsekwencji podatnikiem podatku od towarów i usług jest ten z małżonków, który dokonał czynności podlegającej opodatkowaniu.

Autonomiczność prawa podatkowego wyklucza bowiem możliwość interpretacji przepisów, która zakładałaby, że stosunki majątkowe między małżonkami, regulowane przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, mogą kształtować zakres praw i obowiązków podatników podatku od towarów i usług.

Jeżeli zatem przedmiotem dokonywanej dostawy lub świadczonej usługi jest majątek wspólny małżonków, to podatnikiem podatku od towarów i usług w okolicznościach wskazanych w art. 15 ustawy będzie ten małżonek, który dokonuje dostawy lub świadczy usługę we własnym imieniu (który jest stroną czynności prawnej) – jako podatnik podatku VAT.

W świetle przytoczonych wyżej przepisów należy zauważyć, że status podatnika podatku od towarów i usług, wynika z okoliczności dokonania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Dla ustalenia czy podmiot dokonujący transakcji sprzedaży nieruchomości jest podatnikiem podatku VAT istotnym jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą.

W rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy:

W przypadku osób fizycznych prowadzących wyłącznie gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie za podatnika uważa się osobę, która złoży zgłoszenie rejestracyjne, o którym mowa w art. 96 ust. 1.

Jak stanowi art. 15 ust. 5 ustawy:

Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do osób fizycznych prowadzących wyłącznie działalność rolniczą w innych niż wymienione w ust. 4 przypadkach.

W świetle art. 2 pkt 15 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o działalności rolniczej – rozumie się przez to produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, gruntową, szklarniową i pod folią, produkcję roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadowniczą, chów, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego lub fermowego oraz chów i hodowlę ryb i innych organizmów żyjących w wodzie, a także uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy roślin „in vitro”, fermową hodowlę i chów drobiu rzeźnego i nieśnego, wylęgarnie drobiu, hodowlę i chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych, chów i hodowlę dżdżownic, entomofagów i jedwabników, prowadzenie pasiek oraz chów i hodowlę innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym oraz sprzedaż produktów gospodarki leśnej i łowieckiej, z wyjątkiem drewna okrągłego z drzew tropikalnych (CN 4403 41 00 i 443 49) oraz bambusa (CN 1401 10 00), a także świadczenie usług rolniczych.

Stosownie do art. 2 pkt 16 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o gospodarstwie rolnym – rozumie się przez to gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym.

Z kolei zgodnie z art. 2 pkt 19 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o rolniku ryczałtowym – rozumie się przez to rolnika dokonującego dostawy produktów rolnych lub świadczącego usługi rolnicze, korzystającego ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Należy zauważyć, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług zawierają pewne szczególne rozwiązania dotyczące podatników, którzy prowadzą wyłącznie gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie oraz podatników, którzy prowadzą wyłącznie działalność rolniczą w innych ramach niż gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie. Wówczas za podatnika jest uważana osoba, która złoży zgłoszenie rejestracyjne, o którym stanowi art. 96 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Ponadto w myśl art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę produktów rolnych dokonywaną przez rolnika ryczałtowego oraz świadczenie usług rolniczych przez rolnika ryczałtowego.

Zwolnienie rolnika ryczałtowego od podatku ma charakter przedmiotowo-podmiotowy. Od podatku zwolnieni są tylko rolnicy ryczałtowi i tylko w zakresie wyraźnie wskazanym w przepisie. Świadczenie usług rolniczych oraz dostawa produktów rolnych przez podmioty inne niż rolnicy ryczałtowi podlega opodatkowaniu. Innego rodzaju działalność prowadzona przez rolnika ryczałtowego, nieuprawniająca go do zwolnienia przedmiotowego (np. działalność handlowa, dostawa produktów rolnych innych niż własnej produkcji, dzierżawa, świadczenie usług innych niż rolnicze), co do zasady podlegać będzie opodatkowaniu wg stawek właściwych dla tych czynności.

Podkreślenia wymaga, że status podatnika podatku od towarów i usług wynika z okoliczności dokonywania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Dla ustalenia, czy osoba dokonująca transakcji sprzedaży nieruchomości jest podatnikiem podatku VAT, istotne jest stwierdzenie, że prowadzi ona działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów cytowanej wyżej ustawy.

W tym miejscu należy również wskazać, że na podstawie art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:

„Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.

„Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.

Z przytoczonych regulacji prawa wspólnotowego wynika, że podatnikiem podatku od towarów i usług może być każda osoba, która okazjonalnie dokonuje czynności opodatkowanych, przy czym czynności te winny być związane z działalnością zdefiniowaną jako działalność gospodarcza, tj. wszelką działalnością producentów, handlowców i osób świadczących usługi, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie.

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle powyższych przepisów jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana – czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Właściwym zatem jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej ani też nie został wykorzystany w trakcie jego posiadania na cele działalności gospodarczej.

W kontekście powyższych rozważań nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.

Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając grunt działa w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). Przejawem zaś takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być np.: nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym, na tego rodzaju aktywność „gospodarczą” wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.

Zatem, w kwestii podlegania opodatkowaniu sprzedaży działki nr 1/3 i nr 1/4 istotne jest, czy w celu ich sprzedaży podjęła Pani aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawcę, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Skutkowałoby to koniecznością uznania Pani za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów i usług.

Dodatkowo należy wskazać, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą, sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, czy też prowadzenia działalności, ani też w trakcie posiadania nie został wykorzystany do działalności gospodarczej.

Z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10) wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Trybunał stwierdził, że dużych transakcji sprzedaży można dokonywać również jako czynności osobistych. Zatem, kryterium decydującym o zaliczeniu transakcji sprzedaży nieruchomości przez osoby fizyczne do działalności gospodarczej jest podejmowanie aktywnych działań angażujących środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców.

Podobnie – zdaniem Trybunału – okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego.

Co istotne – jak wskazał TSUE – dla uznania, że czynność sprzedaży działek następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym nie ma znaczenia fakt, że podmiot dokonujący dostawy jest „rolnikiem ryczałtowym”. Według TSUE, sprzedaż działek przekształconych z rolnych na budowlane nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, jeżeli następuje w ramach zarządzania majątkiem prywatnym. Trybunał orzekł, że „osoby fizycznej, która prowadziła działalność rolniczą na gruncie nabytym ze zwolnieniem z podatku od wartości dodanej i przekształconym wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego niezależnej od woli tej osoby w grunt przeznaczony pod zabudowę, nie można uznać za podatnika podatku od wartości dodanej w rozumieniu prawa UE, kiedy dokonuje ona sprzedaży tego gruntu, jeżeli sprzedaż ta następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym tej osoby”.

Inaczej jest natomiast – wyjaśnił Trybunał – w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy. Zatem, za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.

W powyższym wyroku Trybunał stwierdził również, że osoby fizycznej, która prowadziła działalność rolniczą na gruncie nabytym ze zwolnieniem z podatku od wartości dodanej i przekształconym wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego niezależnej od woli tej osoby w grunt przeznaczony pod zabudowę, nie można uznać za podatnika podatku od wartości dodanej, w rozumieniu art. 9 ust. 1 i art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112, zmienionej Dyrektywą 2006/138, kiedy dokonuje ona sprzedaży tego gruntu, jeżeli sprzedaż ta następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym tej osoby. Wskazane orzeczenie Trybunału odnosiło się do rolnika, który korzystał ze zwolnienia od podatku VAT.

W tym miejscu podkreślić należy również, że pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy o VAT, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z dnia 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.

Ze wskazanych powyżej orzeczeń wynika więc, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania nieruchomości w ramach majątku osobistego.

Uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. W przypadku osób fizycznych, które dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej, należy szczególnie wnikliwie przeanalizować okoliczności, w jakich będzie realizowana transakcja. Co do zasady bowiem osoby fizyczne, które dokonują transakcji w ramach zarządu majątkiem prywatnym, wykluczone są z grona podatników VAT.

Aby więc ustalić, czy w odniesieniu do opisanej czynności spełnia Pani przesłanki do uznania Pani za podatnika podatku od towarów i usług, należy przeanalizować całokształt działań jakie podjęła Pani w odniesieniu do sprzedanych działek, tj. działki nr 1/3 i 1/4.

Jak wynika z przedstawionego opisu sprawy:

·      W 2012 r. wspólnie z mężem i synem nabyła Pani działki nr 1 i nr 2 o łącznej powierzchni (…) ha, zlokalizowane w (…). Nabycie działek nastąpiło na zasadach współwłasności małżeńskiej w odniesieniu do przysługującego Państwu łącznie udziału we współwłasności (łącznie z mężem 2/3 udziału we współwłasności) oraz współwłasności ułamkowej z synem.

·      Zakupione działki wchodziły w skład gospodarstwa rolnego.

·      Działkę nr 1 podzielili Państwo na mniejsze działki, w tym działki o nr: 1/3 o pow. (…) ha i 1/4 o pow. (…) ha.

·      Nie była i nie jest Pani zarejestrowana jako podatnik VAT czynny.

·      Pani mąż był i jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, prowadzi działalność w zakresie naprawy pojazdów mechanicznych i handlu częściami samochodowymi.

·      Pani syn jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny od (…) grudnia 2017 r., prowadzi działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży samochodów, części samochodowych, myjni samochodowej i świadczy usługi parkingowe.

·      Działki nr 1 i nr 2 zostały nabyte w celu ich uprawy na cele rolnicze. Na dzień zakupu działek Pani i Pani syn byli rolnikami.

·      Działka nr 1 (później działki nr 1/3 i nr 1/4) była wykorzystywana do działalności rolniczej przez cały okres posiadania.

·      Produkty rolne pochodzące z uprawy na działce nr 1 (a później działkach nr 1/3 i nr 1/4) były wykorzystywane na własne potrzeby, do produkcji rolnej (hodowla kurczaków).

·      Działka nr 1 (później działki nr 1/3 i nr 1/4) nie była wykorzystywana do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (wyłącznie działalność rolnicza). Jako rolnik nie jest Pani zarejestrowana jako podatnik podatku od towarów i usług.

·      Dla działek nr 1/3 i nr 1/4 zostały wydane decyzje o warunkach zabudowy na podstawie Państwa wspólnego wniosku. Nie występowali Państwo o zmianę przeznaczenia działek lub wyłączenie z produkcji rolnej. Nie występowali Państwo o pozwolenie na budowę.

·      Nie ponosiła Pani żadnych nakładów na działki nr 1/3 i nr 1/4, a w szczególności takich, które mogłyby uczynić wspomniane działki bardziej atrakcyjnymi. Do działek zostało doprowadzone przyłącze elektryczne, co nie wiązało się dla Pani z żadnymi kosztami. Przyłącze elektryczne do działek zostało doprowadzone na wniosek nabywców tych działek. Nie brali Państwo udziału w procedowaniu doprowadzenia przyłącza elektrycznego.

·      Działka nr 1, a później działki nr 1/3 i nr 1/4, nie były nikomu udostępniane.

·      W odniesieniu do działek nr 1/3 i nr 1/4 została zawarta umowa przedwstępna. W umowie tej sprzedających reprezentowała Pani siostra. Umowa przedwstępna została zawarta, gdyż nabywca był zdecydowany na zakup działek, jednakże nie posiadał wystarczających środków pieniężnych. Umowa ta dała nabywcy czas na zgromadzenie niezbędnych środków finansowych. W związku z zawarciem umowy przedwstępnej nabywcy nie udzielono żadnych pełnomocnictw ani praw. Ostateczna umowa została zawarta (…) maja 2024 r.

·      Zarówno Pani, jak i Pani mąż oraz syn, nie udzielali żadnych pełnomocnictw lub innych umocowań związanych z działkami nr 1/3 i nr 1/4.

·      Na dzień sprzedaży działek nie prowadziła Pani i do dziś nie prowadzi żadnej działalności związanej z nieruchomościami lub działalności o podobnym charakterze.

·      Zarówno Pani, jak i Pani mąż oraz syn – współwłaściciele działek, nie podejmowali żadnych działań zmierzających do rozpowszechnienia informacji o ofercie sprzedaży działek, jak również nie korzystali z usług podmiotu czy podmiotów profesjonalnie pośredniczących w sprzedaży nieruchomości.

·      Posiada Pani inne nieruchomości, które są obecnie wykorzystywane do produkcji rolnej. Nie wyklucza Pani w przyszłości ich sprzedaży. Nieruchomości zostały nabyte do produkcji rolnej, a nie w celu dalszej odsprzedaży. Ewentualna decyzja o ich sprzedaży będzie związana z poziomem opłacalności produkcji rolnej.

·      Przed sprzedażą działek nr 1/3 i nr 1/4 nie sprzedawała Pani żadnych nieruchomości.

Mając na uwadze powyższe zauważam, że działania podjęte przez Panią w związku ze sprzedażą działki nr 1/3 i nr 1/4 nie stanowią ciągu zdarzeń, które jednoznacznie przesądzają, że dostawa przez Panią tych działek wypełnia przesłanki działalności gospodarczej. Jak wynika z całokształtu okoliczności sprawy, nie podejmowała Pani aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, które świadczyłyby o angażowaniu środków w sposób podobny do wykorzystywanych przez handlowców. Podjęte przez Panią czynności stanowiły jedynie racjonalny sposób gospodarowania posiadanym majątkiem prywatnym. Całokształt okoliczności, ich zakres oraz stopień zaangażowania wskazują, że były to działania należące do zakresu zwykłego zarządu majątkiem osobistym, a stanowisko to pozostaje w zgodzie z przywołanym wyrokiem TSUE C-180/10, C‑181/10.

Jednocześnie bez wpływu na powyższe pozostaje fakt, że działka nr 1, a następnie działki nr 1/3 i nr 1/4, były wykorzystywane do działalności rolniczej. Jak bowiem wskazała Pani we wniosku działki wchodziły w skład gospodarstwa rolnego i były wykorzystywane przez Panią i Pani syna do działalności rolniczej w rozumieniu art. 2 pkt 15 ustawy. Działki nigdy nie były wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (wyłącznie działalność rolnicza).

W przedmiotowej sprawie brak jest zatem przesłanek pozwalających uznać, że sprzedając działki nr 1/3 i 1/4 wystąpiła Pani w charakterze podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą w myśl art. 15 ust. 2 ustawy. Z tytułu transakcji sprzedaży ww. działek korzystała Pani z przysługującego Pani prawa do rozporządzania własnym majątkiem, która to czynność oznacza działanie w sferze prywatnej, do której unormowania ustawy o podatku od towarów i usług nie mają zastosowania. Skala Pani zaangażowania w odniesieniu do sprzedaży ww. nieruchomości nie wykracza poza ramy czynności związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa własności.

Jak już wyjaśniłem, aby uznać określoną sprzedaż za opodatkowaną podatkiem VAT nie wystarczy stwierdzić jedynie dostawę towarów, lecz wymagane jest określenie podmiotu dokonującego dostawy za występującego w związku ze sprzedażą jako podatnik podatku od towarów i usług. W analizowanej sprawie takich przesłanek brak.

Podsumowując stwierdzam, że w zakresie sprzedaży udziału w działkach nr 1/3 i nr 1/4 nie działała Pani w charakterze podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą w myśl art. 15 ust. 2 ustawy. Zatem sprzedaż przez Panią udziału w działkach nr 1/3 i nr 1/4 nie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Tym samym Pani stanowisko oceniłem jako prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Z uwagi na to, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – ta interpretacja dotyczy wyłącznie Pani indywidualnej sprawy i nie wywołuje skutków prawnych dla pozostałych współwłaścicieli – Pani męża i Pani syna.

Wskazuję, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Panią w złożonym wniosku. W szczególności wydaną interpretację oparłem na informacjach, że: „Działki nr 1 i nr 2 zostały nabyte w celu ich uprawy na cele rolnicze. Na dzień zakupu działek Pani i Pani syn byli rolnikami”; „Działka nr 1, później działki nr 1/3 i nr 1/4, były wykorzystywane przez Panią i Pani syna do działalności rolniczej w rozumieniu art. 2 pkt 15 ustawy o podatku od towarów i usług”; „Produkty rolne pochodzące z uprawy na działce nr 1, a później działkach nr 1/3 i nr 1/4, były wykorzystywane na własne potrzeby, do produkcji rolnej (hodowla kurczaków)”; „Przyłącze elektryczne do działek nr 1/3 i nr 1/4 zostało doprowadzone na wniosek nabywców tych działek. Nie brali Państwo udziału w procedowaniu doprowadzenia przyłącza elektrycznego”.

W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Ta interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.