0112-KDIL1-1.4012.321.2026.2.EK

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

9 kwietnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 9 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie:

·    braku podlegania opodatkowaniu podatkiem VAT świadczenia usług polegających na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej w ramach Umowy_1 i Umowy_2 (pytanie oznaczone we wniosku nr 1);

·    dokumentowania świadczeń w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej w ramach Umowy_1 i Umowy_2 (pytanie oznaczone we wniosku nr 2).

Uzupełniła go Pani pismem z 6 maja 2026 r. (wpływ 6 maja 2026 r. oraz 10 czerwca 2026 r.) oraz pismem z 10 czerwca 2026 r. (wpływ 10 czerwca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Jest Pani radcą prawnym, wpisanym na listę radców prawnych prowadzoną przez Okręgową Izbę Radców Prawnych.

Prowadzi Pani Kancelarię Radcy Prawnego, w ramach której świadczy usługi prawnicze na rzecz osób fizycznych, nieprowadzących działalności gospodarczej oraz przedsiębiorców (osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą) oraz jednostek organizacyjnych, w tym osób prawnych, dalej jako: Klienci, w zakresie, w jakim działalność radcy prawnego została uregulowana w odrębnych przepisach prawa m.in. w ustawie z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 499).

Pani działalność obejmuje udzielanie porad i konsultacji prawnych, sporządzanie pism procesowych i opinii prawnych, opracowywanie projektów aktów prawnych oraz reprezentowanie klientów przed urzędami i sądami. W związku ze świadczeniem usług prawniczych w ramach prowadzonej Kancelarii Radcy Prawnego zarejestrowała Pani działalność gospodarczą wpisaną do CEiDG jako działalność prawnicza – PKD 69.10.Z. Jest Pani czynnym podatnikiem VAT, w konsekwencji usługi świadczone na rzecz klientów dokumentuje Pani w zależności od ich statusu, poprzez wystawienie faktury VAT albo rachunku – paragonu fiskalnego.

W ramach praktyki radcowskiej świadczyła Pani w poprzednich latach i świadczy w bieżącym roku 2026 oraz będzie Pani świadczyć w drugim półroczu 2026 r. nieodpłatną pomoc prawną na rzecz dwóch powiatów na zasadach określonych w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r. poz. 44), dalej jako: Ustawa NPP.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 Ustawy NPP, zapewnienie osobom uprawnionym nieodpłatnej pomocy prawnej oraz poradnictwa obywatelskiego należą do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanymi przez powiat w porozumieniu z gminami albo samodzielnie. Powiat wykonuje zadania związane z zapewnieniem nieodpłatnej pomocy prawnej poprzez utworzenie i organizację punktów nieodpłatnej pomocy prawnej. Punkt nieodpłatnej pomocy prawnej jest jednostką organizacyjną, w ramach której osoby uprawnione do nieodpłatnej pomocy prawnej mają możliwość konsultacji istotnych dla nich kwestii prawnych z prawnikiem, co do zasady adwokatem albo radcą prawnym. Do obowiązków powiatu należy prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, w tym m.in. zapewnienie lokalu, w którym odbywają się konsultacje, oraz jego wyposażenie i udostępnienie bazy aktów prawniczych, jak również dokonanie wyboru prawników, zlecenie im wykonywania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz zawarcie odpowiednich umów.

Zasady udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej m.in. liczbę adwokatów i radców prawnych, którzy udzielają nieodpłatnej pomocy prawnej, zasady wynagradzania oraz zasady wykorzystywania urządzeń technicznych w punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej Powiat ma obowiązek ustalić w drodze porozumienia z okręgową izbą adwokacką oraz okręgową izbą radców prawnych.

(…) listopada 2005 r. została Pani wylosowana przez Okręgową Izbę Radców Prawnych do świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej:

1)    w punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej prowadzonym przez Powiat A (dalej jako Powiat_1) położonym w budynku Urzędu Gminy (dalej jako Punkt_1) oraz

2)    w punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej prowadzonym przez Powiat B (dalej jako Powiat_2) położonym w budynku Starostwa Powiatowego (dalej jako Punkt_2).

W tym celu (…) grudnia 2025 r. zawarła Pani z Powiatem_1 umowę o świadczenie usług polegających na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej w przypisanym dla Powiatu_1 Punkcie_1 (dalej: Umowa_1), a (…) grudnia 2025 r. zawarła Pani z Powiatem_2 umowę zlecenie na świadczenie pomocy prawnej zgodnie z ustawą o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie oraz edukacji prawnej w przypisanym dla Powiatu_2 Punkcie_2 (dalej: Umowa_2).

Umowa_1 została zawarta na okres od (…) stycznia 2026 r. do (…) grudnia 2026 r.

Umowa_2 została zawarta w okresie od (…) lipca 2026 r. do (…) grudnia 2026 r.

Zgodnie z Umową_1 o nieodpłatną pomoc prawną, działając w charakterze radcy prawnego zobowiązała się Pani do osobistego świadczenia za wynagrodzeniem należnym od Powiatu_1 nieodpłatnej pomocy prawnej w każdy wtorek tygodnia w godz. 7:30-11:30 osobom uprawnionym w Punkcie_1 prowadzonym przez Powiat_1. Miesięczne wynagrodzenie za udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej zostało ustalone na stałą kwotę (…) zł brutto za godzinę. Umowa_1 ustaliła zasady wyznaczania zastępstwa w odniesieniu do dyżurów wyznaczonych przez Powiat_1. Zastępcą może być wyłącznie radca prawny z listy radców prawnych imiennie wskazanych przez Okręgową Izbę Radców Prawnych. W szczególnie uzasadnionych przypadkach zastępstwo może wykonywać z Pani upoważnienia aplikant radcowski. W przypadku usprawiedliwionej nieobecności w Punkcie_1 obowiązana jest Pani do każdorazowo do wyznaczenia swojego zastępcy i wcześniejszego powiadomienia Powiatu_1 drogą mailową o tych okolicznościach.

Umowy_1 nie wykonuje Pani z innymi osobami, w szczególności współpracownikami.

W trakcie dyżurów w Punkcie_1 udziela Pani porad prawnych osobom fizycznym (w tym osobom fizycznym prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą niezatrudniającym innych osób w ciągu ostatniego roku), które wykażą, że spełniają warunki do uzyskania nieodpłatnej pomocy prawnej.

W myśl art. 3 ww. Ustawy NPP nieodpłatna pomoc prawna obejmuje:

·    poinformowanie osoby uprawnionej o obowiązującym stanie prawnym oraz przysługujących jej uprawnieniach lub spoczywających na niej obowiązkach, w tym w związku z toczącym się postępowaniem przygotowawczym, administracyjnym, sądowym lub sądowo-administracyjnym;

·    wskazanie osobie uprawnionej sposobu rozwiązania jej problemu prawnego;

·    sporządzenie projektu pisma w sprawach, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyłączeniem pism procesowych w toczącym się postępowaniu przygotowawczym lub sądowym i pism w toczącym się postępowaniu sądowo-administracyjnym;

·    nieodpłatną mediację;

·    sporządzenie projektu pisma o zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowym lub ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w postępowaniu sądowo-administracyjnym oraz poinformowanie o kosztach postępowania i ryzyku finansowym związanym ze skierowaniem sprawy na drogę sądową.

W ramach Umowy_1 wykonuje Pani wszystkie powyższe świadczenia z wyjątkiem nieodpłatnej mediacji, ponieważ nie ma Pani odpowiednich uprawnień.

Każdorazowo świadczenia dobrane są do szczególnej sytuacji osoby uprawnionej.

Wynagrodzenie określone w Umowie_1 o nieodpłatną pomoc prawną jest ustalone przez Powiat_1, na podstawie przepisów ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz stosownego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości jako wynagrodzenie stałe i ryczałtowe. Jako Zleceniobiorca nie ma Pani wpływu na wysokość wynagrodzenia należnego od Powiatu_1 ani jego negocjacji. W szczególności wynagrodzenie nie jest zależne od ilości porad udzielonych w trakcie dyżurów, które odbywa Pani w trakcie miesiąca. Łączne wynagrodzenie odpowiada rzeczywistej liczbie odbytych dyżurów nieodpłatnych porad prawnych w danym miesiącu. Podstawą wypłaty wynagrodzenia jest każdy zrealizowany w danym miesiącu dyżur, przeprowadzony według harmonogramu Punktu_1 świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej zgodnie z Umową_1.

W wykonaniu Umowy_1, poza wynagrodzeniem, nie otrzymuje Pani dodatkowych świadczeń.

Wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie Umowy_1 zawartej z Powiatem_1 nie stanowi kategorii przychodów, o których mowa w art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie umowy zawartej z Powiatem_1 stanowi przychód, o którym mowa w art. 13 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W umowie z Powiatem_1 jest Pani zobowiązana do świadczenia usług wyłącznie w Punkcie_1 stanowiącym odrębne pomieszczenie.

Zgodnie z zapisami Umowy_1 lokal ten wyposażony jest w: stół wraz z miejscami siedzącymi, niezbędne meble biurowe zapewniające bezpieczne przechowywanie dokumentów, a ponadto lokal ma dostęp do telefonu oraz stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu zapewniające za pośrednictwem komputerowego systemu informacji prawnej (...) oraz dostęp do sieci energetycznej, telekomunikacyjnej i teleinformatycznej. Ponadto Powiat_1 wyposażył lokal w niezbędne materiały biurowe oraz drukarkę z tonerem i papierem.

Nie ponosi Pani gospodarczego i ekonomicznego ryzyka w związku z wykonywaniem czynności na podstawie Umowy_1 zawartej z Powiatem_1. Obsługując osoby zainteresowane pomocą prawną tworzy Pani m.in. projekty pism, których nie podpisuje własnym imieniem i nazwiskiem. Po wykonanej obsłudze pomocy prawnej jest Pani zobowiązana do wypełnienia tzw. karty pomocy „A” we wdrożonym przez Ministerstwo Sprawiedliwości systemie teleinformatycznym do obsługi punktu. Wypełniając kartę pomocy „A” w części obejmującej punkt i dyżur wyraźnie Pani wskazuje, iż Punkt_1 jest prowadzony przez Powiat_1. Do wykonywania czynności wynikających z Umowy_1 wykorzystuje Pani lokal i infrastrukturę zapewnioną przez Powiat_1. Kwestię zapewnienia infrastruktury reguluje § 5 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego z dnia 21 grudnia 2018 r. Wykorzystywanie infrastruktury i organizacji wewnętrznej Powiatu_1 powoduje, że jako zleceniobiorca nie ponosi Pani również w tym zakresie ryzyka ekonomicznego. Istotną okolicznością jest także fakt, że nie ma Pani żadnego wpływu na wysokość wynagrodzenia ani wysokość stawki za dyżur, która została narzucona przez Powiat_1. Umowa_1 przewiduje bowiem stałe, zryczałtowane wynagrodzenie, niezależnie od liczby osób uprawnionych, które zgłoszą się na dyżur oraz efektu świadczonych usług. Zasady przyznawania wynagrodzenia zostały opisane powyżej. Od osób uprawnionych nie pobiera Pani żadnego wynagrodzenia za pomoc, której są oni beneficjentami. W świetle Umowy_1 nie pobiera i nie może Pani pobierać jakichkolwiek środków pieniężnych od osób obsługiwanych. W rezultacie, skoro Umowa_1 przewiduje stałe wynagrodzenie, nie można mówić o ponoszeniu przez Panią ryzyka ekonomicznego.

Świadcząc ww. usługi nie składa Pani oświadczeń woli w imieniu i na rzecz Powiatu_1. Świadcząc usługi objęte Umową_1 nie działa Pani jako pełnomocnik prowadzący swoją działalność gospodarczą, nie sporządza, ani nie podpisuje żadnych pism. Nie używa Pani w punkcie swoich pieczątek, szyldu, nie reprezentuje osób korzystających z darmowych porad prawnych przed sądem, nie ma Pani również żadnego wpływu na dobór klientów.

Jedynymi kosztami jakie Pani ponosi (będzie ponosić) są koszty dojazdu do i z Punktu_1/Punktu_2. W Umowie_1, którą zawarła Pani z Powiatem_1 nie są zawarte postanowienia odnośnie co do Pani odpowiedzialności wobec osób trzecich. Umowa z Powiatem_1 nie zobowiązała Pani do zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób trzecich. Jednak z racji wykonywanego zawodu, obowiązkowo podlega Pani takiemu ubezpieczeniu OC. W związku z powyższym odpowiedzialność wobec osób trzecich ponosi podmiot, z którym zawarła Pani umowę – czyli Powiat_1.

Analogiczny stan faktyczny do przedstawionego powyżej obejmuje Umowa_2 z tym, że Punkt_2 znajduje się w innej miejscowości – (...), a obsługę świadczyć tam Pani będzie w (...) w Punkcie_2 w lokalu udostępnionym i wyposażonym przez Powiat_2, a tożsame co z Umowy_1 wynagrodzenie płatne będzie przez Powiat_2.

Umowa_2 zawiera postanowienie, że będzie Pani ponosić wyłączną odpowiedzialność wobec osób trzecich za szkody powstałe w związku ze świadczeniem przez Panią pomocy prawnej, jednakże nie ma w Umowie_2 postanowienia, że będzie Pani ponosić odpowiedzialność z tytułu prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej. Brak postanowienia o obowiązku ubezpieczenia.

Do momentu złożenia ww. wniosku o interpretację indywidualną w poprzednich latach, jak również aktualnie od kiedy Okręgowa Izba Radców Prawnych wylosowała Panią do świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej w punktach pomocy prawnej prowadzonych przez Powiaty, dokumentowała Pani i nadal dokumentuje ww. świadczenia poprzez wystawienie faktury VAT na rzecz Powiatu, z którym zawarła Pani umowę. Każdorazowo uwzględnia Pani VAT należny na wystawianych i doręczanych Powiatowi_1 fakturach oraz rozliczała i rozlicza Pani VAT w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Taki zamiar ma Pani także wobec faktur wystawianych w przyszłości na rzecz Powiatu_2.

Niemniej, w związku ze specyficznymi zasadami świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej, w szczególności jej osobistym charakterem, powzięła Pani wątpliwość, czy świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej następuje w ramach prowadzonej przez Panią działalności. Dlatego też postanowiła Pani wystosować wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu sprawy przedstawione w piśmie z 6 maja 2026 r.

1.   Na pytania: Na podstawie jakiego rodzaju umów i regulowanych jakimi przepisami świadczy/będzie Pani świadczyć usługi nieodpłatnej pomocy prawnej, o których mowa we wniosku? Jakie prawa i obowiązki wynikają dla stron z postanowień poszczególnych umów? Proszę o opisanie i odniesienie się do obu umów (Umowy_1 i Umowy_2), w ramach których świadczy Pani usługi nieodpłatnej pomocy prawnej.

odpowiedziała Pani:

Umowa_1 nazwana Umową o świadczenie usług polegających na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej to umowa zlecenia regulowana przepisami Kodeksu cywilnego oraz ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej.

Umowa_2 nazwana umową zlecenia na świadczenie pomocy prawnej zgodnie z ustawą o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie oraz edukacji prawnej to umowa zlecenia regulowana przepisami Kodeksu cywilnego oraz ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej.

Prawa i obowiązki wynikające dla stron z postanowień Umowy_1 to:

Przedmiotem umowy jest określenie zasad udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej przez Zleceniobiorcę w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej położonym w budynku Urzędu Gminy, prowadzonym przez Zleceniodawcę realizującego zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej polegające na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej zgodnie z art. 8 ustawy, zwanym dalej „Punkt”.

Zleceniobiorca udzielać będzie na podstawie niniejszej umowy nieodpłatnej pomocy prawnej osobom uprawnionym, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie, przepisach wykonawczych wydanych na jej podstawie, w tym w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2018 r. w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego (Dz. U. z 2025 r. poz. 317), zwanym dalej „Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości”.

Zleceniobiorca dokumentować będzie każdy przypadek udzielenia nieodpłatnej pomocy prawnej poprzez wypełnienie karty pomocy drogą elektroniczną za pośrednictwem systemu informatycznego udostępnionego przez Ministerstwo Sprawiedliwości do obsługi nieodpłatnych porad.

Zleceniodawca może w ramach posiadanych możliwości organizacyjnych wprowadzić dodatkowy system pomiaru czasu świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej przez Zleceniobiorcę np. elektroniczny system pomiaru czasu pracy.

Zleceniodawca zastrzega możliwość zmiany lokalizacji Punktu bądź godzin udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej. Zleceniobiorca zobowiązuje się do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej w zmienionej lokalizacji bądź w zmienionych godzinach.

Zleceniobiorca udzielać będzie nieodpłatnej pomocy prawnej w Punkcie zgodnie z harmonogramem dyżurów wskazującym dni i godziny, w których ta pomoc będzie udzielana – zgodnie z załącznikiem do Umowy_1.

Udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej odbywa się podczas dyżuru. Dyżur odbywa się w Punkcie i trwa 4 godziny dziennie.

Udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej w Punkcie odbywać się będzie według kolejności zgłoszeń po umówieniu terminu wizyty przez osobę uprawnioną, poprzez publiczną stronę (…) lub telefonicznie pod numerem telefonu wskazanym przez Starostę. W przypadku, gdy liczba osób uprawnionych, którym ma zostać udzielona nieodpłatna pomoc prawna, uniemożliwia sprawne umawianie terminów wizyt w Punkcie, czas trwania dyżuru może ulec wydłużeniu na żądanie Starosty do co najmniej 5 godzin dziennie. Wydłużenie czasu trwania dyżuru nie powoduje zwiększenia wysokości wynagrodzenia.

Zleceniobiorca przebywać będzie w Punkcie, wyłącznie w godzinach określonych w harmonogramie dyżurów, stanowiącym załącznik Umowy_1, i korzystać z niego wyłącznie w celu udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej.

Zleceniobiorca zobowiązuje się do przestrzegania w lokalu, w którym usytuowany będzie Punkt, obowiązujących przepisów przeciwpożarowych oraz innych regulacji dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony danych osobowych.

W lokalu zapewniony będzie dostęp do sieci energetycznej, telekomunikacyjnej i teleinformatycznej. Punkt wyposażony będzie w:

1)   stół wraz z miejscami siedzącymi,

2)   niezbędne meble biurowe zapewniające bezpieczne przechowywanie dokumentów zawierających dane osobowe w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osobom nieupoważnionym,

3)   dostęp do telefonu oraz stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu, zapewniające za pośrednictwem komputerowego systemu informacji prawnej (...) korzystanie z baz aktów prawnych, w tym przepisów prawa powszechnie obowiązującego, orzecznictwa i materiałów pomocniczych, z dostępem do bazy aktów prawa miejscowego obowiązującego na obszarze powiatu (...) i gmin wchodzących w skład powiatu, wyposażone również w oprogramowanie do edycji tekstów, oprogramowanie umożliwiające przesyłanie, odbieranie danych i porozumiewanie się na odległość środkami komunikacji elektronicznej,

4)   niezbędne materiały biurowe.

Zleceniobiorca będzie miał zapewniony przez zarządzającego lokalem dostęp do drukarki i niszczarki dokumentów znajdujących się w budynku, w którym mieści się Punkt.

Zleceniobiorca uprawniony będzie do korzystania z wyposażenia lokalu oraz korzystania z sieci energetycznej, telekomunikacyjnej i teleinformatycznej wyłącznie w czasie określonym w harmonogramie dyżurów stanowiącym załącznik nr 1 i wyłącznie w celu udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej. Zleceniobiorca korzystać będzie z urządzeń technicznych stanowiących wyposażenie lokalu zgodnie z ich przeznaczeniem, przepisami i zasadami BHP oraz instrukcjami ich bezpiecznej obsługi.

Na stanowisku komputerowym, o którym mowa w ust. 3 w pkt 3, wydzielone będzie konto użytkownika, do którego dostęp będzie miał tylko Zleceniobiorca poprzez swój login i hasło.

Zleceniobiorca będzie udzielał nieodpłatnej pomocy prawnej, o której mowa w niniejszej umowie, osobiście w Punkcie.

W przypadku osób ze znaczną niepełnosprawnością ruchową, które nie mogą stawić się w Punkcie osobiście, oraz osób doświadczających trudności w komunikowaniu się, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania się (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 20), pomoc świadczona będzie za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość.

Zleceniodawca może skierować Zleceniobiorcę do udzielania pomocy prawnej poza wyznaczony Punkt w miejsce zamieszkania osoby, która ze względu na znaczną niepełnosprawność ruchową nie jest w stanie przybyć do Punktu osobiście, a także w miejsce, w którym można dogodnie udzielać pomocy osobie doświadczającej trudności w komunikowaniu się z dookreśleniem, iż:

1)     dojazd do osób wskazanych powyżej odbywał się będzie tylko w czasie funkcjonowania 4-godzinnego dyżuru,

2)     ewentualny dojazd odbywał się będzie tylko na terenie gminy,

3)     maksymalna ilość dojazdów dla Zleceniobiorcy w ciągu miesiąca wynosi 2,

4)     dojazd poza wyznaczony punkt pomocy prawnej zorganizuje Zleceniodawca.

Zleceniobiorca zobowiązany jest zapewnić zastępstwo w każdym przypadku, gdy nie będzie w stanie osobiście udzielać nieodpłatnej pomocy prawnej. Zastępstwo wykonywać będzie radca prawny z listy radców prawnych imiennie wskazanych przez Okręgową Izbę Radców Prawnych.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach zastępstwo może wykonywać z upoważnienia Zleceniobiorcy aplikant radcowski.

Zleceniobiorca zapewniać będzie zastępstwo w sposób gwarantujący nieprzerwane funkcjonowanie Punktu zgodnie z harmonogramem dyżurów. Świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej przez zastępcę, traktowane jest na potrzeby oceny prawidłowości i terminowości wykonania umowy jako świadczenie wykonywane osobiście przez Zleceniobiorcę.

Zleceniobiorca zobowiązuje się niezwłocznie informować Zleceniodawcę o każdym przypadku swojej nieobecności.

W przypadku nieodbycia się dyżuru z winy Zleceniobiorcy nastąpi proporcjonalne pomniejszenie wynagrodzenia miesięcznego Zleceniobiorcy o ilość opuszczonych godzin określonych w harmonogramie dyżurów.

W przypadku obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego, stanu epidemii albo wprowadzenia stanu nadzwyczajnego Starosta może ustalić, że udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej następuje wyłącznie za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość.

W przypadkach konieczności udzielenia porady w formie zdalnej Zleceniobiorca zobowiązany jest:

1)  w umówionym terminie o kontakt wybranym środkiem komunikacji w celu udzielenia porady osobie uprawnionej,

2)  do udzielenia porady prawnej,

3)  do wypełnienia w systemie części A karty pomocy z zachowaniem:

a)   w polu 20 formularza części A karty pomocy „Inne miejsce lub szczególna forma udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego” należy zaznaczyć odpowiednią opcję;

b)   w polu 17 karty pomocy zaznaczyć trzecią z opcji: „nie dotyczy...”, gdyż papierowej części B karty pomocy nie przekazuje się osobie uprawnionej w przypadku udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej poza Punktem lub za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość.

Zleceniobiorca zachowa w tajemnicy wszelkie informacje uzyskane w związku z wykonywaniem niniejszej umowy.

Zleceniobiorca zobowiązuje się do zapewnienia poufności w związku z udzieleniem nieodpłatnej pomocy prawnej i jej dokumentowaniem oraz do przestrzegania obowiązujących przepisów o ochronie danych osobowych zgodnie z nadanym Powierzeniem przetwarzania danych osobowych.

Zleceniobiorca zobowiązuje się względem osób ze szczególnymi potrzebami do przestrzegania ogólnych zaleceń zawartych w Katalogu dobrych praktyk w udzieleniu nieodpłatnej pomocy osobom ze szczególnymi potrzebami opracowanym przez Ministra Sprawiedliwości.

Zleceniodawca zastrzega możliwość przeprowadzenia niezapowiedzianych kontroli obecności Zleceniobiorcy w Punkcie. Kontrola może mieć formę osobistych wizyt lub formę telefoniczną.

Prawa i obowiązki wynikające dla stron z postanowień Umowy_2 to:

Powiat B zleca, a Przyjmujący Zlecenie zobowiązuje się do świadczenia za wynagrodzeniem nieodpłatnej pomocy prawnej w ramach organizowanych przez Powiat B punktów świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej, zgodnie z postanowieniami ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 roku – o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1534 z późn. zm.) zwanej dalej „Ustawą”, aktów wykonawczych do Ustawy oraz Porozumienia zawartego w dniu (…) listopada 2025 r. pomiędzy Powiatem B, a Okręgową Izbą Radców Prawnych i Izbą Adwokacką zwanego dalej „Porozumieniem”.

Przyjmujący zlecenie będzie świadczył nieodpłatną pomoc prawną w dniach i godzinach przedstawionych w harmonogramie stanowiącym załącznik do umowy, w lokalu usytuowanym w budynku Starostwa Powiatowego.

Przyjmujący zlecenie oświadcza, że nie zawarł umowy na świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej w innym miejscu w terminie kolidującym ze wskazanym w § 1 ust. 3 umowy.

Na żądanie starosty, czas trwania dyżuru może zostać wydłużony do co najmniej 5 godzin dziennie, w przypadku o którym mowa w art. 8 ust. 6 Ustawy w ramach wynagrodzenia, o którym mowa w § 2 umowy.

Powiat zobowiązuje się do udostępnienia Przyjmującemu Zlecenie lokalu, a w szczególności:

a)     wyodrębnionego pomieszczenia umożliwiającego zachowanie dyskrecji przy udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej,

b)     pomieszczenia wyposażonego, co najmniej w biurko i dwa krzesła oraz będzie miało odpowiedni dostęp do sieci energetycznej, telefonicznej oraz teleinformatycznej.

Powiat zapewni adwokatowi lub radcy prawnemu dostęp do komputera, drukarki, kserokopiarki, Internetu oraz za pośrednictwem Internetu korzystanie z powszechnie dostępnych baz aktów prawnych takich jak sejmowa baza aktów prawnych (…), strony Rządowego Centrum Legislacji (…), portal orzeczeń sądów powszechnych (…), baza orzeczeń Sądu Najwyższego oraz baza orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego i sądów administracyjnych, a także baza orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.

Przyjmujący Zlecenie zobowiązuje się do przestrzegania w lokalu obowiązujących przepisów przeciwpożarowych oraz innych regulacji dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony danych osobowych.

Przyjmujący Zlecenie zobowiązuje się do wykorzystywania urządzeń technicznych wyłącznie do czynności lub działań związanych z realizacją przedmiotu niniejszej umowy.

W zakresie związanym z realizacją przedmiotu niniejszej umowy, w tym z gromadzeniem, przetwarzaniem i przekazywaniem danych osobowych, a także wprowadzaniem ich do systemów informatycznych, Zleceniobiorca postępuje zgodnie z postanowieniami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólnego rozporządzenia o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016), oraz odbiera stosowne oświadczenia, od osób, których te dane dotyczą, zgodnie z ustawą z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1534 z późn. zm.) oraz ustawą z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1781).

W uzasadnionych przypadkach Przyjmujący Zlecenie ma prawo:

a)   poinformować uprawnionego do uzyskania nieodpłatnej pomocy prawnej o innych punktach nieodpłatnej pomocy prawnej na terenie powiatu,

b)   poinformować uprawnionego o możliwości spotkania z mediatorem poświęconego nieodpłatnej mediacji,

c)   odmówić z ważnych powodów udzielenia nieodpłatnej pomocy prawnej w przypadku konfliktu interesów i wskazać inne punkty nieodpłatnej pomocy prawnej na terenie powiatu.

Jeśli Przyjmujący Zlecenie nie będzie mógł udzielać nieodpłatnej pomocy prawnej osobiście zobowiązany jest do zapewnienia zastępstwa osoby o kwalifikacjach nie niższych niż adwokat bądź radca prawny, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach z ich upoważnienia aplikant adwokacki lub aplikant radcowski. Zastępstwo wykonywane jest w imieniu i na wyłączną odpowiedzialność Przyjmującego Zlecenia, zaś rozliczenie pomiędzy Przyjmującym Zlecenie, a zastępcą odbywa się indywidualnie pomiędzy nimi.

Przyjmujący Zlecenie obowiązany jest do:

a)   przestrzegania przepisów ustawy, aktów wykonawczych,

b)   udzielenia pomocy prawnej według swojej najlepszej wiedzy,

c)   obecności w godzinach dyżurów w wyznaczonym miejscu udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej wg ustalonego harmonogramu oraz logowania się w tych godzinach do systemu obsługi NPP/NPO,

d)   dokumentowania w karcie nieodpłatnej pomocy prawnej każdego przypadku udzielenia nieodpłatnej pomocy prawnej przez podanie informacji dotyczących czasu trwania i formy oraz dziedziny prawa, której dotyczyła ta pomoc,

e)   dokumentowania kart o których mowa w art. 7 ustawy we wdrożonym przez Ministerstwo Sprawiedliwości systemie teleinformatycznym do obsługi NPP/NPO dostępnym pod adresem: (…),

f)    przekazania osobie upoważnionej przez Powiat do 10. dnia następnego miesiąca kalendarzowego informacji dotyczących ilości wprowadzonych kart w systemie informatycznym oraz oświadczeń od osób, którym pomoc została udzielona o spełnianiu przesłanek do jej udzielania,

g)   zachowania w poufności wszelkich informacji związanych z pomocą.

Zabronione jest:

a)     przyjmowanie w zamian za udzielenie porady korzyści majątkowej,

b)     udzielania uprawnionemu informacji o podmiotach świadczących odpłatną pomoc prawną.

2.   Na pytanie: Czy zakres zadań, które są wykonywane przez Panią na podstawie zawartych umów Umowy_1 i Umowy_2 pokrywa się z zakresem i przedmiotem prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej? Jeśli nie, proszę wyjaśnić co odróżnia prowadzoną przez Panią działalność gospodarczą od zadań wykonywanych na podstawie ww. umów?

odpowiedziała Pani:

Zakres zadań zdecydowanie się różni.

W ramach Umowy_1 i Umowy_2 zakres zadań jest ściśle wymieniony w Ustawie o nieodpłatnej pomocy prawnej i nie można świadczyć takich usług jakie na co dzień świadczyć swobodnie może Pani w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W ramach Umowy_1 i Umowy_2 świadczyć może Pani wyłącznie usługi nieodpłatnej pomocy prawnej, która obejmuje:

1)   poinformowanie osoby fizycznej, zwanej dalej „osobą uprawnioną”, o obowiązującym stanie prawnym oraz przysługujących jej uprawnieniach lub spoczywających na niej obowiązkach, w tym w związku z toczącym się postępowaniem przygotowawczym, administracyjnym, sądowym lub sądowoadministracyjnym lub

2)   wskazanie osobie uprawnionej sposobu rozwiązania jej problemu prawnego, lub

3)   sporządzenie projektu pisma w sprawach, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyłączeniem pism procesowych w toczącym się postępowaniu przygotowawczym lub sądowym i pism w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym, lub

3a) nieodpłatną mediację, lub

4)   sporządzenie projektu pisma o zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowym lub ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz poinformowanie o kosztach postępowania i ryzyku finansowym związanym ze skierowaniem sprawy na drogę sądową.

W ramach Umowy_1 i Umowy_2 wyłączone jest reprezentowanie stron przed sądami, organami administracji itp., wyłączona jest możliwość przygotowania pisma procesowego w zawisłej sprawie sądowej, administracyjnej – które w ramach wykonywanej działalności gospodarczej wykonuje Pani bez żadnych ograniczeń, według własnego wyboru.

W odniesieniu do relacji pomiędzy Panią a Powiatem należy wskazać, że nie ma ona charakteru współpracy opartej na woli wyrażonej przez strony oraz równorzędności pomiędzy Panią a Powiatem. Nie ma Pani możliwości kształtowania zasad współpracy z Powiatem na takich zasadach, na jakich kształtuje zasady świadczenia usług na rzecz klientów Pani kancelarii.

Z drugiej strony, Powiat zawierając Umowę_1 i Umowę_2 również nie ma swobody ustalania warunków współpracy, ale jest związany przepisami ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej. Wobec powyższego czynności nieodpłatnej pomocy prawnej wykonywane przez Panią nie są wykonywane w ramach Pani działalności gospodarczej, ale działalności wykonywanej osobiście.

W prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej ponosi Pani niczym nieograniczone ryzyko ekonomiczne i gospodarcze. W ramach zawartej Umowy_1 i Umowy_2 nie ponosi Pani takiego ryzyka.

3.   Na pytanie: W czyim imieniu i na czyją rzecz świadczy Pani usługi nieodpłatnej pomocy prawnej, które są przedmiotem złożonego wniosku?

odpowiedziała Pani:

Usługi nieodpłatnej pomocy prawnej świadczy Pani w imieniu Powiatu, z którym ma Pani podpisaną umowę_1 i Umowę_2 i na rzecz Beneficjentów punktów nieodpłatnej pomocy prawnej – w tym osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, a także osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą. Beneficjenci tych punktów nie ponoszą z tytułu uzyskanych porad żadnych kosztów. Dotyczy to obu umów.

4.   Na pytania: Kto ponosi ryzyko gospodarcze, ekonomiczne za czynności wykonywane przez Panią na podstawie zawartych umów? Jak należy rozumieć stwierdzenie, że Umowa_2 zawiera postanowienie, że będzie Pani ponosić wyłączną odpowiedzialność wobec osób trzecich za szkody powstałe w związku ze świadczeniem przez Panią pomocy prawnej w kontekście wskazania, że nie ponosi Pani ryzyka gospodarczego i ekonomicznego ryzyka w związku z wykonywaniem czynności na podstawie Umowy_2? Czy ww. zapis zawarty w Umowie_2 stanowi o tym, że to Pani ponosi odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat podejmowanych przez Panią czynności, o których mowa we wniosku? Jeśli nie, to kto będzie ponosił tę odpowiedzialność?

odpowiedziała Pani:

Nie ponosi Pani ryzyka ekonomicznego, gospodarczego – ryzyko to ponosi Powiat. Wysokość stawki ustalana jest odgórnie przez Powiat i jest niezależna od liczby osób, które zgłoszą się na dyżur. Od beneficjentów nie jest pobierane jakiekolwiek wynagrodzenie, a Pani nie może pobierać żadnych opłat za udzielane porady, nie reprezentuje osób korzystających z pomocy przed sądami, nie sporządza ani nie podpisuje pism procesowych w ich imieniu, nie używa w punkcie swoich pieczątek czy szyldu, nie decyduje o doborze klientów. Umowy nie nakładają na Panią obowiązku zawarcia odrębnego ubezpieczenia OC wobec osób trzecich (obowiązkowe ubezpieczenie wynika z ustawy o radcach prawnych z tytuły wykonywania czynności radcy prawnego).

Umowa_1 i Umowa_2 przewidują wykonywanie usług w lokalach zapewnionych przez Powiaty, wyposażone w meble, urządzenia biurowe (drukarka/skaner, komputer), dostęp do informacji prawnej (...), dostęp do energii, telefonu i internetu, a także wyposażone w materiały biurowe i tusze/tonery.

Ww. zapis zawarty w Umowie_2 nie stanowi o tym, że to Pani ponosi odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat podejmowanych przez Panią czynności.

Odpowiedzialność za rezultat podejmowanych przez Panią czynności ponosić będzie Powiat.

Nie ponosi Pani odpowiedzialności za wykonanie swoich czynności wobec osób trzecich, gdyż ponosi je zleceniodawca, zgodnie z art. 429 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.

Nie jest Pani podmiotem odpowiadającym za efekt wykonywanej pracy wobec osób trzecich (beneficjentów pomocy). Pani odpowiedzialność może co najwyżej wynikać z ogólnych zasad odpowiedzialności na zasadzie winy z art. 415 Kodeksu cywilnego, lecz nie jest to odpowiedzialność za rezultat wykonywanych przez Panią czynności z Umowy_1 i Umowy_2.

Przedmiotowe zagadnienie było również przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (orzeczenia w sprawie C-202/90 Ayuntamiento de Sewilla przeciwko Recaudadores de Tributos de las Zonas Primera y Segunda, C-235/85 Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Królestwu Niderlandów). TSUE w ww. orzeczeniach wskazał, że za samodzielną nie będzie mogła być uznana działalność gospodarcza, która wykonywana jest przy wykorzystaniu infrastruktury i organizacji wewnętrznej podmiotu, na rzecz którego jest prowadzona, nie powoduje żadnego ryzyka ekonomicznego po stronie usługodawcy, a nadto nie powoduje odpowiedzialności usługodawcy wobec osób trzecich za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu sprawy przedstawione w piśmie z 10 czerwca 2026 r.

W związku z wykonywaniem czynności w ramach Umowy_1 i Umowy _2 nie dysponuje Pani niezależnością i samodzielnością pozwalającą na uznanie, iż działa wówczas jako profesjonalny podmiot gospodarczy. Tym bardziej, że wykonywane czynności, w szczególności nieodpłatne poradnictwo obywatelskie, nie mieści się w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Wnioskodawca nie ma możliwości swobodnego zorganizowania m.in. wyboru godzin i dni dyżuru, lokalu, infrastruktury czy nawet osób uprawnionych. Wnioskodawca nie ponosi ryzyka gospodarczego i ekonomicznego, rozumianego jako możliwość wystąpienia takich zdarzeń, które mają w konsekwencji negatywny wpływ na wynik prowadzonej działalności gospodarczej lub niosą ze sobą niebezpieczeństwo poniesienia straty. Do wykonywania czynności wynikających z Umowy_1 i Umowy _2 wykorzystuje Pani lokal i infrastrukturę zapewnioną przez Powiat_1 i Powiat_2. Kwestię zapewnienia infrastruktury reguluje § 5 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego z dnia 21 grudnia 2018 r. Wykorzystywanie infrastruktury i organizacji wewnętrznej Powiatu_1 i Powiatu_2 powoduje, że nie ponosi Pani również w tym zakresie ryzyka ekonomicznego. Nie ma Pani wpływu na wysokość wynagrodzenia ani wysokość stawki za dyżur, która została narzucona przez Powiat_1 i Powiat_2 i jest ściśle unormowana przez przepisy prawa – ustawę o NPP. Umowa zlecenia przewiduje stałe wynagrodzenie.

Pytania

1.  Czy udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej na zasadach przedstawionych we wniosku o interpretację indywidualną stanowi świadczenie usług w ramach prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej, które podlega opodatkowaniu podatkiem VAT?

2.  Czy w odniesieniu do czynności opisanych w pkt 1 z tytułu wykonania czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, powinna Pani wystawić faktury VAT, czy też powinna Pani wystawić notę księgową?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie, świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej na zasadach przedstawionych we wniosku o interpretację indywidualną nie stanowi świadczenia usług w ramach prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej, a tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Nieodpłatna pomoc prawna jako czynność niepodlegająca opodatkowaniu VAT

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy VAT, opodatkowaniu podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług.

Jak stanowi art. 8 ust. 1 ustawy VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Mając na względzie powyższe, opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług wykonywane przez podatnika VAT.

W świetle art. 15 ust. 1 ustawy VAT, status podatnika posiadają osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. W konsekwencji, opodatkowaniu VAT podlegają czynności wykonywane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Jak stanowi natomiast art. 15 ust. 3 ustawy VAT, za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie uznaje się czynności:

1)  z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;

2)  z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

Zgodnie natomiast z art. 13 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 226 z późn. zm.), za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się m.in. przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane od osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej. W konsekwencji, przychody z działalności wykonywanej osobiście to przychody ze świadczenia usług na podstawie umowy zlecenia, jeżeli nie są uzyskiwane w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej.

Mając na względzie powyższe, Pani zdaniem, przychody z nieodpłatnej pomocy prawnej świadczonej w ramach umowy o nieodpłatną pomoc prawną powinny być kwalifikowane jako przychody z działalności wykonywanej osobiście, a nie prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej przez Panią nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu VAT. Należy bowiem podkreślić, że nie każda forma aktywności zawodowej osoby fizycznej wykonującej tzw. wolny zawód jest związana z wykonywaną działalnością gospodarczą, ale jedynie taka, która spełnia przesłanki do uznania za działalność gospodarczą w świetle regulacji VAT.

Jak podkreśla się w doktrynie prawa, wykonywanie zawodu adwokata albo radcy prawnego cechują różnice w stosunku do prowadzenia działalności gospodarczej obejmujące m.in. odmienne relacje łączące z klientami oraz osobiste wykonywanie wolnego zawodu o charakterze intelektualnym (por. J. Jacyszyn, Przedsiębiorca a wolny zawód, „Rejent” 2003, nr 10, s. 72-75).

W konsekwencji, w celu ustalenia, czy osoba fizyczna wykonująca czynności związane z wykonywanym przez nią wolnym zawodem prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy VAT, należy każdorazowo zbadać, jaki jest kształt wzajemnych relacji, praw i obowiązków podmiotu w stosunku do podmiotu zlecającego te czynności. W szczególności, nie jest możliwe przypisanie wszystkich czynności osób fizycznych do prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.

Możliwość uznania udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej przez adwokata albo radcę prawnego za świadczenie usług w ramach działalności gospodarczej w istocie wyklucza sam charakter tej instytucji oraz przepisy ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej.

Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnej pomocy prawnej udziela osobiście adwokat lub radca prawny, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach z ich upoważnienia aplikant adwokacki lub aplikant radcowski. Powyższe wskazuje, że udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej stanowi przejaw osobistej działalności profesjonalnej adwokata albo radcy prawnego, a nie jego działalności gospodarczej. W tym kontekście należy stwierdzić, że radca prawny udzielając nieodpłatnej pomocy prawnej na rzecz osób uprawnionych w ramach Punktu Nieodpłatnej Pomocy Prawnej działa jako osoba fizyczna posiadająca uprawnienia i kwalifikacje, a nie jako przedsiębiorca prowadzący Kancelarię Radcy Prawnego.

Wnioskodawca nie reprezentuje bowiem swojej Kancelarii, nie może również działać na rzecz swojej Kancelarii (np.: poprzez wręczanie wizytówek itd.). Ponadto stosunek prawny i faktyczny pomiędzy Wnioskodawczynią a Powiatem_1 i Powiatem_2 znacząco odbiega od stosunku łączącego Wnioskodawczynię z klientami.

W odniesieniu do definicji działalności wykonywanej osobiście, w tym przez przedstawicieli tzw. wolnych zawodów, oraz rozróżnienia pomiędzy działalnością wykonywaną osobiście a działalnością gospodarczą, należy zauważyć, że kwestia ta była przedmiotem licznych wyroków Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) oraz krajowych sądów administracyjnych.

W świetle wyroków TSUE, akceptowanych przez orzecznictwo sądów administracyjnych, za samodzielną działalność gospodarczą nie może być uznana działalność prowadzona przy wykorzystaniu zasobów innego podmiotu, która nie powoduje ryzyka ekonomicznego po stronie usługodawcy, nie jest związana z powstaniem odpowiedzialności usługodawcy wobec osób trzecich za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością oraz jest związana z podporządkowaniem osoby wykonującej taką działalność (wyrok TS z 15 grudnia 1987 r., C-235/85, Komisja Wspólnot Europejskich v. Królestwo Niderlandów, EU:C:1987:161, dalej wyrok C-235/85, Komisja, oraz wyrok TS z 25 lipca 1991 r., C-202/90, Ayuntamiento de Sevilla v. Recaudadores de Tributos de las Zonas primera y segunda, EU:C:1991:332, dalej wyrok C-202/90, Ayuntamiento).

Mając na względzie wskazane powyżej orzecznictwo TSUE oraz przesłanki prowadzonej działalności gospodarczej określone w ustawie VAT, należy uznać, że świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie umowy zawartej z Powiatem_1 i Powiatem_2 nie spełnia przesłanek działalności gospodarczej.

Wnioskodawczyni wykonuje czynności nieodpłatnej pomocy prawnej w ramach dyżurów w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej. Nie ma swobody miejsca i czasu świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej, a zasady określa Umowa o nieodpłatną pomoc prawną zawarta z Powiatem_1 i Powiatem_2. Jeżeli z różnych przyczyn nie mogłaby Pani wykonać zadań w trakcie dyżuru, musi Pani zapewnić zastępstwo, nie może Pani w szczególności zmienić dnia albo godzin dyżuru lub wyznaczyć dyżur w miejscu przez siebie wyznaczonym (np.: w siedzibie prowadzonej przez Panią Kancelarii). Nie ma Pani (w przeciwieństwie do usług świadczonych na rzecz klientów) swobody wyboru osób, na rzecz których świadczy Pani pomoc prawną. Nieodpłatna pomoc prawna jest bowiem świadczona na rzecz osób uprawnionych, które zgłosiły się do Punktu Nieodpłatnej Pomocy Prawnej. Nie wykorzystuje Pani zasobów należących do Pani Kancelarii do świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej. Co do zasady, wszystkie niezbędne zasoby dostarcza Powiat_1 i Powiat_2, a Pani wykorzystuje zasoby Powiatu_1 i Powiatu_2 zgromadzone w Punkcie_1 i Punkcie_2. Wnioskodawczyni wykorzystuje własne zasoby jedynie w takim zakresie, w jakim wykorzystują własne zasoby pracownicy i zleceniobiorcy (np.: samochód prywatny w celu dojazdu do Punktu Nieodpłatnej Pomocy Prawnej).

Mając powyższe na względzie, Wnioskodawczyni nie będzie ponosiła ryzyka ekonomicznego ani gospodarczego udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej w ramach umowy zawartej z Powiatem_1 i Powiatem_2. Pani wynagrodzenie z Umowy_1 i Umowy_2 jest z góry określone (uzależnione m.in. od obowiązujących stawek oraz ilości dyżurów). Nie ma Pani możliwości negocjowania wynagrodzenia, a wynagrodzenie nie jest rezultatem ilości porad udzielonych w trakcie dyżurów ani nie zależy od jakichkolwiek efektów podejmowanych przez Panią czynności.

W odniesieniu do relacji pomiędzy Powiatem_1 i Powiatem_2 a Panią należy wskazać, że nie ma ona charakteru współpracy opartej na woli wyrażonej przez strony oraz równorzędności pomiędzy Panią a Powiatem_1 i Powiatem_2. Nie ma Pani żadnej możliwości kształtowania zasad współpracy z Powiatem_1 i Powiatem_2 na takich zasadach, na jakich kształtuje zasady świadczenia usług na rzecz Klientów. Z drugiej strony, Powiat_1 i Powiat_2 zawierając Umowę_1 i odpowiednio Umowę_2 również nie ma swobody ustalania warunków współpracy, ale jest związany przepisami ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej.

Umowa_1 została nazwana jako umowa o świadczenie usług polegających na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej, a Umowa_2 została nazwana jako umowa zlecenie. Niezależnie jednak od powyższego, o charakterze umowy świadczy jej cel oraz postanowienia, a także wola stron, a nie jej nazwa. Zastosowanie do Umowy o nieodpłatnej pomocy prawnej znajdą przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące umowy zlecenia.

Wobec powyższego, czynności nieodpłatnej pomocy prawnej wykonywane przez Panią nie są wykonywane w ramach Pani działalności gospodarczej, ale działalności wykonywanej osobiście, a tym samym nie podlegają opodatkowaniu VAT.

Wnioskodawczyni wskazuje, że ww. stanowisko było potwierdzane przez Dyrektora KIS w licznych interpretacjach indywidualnych, przykładowo:

·         w interpretacji indywidualnej z 28 stycznia 2025 r. o sygn. 0113-KDIPT1-1.4012.968.2024.1.AK;

·         w interpretacji indywidualnej z 5 maja 2024 r. o sygn. 0112-KDIL1-3.4012.66.2023.2.AKS;

·         w interpretacji indywidualnej z 10 sierpnia 2024 r. o sygn. 0114-KDIP4-2.4012.401.2023.1.MC;

·         w interpretacji indywidualnej z 16 kwietnia 2024 r. o sygn. 0112-KDIL1-1.4012.80.2024.2.HW.

Biorąc pod uwagę stanowisko zawarte we wniosku, tj. przyjęcie, że świadczenie przez Wnioskodawczynię, w okolicznościach przedstawionych we wniosku, usług nieodpłatnych porad prawnych na podstawie umowy o świadczenie usług i umowy zlecenia, nie będzie stanowiło wykonywanej samodzielnie działalności gospodarczej i w efekcie nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT nie jest Pani zobowiązana do dokumentowania tych czynności fakturami (faktura nie jest dowodem właściwym dla udokumentowania otrzymanego z tego tytułu wynagrodzenia).

Jednocześnie, w Pani ocenie, na gruncie przepisów dotyczących podatku od towarów i usług, brak jest przeciwwskazań dla udokumentowania wykonywanych czynności z Umowy_1 i Umowy_2 poprzez wystawienie innego dokumentu księgowego, np. noty księgowej.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

W świetle art. 8 ust. 1 ustawy:

Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres. Przez świadczenie należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie, powstrzymanie się od działania (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi, należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Należy jednak zaznaczyć, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.

W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Należy przy tym podkreślić, że nie każda czynność stanowiąca świadczenie usług podlega opodatkowaniu. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być wykonana przez podatnika. Warunkiem bowiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze czynność winna być ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie musi ona być zrealizowana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, będzie podatnikiem podatku od towarów i usług.

W oparciu o art. 15 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:

Według art. 15 ust. 3 ustawy:

Na mocy art. 13 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):

Z przepisu art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy wynika, że dla uznania, że określone czynności wykonywane przez osobę fizyczną nie stanowią samodzielnie wykonywanej działalności gospodarczej i tym samym pozostają poza regulacjami ustawy, istotne jest łączne spełnienie wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, tj. związanie zleceniobiorcy ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym a wykonującym zlecane czynności co do warunków:

·         wykonywania tych czynności,

·         wynagrodzenia, oraz

·         odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

Zatem użycie słowa „samodzielnie” w kontekście art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy wyklucza opodatkowanie pracowników i innych osób, o ile są one związane z pracodawcą przez umowę o pracę lub inny stosunek prawny tworzący więzi (stosunek podporządkowania) między pracodawcą a pracownikiem co do (w zakresie) warunków pracy, wynagrodzenia i odpowiedzialności pracodawcy.

Oznacza to, że przychody z tytułu wykonywanych czynności nie tylko powinny być wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, lecz także spełnione muszą zostać pozostałe kryteria przedmiotowe określające m.in., czy działanie usługodawcy odbywa się na warunkach ryzyka gospodarczego, a tym samym, kto ponosi odpowiedzialność za wykonane usługi. Nie stanowią bowiem samodzielnej działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, tylko i wyłącznie te czynności, gdy pomiędzy zlecającym ich wykonanie i wykonującym zlecone czynności, istnieją więzy tworzące stosunek prawny w zakresie warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

Odnośnie dwóch pierwszych warunków stwierdzić należy, że każdy w zasadzie stosunek prawny o charakterze odpłatnym, istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie danej czynności a podmiotem, który daną czynność wykonuje, jest w jakimś sensie określony co do warunków wykonywania danych czynności oraz wynagrodzenia.

Nie będzie więc podatnikiem w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług osoba, która w ramach podpisanej umowy, tworzyć będzie ze zlecającym więzi analogiczne ze stosunkiem pracy, nie ponosząc tym samym ryzyka ekonomicznego w związku z wykonywanymi czynnościami. Tylko spełnienie wymogów wyłączających samodzielność działania poprzez zawarcie więzi prawnej między zleceniodawcą a zleceniobiorcą co do warunków wykonywania zleconych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich, pozwala wyłączyć wykonywane czynności z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Mając na uwadze fakt, że w zasadzie każdy stosunek prawny o charakterze odpłatnym, istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie danej czynności a podmiotem, który daną czynność wykonuje, określa wynagrodzenie oraz przynajmniej podstawowe warunki wykonywania czynności, należy uznać, że „odpowiedzialność zlecającego wobec osób trzecich” jest kryterium kluczowym dla oceny charakteru prawnopodatkowego danego podmiotu. Jest to czynnik odróżniający na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, prowadzenie działalności gospodarczej (przesłanki warunkującej status podatnika podatku VAT), od innego rodzaju aktywności zawodowej niepowodującej powstania podmiotowości prawnopodatkowej na gruncie ustawy.

Znacząca jest w tym przypadku analiza istoty odpowiedzialności wynikającej z charakteru stosunku prawnego łączącego Panią oraz Powiat (dalej jako: Powiat_1)/Powiat B (dalej jako: Powiat_2).

Pojęcie działalności gospodarczej zdefiniowane zostało również w drugim akapicie art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 11.12.2006 Nr 347, str. 1, ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE Rady”. Na podstawie tego przepisu:

Przepis ten stwierdza, że wykorzystywanie własności dóbr materialnych lub niematerialnych do celów zarobkowych w sposób ciągły, należy w szczególności uznać za działalność gospodarczą.

W akapicie pierwszym, art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady, określa osobę, która może stać się podatnikiem, jako każdą osobę, która niezależnie prowadzi w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.

Przepis art. 10 Dyrektywy 2006/112/WE Rady wyjaśnia znaczenie terminu „samodzielnie”, które zostało użyte w art. 9. Jak stanowi ten przepis:

W celu określenia granic pojęcia „działalności gospodarczej” i „podatnika” należy przypomnieć art. 9 ust. 2 i art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady.

Przepis art. 9 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady stwierdza, że:

Przy czym zgodnie z art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:

Dyrektywa 2006/112/WE Rady wskazuje na bardzo szeroki zakres działalności gospodarczej, obejmujący wszystkie etapy produkcji, dystrybucji i dostarczania towarów i usług.

To, że działalność gospodarcza, która ma być traktowana jako taka, nie jest działalnością wykonywaną okazjonalnie nie oznacza, że działalność ta, aby mieścić się w zakresie podatku VAT, musi osiągnąć pewną liczbę operacji lub osiągnąć określony poziom dochodu. Decydującym elementem jest wola lub zamiar osoby dokonującej czynności, aby brać udział w produkcji, dystrybucji lub dostarczaniu dóbr lub usług. Elementem definiującym działalność gospodarczą na gruncie przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady jest to, że osoba, w celu wykonywania swoich działań, wykorzystuje zasoby ludzkie lub rzeczowe w taki sam sposób, jak są one wykorzystywane przez producenta, handlowca lub osoby świadczące usługi. Działalność gospodarcza w rozumieniu Dyrektywy 2006/112/WE Rady będzie miała miejsce, gdy zaistnieje zamiar wykorzystania i zorganizowania środków w celu wzięcia udziału w produkcji, dystrybucji towarów lub świadczeniu usług.

Przedmiotowe zagadnienie było również przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (orzeczenia w sprawie C-202/90 Ayuntamiento de Sevilla przeciwko Recaudadores de Tributos de las Zonas Primera y Segunda, C-235/85 Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Królestwu Niderlandów). TSUE w ww. orzeczeniach wskazał, że za samodzielną nie będzie mogła być uznana działalność gospodarcza, która wykonywana jest przy wykorzystaniu infrastruktury i organizacji wewnętrznej podmiotu, na rzecz którego jest prowadzona, nie powoduje żadnego ryzyka ekonomicznego po stronie usługodawcy, a nadto nie powoduje odpowiedzialności usługodawcy wobec osób trzecich za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością.

Ponadto zgodnie z opinią RG M.G. Tesauro z 4 czerwca 1991 r. do sprawy C-202/90, co się tyczy warunków pracy należy przeanalizować czy pracownik jest niejako zintegrowany z organizacją pracodawcy (...) czy i w jakim zakresie może swobodnie zorganizować swoją działalność. Jest oczywistym, że możliwość swobodnego zorganizowania (wybór współpracowników, struktury niezbędne do wykonywania zadań, godziny pracy), jak też brak zintegrowania w przedsiębiorstwie czy w administracji stanowią elementy typowe dla działalności wykonywanej w sposób samodzielny. Jednakże, poddanie się niektórym dyrektywom jak też pewnej kontroli czy władzy dyscyplinarnej pracodawcy, które odnajdujemy również w stosunku pracy nie wykluczają charakteru samodzielnego działalności. Co się tyczy warunków wynagrodzenia, okoliczność, że wynagrodzenie (także to określone ustawą) jest proporcjonalne do usług i charakter przypadkowy, który z tego wynika stanowią jasne wskaźniki istnienia stosunku samodzielnej pracy. Nie ma wątpliwości, że ryzyko w ramach stosunku pracy podporządkowanej spoczywa tylko na pracodawcy. W zakresie odpowiedzialności wskazano, że należy badać czy pracownik jest odpowiedzialny wobec osób trzecich za czynności i działania, które można mu przypisać (pkt 6).

Pani wątpliwości w pierwszej kolejności sprowadzają się do ustalenia, czy udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej na zasadach przedstawionych we wniosku stanowi świadczenie usług w ramach prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej, które podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Jak wynika z opisu sprawy wynagrodzenie, które otrzymuje/będzie Pani otrzymywała za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie umowy zawartej z Powiatem_1/Powiatem_2 stanowi przychód z działalności wykonywanej osobiście, o którym mowa w art. 13 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a nie przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej.

W tej sytuacji należy przeanalizować, czy w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione pozostałe warunki, o których mowa w art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy.

Zauważam, że sformułowanie w powołanym art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, odnoszące się do odpowiedzialności, należy rozumieć jako odpowiedzialność zleceniodawcy, w stosunku do osób trzecich, za czynności realizowane przez zleceniobiorcę w ramach wykonywania zlecenia. Tylko w takim przypadku ryzyko wykonania czynności zleconych przechodzi z faktycznego wykonawcy na osobę zlecającą ich wykonanie, co wyklucza samodzielny charakter działalności zleceniobiorcy. Tak bowiem rozumiana odpowiedzialność za wykonanie czynności wskazuje, kto ponosi ryzyko prowadzonej działalności, a tym samym wskazuje na wyłączenie ze sfery samodzielności (i z grona podatników podatku od towarów i usług) tego podmiotu, który nie odpowiada za efekt wykonywanej pracy wobec osób trzecich.

O wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług można zatem mówić w przypadku, gdy zleceniobiorcę będą łączyć ze zleceniodawcą więzi analogiczne jak w przypadku stosunku pracy, jako że nie będzie on ponosił ryzyka ekonomicznego w związku z wykonywaniem czynności, będących przedmiotem wskazanych umów, a odpowiedzialność za te czynności w stosunku do osób trzecich będzie bezwzględnie ponosił zlecający. Oznacza to, że z treści zawartych umów wynikać powinno zobowiązanie, które w swej istocie kładzie na zlecającego odpowiedzialność, zamiast na zleceniobiorcę, podobnie jak ma to miejsce w przypadku stosunku pracy.

Powyższe oznacza, że jeżeli analiza umowy cywilnoprawnej (stosunku prawnego) pomiędzy zleceniobiorcą – Panią a zleceniodawcą – Powiatem_1/Powiatem_2 wykaże, że spełnione są wszystkie trzy warunki, to nie można uznać Pani za podatnika VAT. Jednocześnie brak spełnienia któregokolwiek warunku oznacza, że zleceniobiorca (Pani) występuje w charakterze podatnika VAT.

Warunek pierwszy – warunki wykonywania czynności: należy uznać, że co do zasady, w istotę typowej umowy zlecenia, której przedmiotem jest pomoc prawna świadczone przez osobę fizyczną, wpisane jest wykorzystywanie infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego – w rozpatrywanej sprawie Powiatu_1/Powiatu_2.

W tym kontekście zauważenia wymaga, że wykorzystywanie infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego powoduje, że zleceniobiorca nie ponosi również w tym zakresie ryzyka ekonomicznego (co ma ścisły związek z tym jak kształtuje się wynagrodzenie – warunek drugi).

Warunek drugi – wynagrodzenie: zakładając, że umowa przewiduje, że zleceniobiorca korzysta z infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego (spełniony warunek pierwszy), ustalenie, że warunek drugi jest spełniony w praktyce sprowadza się do weryfikacji czy umowa przewiduje stałe wynagrodzenie. Jeżeli umowa przewiduje stałe wynagrodzenie, to nie można mówić o ponoszeniu ryzyka ekonomicznego przez zleceniobiorcę.

Warunek trzeci – odpowiedzialność zlecającego wobec osób trzecich: warunek będzie spełniony jeżeli zgodnie z umową, odpowiedzialność jest po stronie zlecającego, a nie po stronie faktycznego wykonawcy – zleceniobiorcy, co wyklucza samodzielny charakter jego działalności. Warunek będzie także spełniony, gdy dana umowa nie przewiduje (nie wprowadza) takiej odpowiedzialności.

Jak wynika z opisu sprawy:

·    Jest Pani radcą prawnym, wpisanym na listę radców prawnych prowadzoną przez Okręgową Izbę Radców Prawnych.

·    Prowadzi Pani Kancelarię Radcy Prawnego, w ramach której świadczy usługi prawnicze na rzecz osób fizycznych, nieprowadzących działalności gospodarczej oraz przedsiębiorców (osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą) oraz jednostek organizacyjnych, w tym osób prawnych, dalej jako: klienci, w zakresie, w jakim działalność radcy prawnego została uregulowana w odrębnych przepisach prawa m.in. w ustawie o radcach prawnych. Pani działalność obejmuje udzielanie porad i konsultacji prawnych, sporządzanie pism procesowych i opinii prawnych, opracowywanie projektów aktów prawnych oraz reprezentowanie Klientów przed urzędami i sądami.

·    W związku ze świadczeniem usług prawniczych w ramach prowadzonej Kancelarii Radcy Prawnego zarejestrowała Pani działalność gospodarczą wpisaną do CEiDG jako działalność prawnicza – PKD 69.10.Z.

·    Jest Pani czynnym podatnikiem VAT, w konsekwencji usługi świadczone na rzecz klientów dokumentuje Pani w zależności od ich statusu, poprzez wystawienie faktury VAT albo rachunku – paragonu fiskalnego.

·    W ramach praktyki radcowskiej świadczyła Pani w poprzednich latach i świadczy w bieżącym roku 2026 oraz będzie Pani świadczyć w drugim półroczu 2026 r. nieodpłatną pomoc prawną na rzecz dwóch powiatów na zasadach określonych w ustawie o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej.

·    (…) listopada 2005 r. została Pani wylosowana przez Okręgową Izbę Radców Prawnych do świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej:

a)    w punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej prowadzonym przez Powiat A (Powiat_1) położonym w budynku Urzędu Gminy (dalej jako Punkt_1) oraz

b)    w punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej prowadzonym przez Powiat B (Powiat_2) położonym w budynku Starostwa Powiatowego (dalej jako Punkt_2).

·    W tym celu (…) grudnia 2025 r. zawarła Pani z Powiatem_1 umowę o świadczenie usług polegających na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej w przypisanym dla Powiatu_1 Punkcie_1 (dalej: Umowa_1), a (…) grudnia 2025 r. zawarła Pani z Powiatem_2 umowę zlecenie na świadczenie pomocy prawnej zgodnie z ustawą o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie oraz edukacji prawnej w przypisanym dla Powiatu_2 Punkcie_2 (dalej: Umowa_2).

·    Umowa_1 została zawarta na okres od (…) stycznia 2026 r. do (…) grudnia 2026 r.

·    Umowa_2 została zawarta w okresie od (…) lipca 2026 r. do (…) grudnia 2026 r.

W odniesieniu do Umowy_1 zawartej z Powiatem_1 wskazała Pani:

·    Zgodnie z Umową_1 o nieodpłatną pomoc prawną, działając w charakterze radcy prawnego zobowiązała się Pani do osobistego świadczenia za wynagrodzeniem należnym od Powiatu_1 nieodpłatnej pomocy prawnej w każdy wtorek tygodnia w godz. 7:30-11:30 osobom uprawnionym w Punkcie_1 prowadzonym przez Powiat_1.

·    Umowa_1 nazwana Umową o świadczenie usług polegających na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej to umowa zlecenia regulowana przepisami Kodeksu cywilnego oraz ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej.

·    Umowy_1 nie wykonuje Pani z innymi osobami, w szczególności współpracownikami.

·    W trakcie dyżurów w Punkcie_1 udziela Pani porad prawnych osobom fizycznym (w tym osobom fizycznym prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą niezatrudniającym innych osób w ciągu ostatniego roku), które wykażą, że spełniają warunki do uzyskania nieodpłatnej pomocy prawnej.

·    Wynagrodzenie określone w Umowie_1 o nieodpłatną pomoc prawną jest ustalone przez Powiat_1, na podstawie przepisów ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz stosownego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości jako wynagrodzenie stałe i ryczałtowe. Jako Zleceniobiorca nie ma Pani wpływu na wysokość wynagrodzenia należnego od Powiatu_1 ani jego negocjacji. W szczególności wynagrodzenie nie jest zależne od ilości porad udzielonych w trakcie dyżurów, które odbywa Pani w tracie miesiąca. Łączne wynagrodzenie odpowiada rzeczywistej liczbie odbytych dyżurów nieodpłatnych porad prawnych w danym miesiącu. Podstawą wypłaty wynagrodzenia jest każdy zrealizowany w danym miesiącu dyżur, przeprowadzony według harmonogramu Punktu_1 świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej zgodnie z Umową_1.

·    W wykonaniu Umowy_1, poza wynagrodzeniem, nie otrzymuje Pani dodatkowych świadczeń.

·    W umowie z Powiatem_1 jest Pani zobowiązana do świadczenia usług wyłącznie w Punkcie_1 stanowiącym odrębne pomieszczenie. Zgodnie z zapisami Umowy_1 lokal ten wyposażony jest w: stół wraz z miejscami siedzącymi, niezbędne meble biurowe zapewniające bezpieczne przechowywanie dokumentów, a ponadto lokal ma dostęp do telefonu oraz stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu zapewniające za pośrednictwem komputerowego systemu informacji prawnej (...) oraz dostęp do sieci energetycznej, telekomunikacyjnej i teleinformatycznej. Ponadto Powiat_1 wyposażył lokal w niezbędne materiały biurowe oraz drukarkę z tonerem i papierem.

·    Nie ponosi Pani gospodarczego i ekonomicznego ryzyka w związku z wykonywaniem czynności na podstawie Umowy_1 zawartej z Powiatem_1. Obsługując osoby zainteresowane pomocą prawną tworzy Pani m.in. projekty pism, których nie podpisuje własnym imieniem i nazwiskiem. Po wykonanej obsłudze pomocy prawnej jest Pani zobowiązana do wypełnienia tzw. karty pomocy „A” we wdrożonym przez Ministerstwo Sprawiedliwości systemie teleinformatycznym do obsługi punktu.

·    Do wykonywania czynności wynikających z Umowy_1 wykorzystuje Pani lokal i infrastrukturę zapewnioną przez Powiat_1. Kwestię zapewnienia infrastruktury reguluje § 5 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego z dnia 21 grudnia 2018 r. Wykorzystywanie infrastruktury i organizacji wewnętrznej Powiatu_1 powoduje, że jako zleceniobiorca nie ponosi Pani również w tym zakresie ryzyka ekonomicznego.

·    Świadcząc ww. usługi nie składa Pani oświadczeń woli w imieniu i na rzecz Powiatu_1. Świadcząc usługi objęte Umową_1 nie działa Pani jako pełnomocnik prowadzący swoją działalność gospodarczą, nie sporządza, ani nie podpisuje żadnych pism. Nie używa Pani w punkcie swoich pieczątek, szyldu, nie reprezentuje osób korzystających z darmowych porad prawnych przed sądem, nie ma Pani również żadnego wpływu na dobór klientów.

·    W Umowie_1, którą zawarła Pani z Powiatem_1 nie są zawarte postanowienia odnośnie co do Pani odpowiedzialności wobec osób trzecich. Umowa z Powiatem_1 nie zobowiązała Pani do zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób trzecich. Jednak z racji wykonywanego zawodu, obowiązkowo podlega Pani takiemu ubezpieczeniu OC. Odpowiedzialność wobec osób trzecich ponosi podmiot, z którym zawarła Pani umowę – czyli Powiat_1.

Natomiast w odniesieniu do Umowy_2 zawartej z Powiatem_2 wskazała Pani:

·    Umowa_2 nazwana umową zlecenia na świadczenie pomocy prawnej zgodnie z ustawą o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie oraz edukacji prawnej to umowa zlecenia regulowana przepisami Kodeksu cywilnego oraz ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej.

·    Umowa_2 obejmuje analogiczny stan faktyczny do przedstawionego w zakresie Umowy_1 z tym, że Punkt_2 znajduje się w innej miejscowości, a obsługę świadczyć tam Pani będzie w piątki w godz. 8:00-12:00 w Punkcie_2 w lokalu udostępnionym i wyposażonym przez Powiat_2, a tożsame co z Umowy_1 wynagrodzenie płatne będzie przez Powiat_2.

·    Umowa_2 zawiera postanowienie, że będzie Pani ponosić wyłączną odpowiedzialność wobec osób trzecich za szkody powstałe w związku ze świadczeniem przez Panią pomocy prawnej, jednakże nie ma w Umowie_2 postanowienia, że będzie ponosić Pani odpowiedzialność z tytułu prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej. Brak postanowienia o obowiązku ubezpieczenia. Ww. zapis zawarty w Umowie_2 nie stanowi o tym, że to Pani ponosi odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat podejmowanych przez Panią czynności. Odpowiedzialność za rezultat podejmowanych przez Panią czynności ponosić będzie Powiat. Nie ponosi Pani odpowiedzialności za wykonanie swoich czynności wobec osób trzecich, gdyż ponosi je zleceniodawca, zgodnie z art. 429 ustawy Kodeks cywilny.

·    Nie jest Pani podmiotem odpowiadającym za efekt wykonywanej pracy wobec osób trzecich (beneficjentów pomocy). Pani odpowiedzialność może co najwyżej wynikać z ogólnych zasad odpowiedzialności na zasadzie winy z art. 415 Kodeksu cywilnego, lecz nie jest to odpowiedzialność za rezultat wykonywanych przez Panią czynności z Umowy_1 i Umowy_2.

Ponadto podkreśliła Pani, że zakres zadań, które są wykonywane przez Panią w ramach zawartych Umów oraz zakres zadań wykonywanych przez Panią w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zdecydowanie się różnią. Wyjaśniła Pani, że w ramach Umowy_1 i Umowy_2 zakres zadań jest ściśle wymieniony w ustawie o nieodpłatnej pomocy prawnej i nie można świadczyć takich usług jakie na co dzień świadczyć swobodnie może Pani w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W ramach Umowy_1 i Umowy_2 wyłączone jest reprezentowanie stron przed sądami, organami administracji itp., wyłączona jest możliwość przygotowania pisma procesowego w zawisłej sprawie sądowej, administracyjnej – które w ramach wykonywanej działalności gospodarczej wykonuje Pani bez żadnych ograniczeń, według własnego wyboru. W odniesieniu do relacji pomiędzy Panią a Powiatem zauważyła Pani, że nie ma ona charakteru współpracy opartej na woli wyrażonej przez strony oraz równorzędności pomiędzy Panią a Powiatem. Nie ma Pani możliwości kształtowania zasad współpracy z Powiatem na takich zasadach, na jakich kształtuje zasady świadczenia usług na rzecz klientów Pani kancelarii. Z drugiej strony, Powiat zawierając Umowę_1 i Umowę_2 również nie ma swobody ustalania warunków współpracy, ale jest związany przepisami ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej.

Wskazała Pani jednoznacznie, że nie ponosi ryzyka gospodarczego i ekonomicznego rozumianego jako możliwość wystąpienia takich zdarzeń, które mają w konsekwencji negatywny wpływ na wynik prowadzonej działalności gospodarczej lub niosą ze sobą niebezpieczeństwo poniesienia straty.

Analiza okoliczności sprawy i powołanych przepisów prowadzi więc do wniosku, że świadczenie przez Panią usług z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej, zarówno na podstawie Umowy_1 zawartej przez Panią z Powiatem_1, jak i Umowy_2 zawartej przez Panią z Powiatem_2 nie mieści się w definicji działalności gospodarczej określonej w ustawie o podatku od towarów i usług.

Realizując czynności na podstawie Umów zawartych z Powiatem_1 i Powiatem_2 nie ponosi/nie będzie bowiem Pani ponosiła odpowiedzialności wobec osób trzecich za wykonywane czynności, a także ryzyka gospodarczego i ekonomicznego związanego z wykonywanymi czynnościami.

Powyższe wskazuje, że zawarcie opisanych we wniosku Umów powoduje powstanie stosunku prawnego posiadającego cechy zbliżone do stosunku pracy, w ramach którego Pani jako Zleceniobiorca związany jest ze Zleceniodawcą więzami prawnymi, co do warunków wykonywania czynności, wynagrodzenia, a także odpowiedzialności zlecającego wobec osób trzecich. Jak bowiem wskazałem wyżej warunek ten będzie także spełniony, gdy dana umowa nie przewiduje (nie wprowadza) takiej odpowiedzialności.

Wobec powyższego, w odniesieniu do świadczonych przez Panią usług z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej na zasadach opisanych we wniosku zaistniały przesłanki z art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, co oznacza, że zostały spełnione kryteria wyłączające świadczenie usług objętych zawartą przez Panią Umową_1 i Umową_2 z czynności podlegających ustawie.

Zatem świadczenie przez Panią, w okolicznościach przedstawionych we wniosku, opisanych usług nieodpłatnej pomocy prawnej w ramach Umowy_1 i Umowy_2, nie stanowi wykonywanej samodzielnie działalności gospodarczej i w efekcie nie jest/nie będzie Pani z tego tytułu podatnikiem podatku od towarów i usług, a wykonywane czynności nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem.

Podsumowanie

Udzielanie przez Panią nieodpłatnej pomocy prawnej w ramach Umowy_1 i Umowy_2 na zasadach przedstawionych we wniosku nie stanowi świadczenia usług w ramach prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej, a tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Tym samym Pani stanowisko w zakresie pytania nr 1 oceniłem jako prawidłowe.

Pani wątpliwości dotyczą także ustalenia, czy w odniesieniu do świadczonych przez Panią usług nieodpłatnej pomocy prawnej w ramach Umowy_1 i Umowy_2 powinna Pani wystawić faktury, czy też powinna Pani wystawić notę księgową.

W odniesieniu do Pani wątpliwości wskazuję, że zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy:

Przepis art. 106e ust. 1 ustawy zawiera katalog obligatoryjnych danych, które powinna zawierać faktura.

Stosownie do art. 106i ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy:

W świetle przepisów dotyczących podatku od towarów i usług faktury są dokumentami potwierdzającymi rzeczywiste transakcje gospodarcze dokonywane przez podatnika. Faktura pełni szczególną rolę dowodową w prawidłowym wymiarze podatku VAT, dlatego też niezwykle istotne jest prawidłowe oznaczenie wszystkich elementów faktury.

Faktura jest dokumentem potwierdzającym zaistnienie zdarzenia gospodarczego (potwierdzeniem nabycia określonych towarów i usług lub też otrzymania zaliczki). Wystawienie faktury należy rozumieć jako sporządzenie ww. dokumentu oraz jego przekazanie innemu podmiotowi (nabywcy), a przez to wprowadzenie faktury do obrotu prawnego.

Faktura jest dokumentem sformalizowanym (potwierdzającym zaistnienie określonego zdarzenia gospodarczego), który powinien spełniać szereg wymogów przewidzianych przepisami prawa.

Ponadto wskazać należy, że z powyższych przepisów wynika, że faktura dokumentuje dokonanie sprzedaży, przez którą rozumie się odpłatne wydanie towaru lub odpłatne świadczenie usług, czyli czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Podatnik wykonujący czynności w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, wystawia fakturę w przypadku sprzedaży towaru lub usługi.

Fakturę wystawia się tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi. Zatem podatnik nie może z tytułu wykonania czynności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wystawić faktury.

Natomiast zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622):

Zatem obowiązek wystawienia rachunku ma zastosowanie w ograniczonym zakresie, tj. w przypadkach, gdy z ustawy nie wynika obowiązek wystawienia faktury.

Jak wskazałem powyżej, wykonywane przez Panią usługi nieodpłatnej pomocy prawnej w ramach Umowy_1 i Umowy_2, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W konsekwencji brak jest podstaw do wystawienia faktur w celu udokumentowania ww. czynności, bowiem faktury są dowodem dokumentującym wykonanie czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Należy zatem stwierdzić, że dopuszczalne jest dokumentowanie takich transakcji dokumentem rozliczeniowym np. notą księgową. Nota księgowa nie jest dokumentem przewidzianym przez przepisy o podatku VAT i jako taka nie jest objęta regulacją tych przepisów, brak jest jednakże przeciwwskazań na gruncie przepisów dotyczących podatku od towarów i usług dla takiego sposobu dokumentowania.

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz przepisy wykonawcze wydane na podstawie jej upoważnienia w żadnym zakresie nie regulują kwestii wystawiania not księgowych. Brak jest jednakże przeciwwskazań na gruncie ww. przepisów dla takiego sposobu udokumentowania.

Podsumowanie

Ponieważ wykonywane przez Panią usługi w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej w ramach Umowy_1 i Umowy_2 nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, to otrzymane przez Panią wynagrodzenie może być udokumentowane na podstawie innych dokumentów księgowych niebędących fakturą, w tym not księgowych.

Tym samym Pani stanowisko w zakresie pytania nr 2 oceniłem jako prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

·           stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia;

·           zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone. Dotyczy to kwestii kwalifikacji na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych otrzymanego przez Panią wynagrodzenia w ramach Umowy_1 i Umowy_2.

Wskazuję, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Ta interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Ponadto zauważam, że przedstawiając własne stanowisko wskazała Pani na „art. 13 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (…)”. Mając jednak na uwadze zakres i przedmiot Pani wniosku, a także treść powołanego przez Panią przepisu uznałem to za oczywistą omyłkę pisarską i przyjąłem, że powinien to być art. 13 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·    w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·    w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.