0112-KDIL1-1.4012.260.2026.1.EK
Opodatkowanie sprzedaży energii, zastosowanie zwolnienia z art. 113, prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
18 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 16 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie:
· opodatkowania podatkiem VAT sprzedaży energii elektrycznej wytworzonej z instalacji fotowoltaicznej (pytanie oznaczone we wniosku nr 1);
· korzystania ze zwolnienia określonego w art. 113 ust. 1 ustawy w związku ze sprzedażą energii elektrycznej wytworzonej z instalacji fotowoltaicznej (pytanie oznaczone we wniosku nr 2);
· braku prawa do odliczenia VAT naliczonego od zakupu instalacji fotowoltaicznej w związku z jej wykorzystywaniem do czynności nieopodatkowanych VAT (działalność statutowa) oraz do czynności zwolnionych z VAT – w sytuacji sprzedaży energii elektrycznej do kwoty 240 000 zł (pytanie oznaczone we wniosku nr 3);
· prawa do odliczenia VAT naliczonego od zakupu instalacji fotowoltaicznej w sytuacji utraty prawa do zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy, i rejestracji Fundacji jako podatnika VAT czynnego (pytanie oznaczone we wniosku nr 4).
Uzupełnili go Państwo pismem z 12 maja 2026 r. (wpływ 12 maja 2026 r.).
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Fundacja (dalej: lub Wnioskodawca) na dzień złożenia wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji indywidualnej jest zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Wnioskodawca nie jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny.
Fundacja powstała po to, by jednoczyć społeczeństwo, wspierać w rozwoju osobistym i duchowym oraz szerzyć wiedzę w istotnych tematach. Działalność Fundacji skierowana jest do szerokiego grona odbiorców: dzieci, młodzieży, dorosłych, seniorów i całych rodzin.
Celem statutowym Fundacji jest rozwijanie i propagowanie inicjatyw, postaw, działań i wydarzeń sprzyjających rozwojowi społecznemu, jednoczeniu ludności, szerzeniu wiedzy oraz poprawie jakości życia, w szczególności w zakresie:
1. Organizowania i wspierania działań na rzecz rozwoju edukacji, kultury, sztuki, kultury fizycznej i sportu.
2. Prowadzenia edukacji ekologicznej, która przyczyni się do ochrony przyrody, co może mieć wpływ na jakość życia przyszłych pokoleń.
3. Szerzenia wiedzy i informacji o zwierzętach i roślinności występującej w Polsce, tak aby wzrastało poszanowanie dla rodzimej natury.
4. Realizacji działań informacyjno-edukacyjnych związanych z tematyką różnorodności biologicznej i zielonej infrastruktury, w tym zachęcanie do dbania o te aspekty.
5. Propagowania wychowania uwzględniającego przekazywanie wartości związanych z otaczającym nas środowiskiem naturalnym.
6. Wsparcia w kształtowaniu własnego rozwoju osobowego i umocnieniu samodzielności życiowej – autokreacja.
7. Wielowymiarowych działań wzmacniających budowania więzi interpersonalnych.
8. Przeciwdziałaniu zjawiskom wykluczenia społecznego.
9. Towarzyszenia w rozwoju duchowym.
10. Ochrony zdrowia i promocji zrównoważonego stylu życia.
11. Podtrzymywania tradycji narodowej, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej.
12. Organizacji i promocji wolontariatu, działalności charytatywnej oraz dobroczynności.
13. Działalności na rzecz dzieci i młodzieży, w tym wypoczynku dzieci i młodzieży.
14. Działalności na rzecz rodziny, macierzyństwa, rodzicielstwa, upowszechniania i ochrony praw dziecka.
Fundacja zgodnie z treścią statutu, a także zgodnie z aktualnym stanem faktycznym, prowadzi nieodpłatną działalność pożytku publicznego o charakterze edukacyjnym. Z uwagi na to nie jest podatnikiem VAT, a w szczególności:
a) nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy VAT;
b) nie wykonuje żadnych czynności opodatkowanych w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy VAT.
Fundacja złożyła wniosek o dofinansowanie w ramach Programu Regionalnego Fundusze Europejskie na lata 2021-2027 (dalej: Dofinansowanie lub Projekt UE). Tytuł projektu: „(…)” (dalej: Pałac lub Obiekt).
Celem dofinansowania ma być pozyskanie środków na modernizację pałacu, w którym Fundacja będzie prowadziła nieodpłatną działalność statutową.
Zgodnie z opisem przedmiotu projektu UE głównym celem ma być zachowanie i modernizacja obiektu dziedzictwa kulturowego, jakim jest zabytkowy pałac oraz jego adaptacji na cele kulturalne. Realizacja prac umożliwi wdrożenie kompleksowej oferty kulturowo-edukacyjnej o zróżnicowanej formie i tematyce, dedykowanej szerokiemu gronu odbiorców, w tym osobom zagrożonym wykluczeniem i ze szczególnymi potrzebami.
Prace modernizacyjno-renowacyjne mają polegać w szczególności na:
· przeprowadzeniu robót budowlanych przy XIX-wiecznym zabytkowym pałacu;
· zagospodarowaniu otoczenia pałacu;
· zakupie wyposażenia niezbędnego do funkcjonowania obiektu i świadczenia oferty kulturalno-edukacyjnej;
· podniesieniu kompetencji kadr kultury zaangażowanych w inwestycję;
· promowaniu oferty kulturalnej i innowacji społecznych.
Całkowita wartość projektu wynosi (…) zł, w tym:
· wartość dofinansowania, o którą ubiega się Fundacja – (…) zł;
· wkład własny Wnioskodawcy – (…) zł.
Jednym z etapów prac budowlanych dotyczących obiektu ma być zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej w postaci paneli fotowoltaicznych – (...) szt. o łącznej mocy około (...) kWp (dalej: Instalacja fotowoltaiczna lub Fotowoltaika lub Instalacja).
Fotowoltaika będzie tzw. małą instalacją OZE w rozumieniu art. 2 pkt 18 ustawy o odnawialnych źródłach energii:
18) mała instalacja – instalację odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 50 kW i nie większej niż 1 MW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu większej niż 150 kW i mniejszej niż 3 MW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest większa niż 50 kW i nie większa niż 1 MW.
Fotowoltaika ma być wykorzystywana przez Fundację na potrzeby dostarczenia energii elektrycznej do budynku pałacu, w którym będzie prowadzona nieodpłatna działalność statutowa, tj. działalność pozostająca poza zakresem opodatkowania VAT.
Montaż instalacji ma na celu zapewnienie ekologicznego źródła energii dla budynku pałacu i obniżenie bieżących kosztów jego użytkowania związanych z zakupem energii. Celem montażu instalacji fotowoltaicznej w pałacu jest głównie wykorzystywanie jej na cele statutowe Wnioskodawcy – tj. prowadzenie nieodpłatnej edukacyjnej działalności pożytku publicznego.
Fundacja przewiduje, że instalacja fotowoltaiczna będzie produkować więcej energii niż wynosi jej własne zapotrzebowanie, tj. na potrzeby dostarczenia energii do budynku pałacu. Wobec tego nadwyżkę wyprodukowanej energii elektrycznej Wnioskodawca planuje sprzedawać.
Sprzedaż będzie odbywała się w systemie rozliczeń dla prosumentów w formie net-bilingu – wyprodukowana przez instalację fotowoltaiczną energia elektryczna będzie wprowadzana do sieci, przeliczana według ceny rynkowej i zapisywana jako depozyt na koncie prosumenckim wykorzystywanym do pokrycia wartości energii pobieranej z sieci.
Za dostarczenie nadwyżki energii produkowanej przez małą instalację OZE Fundacja będzie otrzymywała zapłatę.
Dotychczas Fundacja prowadziła wyłącznie nieodpłatną działalność pożytku publicznego o charakterze edukacyjnym, w związku z czym nie podejmowała żadnych czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy VAT.
W szczególności Wnioskodawca nie dokonywał:
· odpłatnej dostawy towarów ani odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju;
· eksportu ani importu towarów;
· wewnątrzwspólnotowego nabycia ani wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów.
W konsekwencji w odniesieniu do statutowej działalności Fundacji nie powstał obowiązek podatkowy w VAT.
Z uwagi na planowane generowanie nadwyżki energii elektrycznej, potencjalną czynnością opodatkowaną VAT, jaka może wystąpić w przyszłości, będzie sprzedaż nadwyżek tej energii wytworzonej z instalacji fotowoltaicznej.
Fundacja do momentu przekroczenia limitu 240 000 zł wartości sprzedaży planuje korzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT, o którym mowa w art. 113 ustawy VAT. Po przekroczeniu tego limitu Fundacja dokona rejestracji jako podatnik VAT czynny. Jednocześnie Fundacja nie jest w stanie przewidzieć, kiedy ewentualne przekroczenie limitu nastąpi.
Podkreślenia wymaga, że poza ewentualną sprzedażą nadwyżki energii elektrycznej Fundacja nie wykonuje i nie będzie wykonywała żadnych innych czynności opodatkowanych VAT na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy VAT. Jej podstawowa działalność statutowa pozostaje działalnością nieodpłatną i niekomercyjną, co przesądza, że w pozostałym zakresie Fundacja nie działa jako podatnik VAT.
Uzupełnienie opisu sprawy
1. Fundacja będzie w stanie wyodrębnić wydatki na zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej od pozostałych prac modernizacyjno-renowacyjnych pałacu. Dokumenty zakupowe (faktury) będą bowiem odrębnie dokumentowały zakup paneli fotowoltaicznych i ich montaż oraz odrębnie pozostałe prace budowlane dotyczące pałacu i finansowane z otrzymanego dofinansowania.
2. Wydatki na zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej będą udokumentowane fakturami.
3. Fundacja nie będzie miała możliwości przypisania bezpośrednio i w całości wydatków na zakup fotowoltaiki do działalności gospodarczej i do działalności pozostałej, z uwagi na używanie tej instalacji do obu typów działalności.
Pytania
1. Czy sprzedaż nadwyżki energii elektrycznej produkowanej przez Fundację z fotowoltaiki będzie, co do zasady, czynnością opodatkowaną VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT?
2. Czy do kwoty sprzedaży energii elektrycznej 240 000 zł rocznie Fundacja może korzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT z art. 113 ust. 1 ustawy, a tym samym sprzedaż taka nie będzie opodatkowana VAT?
3. Czy w związku z wykorzystywaniem przez Fundację fotowoltaiki w części do czynności nieopodatkowanych VAT (działalność statutowa) oraz do czynności zwolnionych podmiotowo z VAT (sprzedaż energii do kwoty 240 tys. zł rocznie), Fundacja nie będzie miała prawa do odliczenia VAT naliczonego od zakupu instalacji fotowoltaicznej na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy VAT?
4. Czy po przekroczeniu kwoty sprzedaży energii elektrycznej 240 tys. zł i rejestracji Fundacji na podatnika VAT czynnego, Wnioskodawca nabędzie prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od zakupu fotowoltaiki na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy VAT – jednak wyłącznie w części wykorzystywanej do czynności opodatkowanych VAT (sprzedaży energii), tj. z zastosowaniem proporcji odliczenia VAT według zasad określonych w art. 86 ust. 2a i nast. ustawy VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
1. Sprzedaż nadwyżki energii elektrycznej produkowanej przez Fundację z fotowoltaiki będzie co do zasady czynnością opodatkowaną VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT.
2. Do kwoty sprzedaży energii elektrycznej 240 000 zł rocznie Fundacja może korzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT z art. 113 ust. 1 ustawy, a tym samym sprzedaż taka nie będzie opodatkowana VAT.
3. W związku z wykorzystywaniem przez Fundację fotowoltaiki w części do czynności nieopodatkowanych VAT (działalność statutowa) oraz do czynności zwolnionych podmiotowo z VAT (sprzedaż energii do kwoty 240 tys. zł rocznie), Fundacja nie będzie miała prawa do odliczenia VAT naliczonego od zakupu instalacji fotowoltaicznej na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy VAT.
4. Po przekroczeniu kwoty sprzedaży energii elektrycznej 240 tys. zł i rejestracji Fundacji na podatnika VAT czynnego, Wnioskodawca nabędzie prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od zakupu fotowoltaiki na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy VAT – jednak wyłącznie w części wykorzystywanej do czynności opodatkowanych VAT (sprzedaży energii), tj. z zastosowaniem proporcji odliczenia VAT według zasad określonych w art. 86 ust. 2a i nast. ustawy VAT.
Uzasadnienie stanowiska
1. Opodatkowanie VAT sprzedaży energii elektrycznej.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów oraz odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W świetle art. 2 pkt 6 ustawy VAT przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Powyższe oznacza, że energia elektryczna stanowi towar w rozumieniu przepisów ustawy VAT.
Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy VAT przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, a także eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy VAT przez dostawę towaru rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.
Odpłatna sprzedaż energii elektrycznej – jako towaru – spełnia zatem definicję dostawy towarów podlegającej opodatkowaniu VAT.
W konsekwencji, co do zasady, odpłatna sprzedaż energii elektrycznej stanowi odpłatną dostawę towarów w rozumieniu przepisów VAT, a tym samym podlega opodatkowaniu tym podatkiem.
Jak zostało wskazane w zdarzeniu przyszłym, w ramach małej instalacji OZE Fundacja będzie produkowała i zużywała energię na własne potrzeby – zasilenie w prąd pałacu, w którym będzie prowadzona działalność statutowa pozostająca poza zakresem VAT. Z kolei nadwyżkę energii będzie sprzedawała – za tę sprzedaż bez względu na wybrany w przyszłości system sprzedaży, będzie otrzymywała zapłatę.
Z uwagi na powyższe, na gruncie ustawy VAT sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, w ocenie Fundacji, co do zasady podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów.
Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w:
· wyroku TSUE z 20 czerwca 2013 r. sygn. akt C-219/12, gdzie Sąd uznał, że:
„Artykuł 4 ust. 1 i 2 szóstej dyrektywy 77/388 w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych, należy interpretować w ten sposób, że eksploatacja zainstalowanego na służącym prywatnym celom domu mieszkalnym lub obok niego modułu fotowoltaicznego, skonstruowanego w ten sposób, że po pierwsze ilość wytworzonej energii elektrycznej jest zawsze niższa od ilości energii elektrycznej ogółem zużytej przez użytkownika modułu do celów prywatnych, a po drugie energia ta jest dostarczana do sieci za wynagrodzeniem o charakterze stałym, stanowi „działalność gospodarczą” w rozumieniu tych przepisów”.
· piśmie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 30 grudnia 2025 r. nr 0111-KDIB3-2.4012.837.2025.1.KK, gdzie organ uznał, że:
„(...) sprzedaż energii elektrycznej wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznej, o której mowa we wniosku należy rozpatrywać więc jako działalność gospodarczą w kontekście art. 15 ust. 2 ustawy, a Państwa należy uznać za podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, gdyż w tym przypadku nie występuje wyłączenie jednostki samorządu terytorialnego z grona podatników na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy – będą bowiem Państwo dokonywać dostawy energii elektrycznej wytworzonej w ww. instalacji nie jako organ władzy publicznej, lecz na podstawie stosownej umowy”.
2. Zwolnienie podmiotowe z VAT do limitu sprzedaży.
Zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy VAT:
Zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, u którego wartość sprzedaży, z wyłączeniem podatku, nie przekroczyła w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym kwoty 240 000 zł.
W myśl art. 113 ust. 2 pkt 2 ustawy VAT do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1, nie wlicza się m.in.:
2) odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, z wyjątkiem:
a) transakcji związanych z nieruchomościami,
b) usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41,
c) usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych
- jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych.
Zgodnie z art. 113 ust. 5 ustawy VAT:
Jeżeli wartość sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie ust. 1 przekroczy kwotę, o której mowa w ust. 1, zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę.
Art. 113 ust. 13 wymienia katalog dostawy i świadczenia usług, które wykluczają prawo do zwolnienia podmiotowego w podatku VAT.
W świetle art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. b) ustawy VAT:
Zwolnień o którym mowa w ust. 1 i 9, nie stosuje się do podatników:
1) dokonujących dostaw:
(…);
b) towarów opodatkowanym podatkiem akcyzowym, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, z wyjątkiem:
– energii elektrycznej (CN 2716 00 00) (...).
Biorąc pod uwagę powyższe przepisy, należy wskazać, że – co do zasady – podatnik, który nie przekroczył limitu sprzedaży określonego w art. 113 ust. 1 i ust. 9 ustawy VAT, ma prawo korzystać ze zwolnienia podmiotowego do momentu przekroczenia tej kwoty. W przypadku przekroczenia wskazanego limitu w związku z wykonywaniem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, podatnik jest zobowiązany do dokonania rejestracji na podatnika VAT.
Na mocy zacytowanych powyżej przepisów sprzedaż energii elektrycznej – mimo, iż jest czynnością opodatkowaną VAT – nie pozbawia podatnika prawa do korzystania ze zwolnienia podmiotowego, pod warunkiem spełnienia pozostałych przesłanek określonych w ustawie.
Z uwagi na powyższe Wnioskodawcy przysługuje prawo do korzystania ze zwolnienia podmiotowego z VAT w zakresie sprzedaży nadwyżek energii do momentu osiągnięcia rocznego limitu sprzedaży w wysokości 240 000 zł.
Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie m.in. w piśmie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 10 października 2024 r. nr 0113-KDIPT1-1.4012.631.2024.1.AKA, w którym organ uznał, że:
„Z ww. art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. b tiret pierwsze ustawy wynika, że sprzedaż energii elektrycznej nie wyłącza podatnika z możliwości skorzystania ze zwolnienia podmiotowego od podatku.
Tym samym, w myśl ww. art. 113 ust. 1 i ust. 9 ustawy, może Pani korzystać także ze zwolnienia od podatku w związku z wprowadzaniem do sieci wyprodukowanej energii elektrycznej, do momentu odpowiednio przekroczenia w proporcji do okresu prowadzonej sprzedaży/w roku podatkowym kwoty 200 000 zł.
Natomiast w przypadku, gdy dokonywana przez Panią wartość sprzedaży w związku z wprowadzaniem do sieci wyprodukowanej energii elektrycznej przekroczy kwotę wskazaną w art. 113 ust. 1 ustawy, tj. 200 000 zł, lub wykona Pani jakąkolwiek inną czynność, o której mowa w art. 113 ust. 13 ustawy – poza wymienionymi wyżej wyłączeniami – to utraci Pani prawo do zwolnienia od podatku. W tej sytuacji, w związku z przekroczeniem ww. kwoty ma Pani obowiązek dokonać zgłoszenia rejestracyjnego jako podatnik VAT czynny”.
3. Prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy VAT:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi:
1) suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru, lub wykonaniem usługi;
(…).
W myśl art. 88 ust. 4 ustawy VAT, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków określonych w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Z powyższych przepisów wynika, że prawo do odliczenia podatku naliczonego powstaje wyłącznie wtedy, gdy spełnione są łącznie dwa warunki:
1) nabyte towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli takich, których następstwem jest powstanie podatku należnego oraz
2) odliczenia dokonuje podmiot będący czynnym podatnikiem VAT, tj. zarejestrowany zgodnie z art. 96 ustawy VAT.
Prawo do odliczenia nie przysługuje zatem w sytuacji, gdy towary i usługi są wykorzystywane do czynności zwolnionych z VAT lub niepodlegających opodatkowaniu. W szczególności brak prawa do odliczenia występuje wtedy, gdy zakupy służą działalności nieodpłatnej, statutowej, która nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ustawy VAT.
Podkreślenia wymaga, że skorzystanie z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy podmiot spełnia przesłanki pozwalające uznać go – w odniesieniu do danej czynności – za podatnika VAT działającego w ramach opodatkowanej działalności gospodarczej.
Z uwagi na realizację przez Fundację wyłącznie nieodpłatnej działalności pożytku publicznego edukacyjnej oraz prawo do korzystania ze zwolnienia podmiotowego w zakresie sprzedaży energii elektrycznej do momentu przekroczenia limitu sprzedaży w wysokości 240 000 zł, Wnioskodawcy nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu zakupu instalacji fotowoltaicznej.
Prawo to powstanie dopiero po przekroczeniu wskazanego limitu sprzedaży i jednoczesnej utracie prawa do zwolnienia podmiotowego z VAT przez Wnioskodawcę.
Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie m.in. w:
· piśmie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 6 marca 2024 r. nr 0114-KDIP1-3.4012.53.2024.2.KP, gdzie organ uznał, że:
„Odnosząc się do Pana wątpliwości, wskazać należy, że ustawa o podatku od towarów i usług nie pozbawia podatnika prawa do dokonania odliczenia podatku VAT od zakupów poczynionych przed rejestracją, o ile występują przesłanki, że zakupione towary i usługi będą wykorzystywane do bieżących (lub przyszłych) czynności opodatkowanych (oraz ewentualnie spełniać inne warunki określone w przepisach ustawy). Niemniej ustawodawca narzucił podatnikom obowiązek rejestracji jako podatnik VAT czynny, a zatem podatnik nabywa prawo do odliczenia podatku naliczonego w momencie powstania obowiązku podatkowego i otrzymania faktury, lecz aby uprawnienie to zrealizować musi posiadać status podatnika VAT czynnego w momencie realizacji uprawnienia”.
· piśmie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 31 października 2025 r. nr 0112-KDIL1-1.4012.750.2025.1.MG, gdzie organ uznał, że:
„Natomiast w odniesieniu do wydatków, które będą Państwo ponosić na montaż instalacji fotowoltaicznej – jak wskazano powyżej – wydatki te, wbrew Państwa twierdzeniu, będą wykorzystywane częściowo do czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Tak więc będą wykorzystywane zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej (czynności opodatkowanych podatkiem VAT), jak i z działalności innej niż działalność gospodarcza (czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT).
Tym samym w przypadku, gdy nie będą mieli Państwo możliwości przypisania ponoszonych wydatków na realizację projektu odnoszących się do wykonania instalacji fotowoltaicznej w całości do działalności gospodarczej, to będzie przysługiwać Państwu, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w takim zakresie w jakim wydatki te są związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług z uwzględnieniem zasad określonych w art. 86 ust. 2a i następne ustawy oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników”.
4. Prawo do odliczenia podatku VAT według limitu proporcji.
Jak już zostało wskazane w uzasadnieniu stanowiska Wnioskodawcy na pytanie nr 3, prawo do odliczenia podatku naliczonego powstaje wyłącznie wtedy, gdy spełnione są łącznie dwa warunki:
1) nabyte towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli takich, których następstwem jest powstanie podatku należnego oraz
2) odliczenia dokonuje podmiot będący czynnym podatnikiem VAT, tj. zarejestrowany zgodnie z art. 96 ustawy VAT.
W ocenie Wnioskodawcy, po przekroczeniu kwoty sprzedaży energii elektrycznej 240 tys. zł, Fundacja będzie musiała zarejestrować się jako podatnik VAT czynny i tym samym sprzedaż nadwyżki energii elektrycznej będzie podlegała opodatkowaniu VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT.
Z uwagi na powyższe fotowoltaika w części będzie wykorzystywana na potrzeby działalności statutowej Fundacji (pozostającej poza zakresem VAT) oraz na potrzeby czynności opodatkowanych VAT (sprzedaż energii opodatkowanej VAT). Dodatkowo Fundacja spełni warunek formalny odliczenia VAT – tj. dokonanie rejestracji na podatnika VAT czynnego poprzez zgłoszenie odpowiedniego formularza VAT-R.
Z uwagi na powyższe Wnioskodawca nabędzie prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od zakupu fotowoltaiki na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy VAT. Nie ma przy tym znaczenia, że instalacja była nabywana w czasie, kiedy Fundacja była podatnikiem niezarejestrowanym na VAT z uwagi na działalność statutową i prawo do zwolnienia z VAT podmiotowego w zakresie sprzedaży energii do limitu 240 tys. zł.
Jednak ze względu na fakt, że fotowoltaika będzie wykorzystywana do czynności innych niż działalność gospodarcza (działalność statutowa) oraz do działalności gospodarczej (sprzedaż energii elektrycznej opodatkowana VAT), prawo do odliczenia VAT będzie przysługiwało Wnioskodawcy wyłącznie w części wykorzystywanej do czynności opodatkowanych VAT (sprzedaży energii), tj. z zastosowaniem proporcji odliczenia VAT według zasad określonych w art. 86 ust. 2a i nast. ustawy VAT.
Zgodnie z art. 86 ust. 2a ustawy VAT:
W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.
Podkreślić należy, że Fundacja nie będzie miała możliwości przypisania bezpośrednio i w całości wydatków na zakup Fotowoltaiki do działalności gospodarczej i do działalności pozostałej z uwagi na używanie tej Instalacji do obu typów działalności.
Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w:
· piśmie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 17 lutego 2025 r. nr 0112-KDIL1-3.4012.919.2025.1.ŁW, w której organ uznał, że:
„Ponadto, jak wynika z okoliczności sprawy, nie mają Państwo możliwości przyporządkowania kwoty poniesionych wydatków związanych z realizacją ww. inwestycji do poszczególnych rodzajów czynności, tj. opodatkowanych podatkiem VAT i niepodlegających opodatkowaniu, zatem są Państwo zobowiązani do obliczenia podatku naliczonego przypisanego do działalności gospodarczej zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 86 ust. 2a i następne ustawy, z uwzględnieniem § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r., określonego dla danej jednostki budżetowej.
(...) Należy wskazać, że jeżeli wyliczony przez Państwa prewspółczynnik na podstawie art. 86 ust. 2a i następne ustawy oraz § 3 ust. 3 rozporządzenia nie przekroczy 2% i uznają Państwo, że prewspółczynnik wynosi 0%, mają Państwo prawo zrezygnować z prawa do odliczenia podatku naliczonego dotyczącego wydatków poniesionych na inwestycję”.
· piśmie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 30 grudnia 2025 r. nr 0111-KDIB3-2.4012.837.2025.1.KK, w której organ uznał, że:
„Natomiast w odniesieniu do wydatków, które będą Państwo ponosić w związku z nabyciem i montażem instalacji fotowoltaicznej - jak wskazano powyżej - wydatki te, będą wykorzystywane częściowo do czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Tak więc będą wykorzystywane zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej (czynności opodatkowanych podatkiem VAT), jak i działalności innej niż działalność gospodarcza (czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT).
Tym samym w przypadku, gdy nie będą mieli Państwo możliwości przypisania ponoszonych wydatków na realizację projektu związanych z nabyciem i montażem instalacji fotowoltaicznej w całości do działalności gospodarczej, to będzie Państwu przysługiwać - na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy - prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w takim zakresie, w jakim wydatki te są związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, z uwzględnieniem zasad określonych w art. 86 ust. 2a i następne ustawy oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników. Prawo to będzie Państwu przysługiwało pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy”.
Mając na uwadze powyższe Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie ww. stanowiska.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (…) podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Według art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Z kolei w rozumieniu art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Natomiast w świetle art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Jednocześnie wskazać należy, iż nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów czy świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza” na potrzeby podatku od towarów i usług zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.
W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Według art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Treść powyższych przepisów znajduje odzwierciedlenie w art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – (Dz. Urz. UE. L. Nr 347 z 11 grudnia 2006 s. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE Rady”, zgodnie z którym:
„Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.
„Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
Ustawa definiuje więc podatnika jako każdy podmiot, niezależnie od jego formy organizacyjno-prawnej, który samodzielnie prowadzi działalność gospodarczą, bez względu na cel oraz rezultat takiej działalności. Powyższa definicja ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem podatnika tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że:
· Są Państwo Fundacją, której celem statutowym jest rozwijanie i propagowanie inicjatyw, postaw, działań i wydarzeń sprzyjających rozwojowi społecznemu, jednoczeniu ludności, szerzeniu wiedzy oraz poprawie jakości życia.
· Prowadzą Państwo nieodpłatną działalność pożytku publicznego o charakterze edukacyjnym.
· Nie są Państwo zarejestrowani jako podatnik VAT czynny.
· Złożyli Państwo wniosek o dofinansowanie w ramach Programu Regionalnego Fundusze Europejskie na lata 2021-2027. Tytuł projektu: „(…)”. Celem dofinansowania ma być pozyskanie środków na modernizację pałacu, w którym Fundacja będzie prowadziła nieodpłatną działalność statutową.
· Jednym z etapów prac budowlanych dotyczących obiektu ma być zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej w postaci paneli fotowoltaicznych – (...) szt. o łącznej mocy około (...) kWp. Fotowoltaika będzie tzw. małą instalacją OZE w rozumieniu art. 2 pkt 18 ustawy o odnawialnych źródłach energii.
· Fotowoltaika ma być wykorzystywana przez Fundację na potrzeby dostarczenia energii elektrycznej do budynku pałacu, w którym będzie prowadzona nieodpłatna działalność statutowa, tj. działalność pozostająca poza zakresem opodatkowania VAT.
Zasady i warunki wykonywania działalności w zakresie wytwarzania m.in. energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii określa ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 68), zwanej dalej także „ustawą o OZE”.
Zgodnie z art. 2 pkt 27a ustawy o OZE:
Przez prosumenta energii odnawialnej należy rozumieć odbiorcę końcowego wytwarzającego energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikroinstalacji, pod warunkiem że w przypadku odbiorcy końcowego niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym, nie stanowi to przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej określonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1799 ).
Stosownie do art. 2 pkt 27c ustawy o OZE:
Przez prosumenta zbiorowego energii odnawialnej należy rozumieć odbiorcę końcowego wytwarzającego energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikroinstalacji lub małej instalacji przyłączonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej za pośrednictwem wewnętrznej instalacji elektrycznej budynku wielolokalowego, w której znajduje się punkt poboru energii elektrycznej tego odbiorcy, pod warunkiem że w przypadku odbiorcy końcowego niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym wytwarzanie to nie stanowi przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej określonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej.
Z kolei w świetle art. 2 pkt 39 ustawy o OZE:
Przez wytwórcę należy rozumieć podmiot, który ma siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wytwarzający energię elektryczną lub ciepło z odnawialnych źródeł energii lub wytwarzający biogaz lub biogaz rolniczy, lub biometan, lub wodór odnawialny w instalacjach odnawialnego źródła energii znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub w wyłącznej strefie ekonomicznej.
Jak stanowi art. 2 pkt 13 ustawy o OZE:
Przez instalację odnawialnego źródła energii należy rozumieć instalację stanowiącą wyodrębniony zespół:
a) urządzeń służących do wytwarzania energii elektrycznej lub ciepła lub chłodu opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia elektryczna lub ciepło lub chłód są wytwarzane z odnawialnych źródeł energii, lub
b) obiektów budowlanych i urządzeń, stanowiących całość techniczno-użytkową służącą do wytwarzania biogazu, biogazu rolniczego, biometanu lub wodoru odnawialnego
- a także połączony z tym zespołem magazyn energii elektrycznej, magazyn biogazu lub instalacja magazynowa w rozumieniu art. 3 pkt 10a ustawy – Prawo energetyczne wykorzystywana do magazynowania biogazu rolniczego, biometanu lub wodoru odnawialnego.
Według art. 2 pkt 18 ustawy o OZE:
Przez małą instalację należy rozumieć instalację odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 50 kW i nie większej niż 1 MW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu większej niż 150 kW i mniejszej niż 3 MW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest większa niż 50 kW i nie większa niż 1 MW.
Stosownie natomiast do treści art. 2 pkt 19 ustawy o OZE:
Przez mikroinstalację należy rozumieć instalację odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest nie większa niż 50 kW.
Jak wynika z okoliczności sprawy przewidują Państwo, że instalacja fotowoltaiczna będzie produkować więcej energii niż wynosi jej własne zapotrzebowanie, tj. na potrzeby dostarczenia energii do budynku pałacu. Wobec tego nadwyżkę wyprodukowanej energii elektrycznej planują Państwo sprzedawać. Sprzedaż będzie odbywała się w systemie rozliczeń dla prosumentów w formie net-bilingu – wyprodukowana przez instalację fotowoltaiczną energia elektryczna będzie wprowadzana do sieci, przeliczana według ceny rynkowej i zapisywana jako depozyt na koncie prosumenckim wykorzystywanym do pokrycia wartości energii pobieranej z sieci. Za dostarczenie nadwyżki energii produkowanej przez małą instalację OZE Fundacja będzie otrzymywała zapłatę.
Zgodnie z art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE:
Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a , dokonuje rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od 1 lipca 2022 r. przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, wytwarzającego energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii, której przyłączenie do sieci elektroenergetycznej i wprowadzenie z niej energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej po raz pierwszy nastąpiło po 31 marca 2022 r., z wyłączeniem mikroinstalacji przyłączonych do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej zgodnie z art. 4d ust. 2-11 , wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne.
Na mocy przepisu art. 4b ust. 2 ustawy o OZE:
W przypadku prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, który po raz pierwszy wytworzył energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od dnia 1 lipca 2024 r., wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 , jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi sumę następujących iloczynów wyznaczonych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania (t) w tym miesiącu:
1) ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartość ujemną;
2) rynkowej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4, przy czym jeżeli wartość tej ceny jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t), to w celu wyznaczania wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie t przez prosumenta energii odnawialnej niebędącego równocześnie prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej przyjmuje się cenę równą zero, z zastrzeżeniem ust. 17 i 18.
W myśl art. 4c ust. 1-10 ustawy o OZE:
1. Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w celu prowadzenia rozliczeń, o których mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, prowadzi konto dla prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, zwane dalej "kontem prosumenta", na którym ewidencjonuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej, o których mowa w art. 4 ust. 1a, oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci, zwaną dalej "depozytem prosumenckim".
2. Depozyt prosumencki przeznaczany jest na rozliczenie zobowiązań prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy prowadzącego konto prosumenta, o którym mowa w ust. 1.
3. Zobowiązanie prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, o którym mowa w ust. 2, określa się dla danego okresu rozliczeniowego jako sumę iloczynów, dla wszystkich okresów rozliczania niezbilansowania (t) w okresie rozliczeniowym, ilości energii elektrycznej pobranej z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb(t) przyjmującym wartość dodatnią, oraz ceny sprzedaży energii elektrycznej uwzględniającej obowiązkowe obciążenia podatkowe i fiskalne, stosowanej w rozliczeniach pomiędzy sprzedawcą i prosumentem dla tego okresu rozliczenia niezbilansowania.
4. Wartość depozytu prosumenckiego dotycząca danego miesiąca kalendarzowego jest ustalana, zwiększana o współczynnik 1,23 i przyporządkowywana do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym.
5. Kwota środków stanowiąca depozyt prosumencki może być rozliczana na koncie prosumenckim przez 12 miesięcy od dnia przypisania tej kwoty jako depozyt prosumencki na koncie prosumenta.
6. Po upływie 12 miesięcy od dnia przypisania danej kwoty środków do depozytu prosumenckiego niewykorzystane lub niezwrócone na podstawie przepisu art. 4 ust. 11 pkt 2 środki umarza się.
7. Na rozliczenie ze sprzedawcą w pierwszej kolejności przeznacza się środki o najstarszej dacie przypisania do konta prosumenta jako depozyt prosumencki.
8. Prosument energii odnawialnej, prosument zbiorowy energii odnawialnej lub prosument wirtualny energii odnawialnej korzystający z dostaw sprzedawcy innego niż sprzedawca zobowiązany, o którym mowa w art. 40 ust. 1, ma prawo do zmiany tego sprzedawcy na sprzedawcę zobowiązanego, o którym mowa w art. 40 ust. 1, i korzystania z rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2.
9. Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dolicza do konta prosumenta wartość energii elektrycznej wytworzonej i niezużytej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej, który korzystał z rozliczenia, o którym mowa w art. 4:
1) ust. 1 – w przypadku, o którym mowa w art. 4 ust. 1b;
2) ust. 1a pkt 1.
Przepis art. 4 ust. 11 pkt 2 stosuje się odpowiednio.
10. Wartość energii elektrycznej wytworzonej i niezużytej, o której mowa w ust. 9:
1) pkt 1, wyznacza się na podstawie średniej miesięcznej ceny rynkowej obowiązującej dla miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje koniec sposobu rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1,
2) pkt 2, wyznacza się na podstawie miesięcznej rynkowej ceny energii elektrycznej dla czerwca 2022 r.
- ustalanej zgodnie z art. 4b ust. 6.
Jednocześnie zauważenia wymaga, że do 14 lipca 2018 r. obowiązywał art. 4 ust. 9 ustawy o odnawialnych źródłach energii, zgodnie z którym wprowadzanie energii elektrycznej do sieci, a także pobieranie tej energii z sieci, o których mowa w ust. 1, nie są świadczeniem usług ani sprzedażą w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.
Wskazany art. 4 ust. 9 ustawy o odnawialnych źródłach energii został uchylony przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1276). Co do zasady zatem czynności, o których mowa w tym przepisie, stanowić mogą czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, o ile są dokonywane przez podatników tego podatku.
W świetle powołanych wyżej przepisów, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, co do zasady wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, na zasadach dla niej określonych. Kwalifikacji tej nie zmienia treść art. 4 ust. 8 ustawy o OZE, gdyż ustawa o podatku od towarów i usług definiuje we własnym zakresie działalność gospodarczą i definicja ta jest szersza niż np. zakres działalności gospodarczej wynikający z ustawy – Prawo przedsiębiorców.
W wyroku w sprawie C-219/12 Fuchs Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że:
„Eksploatacja zainstalowanego na służącym prywatnym celom domu mieszkalnym lub obok niego modułu fotowoltaicznego, skonstruowanego w ten sposób, że po pierwsze ilość wytworzonej energii elektrycznej jest zawsze niższa od ilości energii elektrycznej ogółem zużytej przez użytkownika modułu do celów prywatnych, a po drugie energia ta jest dostarczana do sieci za wynagrodzeniem o charakterze stałym, stanowi „działalność gospodarczą” w rozumieniu tych przepisów”.
Ustawa nie definiuje co należy rozumieć przez czynność odpłatną. Jednak dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność, co wynika z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.
Zatem istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą będącą świadczeniem wzajemnym. Dostawcę towarów lub usługodawcę musi łączyć z odbiorcą stosunek prawny, z którego wynika obowiązek dostawy towarów lub świadczenia usług oraz wysokość wynagrodzenia (świadczenia wzajemnego). Za dokonanie tych czynności, wynagrodzenie musi być wyrażalne w pieniądzu, co jednak nie oznacza, że musi mieć ono postać pieniężną, gdyż wynagrodzenie (odpłatność) jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową (zapłatą za towar lub usługę może być inny towar lub usługa), albo mieszaną (zapłata w części pieniężna, a w części rzeczowa). Innymi słowy, musi istnieć możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie z dostawę towarów lub świadczenie usług.
Jak już więc wskazano sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, co do zasady wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, co znajduje potwierdzenie w ww. wyroku TSUE w sprawie C-219/12.
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy sprzedaż energii elektrycznej wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznej, o której mowa we wniosku, należy więc rozpatrywać jako działalność gospodarczą w kontekście art. 15 ust. 2 ustawy, a Państwa należy uznać za podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy. Zauważyć należy, że model rozliczenia w ramach tzw. „net-billingu” przewiduje, że wyprodukowana i wprowadzona do sieci energia elektryczna będzie zapisywana wartościowo, jako tzw. depozyt prosumencki na Państwa indywidualnym koncie i będzie pomniejszać kwotę podlegającą zapłacie na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego w danym okresie rozliczeniowym z tytułu zużycia prądu.
Z przepisów ustawy o OZE wynika, że w przypadku, gdy prosument energii odnawialnej lub prosument zbiorowy energii odnawialnej wytworzył energię elektryczną w odnawialnym źródle energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie od 1 lipca 2024 r., wartość energii elektrycznej (o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE) jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego zgodnie z cyt. art. 4b ust. 2 ustawy o OZE i stanowi sumę iloczynów wyznaczonych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania (t) w tym miesiącu, tj.: ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb(t) przyjmującym wartość ujemną i rynkowej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4, przy czym jeżeli wartość tej ceny jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t), to w celu wyznaczania wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie t przez prosumenta energii odnawialnej, niebędącego równocześnie prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej, przyjmuje się cenę równą zero, z zastrzeżeniem ust. 17 i 18 ustawy o OZE.
Wskazane przepisy wyznaczają zatem wartość kwoty należnej prosumentowi za wprowadzenie energii elektrycznej do sieci określonej według ww. zasad. Kwotę tę należy uznać za wynagrodzenie należne Państwu za dostawę energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnym źródle energii.
Z przywołanych przepisów ustawy o OZE wynika również, że wartość depozytu prosumenta jest przeznaczana na rozliczenie zobowiązań prosumenta, a zatem będzie pomniejszać kwotę podlegającą zapłacie przez prosumenta w danym okresie rozliczeniowym.
W związku z tym w przypadku wytworzenia przez Państwa energii elektrycznej w odnawialnym źródle energii i wprowadzenia jej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, dokonywać Państwo będą dostawy tej energii, za którą przysługiwać będzie Państwu wynagrodzenie. Depozyt prosumencki, który pokazuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej, o których mowa w art. 4 ust. 1a, oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci, jak wynika z powyższych przepisów, może pomniejszyć kwotę zobowiązania prosumenta wobec sprzedawcy energii elektrycznej z tytułu zakupu tej energii od sprzedawcy. Przeznaczenie depozytu prosumenta na rozliczenie zobowiązań prosumenta energii odnawialnej, z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy tej energii, nie powoduje, że nie dochodzi do dostawy energii elektrycznej przez prosumenta na rzecz sprzedawcy energii elektrycznej.
W związku z powyższym wprowadzenie przez Państwa energii elektrycznej do sieci, która zostanie wyprodukowana w instalacji fotowoltaicznej zakupionej w ramach inwestycji pn. „(…)” stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. Przy czym ani ustawa o podatku od towarów i usług, ani akty wykonawcze do ustawy nie przewidują zwolnienia od podatku dla dostawy prądu.
Podsumowując stwierdzam, że sprzedaż energii elektrycznej, która zostanie wyprodukowana w instalacji fotowoltaicznej, będzie co do zasady czynnością opodatkowaną VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Wobec powyższego Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1, zgodnie z którym „na gruncie ustawy VAT sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, w ocenie Fundacji, co do zasady podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów” oceniłem jako prawidłowe.
W dalszej kolejności Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy do kwoty sprzedaży energii elektrycznej 240 000 zł rocznie Fundacja może korzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT określonego w art. 113 ust. 1 ustawy, a tym samym sprzedaż taka nie będzie opodatkowana VAT.
Zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy:
Zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, u którego wartość sprzedaży, z wyłączeniem podatku, nie przekroczyła w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym kwoty 240 000 zł.
Jak stanowi art. 113 ust. 2 ustawy:
Do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1, nie wlicza się:
1) wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów na odległość, która nie podlega opodatkowaniu podatkiem na terytorium kraju;
1a) sprzedaży na odległość towarów importowanych, która nie podlega opodatkowaniu podatkiem na terytorium kraju;
2) odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, z wyjątkiem:
a) transakcji związanych z nieruchomościami,
b) usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41,
c) usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych
- jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych;
3) odpłatnej dostawy towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.
Na podstawie art. 113 ust. 5 ustawy:
Jeżeli wartość sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie ust. 1 przekroczy kwotę, o której mowa w ust. 1, zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę.
Z kolei w świetle art. 113 ust. 9 ustawy:
Zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, rozpoczynającego w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności określonych w art. 5 , jeżeli przewidywana przez niego wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym, kwoty określonej w ust. 1.
Na mocy art. 113 ust. 10 ustawy:
Jeżeli faktyczna wartość sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie ust. 9, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej, przekroczy w trakcie roku podatkowego kwotę określoną w ust. 1, zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę.
Ponadto stosownie do treści art. 113 ust. 13 ustawy:
Zwolnień, o których mowa w ust. 1 i 9, nie stosuje się do podatników:
1) dokonujących dostaw:
a) towarów wymienionych w załączniku nr 12 do ustawy,
b) towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, z wyjątkiem:
- energii elektrycznej (CN 2716 00 00),
- wyrobów tytoniowych,
- samochodów osobowych, innych niż wymienione w lit. e, zaliczanych przez podatnika, na podstawie przepisów o podatku dochodowym, do środków trwałych podlegających amortyzacji,
c) budynków, budowli lub ich części, w przypadkach, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 lit. a i b,
d) terenów budowlanych,
e) nowych środków transportu,
f) następujących towarów, w związku z zawarciem umowy w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość do chwili zawarcia umowy włącznie:
- preparatów kosmetycznych i toaletowych (PKWiU 20.42.1),
- komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych (PKWiU 26),
- urządzeń elektrycznych (PKWiU 27),
- maszyn i urządzeń, gdzie indziej niesklasyfikowanych (PKWiU 28),
g) hurtowych i detalicznych części i akcesoriów do:
- pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli (PKWiU 45.3),
- motocykli (PKWiU ex 45.4);
2) świadczących usługi:
a) prawnicze,
b) w zakresie doradztwa, z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego,
c) jubilerskie,
d) ściągania długów, w tym factoringu.
Biorąc pod uwagę powołane wyżej przepisy należy wskazać, że – co do zasady – o ile podatnik nie przekroczył kwoty sprzedaży określonej na podstawie art. 113 ust. 1 i ust. 2 ustawy, ma prawo do korzystania ze zwolnienia podmiotowego do momentu przekroczenia tej kwoty.
W przypadku przekroczenia ww. kwoty z tytułu świadczenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, podatnik zobowiązany jest do dokonania rejestracji dla potrzeb podatku od towarów i usług na zasadach określonych w ustawie.
Wskazać również należy, że z art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. b) tiret pierwsze ustawy wynika, że sprzedaż energii elektrycznej nie wyłącza podatnika z możliwości skorzystania ze zwolnienia podmiotowego od podatku.
Zatem prosument, u którego wartość sprzedaży w poprzednim roku nie przekraczała 240 000 zł netto (dla podmiotu rozpoczynającego sprzedaż w trakcie roku limit ten ustala się w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym) może skorzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT na warunkach określonych w art. 113 ustawy.
Przy czym do limitu uprawniającego do skorzystania ze zwolnienia wlicza się całą sprzedaż dokonywaną przez prosumenta (nie tylko sprzedaż energii elektrycznej), z wyjątkami określonymi w ustawie.
Jeżeli wartość sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy przekroczy limit, zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę.
W opisie sprawy podali Państwo, że:
· Fundacja zgodnie z treścią statutu, a także zgodnie z aktualnym stanem faktycznym, prowadzi nieodpłatną działalność pożytku publicznego o charakterze edukacyjnym. Z uwagi na to nie jest podatnikiem VAT, a w szczególności:
- nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy;
- nie wykonuje żadnych czynności opodatkowanych w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy.
· Z uwagi na planowane generowanie nadwyżki energii elektrycznej, potencjalną czynnością opodatkowaną VAT, jaka może wystąpić w przyszłości, będzie sprzedaż nadwyżek tej energii wytworzonej z instalacji fotowoltaicznej.
· Fundacja do momentu przekroczenia limitu 240 000 zł wartości sprzedaży planuje korzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT, o którym mowa w art. 113 ustawy. Po przekroczeniu tego limitu Fundacja dokona rejestracji jako podatnik VAT czynny. Jednocześnie Fundacja nie jest w stanie przewidzieć, kiedy ewentualne przekroczenie limitu nastąpi.
· Poza ewentualną sprzedażą nadwyżki energii elektrycznej Fundacja nie wykonuje i nie będzie wykonywała żadnych innych czynności opodatkowanych VAT na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy.
Ponadto, jak wskazałem w odpowiedzi na pytanie nr 1, planowana sprzedaż energii elektrycznej wytworzonej w ramach zakupionej przez Państwa instalacji fotowoltaicznej będzie stanowić odpłatną dostawę towarów, dokonywaną przez Państwa w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.
Zatem łączna wartość sprzedaży energii elektrycznej wytworzonej przez Państwa przy wykorzystaniu zakupionej instalacji fotowoltaicznej będzie podlegać uwzględnieniu w kwocie limitu, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy, tj. 240 000 zł.
W konsekwencji – stosownie do treści art. 113 ust. 1 i ust. 9 ustawy – w związku z wprowadzeniem do sieci wyprodukowanej energii elektrycznej będą Państwo mogli skorzystać ze zwolnienia do momentu, gdy wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczy 240 000 zł.
Natomiast w przypadku, gdy wartość sprzedaży w związku z wprowadzeniem do sieci wyprodukowanej energii elektrycznej przekroczy kwotę wskazaną w art. 113 ust. 1 ustawy, tj. 240 000 zł, lub wykonają Państwo jakąkolwiek inną czynność, o której mowa w art. 113 ust. 13 ustawy, to utracą Państwo prawo do zwolnienia od podatku. W takiej sytuacji będą Państwo mieli obowiązek dokonać zgłoszenia rejestracyjnego jako podatnik VAT czynny.
Podsumowując stwierdzam, że do kwoty sprzedaży energii elektrycznej 240 000 zł rocznie Fundacja może korzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy (pod warunkiem, że nie będą wykonywali Państwo jakiejkolwiek czynności z art. 113 ust. 13 ustawy), a tym samym sprzedaż taka nie będzie opodatkowana tym podatkiem.
Wobec powyższego Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 oceniłem jako prawidłowe.
Następnie Państwa wątpliwości dotyczą kwestii, czy w związku z wykorzystywaniem przez Fundację fotowoltaiki w części do czynności nieopodatkowanych VAT (działalność statutowa) oraz do czynności zwolnionych podmiotowo z VAT (sprzedaż energii do kwoty 240 tys. zł rocznie), Fundacja nie będzie miała prawa do odliczenia VAT naliczonego od zakupu instalacji fotowoltaicznej na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy VAT.
Odnosząc się do przedstawionych przez Państwa wątpliwości wskazuję, że podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 , przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114 , art. 119 ust. 4 , art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
W świetle art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Zgodnie z powyższą regulacją z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.
Mając więc na względzie powołane powyżej przepisy stwierdzam, że w związku z wykorzystywaniem przez Państwa zakupionej instalacji fotowoltaicznej do wykonywania czynności nieopodatkowanych VAT (działalność statutowa) oraz do wykonywania czynności zwolnionych podmiotowo z VAT (sprzedaż energii do kwoty 240 000 zł rocznie), nie zostaną spełnione podstawowe warunki uprawniające Państwa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z zakupem instalacji fotowoltaicznej.
Wynika to z faktu, że nie będą Państwo na moment zakupu czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT (posiadać będą Państwo status podatnika zwolnionego od podatku VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy), a wydatki poniesione na zakup instalacji fotowoltaicznej w ramach realizowanego projektu nie będą wykorzystywane przez Państwa do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT.
Reasumując stwierdzam, że w związku z wykorzystywaniem przez Fundację zakupionej w ramach projektu instalacji fotowoltaicznej do wykonywania czynności nieopodatkowanych VAT (działalność statutowa) oraz do wykonywania czynności zwolnionych podmiotowo z VAT (sprzedaż energii do kwoty 240 000 zł rocznie), Fundacja nie będzie miała prawa do odliczenia VAT naliczonego od zakupu instalacji fotowoltaicznej stosownie do treści art. 86 ust. 1 ustawy.
Wobec powyższego Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 oceniłem jako prawidłowe.
Państwa wątpliwości dotyczą również ustalenia, czy po przekroczeniu kwoty sprzedaży energii elektrycznej 240 000 zł i rejestracji Fundacji jako podatnika VAT czynnego, nabędą Państwo prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych na zakup instalacji fotowoltaicznej w części wykorzystywanej do czynności opodatkowanych VAT (sprzedaży energii), tj. z zastosowaniem proporcji odliczenia VAT według zasad określonych w art. 86 ust. 2a i nast. ustawy.
Jak już zauważyłem w odpowiedzi na pytanie nr 3, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Istnienie związku między nabywanymi towarami i usługami a transakcjami opodatkowanymi podatnika jest traktowane jako niezbędny wymóg powstania prawa do odliczenia podatku również w Dyrektywie 2006/112/WE Rady. Stanowisko powyższe znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Zauważam, że formułując w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej.
Zatem w podatku od towarów i usług obowiązuje zasada tzw. „niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego”. Zasada ta, wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia, nie musi czekać, aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.
W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.
Na podstawie art. 86 ust. 10 ustawy:
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.
W myśl art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy:
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a - powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny.
Stosownie do postanowień art. 86 ust. 11 ustawy:
Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10, 10d i 10e, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.
Z kolei jak stanowi art. 86 ust. 13 ustawy:
Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach, o których mowa w ust. 10, 10d, 10e i 11, może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej:
1) za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, albo
2) za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych, po okresie rozliczeniowym, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego
- nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.
Zatem prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur dokumentujących zakupy związane z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą, wynika z samej konstrukcji podatku od towarów i usług i zapewnia neutralność tego podatku dla czynnych podatników VAT. W stosunku do faktur lub dokumentów celnych podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy po otrzymaniu faktury lub dokumentu celnego, będącego podstawą odliczenia lub za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych.
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług przewidują określone sytuacje, w których podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, pomimo tego, że spełnione są generalne przesłanki upoważniające go do obniżenia podatku.
Powołany wcześniej przepis art. 88 ust. 4 ustawy przewiduje sytuacje, w których podatnik jest pozbawiony prawa do obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego w razie niezarejestrowania się, ale nie wskazuje wprost, z jakim momentem – z punktu widzenia niemożności odliczenia podatku naliczonego – należy wiązać status podatnika (zarejestrowany czy nie).
Z art. 88 ust. 4 ww. ustawy nie wynika bowiem, aby do nabycia uprawnienia do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego koniecznym było posiadanie statusu podatnika VAT czynnego w momencie otrzymania faktury. Podatnik nabywa więc prawo do odliczenia podatku naliczonego w momencie otrzymania faktury, lecz aby uprawnienie to zrealizować musi posiadać status podatnika VAT czynnego.
Zatem prawo do obniżenia podatku należnego może być realizowane przez podatnika w ściśle określonym czasie, pod warunkiem spełnienia przez niego przesłanek pozytywnych, tj. istnienia związku między zakupami i prowadzoną działalnością opodatkowaną.
Ustawa o podatku od towarów i usług nie pozbawia podatnika prawa do dokonania odliczenia podatku VAT od zakupów, o ile występują przesłanki świadczące o tym, że zakupione towary i usługi będą wykorzystywane do bieżącej (lub przyszłej) działalności opodatkowanej.
Niemniej ustawodawca narzucił podatnikom chcącym dokonać odliczenia podatku VAT od poczynionych nabyć obowiązek rejestracji jako podatnik VAT czynny.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn.:
· odliczenia tego dokonuje czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz
· gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.
Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi. Natomiast dla realizacji tego prawa konieczne jest m.in. posiadanie statusu podatnika VAT czynnego.
Prawo do obniżenia podatku należnego powstaje u wszystkich podatników, o ile wykażą, że zakupy były związane z bieżącą lub przyszłą działalnością opodatkowaną, a warunek rejestracji jest niezbędny wyłącznie do skorzystania przez podatnika z prawa do obniżenia podatku należnego.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że do momentu przekroczenia limitu 240 000 zł wartości sprzedaży planują Państwo korzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT, o którym mowa w art. 113 ustawy. Po przekroczeniu tego limitu Fundacja dokona rejestracji jako podatnik VAT czynny. Wskazali też Państwo, że zakupiona instalacja fotowoltaiczna ma być wykorzystywana przez Fundację na potrzeby dostarczenia energii elektrycznej do budynku pałacu, w którym będzie prowadzona nieodpłatna działalność statutowa, tj. działalność pozostająca poza zakresem opodatkowania VAT. Montaż instalacji ma na celu zapewnienie ekologicznego źródła energii dla budynku pałacu i obniżenie bieżących kosztów jego użytkowania związanych z zakupem energii. Celem montażu instalacji fotowoltaicznej w pałacu jest głównie wykorzystywanie jej na cele statutowe Fundacji – tj. prowadzenie nieodpłatnej edukacyjnej działalności pożytku publicznego.
Zatem w przedstawionej sytuacji zakupiona przez Państwa instalacja fotowoltaiczna będzie wykorzystywana zarówno do czynności opodatkowanych VAT (sprzedaż energii), jak i czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT (dostarczenie energii elektrycznej do budynku pałacu, w którym będzie prowadzona nieodpłatna działalność statutowa). Z wniosku wynika także, że po przekroczeniu limitu określonego w art. 113 ust. 1 dopełnią Państwo obowiązek rejestracji jako podatnik VAT czynny.
W okolicznościach opisanych we wniosku nastąpi więc zmiana przeznaczenia wykorzystywania towarów i usług związanych z zakupem instalacji fotowoltaicznej z czynności zwolnionych od podatku VAT i niepodlegających opodatkowaniu VAT do czynności opodatkowanych podatkiem VAT oraz niepodlegających opodatkowaniu VAT, która spowoduje zmianę w zakresie prawa do odliczenia.
Jako że wydatki związane z zakupem instalacji fotowoltaicznej będą przez Państwa wykorzystywane zarówno do celów wykonywanej działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, zauważam, że wyrażoną w art. 86 ust. 1 ustawy generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego uzupełniają regulacje zawarte m.in. w art. 86 ust. 2a ustawy.
I tak na mocy art. 86 ust. 2a ustawy:
W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.
W świetle art. 86 ust. 2b ustawy:
Sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:
1) zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz
2) obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 , oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.
Według art. 86 ust. 2c ustawy:
Przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane:
1) średnioroczną liczbę osób wykonujących wyłącznie prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie osób wykonujących prace w ramach działalności gospodarczej i poza tą działalnością;
2) średnioroczną liczbę godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą i poza tą działalnością;
3) roczny obrót z działalności gospodarczej w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności, w tym wartość dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, otrzymanych na sfinansowanie wykonywanej przez tego podatnika działalności innej niż gospodarcza;
4) średnioroczną powierzchnię wykorzystywaną do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.
Na podstawie art. 86 ust. 2d ustawy:
W celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje się dane za poprzedni rok podatkowy.
Zgodnie zaś z treścią art. 86 ust. 2g ustawy:
Proporcję określa się procentowo w stosunku rocznym. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej. Przepisy art. 90 ust. 5, 6, 9a, 10 i 10c -10g stosuje się odpowiednio.
Przepis art. 86 ust. 2a ustawy wprost określa, co stanowi kwotę podatku naliczonego w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych.
Cele prowadzonej działalności gospodarczej należy rozpatrywać w kontekście definicji działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 i 3 ustawy. W związku z prowadzeniem działalności gospodarczej u podatnika mogą wystąpić działania czy sytuacje, które nie generują opodatkowania VAT. „Towarzyszą” one działalności gospodarczej i nie stanowią obok niej odrębnego przedmiotu działalności podatnika. Nie podlegają one opodatkowaniu VAT, jednakże ich występowanie nie oznacza, że u podatnika występują czynności wykonywane poza działalnością gospodarczą. Za czynności zrównane z czynnościami wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej uznaje się także nieodpłatną dostawę towarów lub nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste, w przypadkach o których mowa w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy. Uzasadnia to fakt, że chociaż czynności te z definicji nie mają związku z działalnością gospodarczą, w przypadkach określonych w tych przepisach następuje obowiązek naliczenia VAT. Natomiast przez cele inne, rozumie się sferę działalności danego podmiotu niebędącą działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 i 3 ustawy (przykładowo działalność podmiotu w charakterze organu władzy czy nieodpłatną działalność statutową).
Z powołanych powyżej przepisów wynika, że w celu odliczenia podatku naliczonego, w pierwszej kolejności podatnik powinien przyporządkować ponoszone wydatki do poszczególnych rodzajów działalności, tj. działalności gospodarczej (opodatkowanej podatkiem VAT i zwolnionej od podatku) oraz działalności innej niż gospodarcza.
W przypadku zakupów bezpośrednio związanych z działalnością opodatkowaną, podatnik, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, odlicza podatek naliczony w całości, natomiast w przypadku wydatków związanych z działalnością inną niż gospodarcza lub czynnościami zwolnionymi od podatku VAT prawo do odliczenia podatku naliczonego nie przysługuje w ogóle.
Natomiast w przypadku, gdy wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, a przyporządkowanie ich do działalności gospodarczej nie jest możliwe podatnik powinien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy.
Ponadto, w przypadku wystąpienia także czynności zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem, w celu odliczenia właściwej kwoty podatku naliczonego, podatnik powinien ustalić proporcję, o której mowa w art. 90 ust. 2 i 3 ustawy.
Analiza przedstawionego opisu sprawy w kontekście obowiązujących przepisów prawa podatkowego prowadzi do wniosku, że wydatki dotyczące zakupu instalacji fotowoltaicznej będą przez Państwa wykorzystywane do wykonywania działalności gospodarczej (do czynności opodatkowanych), jak również do wykonywania działalności innej niż gospodarcza. Zatem przy odliczaniu podatku naliczonego od wydatków związanych z zakupem instalacji fotowoltaicznej powinny znaleźć odpowiednie zastosowanie regulacje art. 86 ust. 2a-2h ustawy.
Należy zauważyć, że obowiązkiem podatnika w pierwszej kolejności jest przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju sprzedaży, z którymi wydatki te są związane. Podatnik ma zatem obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Jeżeli takie wyodrębnienie jest możliwe – podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia w całości podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną, brak jest natomiast takiego prawa w stosunku do towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności niepodlegających temu podatkowi oraz zwolnionych od podatku.
Natomiast w sytuacji, gdy przyporządkowanie ponoszonych wydatków do poszczególnych rodzajów działalności nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a i następne ustawy.
W konsekwencji należy stwierdzić, że – co do zasady – będą Państwo mieli prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od zakupu instalacji fotowoltaicznej, w takim zakresie, w jakim nabywane towary i usługi będą służyły do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Wskazali Państwo, że:
· Fundacja będzie w stanie wyodrębnić wydatki na zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej od pozostałych prac modernizacyjno-renowacyjnych pałacu. Dokumenty zakupowe (faktury) będą bowiem odrębnie dokumentowały zakup paneli fotowoltaicznych i ich montaż oraz odrębnie pozostałe prace budowlane dotyczące pałacu i finansowane z otrzymanego dofinansowania.
· Fundacja nie będzie miała możliwości przypisania bezpośrednio i w całości wydatków na zakup fotowoltaiki do działalności gospodarczej i do działalności pozostałej, z uwagi na używanie tej instalacji do obu typów działalności.
Zatem z uwagi na przedstawiony opis sprawy oraz powołane przepisy prawa stwierdzam, że w odniesieniu do wydatków związanych z zakupem instalacji fotowoltaicznej, która wykorzystywana będzie przez Państwa zarówno do celów działalności gospodarczej (czynności opodatkowane VAT), jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (czynności niepodlegające opodatkowaniu VAT), i nie będą Państwo w stanie przyporządkować tych wydatków do poszczególnych rodzajów wykonywanych czynności, powinni Państwo dokonać obliczenia podatku naliczonego przypisanego do działalności gospodarczej zgodnie ze „sposobem określenia proporcji”, o którym mowa w art. 86 ust. 2a i następne ustawy.
Zaznaczam, że uprawnienie do odliczenia podatku naliczonego mogą Państwo zrealizować, pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy.
Należy również zwrócić uwagę na treść art. 91 i art. 90c ustawy.
Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy:
Po zakończeniu roku, w którym podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 1, jest on obowiązany dokonać korekty kwoty podatku odliczonego zgodnie z art. 90 ust. 2-10a lub 10c-10g, z uwzględnieniem proporcji obliczonej w sposób określony w art. 90 ust. 2-6, 10, 10a lub 10c-10g lub przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 11 i 12, dla zakończonego roku podatkowego.
W myśl art. 91 ust. 2 ustawy:
W przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nabywcy, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, korekty, o której mowa w ust. 1, podatnik dokonuje w ciągu 5 kolejnych lat, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów – w ciągu 10 lat, licząc od roku, w którym zostały oddane do użytkowania. Roczna korekta w przypadku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, dotyczy jednej piątej, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów – jednej dziesiątej kwoty podatku naliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniu. W przypadku środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, z tym że korekty dokonuje się po zakończeniu roku, w którym zostały oddane do użytkowania.
W świetle art. 91 ust. 3 ustawy:
Korekty, o której mowa w ust. 1 i 2, dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za pierwszy okres rozliczeniowy roku następującego po roku podatkowym, za który dokonuje się korekty, a w przypadku zakończenia działalności gospodarczej - w deklaracji podatkowej za ostatni okres rozliczeniowy.
Na podstawie art. 91 ust. 4 ustawy:
W przypadku gdy w okresie korekty, o której mowa w ust. 2, nastąpi sprzedaż towarów lub usług, o których mowa w ust. 2, lub towary te zostaną opodatkowane zgodnie z art. 14, uważa się, że te towary lub usługi są nadal wykorzystywane na potrzeby czynności podlegających opodatkowaniu u tego podatnika, aż do końca okresu korekty.
Natomiast w myśl art. 91 ust. 5 ustawy:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4, korekta powinna być dokonana jednorazowo w odniesieniu do całego pozostałego okresu korekty. Korekty dokonuje się w deklaracji podatkowej za okres rozliczeniowy, w którym nastąpiła sprzedaż, a w przypadku opodatkowania towarów zgodnie z art. 14 - w deklaracji podatkowej za okres rozliczeniowy, w którym w stosunku do tych towarów powstał obowiązek podatkowy.
Jak stanowi art. 91 ust. 6 ustawy:
W przypadku gdy towary lub usługi, o których mowa w ust. 4, zostaną:
1) opodatkowane – w celu dokonania korekty przyjmuje się, że dalsze wykorzystanie tego towaru lub usługi jest związane z czynnościami opodatkowanymi;
2) zwolnione od podatku lub nie podlegały opodatkowaniu – w celu dokonania korekty przyjmuje się, że dalsze wykorzystanie tego towaru lub usługi jest związane wyłącznie z czynnościami zwolnionymi od podatku lub niepodlegającymi opodatkowaniu.
W świetle art. 91 ust. 7 ustawy:
Przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy podatnik miał prawo do obniżenia kwot podatku należnego o całą kwotę podatku naliczonego od wykorzystywanego przez siebie towaru lub usługi i dokonał takiego obniżenia, albo nie miał takiego prawa, a następnie zmieniło się prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tego towaru lub usługi.
Zgodnie z art. 91 ust. 7a ustawy:
W przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nabywcy, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, korekty, o której mowa w ust. 7, dokonuje się na zasadach określonych w ust. 2 zdanie pierwsze i drugie oraz ust. 3. Korekty tej dokonuje się przy każdej kolejnej zmianie prawa do odliczeń, jeżeli zmiana ta następuje w okresie korekty.
Według art. 91 ust. 7b ustawy:
W przypadku towarów i usług innych niż wymienione w ust. 7a, wykorzystywanych przez podatnika do działalności gospodarczej, korekty, o której mowa w ust. 7, dokonuje się na zasadach określonych w ust. 1, ust. 2 zdanie trzecie i ust. 3, z zastrzeżeniem ust. 7c.
Na mocy art. 91 ust. 7c ustawy:
Jeżeli zmiana prawa do obniżenia podatku należnego wynika z przeznaczenia towarów lub usług, o których mowa w ust. 7b, wyłącznie do wykonywania czynności, w stosunku do których nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego, lub wyłącznie do czynności, w stosunku do których takie prawo przysługuje – korekty, o której mowa w ust. 7, dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za okres rozliczeniowy, w którym wystąpiła ta zmiana. Korekty tej nie dokonuje się, jeżeli od końca okresu rozliczeniowego, w którym wydano towary lub usługi do użytkowania, upłynęło 12 miesięcy.
Stosownie do treści art. 91 ust. 7d ustawy:
W przypadku zmiany prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony od towarów i usług, innych niż wymienione w ust. 7a i 7b, w szczególności towarów handlowych lub surowców i materiałów, nabytych z zamiarem wykorzystania ich do czynności, w stosunku do których przysługuje pełne prawo do obniżenia podatku należnego lub do czynności, w stosunku do których prawo do obniżenia podatku należnego nie przysługuje, i niewykorzystanych zgodnie z takim zamiarem do dnia tej zmiany, korekty podatku naliczonego dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za okresy rozliczeniowe, w których wystąpiła ta zmiana.
Ponadto zgodnie z treścią art. 91 ust. 8 ustawy:
Korekty, o której mowa w ust. 5-7, dokonuje się również, jeżeli towary i usługi nabyte do wytworzenia towaru, o którym mowa w ust. 2, zostały zbyte lub zmieniono ich przeznaczenie przed oddaniem tego towaru do użytkowania.
Przepisy art. 91 ustawy wprowadzają konstrukcję korekty podatku naliczonego dokonywaną z uwagi na zmianę struktury sprzedaży albo na zmianę pierwotnego przeznaczenia towaru lub usługi (z którą związany jest podatek naliczony).
Podatnik jest zobowiązany dokonać korekty podatku naliczonego w sytuacji, gdy zmienia się przeznaczenie środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych nabywcy (np. ze związanych z czynnościami niedającymi prawa do odliczenia na związane z czynnościami opodatkowanymi lub na odwrót, lub podatnik dokonał odliczenia podatku naliczonego w wyższej lub niższej wartości niż wyliczona na dany rok).
Powołany wyżej przepis art. 91 ust. 2 ustawy wprowadza szczególny tryb korekty do wybranych składników majątku. Z uwagi na zazwyczaj wieloletni okres wykorzystania składników majątku zaliczanych do środków trwałych oraz nieruchomości ustawa przyjmuje zasadę dokonywania cząstkowej i równomiernej korekty w dłuższym czasie (dla nieruchomości przez 10 lat, a dla pozostałych składników majątku, których wartość początkowa przekracza 15.000 zł, przez 5 lat). Regulacje te mają na celu urealnienie odliczenia podatku naliczonego. Ustawa zakłada bowiem, że środki trwałe (jako dobra o charakterze trwałym) zużywają się w określonym czasie, a nie jednorazowo. W tym też czasie stopniowo konsumowane jest prawo do odliczenia i należy je oceniać w dłuższej perspektywie czasu, a nie jednorazowo.
Na podstawie powołanych wyżej przepisów stwierdzić należy, że podatnik jest zobowiązany, co do zasady, dokonać korekty podatku naliczonego w sytuacji, gdy zmienia się przeznaczenie środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych nabywcy lub podatnik dokonał odliczenia podatku naliczonego w wyższej lub niższej wartości niż wyliczona za dany rok.
Jednocześnie w myśl uregulowań art. 90c ustawy:
1. W przypadku nabytych towarów i usług, w odniesieniu do których kwotę podatku naliczonego oblicza się zgodnie z art. 86 ust. 2a, po zakończeniu roku podatkowego, w którym podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 1, podatnik jest obowiązany dokonać korekty podatku odliczonego przy ich nabyciu, uwzględniając dane dla zakończonego roku podatkowego. Przepisy art. 91 ust. 2-9 stosuje się odpowiednio.
2. W przypadku gdy korekty podatku odliczonego dokonuje podatnik, dla którego sposób określenia proporcji wskazują przepisy wydane na podstawie art. 86 ust. 22, może on uwzględnić dane za rok podatkowy poprzedzający poprzedni rok podatkowy, jeżeli takie dane przyjęto w celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w art. 86 ust. 2a.
3. Dokonując korekty, o której mowa w ust. 1, podatnik może przyjąć inny sposób określania proporcji, niż został przyjęty dla danego roku podatkowego, jeżeli byłby on bardziej reprezentatywny dla zakończonego roku.
Podsumowując stwierdzam, że po przekroczeniu kwoty sprzedaży energii elektrycznej 240 000 zł i rejestracji Fundacji jako podatnika VAT czynnego, nabędą Państwo prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od zakupu instalacji fotowoltaicznej na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy – jednak wyłącznie w części wykorzystywanej do czynności opodatkowanych VAT (sprzedaży energii), tj. z zastosowaniem proporcji odliczenia VAT, według zasad określonych w art. 86 ust. 2a i nast. ustawy. Realizując ww. prawo do odliczenia podatku zobowiązani Państwo będą do uwzględnienia przepisów art. 91 oraz art. 90c ustawy.
Wobec powyższego Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 4 oceniłem jako prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zaznaczam, że przedmiotem rozstrzygnięcia w zakresie pytania nr 1 jest wyłącznie kwestia ustalenia, czy sprzedaż energii elektrycznej produkowanej przez Fundację z instalacji fotowoltaicznej będzie czynnością opodatkowaną VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Tym samym w wydanej interpretacji nie zająłem stanowiska w kwestii określenia podstawy opodatkowania dla ww. czynności.
Wskazuję, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Ta interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów