0111-KDWB.4015.85.2026.1.APA

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

24 sierpnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania darowizny środków pieniężnych od matki.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest osobą fizyczną, obywatelem (...). Nie posiada obywatelstwa polskiego ani obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego EFTA – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Wnioskodawca przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieprzerwanie od (...) r., obecnie na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, i zamieszkuje w (...) pod adresem (...), gdzie od (...) r. nieprzerwanie wynajmuje lokal mieszkalny na podstawie kolejnych umów najmu zawartych na własne imię i nazwisko.

Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej, uzyskuje w Polsce dochody z umów cywilnoprawnych zawartych z podmiotami mającymi siedzibę w Polsce, posiada status polskiego rezydenta podatkowego i za lata (...) złożył w Polsce roczne zeznania PIT. Wnioskodawca przebywa w (...) z zamiarem stałego pobytu i nie planuje przeniesienia miejsca zamieszkania za granicę.

Matka Wnioskodawcy jest obywatelką (...), zamieszkuje w (...), nie posiada obywatelstwa polskiego ani miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pokrewieństwo (matka – syn, tj. wstępna – zstępny) jest udokumentowane aktem urodzenia Wnioskodawcy.

Matka Wnioskodawcy zamierza dokonać na jego rzecz darowizny środków pieniężnych, której wartość przekroczy kwotę wolną od podatku określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Darowizna zostanie przekazana w kilku transzach. Środki stanowią majątek osobisty darczyńcy i w chwili zawarcia umowy darowizny będą znajdowały się na rachunku bankowym darczyńcy prowadzonym przez bank w (...). Umowa darowizny zostanie zawarta w formie pisemnej, bez zachowania formy aktu notarialnego, w (...).

Każda transza zostanie przekazana przelewem bankowym bezpośrednio z rachunku darczyńcy na rachunek bankowy Wnioskodawcy prowadzony przez bank w Polsce, z tytułem wskazującym na darowiznę. Środki nie będą przekazywane w gotówce ani za pośrednictwem osób trzecich.

Wnioskodawca zgłosi nabycie właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania każdej transzy.

Pytanie

Czy Wnioskodawca, który nie posiada obywatelstwa polskiego ani obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego EFTA, lecz który w chwili nabycia będzie miał miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego – przy czym przebywa w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy – spełnia warunek podmiotowy z art. 4 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, a w konsekwencji nabycie opisanych środków pieniężnych będzie zwolnione od podatku na podstawie art. 4a ust. 1 tej ustawy?

Pana stanowisko w sprawie

W ocenie Wnioskodawcy odpowiedź jest twierdząca.

Art. 4 ust. 4 ustawy formułuje warunek podmiotowy alternatywnie: wystarczy, aby nabywca w chwili nabycia albo posiadał obywatelstwo polskie lub państwa UE/EFTA, albo miał miejsce zamieszkania na terytorium RP lub terytorium takiego państwa. Brak obywatelstwa polskiego lub unijnego nie wyłącza zwolnienia, jeżeli spełniona jest przesłanka miejsca zamieszkania.

Ustawa nie definiuje pojęcia „miejsce zamieszkania”, należy więc stosować art. 25 Kodeksu cywilnego: miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Oba elementy – faktyczne przebywanie i zamiar – są u Wnioskodawcy spełnione: nieprzerwane zamieszkiwanie w (...) od (...) r., kolejne umowy najmu na własne imię, dochody od polskich podmiotów, status polskiego rezydenta podatkowego, brak zamiaru wyjazdu.

Przepis nie uzależnia miejsca zamieszkania od prowadzenia działalności gospodarczej. Rodzaj tytułu pobytowego jest bez znaczenia. Art. 4 ust. 4 odwołuje się do miejsca zamieszkania, nie do rodzaju zezwolenia pobytowego ani zameldowania, i nie odsyła do ustawy o cudzoziemcach. Miejsce zamieszkania jest kategorią faktyczną, nie administracyjnoprawną.

Zawarcie umowy poza terytorium RP i położenie środków za granicą w chwili jej zawarcia nie zmienia tej oceny – świadczenie zostanie spełnione poprzez uznanie rachunku Wnioskodawcy w Polsce, a obowiązek podatkowy powstanie z chwilą spełnienia świadczenia (art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy).

Pozostałe warunki art. 4a ust. 1 będą spełnione: darczyńcą jest wstępna, nabycie zostanie zgłoszone na SD-Z2 w terminie 6 miesięcy, a przekazanie udokumentowane dowodem przelewu na rachunek nabywcy (art. 4a ust. 1 pkt 2). Ustawa nie przewiduje limitu kwotowego.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478 ze zm.):

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji pojęcia „darowizna”. Z tego względu, celem ustalenia tej definicji należy sięgnąć do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

W myśl art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego:

Jak stanowi natomiast art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego:

Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu w postaci świadczenia wzajemnego i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.

Umowa darowizny ma charakter umowy zobowiązującej (konsensualnej) – do zawarcia umowy dochodzi z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia woli – jednostronnej, jako nieprzynoszącej darczyńcy żadnej opłaty. Do zawarcia umowy darowizny, podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie woli przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia woli przez obdarowanego o przyjęciu darowizny.

Opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn – co do zasady – podlega nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych znajdujących się/wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jednakże w art. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn ustawodawca przewidział wyjątek od tej zasady.

Stosownie do art. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Natomiast wg art. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Jak z powyższych przepisów wynika, nabycie przez osobę fizyczną rzeczy i praw majątkowych tytułem darowizny podlega podatkowi od spadków i darowizn, jeżeli:

·      nabywane rzeczy znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub nabywane prawa majątkowe wykonywane są na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (za wyjątkiem sytuacji określonej w cyt. powyżej art. 3 pkt 1 ustawy) lub

·      nabywane rzeczy znajdują się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane są za granicą; ale w chwili zawarcia umowy darowizny nabywca jest obywatelem polskim lub ma miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Ustawodawca w ustawie o podatku od spadków i darowizn określił więc dwa samoistne stany prawne – normujące odmienne zdarzenia – w zakresie przysporzenia majątkowego, z którymi prawo wiąże powstanie obowiązku podatkowego.

Pierwszy, określony w treści art. 1 ww. ustawy, odnosi się do nabycia rzeczy lub praw na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od obywatelstwa czy też miejsca zamieszkania uprawnionej osoby fizycznej. Wyjątek od tej zasady został określony w art. 3 ust. 1 omawianej ustawy, zgodnie z którym nie podlega nabycie własności rzeczy ruchomych lub praw znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli w dniu nabycia zarówno nabywca, jak i darczyńca nie byli obywatelami polskimi i nie mieli miejsca stałego pobytu lub siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Drugi stan prawny, określony w art. 2 cyt. ustawy, odnosi się do posiadania obywatelstwa polskiego lub miejsca stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w sytuacji gdy przedmiotem nabycia są rzeczy/prawa znajdujące się za granicą Rzeczypospolitej Polskiej.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia wynika, że jest Pan obywatelem (...) i przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od (...) r., na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy. Nie posiada Pan obywatelstwa polskiego ani obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego EFTA – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Pana matka jest obywatelką (...), zamieszkuje w (...), nie posiada obywatelstwa polskiego ani miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pana matka zamierza dokonać na Pana rzecz darowizny środków pieniężnych. Darowizna zostanie przekazana w kilku transzach. Środki stanowią majątek osobisty darczyńcy i w chwili zawarcia umowy darowizny będą znajdowały się na rachunku bankowym darczyńcy prowadzonym przez bank w (...). Umowa darowizny zostanie zawarta w formie pisemnej, bez zachowania formy aktu notarialnego, w (...). Każda transza zostanie przekazana przelewem bankowym bezpośrednio z rachunku darczyńcy na Pana rachunek bankowy prowadzony przez bank w Polsce, z tytułem wskazującym na darowiznę.

Dokonując analizy przedmiotowej sprawy w pierwszej kolejności należy zauważyć, że przedmiot darowizny, który stanowią środki pieniężne, w chwili dokonania darowizny będzie znajdował się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z wniosku wynika, że środki pieniężne będą przekazywane z rachunku bankowego Pana matki prowadzonego przez bank w (...).

W przedmiotowej sprawie nie znajdzie zatem zastosowania art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Przepis ten bowiem dotyczy rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Należy jednak wskazać, że na mocy art. 2 ww. ustawy, przedmiotem ustawy o podatku od spadków i darowizn objęte jest również nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą. Jednakże, powołany przepis ma zastosowanie tylko wówczas, gdy w chwili zawarcia umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Jak wskazał Pan we wniosku, jest Pan obywatelem (...), który posiada zezwolenie na pobyt czasowy i zamieszkuje w Polsce.

Ww. art. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn posługuje się pojęciem miejsca stałego pobytu (odmiennie chociażby do art. 4 ust. 4 tej ustawy, który odwołuje się do miejsca zamieszkania). Nie ma w nim też (jak również w całej) ustawie odwołania do rezydencji podatkowej, centrum interesów osobistych czy gospodarczych (życiowych). W związku z tym, że ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji miejsca stałego pobytu, należy odwołać się w tym zakresie do innych aktów prawa. Kwestie pobytu cudzoziemców reguluje ustawa z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1079 ze zm.).

Zgodnie z art. 98 pkt 1 tej ustawy:

Warunki udzielania zezwolenia na pobyt stały zostały wymienione w art. 195 i następnych ww. ustawy o cudzoziemcach.

I tak zgodnie z art. 195 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach:

W myśl art. 210 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach:

Zatem przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy nie można utożsamiać z miejscem stałego pobytu, o którym mowa w ustawie o podatku od spadków i darowizn, w tym także rozumianego jako centrum interesów życiowych. Okoliczność przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy oznacza również, że nie jest Pan obywatelem Polski.

Zgodnie bowiem z art. 102 ustawy o cudzoziemcach:

Tym samym, skoro – jak wynika z wniosku – nie jest Pan obywatelem polskim i nie ma miejsca stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu wyżej przywołanych przepisów, to – bez względu na to czy według odrębnych uregulowań ma Pan w Polsce centrum interesów życiowych czy też nie – nabycie przez Pana w darowiźnie od matki środków pieniężnych nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn na podstawie art. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

W przedmiotowej sprawie nie może Pan zatem skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Żeby bowiem dane nabycie korzystało z ulgi w postaci zwolnienia, to musi ono podlegać opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Jak wynika z wyżej przedstawionej argumentacji, opisane nabycie w ogóle nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Z tych samych powodów, w Pana przypadku, nie znajdzie zastosowania art. 4 ust. 4 ustawy, który wskazuje warunki podmiotowe do zastosowania zwolnienia z art. 4a i art. 4b ustawy. Jak już wskazano, żeby mogło mieć zastosowanie zwolnienie, to dana czynność musi podlegać pod regulacje ustawy o podatku od spadków i darowizn a opisane nabycie przez Pana środków pieniężnych w drodze darowizny od matki nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn stosownie do art. 2 ustawy.

W związku z powyższym nie będzie spoczywać na Panu obowiązek zgłoszenia nabycia środków pieniężnych tytułem darowizny w zakresie podatku od spadków i darowizn do naczelnika urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2.

Pomimo, że nie będzie Pan zobowiązany do zapłaty podatku od spadków i darowizn, Pana stanowisko należało uznać za nieprawidłowe ze względu na przedstawioną przez Pana argumentację. Brak opodatkowania otrzymanej darowizny podatkiem od spadków i darowizn nie będzie wynikał z możliwości skorzystania przez Pana ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ust. 1 w zw. art. 4 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, lecz faktu, że darowizna środków pieniężnych od Pana matki nie będzie podlegała w ogóle opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn w Polsce.

W związku z powyższym Pana stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.