0111-KDWB.4015.69.2026.1.HK

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

4 sierpnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych otrzymania darowizny od matki. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawczyni jest rezydentem podatkowym Rzeczypospolitej Polskiej, posiadającym centrum interesów osobistych i gospodarczych na terytorium RP.

Matka Wnioskodawczyni jest obywatelką Ukrainy i nie posiada rezydencji podatkowej ani adresu zamieszkania na terytorium RP.

Matka Wnioskodawczyni dokonała sprzedaży nieruchomości stanowiącej jej własność na terytorium Ukrainy. Środki finansowe uzyskane z tej sprzedaży pochodzą z legalnego i w pełni udokumentowanego źródła (Wnioskodawczyni dysponuje aktem notarialnym sprzedaży nieruchomości oraz stosownymi dokumentami potwierdzającymi legalność środków).

Matka Wnioskodawczyni zamierza przekazać Wnioskodawczyni środki pieniężne w kwocie (…) w formie darowizny.

Przekazanie środków w formie bezpośredniego przelewu bankowego z banku na Ukrainie na rachunek bankowy Wnioskodawczyni w Polsce jest niemożliwe z uwagi na obiektywne i niezależne od woli darczyńcy ograniczenia prawne i dewizowe wprowadzone na terytorium Ukrainy (m.in. restrykcje Narodowego Banku Ukrainy dotyczące międzynarodowych przelewów walutowych). Darczyńca (matka Wnioskodawczyni) podjęła próbę osobistej wpłaty gotówki bezpośrednio na rachunek bankowy Wnioskodawczyni w kasie polskiego banku. Jednocześnie ze względu na brak posiadania przez matkę Wnioskodawczyni polskiego numeru PESEL, dokumentów tożsamości wydanych przez organy RP oraz adresu zamieszkania w Polsce, polska placówka bankowa odmówiła przyjęcia wpłaty gotówkowej od matki na rachunek Wnioskodawczyni.

W związku z powyższym strony zamierzają zawrzeć umowę darowizny w formie pisemnej, a przekazanie środków pieniężnych nastąpi fizycznie w gotówce na terytorium Polski. Z uwagi na wyżej opisane obiektywne przeszkody, Wnioskodawczyni po zawarciu umowy darowizny i fizycznym otrzymaniu gotówki osobiście wpłaci całą kwotę darowizny w kasie banku na swój własny rachunek bankowy prowadzony w Polsce.

Wnioskodawczyni planuje zgłosić fakt otrzymania darowizny właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego (od dnia otrzymania środków).

Pytania

Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym, dokonanie wpłaty środków pieniężnych pochodzących z darowizny od matki bezpośrednio przez obdarowanego (Wnioskodawczynię) na jego własny rachunek bankowy w Polsce – w sytuacji braku możliwości dokonania przelewu z Ukrainy z uwagi na restrykcje dewizowe oraz odmowy przyjęcia wpłaty przez kasę banku bezpośrednio od darczyńcy nieposiadającego polskich dokumentów i adresu – spełnia wymóg udokumentowania wpłaty na rachunek bankowy, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn?

Czy w przypadku spełnienia warunku zgłoszenia darowizny na formularzu SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od dnia jej otrzymania, Wnioskodawczyni będzie całkowicie zwolniona z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn?

Pani stanowisko w sprawie

Ad 1.

Zdaniem Wnioskodawczyni, dokonanie wpłaty środków pieniężnych pochodzących z darowizny od matki bezpośrednio przez obdarowanego (Wnioskodawczynię) na jego własny rachunek bankowy spełnia wymóg udokumentowania wpłaty na rachunek bankowy, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, w sytuacji, gdy obiektywne przyczyny niezależne od woli stron (restrykcje dewizowe na Ukrainie uniemożliwiające przelew zagraniczny oraz odmowa przyjęcia wpłaty w kasie banku od darczyńcy z powodu braku polskich dokumentów i adresu) uniemożliwiły dokonanie wpłaty bezpośrednio przez darczyńcę. Celem przepisu art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy jest zapewnienie przejrzystości obrotu gospodarczego i jednoznaczna weryfikacja faktu faktycznego przekazania środków pieniężnych oraz ich pochodzenia, aby zapobiec fikcyjnym umowom darowizny. W opisanym zdarzeniu przyszłym fakt przekazania darowizny zostanie potwierdzony pisemną umową darowizny, dokumentami potwierdzającymi legalne pochodzenie środków (akt notarialny sprzedaży nieruchomości na Ukrainie przez matkę), a wpłata na rachunek bankowy obdarowanego nastąpi niezwłocznie po otrzymaniu gotówki. Ponadto w tytule wpłaty bankowej jednoznacznie wskazane zostanie, że są to środki pochodzące z darowizny od matki. Warunek udokumentowania wpłaty na rachunek bankowy należy uznać za spełniony, co znajduje potwierdzenie w jednolitej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok NSA z 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1470/17).

Ad 2.

Zdaniem Wnioskodawczyni, w przypadku spełnienia warunku zgłoszenia faktu otrzymania darowizny właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego oraz udokumentowania wpłaty środków na własny rachunek bankowy, Wnioskodawczyni będzie w pełni zwolniona z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jako osoba zaliczająca się do tzw. zerowej grupy podatkowej (zstępny od wstępnego).

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na wstępie należy zaznaczyć, że pytania przedstawione przez Panią we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wyznaczają zakres przedmiotowy tego wniosku. W związku z powyższym, wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (Pani zapytania). Zatem, inne kwestie wynikające z opisu sprawy i własnego stanowiska, nieobjęte pytaniami, nie zostały rozpatrzone w niniejszej interpretacji.

Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478 ze zm.):

tej ustawy nie definiują pojęcia „darowizna” należy odwołać się do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

Na podstawie art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego:

Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Darowizna jest więc czynnością, której celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego (świadczenie musi wzbogacić obdarowanego), a zobowiązanie darczyńcy musi być zamierzone jako nieodpłatne.

Do zawarcia umowy darowizny, podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie złożone przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia obdarowanego o przyjęciu darowizny. Należy zaznaczyć, że ustawodawca nie wymaga żadnej szczególnej formy oświadczenia obdarowanego o przyjęciu darowizny.

Natomiast z treści art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że:

Zgodnie z art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Art. 14 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że:

Zgodnie z art. 14 ust. 2 ww. ustawy:

W myśl art. 14 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy:

Stosownie do treści art. 4a ust. 1 ww. ustawy:

Natomiast art. 4 ust. 4 ww. ustawy stanowi, że:

Zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych dokonać należy na formularzu SD-Z2, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 2060).

Należy podkreślić, że w przypadku darowizny środków pieniężnych oba warunki wskazane w art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy muszą być spełnione łącznie, aby można było zastosować zwolnienie.

Zgodnie z art. 4a ust. 3 ww. ustawy:

Przy czym, w myśl art. 4a ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Pani matka zamierza przekazać Pani środki pieniężne w kwocie (…) w formie darowizny. Przekazanie środków w formie bezpośredniego przelewu bankowego z banku na Ukrainie na Pani rachunek bankowy w Polsce jest niemożliwe. Darczyńca (Pani matka) podjęła próbę osobistej wpłaty gotówki bezpośrednio na Pani rachunek bankowy w kasie polskiego banku. Jednocześnie ze względu na brak posiadania przez Pani matkę polskiego numeru PESEL, dokumentów tożsamości wydanych przez organy RP oraz adresu zamieszkania w Polsce, polska placówka bankowa odmówiła przyjęcia wpłaty gotówkowej.

W związku z powyższym strony zamierzają zawrzeć umowę darowizny w formie pisemnej, a przekazanie środków pieniężnych nastąpi fizycznie w gotówce na terytorium Polski. Po zawarciu umowy darowizny i fizycznym otrzymaniu gotówki osobiście wpłaci Pani całą kwotę darowizny w kasie banku na swój własny rachunek bankowy prowadzony w Polsce.

W celu ustalenia, czy w opisanej we wniosku sytuacji spełnione będą warunki do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania należy przeanalizować przesłanki wskazane w przepisach prawa.

Z treści przepisu art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że w przypadku gdy przedmiotem darowizny są środki pieniężne, dla skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania konieczne jest spełnienie trzech warunków:

·  otrzymanie darowizny od jednej z osób wymienionych w tym przepisie;

·  złożenie zgłoszenia o nabyciu własności środków pieniężnych (poza sytuacją przewidzianą w zacytowanym art. 4a ust. 4 ustawy);

·  udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

Wobec powyższego, w przypadku darowizny środków pieniężnych warunkiem niezbędnym do skorzystania z omawianego zwolnienia – jak już wyżej wskazano – jest m.in. fakt udokumentowania przez obdarowanego ich otrzymania dowodem przekazania na swój rachunek bankowy albo rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Skoro w analizowanej sprawie środki pieniężne zostaną Pani przekazane w formie gotówki, a następnie Pani sama wpłaci te środki na swój rachunek bankowy, stwierdzić należy, iż nie zostanie spełniony warunek określony w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

W opisanej we wniosku sytuacji nie będzie można udokumentować otrzymania przedmiotowych środków pieniężnych w sposób określony w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, tj. dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym, gdyż środki te – jak wynika z wniosku – zostaną przekazane obdarowanej w gotówce. To dopiero obdarowana – będąc już właścicielem środków – dokona ich wpłaty na rachunek bankowy. Taki sposób działania nie wyczerpuje norm omawianego przepisu.

Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie będą również motywy, jakimi kierują się strony decydując się na przekazanie darowizny w formie gotówki. Ustawodawca jednoznacznie wskazał jakie warunki muszą zostać spełnione, aby zwolnienie mogło zostać zastosowane. W analizowanej sprawie warunki do zwolnienia nie zaistnieją.

Podkreślenia wymaga, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej uzależnione jest od spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek wymaganych do jej zastosowania.

W konsekwencji, otrzymana przez Panią darowizna nie będzie korzystać ze zwolnienia, określonego w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Tym samym, Pani stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Odnosząc się do przywołanego przez Panią orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazać należy, że zostało one wydane w indywidualnej sprawie i nie ma zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego. Natomiast organ, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkuje się wydanymi rozstrzygnięciami, to nie ma możliwości zastosowania ich wprost, ponieważ nie stanowią materialnego prawa podatkowego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.