0111-KDWB.4015.62.2026.1.KKM

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

4 sierpnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych otrzymania środków pieniężnych w drodze darowizny.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Jest Pani obywatelką Polski oraz polskim rezydentem podatkowym, mającym miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pani ojciec jest obywatelem Republiki Białorusi oraz białoruskim rezydentem podatkowym, mającym miejsce zamieszkania na terytorium Republiki Białorusi. Pani ojciec planuje sprzedać mieszkanie położone na terytorium Republiki Białorusi. Sprzedaż zostanie dokonana na podstawie umowy sprzedaży zawartej zgodnie z prawem białoruskim, a cena sprzedaży zostanie określona w rublach białoruskich, z podaniem w umowie również równowartości tej kwoty w dolarach amerykańskich. W umowie sprzedaży zostanie również wskazane, że sprzedający otrzymał środki pieniężne od kupującego. Po otrzymaniu w formie gotówkowej środków pieniężnych ze sprzedaży mieszkania Pani ojciec dokona w banku wymiany otrzymanej kwoty w rublach białoruskich na dolary amerykańskie. Wymiana waluty zostanie potwierdzona dokumentami bankowymi. Środki przeznaczone na darowiznę będą pochodziły ze sprzedaży tego mieszkania. Następnie Pani ojciec zamierza dokonać na Pani rzecz darowizny środków pieniężnych. Umowa darowizny zostanie zawarta na terytorium Republiki Białorusi w formie aktu notarialnego. W umowie darowizny zostanie wskazana kwota darowizny w dolarach amerykańskich. Wartość darowizny będzie wynosiła około (…) dolarów amerykańskich. Środki pieniężne zostaną przez Panią przewiezione z Republiki Białorusi do Polski. Przy przekraczaniu granicy dokona Pani wymaganych zgłoszeń dotyczących przewozu środków pieniężnych. W celu potwierdzenia pochodzenia środków i dokonania darowizny będzie Pani posiadała dokumenty, w szczególności: akt urodzenia potwierdzający pokrewieństwo, umowę sprzedaży mieszkania z określoną ceną w rublach białoruskich oraz wskazaną w umowie równowartością tej kwoty w dolarach amerykańskich, zawierającą również potwierdzenie otrzymania środków ze sprzedaży mieszkania, dokumenty bankowe potwierdzające dokonanie wymiany gotówkowych środków pieniężnych w rublach białoruskich na dolary amerykańskie, notarialną umowę darowizny, tłumaczenia dokumentów wykonane przez tłumacza przysięgłego języka polskiego oraz dokumenty potwierdzające dokonanie zgłoszenia przewozu środków pieniężnych przez granicę.

Pytanie

Czy otrzymana przez Panią darowizna środków pieniężnych od Pani ojca, dokonana w przedstawiony sposób, będzie korzystała ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, jeżeli darowizna zostanie dokonana w formie aktu notarialnego oraz udokumentowana dokumentami opisanymi powyżej, potwierdzającymi jej dokonanie i pochodzenie środków?

Pani stanowisko w sprawie

Pani zdaniem otrzymana przez Panią darowizna środków pieniężnych od Pani ojca będzie korzystała ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Darczyńcą jest Pani ojciec, czyli osoba należąca do najbliższej rodziny, wobec której przepisy przewidują możliwość skorzystania ze zwolnienia podatkowego. W Pani ocenie fakt, że środki pieniężne będą pochodziły ze sprzedaży mieszkania należącego do ojca na terytorium Republiki Białorusi, zostaną otrzymane w formie gotówkowej, następnie wymienione w banku na dolary amerykańskie, a następnie przekazane Pani w formie darowizny i przewiezione do Polski po dokonaniu wymaganych zgłoszeń, nie powinien powodować utraty prawa do skorzystania ze zwolnienia. Pochodzenie środków, pokrewieństwo stron oraz dokonanie darowizny będą odpowiednio udokumentowane dokumentami opisanymi we wniosku, w szczególności dokumentami dotyczącymi sprzedaży mieszkania, wymiany waluty, umową darowizny oraz dokumentami potwierdzającymi przewóz środków przez granicę.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478 ze zm.):

Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem: darowizny, polecenia darczyńcy.

W myśl art. 2 ww. ustawy:

Nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą podlega podatkowi, jeżeli w chwili otwarcia spadku lub zawarcia umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Jako, że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia „darowizna” należy odwołać się do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795).

Na podstawie art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego:

Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

Jak z powyższych przepisów wynika, nabycie przez osobę fizyczną rzeczy i praw majątkowych tytułem darowizny podlega podatkowi od spadków i darowizn, jeżeli:

-    nabywane rzeczy znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub nabywane prawa majątkowe wykonywane są na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub

-    nabywane rzeczy znajdują się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane są za granicą; jednakże w chwili zawarcia umowy darowizny nabywca jest obywatelem polskim lub ma miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Stosownie do art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy powstaje – przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Wysokość podatku od spadków i darowizn ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca. Zaliczenie do jednej z trzech grup podatkowych odbywa się w zależności od jego stopnia pokrewieństwa albo powinowactwa z osobą, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.

Z kolei, zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 36 120 zł jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej.

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jeżeli nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych od tego samego zbywcy następuje więcej niż jeden raz, do czystej wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się czystą wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych dotychczas od tego samego zbywcy w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.

Na podstawie art. 14 ust. 1 i 2 ww. ustawy:

Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.

Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.

W rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy:

Do I grupy podatkowej zalicza się małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.

Stosownie do treści art. 17a ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Podatnicy podatku są obowiązani złożyć w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, w tym na podstawie art. 6 ust. 4, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania.

Obowiązek składania zeznań podatkowych nie dotyczy przypadków, w których podatek jest pobierany przez płatnika.

Zeznanie o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych należy złożyć na formularzu SD-3 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 27 listopada 2015 r. w sprawie zeznania podatkowego składanego przez podatników podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2015 r. poz. 2068), w terminie miesiąca od daty powstania obowiązku podatkowego.

Natomiast zgodnie z art. 4a ust. 1 ww. ustawy:

Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1)  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2–5, 7 i 8 oraz ust. 1a–2 , a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz

2)  w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

Zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych dokonać należy na formularzu SD-Z2, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 2060).

W myśl art. 4a ust. 3 ww. ustawy:

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

Stosownie do art. 4a ust. 4 ww. ustawy:

Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1)  wartość majątku ostatnio nabytego doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby lub po tej samej osobie w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub

2)  nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.

Zgodnie z art. 4 ust. 4 ww. ustawy:

Zwolnienia określone w ust. 1 oraz art. 4a i art. 4b stosuje się, jeżeli w chwili nabycia nabywca posiadał obywatelstwo polskie lub obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub miał miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub terytorium takiego państwa.

Z zacytowanego powyżej art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że podstawowym kryterium uprawniającym do skorzystania ze zwolnienia, jeżeli przedmiotem darowizny są środki pieniężne, poza zgłoszeniem nabytych środków pieniężnych naczelnikowi urzędu skarbowego (za wyjątkiem sytuacji określonych w art. 4a ust. 4 cyt. ustawy) jest udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, Jest Pani obywatelką Polski oraz polskim rezydentem podatkowym, mającym miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pani ojciec jest obywatelem Republiki Białorusi oraz białoruskim rezydentem podatkowym. Pani ojciec planuje sprzedać mieszkanie położone na terytorium Republiki Białorusi. Sprzedaż zostanie dokonana na podstawie umowy sprzedaży zawartej zgodnie z prawem białoruskim. Następnie Pani ojciec zamierza dokonać na Pani rzecz darowizny środków pieniężnych. Umowa darowizny zostanie zawarta na terytorium Republiki Białorusi w formie aktu notarialnego. Wartość darowizny będzie wynosiła około (…) dolarów amerykańskich. Środki pieniężne zostaną przez Panią przewiezione z Republiki Białorusi do Polski. Przy przekraczaniu granicy dokona Pani wymaganych zgłoszeń dotyczących przewozu środków pieniężnych.

Ma Pani wątpliwości, czy otrzymana przeze Panią darowizna środków pieniężnych będzie korzystała ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Skoro posiada Pani obywatelstwo polskie, nabycie środków pieniężnych z Białorusi tytułem darowizny będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Posiadanie obywatelstwa polskiego w chwili planowanego nabycia darowizny od Pani ojca wskazuje, że będzie Pani spełniać warunki określone w treści art. 4 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn. To oznacza, że – w sytuacji spełnienia wszystkich przesłanek ze zwolnienia z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn – zwolnienie mogłoby zostać wobec Pani zastosowane.

Jednakże w opisanej sytuacji warunki do zwolnienia nie zostaną spełnione.

Z treści przepisu art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że w przypadku, gdy przedmiotem darowizny są środki pieniężne, dla skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania konieczne jest spełnienie trzech warunków:

1) otrzymanie darowizny od jednej z osób wymienionych w tym przepisie;

2) złożenie – w terminie określonym w ustawie – zgłoszenia o nabyciu własności środków pieniężnych (poza sytuacją przewidzianą w zacytowanym art. 4a ust. 4 ustawy);

3) udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

W przypadku darowizny środków pieniężnych warunkiem niezbędnym do skorzystania z omawianego zwolnienia – jak już wyżej wskazano – jest m.in. fakt udokumentowania przez obdarowanego ich otrzymania dowodem przekazania na swój rachunek bankowy albo rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Zapis ten należy rozumieć w ten sposób, że warunkiem wystarczającym do skorzystania ze zwolnienia podatkowego uregulowanego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn jest udokumentowanie przekazania środków pieniężnych we wskazany w tym przepisie sposób przez darczyńcę na rzecz obdarowanego. Tym samym, podejmowanie innych czynności w celu udokumentowania otrzymania środków pieniężnych tytułem darowizny jest niewystarczające albo zbędne.

Z opisu zdarzenia wynika, że Umowa darowizny zostanie zawarta na terytorium Republiki Białorusi w formie aktu notarialnego. Wartość darowizny będzie wynosiła około (…) dolarów amerykańskich. Środki pieniężne zostaną przez Panią przewiezione z Republiki Białorusi do Polski. Z opisu zdarzenia wynika zatem, że środki pieniężne otrzyma Pani tytułem darowizny od ojca w gotówce. W celu potwierdzenia pochodzenia środków i dokonania darowizny będzie Pani posiadała dokumenty, w szczególności: akt urodzenia potwierdzający pokrewieństwo, umowę sprzedaży mieszkania z określoną ceną w rublach białoruskich oraz wskazaną w umowie równowartością tej kwoty w dolarach amerykańskich, zawierającą również potwierdzenie otrzymania środków ze sprzedaży mieszkania, dokumenty bankowe potwierdzające dokonanie wymiany gotówkowych środków pieniężnych w rublach białoruskich na dolary amerykańskie, notarialną umowę darowizny, tłumaczenia dokumentów wykonane przez tłumacza przysięgłego języka polskiego oraz dokumenty potwierdzające dokonanie zgłoszenia przewozu środków pieniężnych przez granicę.

W tej sytuacji nie można uznać udokumentowania otrzymania przedmiotowych środków pieniężnych w sposób określony w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, tj. dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym, gdyż środki te – otrzyma Pani „do ręki”, a nie w sposób wskazany w ww. przepisie. Taki sposób działania nie wyczerpuje norm omawianego przepisu.

Nie można również uznać, że zawarcie pisemnej umowy darowizny, czy też udokumentowanie przewozu środków przez granicę zgodnie z przepisami celnymi stanowią wystarczające udokumentowanie nabycia środków. Ustawodawca bowiem jasno wskazał, jakie dokumenty są niezbędne w celu skorzystania ze zwolnienia.

Podkreślić należy, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej uzależnione jest od spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek wymaganych do jej zastosowania. W analizowanej sprawie, te przesłanki nie zostaną spełnione. Ustawodawca nie zawarł żadnych wyjątków, co do ich spełnienia.

W konsekwencji, otrzymana od Pani ojca darowizna środków pieniężnych nie będzie korzystała ze zwolnienia określonego w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Będzie ona podlegała opodatkowaniu na ogólnych zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

Tym samym, Pani stanowisko jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

-    Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-    Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.