0111-KDWB.4015.6.2026.1.AZE
Dla środków pieniężnych które nie zostały przekazane na konto osoby obdarowanej, a na konto osoby trzeciej, nie ma zastosowania zwolnienie, o którym mowa w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
30 maja 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych otrzymania środków pieniężnych w drodze darowizny.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
13 kwietnia 2026 r. została zawarta umowa darowizny między Panem a Pańską matką – (…). W umowie ustalili Państwo, że otrzyma Pan darowiznę pieniężną na zakup samochodu osobowego. Pańska mama zobowiązała się w umowie na przelanie środków pieniężnych na rachunek bankowy sprzedawcy samochodu, na co wyraził Pan zgodę. 20 kwietnia 2026 r. Pańska mama dokonała w/w przelewu środków pieniężnych w tytule przelewu wpisała jednoznacznie, że jest to darowizna dla syna (…) na zakup samochodu osobowego (…) - opłacając fakturę za w/w samochód nr (…), co także znalazło się w tytule przelewu. 9 maja 2026 r. wypełnił Pan druk SD-Z2, który 12 maja 2026 r. złożył Pan w US w (…).
Pytanie
Czy w opisanym stanie faktycznym, przekazanie środków pieniężnych będących przedmiotem darowizny od rodzica bezpośrednio na rachunek bankowy dealera samochodowego w celu wykonania nałożonego na Pana polecenia darczyńcy (z umowy darowizny) - w myśl art. 893 Kodeksu cywilnego - przy jednoczesnym terminowym złożeniu zgłoszenia SD-Z2 uprawnia Pana do skorzystania z całkowitego zwolnienia z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn?
Pana stanowisko w sprawie
Pana zdaniem, przedstawiony stan faktyczny w pełni uprawnia Pana do skorzystania z całkowitego zwolnienia z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn - na podstawie art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Przekazanie środków pieniężnych bezpośrednio na rachunek dealera samochodowego było technicznym wykonaniem woli darczyńcy i nałożonego na Pana polecenia w rozumieniu art. 893 Kodeksu cywilnego - spełnia warunek udokumentowania określony w art. 4a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.
Zgodnie z art. 888 par. 1 Kodeksu cywilnego istotą darowizny jest bezpłatne świadczenie kosztem majątku darczyńcy, które prowadzi do powiększenia majątku obdarowanego. W powyższym przypadku doszło do realnego powiększenia Pana majątku, ponieważ środki przekazane przez Pańską mamę na konto dealera samochodowego zwolniły Pana z długu wobec sprzedawcy pojazdu, który nabył Pan na wyłączną własność (jest Pan jedynym właścicielem w dowodzie rejestracyjnym pojazdu oraz faktura jest wystawiona wyłącznie na Pana).
Cel ekonomiczny i prawny umowy zawartej między Panem a Pańską matką został więc w całości zrealizowany. Wpłata na konto dealera była bezpośrednim skutkiem zastosowania art. 893 Kodeksu cywilnego, który pozwala darczyńcy na nałożenie na obdarowanego polecenia określonego działania (w tym przypadku: przeznaczenia darowizny na zakup samochodu osobowego u dealera samochodowego (…)., a podpisany przez Pana dokument zakupu auta (faktura) jest dowodem, że to polecenie Pan wypełnił. Bezpośredni transfer środków z konta rodzica na konto salonu samochodowego był jedynie technicznym skrótem bezpiecznej realizacji tego polecenia. Wymóg, aby środki finansowe najpierw trafiły na Pana konto a w kolejnej sekundzie na konto dealera, stanowi przejaw skrajnego, nieuzasadnionego formalizmu, który nie wynika z celów ustawy podatkowej. Warunek udokumentowania wpłaty ma na celu zapewnienie szczelności systemu i weryfikację czy środki pochodzą faktycznie z majątku w tym przypadku Pańskiej matki - co w tej sprawie jest bezsporne i łatwe do zweryfikowania na podstawie potwierdzenia przelewu.
Stanowisko Wnioskodawcy znajduje pełne potwierdzenie w jednolitej i ugruntowanej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 21 czerwca 2022 r. (sygn. akt II FSK 1113/21): „Skoro w art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d. mowa jest o udokumentowaniu otrzymania środków pieniężnych dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy, to należy przyjąć, że warunek ten jest spełniony także wtedy, gdy środki te zostaną przelane na rachunek bankowy podmiotu trzeciego, celem pokrycia zobowiązań obdarowanego”. Identyczne stanowisko NSA podtrzymał w wielu innych orzeczeniach (m.in. sygn. akt II FSK 482/22, II FSK 104/23 oraz wyrokach z lat 2024–2026).
Mając na uwadze, że tożsamość stron (matka i syn) jest jasna, darowizna została udokumentowana dokumentem potwierdzenia przelewu, a zgłoszenie SD-Z2 zostało złożone w ustawowym terminie, uważa Pan, że przekazana darowizna powinna w całości być zwolniona z podatku od spadków i darowizn.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478 ze zm.):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem: darowizny, polecenia darczyńcy.
Jako, że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia „darowizna” należy odwołać się do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego.
Na podstawie art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795):
Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku.
Jak stanowi natomiast art. 890 § 1 cyt. Kodeksu:
Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.
Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie to ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Do zawarcia umowy darowizny podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie woli złożone przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia woli obdarowanego o przyjęciu darowizny.
Zgodnie z art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Obowiązek podatkowy powstaje: przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.
Zgodnie z art. 6 ust. 4 ww. ustawy:
Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt nabycia.
W myśl art. 9 ust. 1pkt 1 i 2 ww. ustawy:
1. Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej: 36 120 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej;
2. Jeżeli nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych od tego samego zbywcy następuje więcej niż jeden raz, do czystej wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się czystą wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych dotychczas od tego samego zbywcy w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.
Zgodnie z art. 14 ust. 1-3 pkt 1 ww. ustawy:
1. Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.
2. Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
3. Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się: grupy I - małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;
Zgodnie z przepisem art. 4a ust. 1 ww. ustawy:
Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:
1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2–5, 7 i 8 oraz ust. 1a–2 , a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2) w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 - udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
Stosownie do art. 4a ust. 3 ww. ustawy:
W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika że, 13 kwietnia 2026 r. została zawarta umowa darowizny między Panem a Pana matką. W umowie ustalili Państwo, że otrzyma Pan darowiznę pieniężną na zakup samochodu osobowego. Pana matka zobowiązała się w umowie na przelanie środków pieniężnych na rachunek bankowy sprzedawcy samochodu i 20 kwietnia 2026 r. dokonała przelewu środków pieniężnych, opłacając fakturę za samochód, w tytule przelewu wpisała, że jest to darowizna dla Pana na zakup samochodu osobowego.
Z zacytowanego powyżej art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że podstawowym kryterium uprawniającym do skorzystania ze zwolnienia, jeżeli przedmiotem darowizny są środki pieniężne, poza zgłoszeniem nabytych środków pieniężnych naczelnikowi urzędu skarbowego (za wyjątkiem sytuacji określonych w art. 4a ust. 4) jest udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
Literalne brzmienie przepisu art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn nie pozwala skorzystać ze zwolnienia podatkowego, gdy nabycie nie jest udokumentowane tak, jak wskazuje przepis art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Jeżeli więc przedmiot darowizny zostaje przekazany bezpośrednio przez darczyńcę na rachunek wierzyciela osoby obdarowanej (w tym przypadku sprzedawcy samochodu), zwolnienie określone w art. 4a ustawy od spadków i darowizn nie ma zastosowania.
Nie można bowiem odstąpić od jednoznacznego brzmienia ww. przepisu i stosować go z pominięciem warunków wprost w nim wyrażonych, czyli z pominięciem fragmentu przepisu (określającego wprost jak darowane środki mają być przekazane, by zwolnienie mogło być zastosowane), który musiałby zostać uznany nie tyle za zbędny, co za niedopuszczalny, rażąco naruszający Konstytucję RP.
Użyte w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn wyrażenie „udokumentowanie – w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne (…) – ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym” należy rozumieć w ten sposób, że dowód ten dokumentuje dokonanie wpłaty lub przelewu środków pieniężnych, będących przedmiotem czynności prawnej darowizny (art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego), przez darczyńcę na konto obdarowanego, a nie wpłatę lub przelew na konto innego podmiotu.
Co prawda, zgodnie z utartą linią interpretacyjną i orzeczniczą, warunek określny we wskazanym przepisie uważa się za spełniony również wtedy, gdy wpłata dokonywana jest na rachunek bankowy osoby trzeciej, ale na subkonto wyodrębnione w ramach tego rachunku dla osoby obdarowanej. Takie subkonta wyodrębnione są w ramach rachunków prowadzonych dla deweloperów lub spółdzielni mieszkaniowych. W analizowanym przypadku taka sytuacja nie występuje; z treści wniosku wynika bowiem, że środki pieniężne zostały przelane na rachunek bankowy sprzedawcy samochodu.
Mając na uwadze powyższe należy zatem stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie nie został spełniony jeden z warunków zastosowania zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, bowiem środki pieniężne przekazane tytułem darowizny zostały wpłacone na konto sprzedawcy samochodu, a nie na rachunek bankowy obdarowanego (Pana).
Skoro zatem środki pieniężne nie zostały przekazane na Pan konto, jako osoby obdarowanej, a na konto osoby trzeciej, to nie ma zastosowania zwolnienie, o którym mowa w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Otrzymana od matki darowizna, zgodnie z art. 4a ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn, podlega więc opodatkowaniu na zasadach przewidzianych dla I grupy podatkowej.
Wobec powyższego Pana stanowisko w sprawie należało uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Odnosząc się do przywołanych przez Pana wyroków sadowych wskazać należy, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pana do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów