0111-KDWB.4015.47.2026.3.BB

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

30 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia w spadku gospodarstwa rolnego.

Treść wniosku jest następująca:

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

30 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia w spadku gospodarstwa rolnego.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

A.  Zaistniały stan faktyczny.

Wnioskodawca jest osobą fizyczną zamieszkałą (…), nieprowadzącą działalności rolniczej, nieposiadającą kwalifikacji rolniczych ani statusu rolnika indywidualnego. 5 listopada 2024 r. zmarł (…) Wnioskodawcy (dalej: „Spadkodawca 1”), pozostawiając w spadku gospodarstwo rolne o powierzchni 17,8830 ha, położone w województwie (…), powiecie (…), gminie (…) (KW (…)). W skład gospodarstwa wchodzą: grunty rolne klas RIVb, RV, ŁV, ŁVI, PsV, PsVI (łącznie 17,5895 ha), grunt rolny zabudowany B-RIVb (0,2935 ha), dom mieszkalny, obora, stodoła i garaż (wszystkie murowane).

Ojciec Wnioskodawcy - brat Spadkodawcy 1 - zmarł 1 lipca 2012 r., wobec czego Wnioskodawca dziedziczy po Spadkodawcy 1 w trybie prawa reprezentacji (art. 932 § 5 KC).

19 kwietnia 2026 r. zmarł kolejny (…) Wnioskodawcy (dalej: „Spadkodawca 2”), będący jednym ze spadkobierców Spadkodawcy 1, który przed śmiercią nie zakończył czynności spadkowych po Spadkodawcy 1. Jego udział w spadku po Spadkodawcy 1 przeszedł na jego spadkobierców w trybie transmisji spadku (art. 1017 KC), w tym częściowo na Wnioskodawcę.

(…) 2026 r. u notariusza w (…) sporządzone zostały:

-     Akt Poświadczenia Dziedziczenia po Spadkodawcy 1 (Rep. (…)), zarejestrowany w Rejestrze Spadkowym prowadzonym przez Krajową Radę Notarialną (…) pod nr (…);

-     Akt Poświadczenia Dziedziczenia po Spadkodawcy 2 (Rep. (…)), zarejestrowany w Rejestrze Spadkowym pod nr (…);

-     Protokół Żądania Złożenia Wniosku Wieczystoksięgowego (Rep. (…)), na podstawie którego notariusz złożył wniosek o wpis współwłasności 5 spadkobierców w księdze wieczystej.

Wnioskodawca dziedziczy łącznie 1/5 udziału w gospodarstwie (5/30 bezpośrednio po Spadkodawcy 1 + 1/30 w drodze transmisji od Spadkodawcy 2 = 6/30 = 1/5). Pozostałych czterech spadkobierców posiada identyczne udziały po 1/5. Wszyscy spadkobiercy są osobami fizycznymi (rodzeństwo Spadkodawcy 1 i 2 oraz Wnioskodawca jako reprezentant zmarłego brata Spadkodawcy 1 i 2).

Gospodarstwo jest objęte obowiązującą umową dzierżawy zawartą w formie aktu notarialnego z 21 lutego 2020 r. przez Spadkodawcę 1 z rolnikiem indywidualnym zamieszkałym w tej samej gminie, prowadzącym indywidualne gospodarstwo rolne (dalej: „Dzierżawca”). Umowa obowiązuje do 21 lutego 2030 r. Dzierżawca uprawia grunty rolniczo, pobiera dopłaty bezpośrednie ARiMR z tytułu prowadzenia gospodarstwa, posiada kwalifikacje rolnicze i status rolnika indywidualnego w rozumieniu Ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.

B.  Zdarzenie przyszłe nr 1 – kontynuacja dzierżawy.

Po wpisaniu Wnioskodawcy jako współwłaściciela do księgi wieczystej Wnioskodawca zamierza kontynuować istniejącą umowę dzierżawy z Dzierżawcą do 21 lutego 2030 r., a następnie zawrzeć kolejną umowę dzierżawy z innym lub tym samym rolnikiem indywidualnym na okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia spadku (do 19 kwietnia 2031 r.).

Wnioskodawca nie będzie osobiście wykonywał prac rolniczych ze względu na miejsce zamieszkania (…) (ok. (..) km od gospodarstwa) i brak kwalifikacji rolniczych. Będzie natomiast: opłacać coroczny podatek rolny, pełnić obowiązki właściciela (kontrola wykonywania umowy, ubezpieczenie, konserwacja budynków gospodarczych), utrzymywać status rolny gruntów (brak wyłączenia z produkcji rolnej, brak zmiany przeznaczenia), zachowywać dokumentację finansową i prawną gospodarstwa.

C. Zdarzenie przyszłe nr 2 – ewentualne zbycie rolnikowi.

Wnioskodawca rozważa alternatywnie zbycie swojego udziału (1/5) w gospodarstwie na rzecz Dzierżawcy lub innego rolnika indywidualnego, który będzie kontynuował prowadzenie gospodarstwa rolnego, jeszcze przed upływem 5-letniego okresu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Nabywca (rolnik indywidualny) będzie kontynuował rolnicze wykorzystanie gruntów bez zmiany ich przeznaczenia. Grunty zachowają charakter rolny.

Uzupełnienie wniosku

W momencie śmierci Spadkodawcy 1 ((…), zm. 5 listopada 2024 r.) Wnioskodawca nie był właścicielem, współwłaścicielem ani posiadaczem żadnego innego gospodarstwa rolnego ani innych użytków rolnych. Nie prowadził i nie prowadzi osobiście gospodarstwa rolnego. Zamieszkuje na stałe (…) i wykonuje pracę zarobkową niezwiązaną z rolnictwem.

Analogicznie w dniu śmierci Spadkodawcy 2 ((…), zm. 19 kwietnia 2026 r.) Wnioskodawca nie był właścicielem, współwłaścicielem ani posiadaczem żadnego innego gospodarstwa rolnego ani innych użytków rolnych, poza udziałem 1/6 w gospodarstwie rolnym po Spadkodawcy 1, nabytym z chwilą jego śmierci (art. 925 Kodeksu cywilnego, stwierdzonym następnie zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia z (…)).

Nabyte w drodze dziedziczenia gospodarstwo położone w miejscowości (…), gmina (…), powiat (…), województwo (…) (KW nr (…), nr jednostki rejestrowej (…), obręb (…) o łącznej powierzchni 17,8830 ha) stanowi gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 2 § 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym.

Zgodnie z wypisem z rejestru gruntów wydanym przez Starostę (…), grunty objęte spadkiem obejmują:

-     grunty orne (klasa RIVb i RV): 14,3984 ha,

-     grunty rolne zabudowane (B-RIVb): 0,2935 ha,

-     rowy (W-RIVb): 0,0286 ha,

-     łąki trwałe (ŁV i ŁVI): 1,7516 ha,

-     pastwiska trwałe (PsV i PsVI): 0,4127 ha,

-     nieużytki (N): 0,9982 ha.

Łączna powierzchnia użytków rolnych (grunty orne + grunty rolne zabudowane + rowy + łąki + pastwiska) 16,8848 ha - przekracza 1 ha, co spełnia warunek z art. 2 § 1 ustawy o podatku rolnym.

Grunty te nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza – są przedmiotem umowy dzierżawy zawartej w formie aktu notarialnego (Rep. (…)) z rolnikiem indywidualnym, obowiązującej do 21 lutego 2030 r., i wykorzystywane wyłącznie do celów rolniczych (produkcja roślinna).

Wnioskodawca wskazał, że mieści się w indywidualnym oraz krajowym limicie pomocy de minimis w rolnictwie, o której mowa w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. W okresie ostatnich trzech lat obrotowych (2024–2026) nie otrzymał żadnej pomocy de minimis w rolnictwie w rozumieniu ww. rozporządzenia. Powyższe informacje potwierdził przez zapytanie w Systemie Rejestracji Pomocy Publicznej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (srpp.minrol.gov.pl) - według stanu na dzień 28 sierpnia 2026 r. system nie zawiera żadnych wpisów o udzieleniu mu pomocy publicznej w rolnictwie.

Pytania

1.  Czy w opisanym stanie faktycznym (winno być: stanie fatycznym i zdarzeniu przyszłym) Wnioskodawca (będący nabywcą udziału w gospodarstwie rolnym w drodze spadku, mieszkający (…) i nieposiadający osobistych kwalifikacji rolniczych), pozostawiając w dotychczasowej dzierżawie/wydzierżawiając to gospodarstwo rolnikowi indywidualnemu, spełnia warunek „prowadzenia gospodarstwa rolnego przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia”, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn - a w konsekwencji, czy Wnioskodawca zachowuje prawo do zwolnienia z podatku od spadków i darowizn od nabytego udziału w gospodarstwie rolnym? (dotyczy zdarzenia przyszłego nr 1 - kontynuacja dzierżawy)

2.  Czy zbycie udziału w gospodarstwie rolnym nabytego w drodze spadku, dokonane przed upływem 5 lat od daty nabycia, na rzecz rolnika indywidualnego (w tym aktualnego Dzierżawcy), który kontynuuje prowadzenie gospodarstwa rolnego z zachowaniem charakteru rolnego gruntów, powoduje utratę zwolnienia z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn w związku z art. 6 ust. 4 tej ustawy? (dotyczy zdarzenia przyszłego nr 2 — ewentualne zbycie rolnikowi)

Pana stanowisko w sprawie

Ad 1.

Zdaniem Wnioskodawcy dzierżawa gospodarstwa rolnego rolnikowi indywidualnemu spełnia warunek „prowadzenia gospodarstwa rolnego przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia” w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, niezależnie od miejsca zamieszkania nabywcy – spadkobiercy, oraz braku osobistych kwalifikacji rolniczych. Tym samym Wnioskodawca zachowuje prawo do zwolnienia z podatku od spadków i darowizn od nabytego udziału w gospodarstwie rolnym.

Uzasadnienie:

Aktualna linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego jednoznacznie opowiada się za funkcjonalnym, a nie formalistycznym rozumieniem pojęcia „prowadzenia gospodarstwa rolnego”. W wyroku z 25 kwietnia 2024 r. sygn. III FSK 231/22, NSA stwierdził, że: „pojęcie prowadzenia gospodarstwa rolnego należy rozumieć funkcjonalnie, a nie formalistycznie. Istotne jest faktyczne wykonywanie działalności rolniczej, a nie wykluczenie wszelkich innych, ubocznych form wykorzystania majątku rolnego. Przepis nie wymaga, aby całość gruntów była przez cały okres wykorzystywana wyłącznie do produkcji rolnej ani nie wyklucza możliwości incydentalnego lub częściowego wykorzystania gruntów w inny sposób, o ile gospodarstwo rolne jest faktycznie prowadzone”. Wyrok NSA z 25 kwietnia 2024 r. sygn. akt III FSK 230/22 (paralelny do III FSK 231/22) zawiera analogiczne tezy. Wyrok NSA z 8 listopada 2023 r. sygn. akt III FSK 627/23, potwierdza, że interpretacja warunku „prowadzenia” powinna być dokonywana w sposób celowościowy, uwzględniający ratio legis przepisu.

Dzierżawa nieruchomości rolnej rolnikowi indywidualnemu zapewnia ciągłość funkcji gospodarczej gruntów - są one nadal uprawiane, dzierżawca pobiera dopłaty bezpośrednie ARiMR, a status rolny gruntów zostaje zachowany. Spełnia to ratio legis zwolnienia z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, którym jest ochrona struktury agrarnej i utrzymanie produkcji rolnej.

Wnioskodawca pełni obowiązki właściciela w formie zarządczej: opłaca coroczny podatek rolny, ubezpiecza budynki, kontroluje wykonywanie umowy dzierżawy, prowadzi dokumentację finansową i prawną gospodarstwa. Te działania stanowią zarządczą formę „prowadzenia” w rozumieniu funkcjonalnym, co potwierdza interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 5 maja 2026 r. sygn. 0111-KDIB2-3.4014.141.2026.1.AD.

Miejsce zamieszkania Wnioskodawcy ((…), (…) km od gospodarstwa) jest dla zwolnienia irrelewantne - ustawa nie wymaga zamieszkania na gospodarstwie ani osobistego wykonywania prac rolniczych. Wymagane jest jedynie, aby gospodarstwo było prowadzone (co należy rozumieć funkcjonalnie, zgodnie z aktualną linią NSA).

Interpretacja funkcjonalna jest zgodna z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji) - pozbawianie zwolnienia spadkobierców niemogących osobiście prowadzić gospodarstwa (np. z uwagi na zawód, miejsce zamieszkania, wiek), przy jednoczesnym zachowaniu funkcji rolnej gruntów przez dzierżawcę - rolnika, stanowiłoby nieuzasadnione zróżnicowanie sytuacji podatkowej podatników.

Ad 2.

Zdaniem Wnioskodawcy zbycie udziału w gospodarstwie rolnym nabytego w drodze spadku, dokonane przed upływem 5 lat od daty nabycia, na rzecz rolnika indywidualnego (w tym aktualnego Dzierżawcy), który kontynuuje prowadzenie gospodarstwa rolnego z zachowaniem charakteru rolnego gruntów, nie powoduje utraty zwolnienia z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn w związku z art. 6 ust. 4 tej ustawy.

Uzasadnienie:

Ratio legis art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn to ochrona struktury agrarnej i ciągłości produkcji rolnej. Jeżeli grunty zachowują charakter rolny i są nadal prowadzone jako gospodarstwo (tym razem przez nabywcę - rolnika indywidualnego), cel ustawy jest spełniony - niezależnie od osoby aktualnie wykonującej działalność rolniczą. Interpretacja pozbawiająca zwolnienia w sytuacji, gdy grunt pozostaje rolny i kontynuowana jest produkcja rolnicza, byłaby sprzeczna z celem ustawy.

Linia interpretacyjna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w sprawach analogicznych wskazuje na zachowanie zwolnienia w przypadku ciągłości charakteru rolnego gruntów. W interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 30 maja 2025 r. sygn. 0114-KDIP3-2.4011.377.2025.2.JK3, wskazano: „Sprzedaż nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego dokonana przed upływem 5 lat od nabycia nie powoduje obowiązku zapłaty podatku, przy zastrzeżeniu, że nabywca nie zmienił przeznaczenia gruntu rolnego”.

Interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 6 czerwca 2025 r. sygn. 0113-KDIPT2-1.4011.280.2025.2.MAP, potwierdza, że sprzedaż gospodarstwa rolnego rolnikowi indywidualnemu kontynuującemu działalność rolniczą korzysta ze zwolnienia podatkowego przy zachowaniu charakteru rolnego gruntów.

W okolicznościach stanu faktycznego (winno być: zdarzenia przyszłego) opisanego we wniosku, potencjalnym nabywcą jest aktualny Dzierżawca gospodarstwa (lub inny rolnik indywidualny), który już od 2020 r. prowadzi rolniczo te grunty, pobiera dopłaty bezpośrednie ARiMR z tytułu produkcji rolnej, posiada kwalifikacje rolnicze i status rolnika indywidualnego, zobowiązuje się kontynuować rolnicze wykorzystanie gruntów oraz nie zamierza zmieniać przeznaczenia gruntów ani ich rozparcelowywać. W takim wypadku zachowanie charakteru rolnego jest zagwarantowane na poziomie maksymalnym - kupiec to ten sam podmiot, który już dzierżawi i produkuje rolniczo, zapewniając nieprzerwaną ciągłość działalności rolnej.

Art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn wskazuje, że obowiązek podatkowy w razie zbycia przed upływem 5 lat powstaje według stawek I grupy podatkowej. Jednak interpretacja celowościowa tego przepisu wymaga oceny, czy zbycie w danym przypadku niweczy cel ustawy, którym jest ochrona rolnego charakteru gruntów i ciągłości produkcji. W sytuacji zbycia na rzecz rolnika kontynuującego produkcję rolną cel jest w pełni zachowany. Tym samym zwolnienie z art. 4 ust. 1 pkt 1 pozostaje w mocy.

Powyższe stanowisko jest spójne z aktualną linią orzeczniczą NSA (m.in. wyrok NSA z 25 kwietnia 2024 r. sygn. akt III FSK 231/22), która nakazuje funkcjonalne, a nie formalistyczne rozumienie przepisów o zwolnieniach dla gospodarstw rolnych. Kluczowe jest zachowanie funkcji gospodarczej gruntów, a nie tożsamość osoby wykonującej działalność.

Interpretacja przeciwna - pozbawiająca zwolnienia w przypadku zbycia rolnikowi indywidualnemu kontynuującemu działalność - prowadziłaby do paradoksu: nabywca - rolnik, który faktycznie prowadziłby dalej gospodarstwo (spełniając ratio legis ustawy), byłby traktowany gorzej niż spadkobierca oddający grunty w dzierżawę. Taka wykładnia byłaby sprzeczna z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji) oraz zasadą racjonalności ustawodawcy.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478 ze zm.):

Z uwagi na fakt, że ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji pojęcia „spadek”, należy w tym zakresie odwołać się do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

W myśl art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego:

Stosownie do art. 924 Kodeksu cywilnego:

Jak stanowi art. 925 Kodeksu cywilnego:

Z powyższych przepisów wynika, że nabycie spadku ma miejsce z chwilą śmierci spadkodawcy.

Zgodnie z art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Jednakże zgodnie z art. 6 ust. 4 ww. ustawy:

Stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy:

Jak stanowi art. 14 ust. 1-2 ww. ustawy:

Na podstawie art. 14 ust. 3 pkt 2 cytowanej ustawy:

Jak wynika z art. 15 ust. 1 pkt 2 przedmiotowej ustawy:

Zgodnie z art. 17a ust. 1 ww. ustawy:

Z powyższych przepisów wynika, że co do zasady nabycie przez osobę fizyczną w drodze spadku własności rzeczy i praw majątkowych podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. W terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, należy złożyć do właściwego naczelnika urzędu skarbowego zeznanie podatkowe.

Ustawa przewiduje jednak zwolnienia od opodatkowania dla niektórych przedmiotów nabycia.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

W związku z odwołaniem się w powyższym przepisie do przepisów o podatku rolnym, definicję gospodarstwa rolnego, dla celów prawa podatkowego, należy przyjąć z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1344):

Jak stanowi art. 1 ustawy o podatku rolnym:

W świetle analizowanej powyżej definicji art. 1 ustawy o podatku rolnym, gospodarstwo rolne stanowią wyłącznie grunty sklasyfikowane jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że nabył Pan w trybie prawa reprezentacji (art. 932 § 5 KC) spadek po zmarłym (…) - Spadkodawcy 1, który zmarł 5 listopada 2024 r. Przedmiotem spadku jest udział 5/30 w gospodarstwie rolnym. 19 kwietnia 2026 r. zmarł kolejny Pana (…) – Spadkodawca 2, będący jednym ze spadkobierców Spadkodawcy 1. Jego udział w spadku po Spadkodawcy 1 przeszedł częściowo na Pana w trybie transmisji spadku (art. 1017 KC) i wynosi 1/30 udziału w tym samym gospodarstwie rolnym. W skład gospodarstwa wchodzą: grunty rolne klas RIVb, RV, ŁV, ŁVI, PsV, PsVI (łącznie 17,5895 ha), grunt rolny zabudowany B-RIVb (0,2935 ha), dom mieszkalny, obora, stodoła i garaż (wszystkie murowane). Nabyte w drodze dziedziczenia gospodarstwo o łącznej powierzchni użytków rolnych (grunty orne + grunty rolne zabudowane + rowy + łąki + pastwiska) 16,8848 ha, stanowi gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym. W momencie śmierci Spadkodawcy 1 nie był Pan właścicielem, współwłaścicielem ani posiadaczem żadnego innego gospodarstwa rolnego ani innych użytków rolnych. Nie prowadził i nie prowadzi osobiście gospodarstwa rolnego. W dniu śmierci Spadkodawcy 2 był Pan posiadaczem 5/30 udziału w gospodarstwie rolnym po Spadkodawcy 1, nabytym z chwilą jego śmierci. W związku z nabyciem spadku po Spadkobiercy 1 oraz Spadkobiercy 2 mieści się Pan w indywidualnym i krajowym limicie pomocy de minimis w rolnictwie, o której mowa w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym.

Nabyte w spadku gospodarstwo rolne jest objęte obowiązującą umową dzierżawy zawartą w formie aktu notarialnego z 21 lutego 2020 r. przez Spadkodawcę 1 z rolnikiem indywidualnym. Umowa dzierżawy obowiązuje do 21 lutego 2030 r. Zamierza Pan albo:

1)  kontynuować istniejącą umowę dzierżawy z Dzierżawcą do 21 lutego 2030 r., a następnie zawrzeć kolejną umowę dzierżawy z innym lub tym samym rolnikiem indywidualnym na okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia spadku (do 19 kwietnia 2031 r.). Nie będzie Pan osobiście wykonywał prac rolniczych ze względu na miejsce zamieszkania (…) (ok. (…) km od gospodarstwa) i brak kwalifikacji rolniczych. Będzie Pan natomiast: opłacać coroczny podatek rolny, pełnić obowiązki właściciela (kontrola wykonywania umowy, ubezpieczenie, konserwacja budynków gospodarczych), utrzymywać status rolny gruntów (brak wyłączenia z produkcji rolnej, brak zmiany przeznaczenia), zachowywać dokumentację finansową i prawną gospodarstwa; albo

2)  zbyć swój udział (1/5) w gospodarstwie na rzecz Dzierżawcy lub innego rolnika indywidualnego, który będzie kontynuował prowadzenie gospodarstwa rolnego, jeszcze przed upływem 5-letniego okresu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Nabywca (rolnik indywidualny) będzie kontynuował rolnicze wykorzystanie gruntów bez zmiany ich przeznaczenia. Grunty zachowają charakter rolny.

Przedmiotem Pana wątpliwości jest ustalenie, czy pozostawiając w dotychczasowej dzierżawie/wydzierżawiając, nabyte w spadku gospodarstwo rolne, rolnikowi indywidualnemu, spełnia Pan warunek „prowadzenia gospodarstwa rolnego przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia”, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn - a w konsekwencji, czy zachowuje Pan prawo do zwolnienia z podatku od spadków i darowizn od nabytego udziału w gospodarstwie rolnym, a także, czy zbycie udziału w gospodarstwie rolnym nabytego w drodze spadku, dokonane przed upływem 5 lat od daty nabycia, na rzecz rolnika indywidualnego (w tym aktualnego Dzierżawcy), który kontynuuje prowadzenie gospodarstwa rolnego z zachowaniem charakteru rolnego gruntów, powoduje utratę zwolnienia z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn w związku z art. 6 ust. 4 tej ustawy.

Z analizy art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że warunkiem do zastosowania zwolnienia jest aby:

-     przedmiotem nabycia była własność (współwłasność) gruntów stanowiących gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym,

-     w wyniku tego nabycia zostało utworzone lub powiększone gospodarstwo rolne,

-     w wyniku nabycia powierzchnia gospodarstwa rolnego utworzonego lub powstałego była nie mniejsza niż 11 ha i nie większa niż 300 ha,

-     gospodarstwo to było prowadzone przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia,

-     kwota zobowiązania (podatku) mieściła się w limicie indywidualnym i krajowym pomocy de minimis w rolnictwie.

W analizowanej sprawie nabycie spadku po Spadkodawcy 1 i Spadkodawcy 2 należy rozpatrywać oddzielnie.

W przypadku opisanym przez Pana, nabycie spadku po Spadkodawcy 1 obejmować będzie nabycie na współwłasność gospodarstwa rolnego. Zatem pierwszy warunek zwolnienia będzie spełniony, bowiem przedmiotem nabycia była współwłasność gruntów stanowiących gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym.

W odniesieniu do nabycia spadku po Spadkodawcy 1, drugi warunek nie będzie jednak spełniony. W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym, nabywca (tu: spadkobierca), aby skorzystać ze zwolnienia musi być na dzień nabycia właścicielem (współwłaścicielem) użytków rolnych lub gospodarstwa rolnego, albo muszą być one w jego posiadaniu, żeby mógł zostać spełniony warunek utworzenia lub powiększenia gospodarstwa rolnego. Utworzenie lub powiększenie gospodarstwa rolnego w rozumieniu ww. przepisów nie jest uzależnione od posiadania określonego tytułu prawnego do gruntów, do których są przyłączane grunty nabywane.

Stosownie do art. 336 ustawy Kodeks cywilny:

W uzupełnieniu wniosku wskazał Pan, iż na dzień śmierci Spadkodawcy 1 nie był Pan właścicielem, współwłaścicielem ani posiadaczem żadnego innego gospodarstwa rolnego ani innych użytków rolnych. Nie można zatem uznać, że został spełniony warunek utworzenia lub powiększenia gospodarstwa rolnego.

Aby bowiem można było mówić o utworzeniu gospodarstwa rolnego, nabywane grunty stanowiące gospodarstwo rolne muszą wraz z posiadanymi uprzednio przez nabywającego (np. spadkobiercę) użytkami rolnymi niestanowiącymi gospodarstwa rolnego (niespełniającymi warunku powierzchni przewidzianego przez ustawę o podatku rolnym) razem spełnić warunki przewidziane w art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym. Nie może być więc mowy o utworzeniu gospodarstwa rolnego w przypadku nabycia gospodarstwa rolnego przez osobę, która na dzień nabycia nie posiada żadnych gruntów rolnych. Nabywane przez nią gospodarstwo rolne już istnieje, zmienia się tylko stosunek prawnorzeczowy (gospodarstwo to zmienia właściciela, posiadacza, etc.). Nie można więc „czegoś” utworzyć, skoro już to istnieje na dzień nabycia. Nabycie takie nie powoduje zmiany w dotychczasowym stanie posiadania danego nabywającego w taki sposób, aby uprzednio posiadane przez niego grunty rolne wraz z nowo nabytymi gruntami stanowiącymi gospodarstwo rolne stały się jednym, nowo utworzonym gospodarstwem rolnym.

Aby natomiast można było mówić o powiększeniu gospodarstwa rolnego z tym nowo nabytym, nabywca na dzień nabycia gruntów stanowiących gospodarstwo rolne musi już posiadać gospodarstwo rolne.

Podsumowując, w przedmiotowej sprawie odnośnie nabycia w spadku gospodarstwa rolnego po Spadkodawcy 1 nie spełnił Pan warunku utworzenia lub powiększenia gospodarstwa rolnego, gdyż na dzień nabycia spadku nie był Pan właścicielem (posiadaczem) gruntów rolnych ani nie posiadał Pan gospodarstwa rolnego.

W rezultacie, analizowanie pozostałych przesłanek określonych w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w tym warunku prowadzenia gospodarstwa rolnego przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia, w odniesieniu do nabycia spadku po Spadkodawcy 1, jest bezprzedmiotowe. Aby bowiem mogło znaleźć zastosowanie analizowane zwolnienie wszystkie warunki wymienione w tym przepisie muszą być spełnione łącznie. W związku z tym do opisanego we wniosku nabycia spadku po Spadkodawcy 1 nie można zastosować zwolnienia przedmiotowego określonego w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Analizując natomiast nabycie spadku po Spadkodawcy 2, w kontekście zwolnienia z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, wskazać należy, że pierwszy warunek zwolnienia będzie spełniony, bowiem nabył Pan na współwłasność grunty stanowiące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym.

Drugi warunek również został spełniony, ponieważ w momencie nabycia spadku po Spadkodawcy 2, był Pan już współwłaścicielem gospodarstwa rolnego nabytego w spadku po Spadkodawcy 1, w związku z tym, należy uznać, że w wyniku nabycia w spadku udziału w gospodarstwie rolnym po Spadkodawcy 2, doszło do powiększenia już posiadanego przez Pana gospodarstwa rolnego.

Fakt, iż gospodarstwo rolne zostało nabyte na współwłasność nie ma znaczenia dla zastosowania omawianego zwolnienia. Współwłasność jest bowiem formą własności.

Jak wynika z opisu sprawy, nabył Pan, razem z pozostałymi spadkobiercami, w drodze spadku po Spadkodawcy 2, prawo do gospodarstwa rolnego i posiada razem z pozostałymi spadkobiercami gospodarstwo rolne, którego łączna powierzchnia jest nie mniejsza niż 11 ha i nie większa niż 300 ha.

W związku z powyższym, kolejny warunek do zastosowania zwolnienia został spełniony.

Równie istotnym warunkiem omawianego zwolnienia jest, aby gospodarstwo rolne było prowadzone przez nabywcę w okresie 5 lat od dnia nabycia (powiększenia) gospodarstwa. Zatem zbycie jakiejkolwiek części tego gospodarstwa lub zaprzestanie prowadzenia jego części powoduje utratę zwolnienia od podatku w całości.

Dla zastosowania przedmiotowego zwolnienia, jak również dla zachowania prawa do zwolnienia, koniecznym jest m.in., aby powierzchnia utworzonego lub powiększonego przez nabywcę gospodarstwa rolnego była nie mniejsza niż 11 ha i nie większa niż 300 ha oraz gospodarstwo to było prowadzone przez nabywcę przez okres pięciu lat od dnia nabycia. Przy czym, warunek powiększenia gospodarstwa rolnego, a następnie warunek prowadzenia przez nabywcę, przez wymagany ustawowo okres, gospodarstwa rolnego powstałego w wyniku powiększenia, muszą być spełnione łącznie. W przypadku niedotrzymania tych warunków następuje utrata zwolnienia. Tak więc obszar powiększonego gospodarstwa rolnego nie może być uszczuplony w okresie 5 lat od dnia nabycia – powiększenia gospodarstwa, a zbycie lub dzierżawa jakiejkolwiek części tego gospodarstwa powoduje utratę zwolnienia od podatku w całości.

Z treści wniosku wynika, że planuje Pan wydzierżawić albo sprzedać udział w gospodarstwie rolnym nabytym w spadku przed upływem 5 lat od dnia nabycia.

Odnosząc się do sytuacji, w której dojdzie do dzierżawy nabytego przez Pana w spadku gospodarstwa rolnego, należy zauważyć, że z treści art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że „prowadzenie”, odnosi się do czynności wykonywanej przez nabywcę osobiście.

Natomiast, w myśl art. 693 § 1 ustawy Kodeks cywilny:

Zatem formalne zawarcie umowy dzierżawy oznacza, że gospodarstwo, w części obejmującej dzierżawione grunty, nie jest już prowadzone przez właściciela gospodarstwa rolnego.

Zgodnie z brzmieniem obowiązujących przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn, w celu zachowania prawa do zwolnienia, ma Pan obowiązek osobistego prowadzenia tego (tj. całego posiadanego dotychczas) gospodarstwa rolnego, przez 5 lat od dnia ich nabycia.

W analizowanej sprawie gospodarstwo przez Pana powiększone, nie będzie już prowadzone przez nabywcę (Pana); gruntami będzie dysponował dzierżawca. Grunty te zostaną więc oddane we władztwo innemu podmiotowi niż właściciel.

Warunek prowadzenia powiększonego gospodarstwa rolnego przez okres co najmniej 5 lat od daty nabycia nie zostanie w takiej sytuacji dotrzymany, gdyż gospodarstwo rolne będzie we władaniu innego podmiotu niż Pan.

Podobnie w sytuacji sprzedaży, gospodarstwo będzie prowadzone już nie przez Pana tylko przez innego rolnika. Nabyte grunty zostaną więc oddane we władztwo innemu podmiotowi niż nabywca (Pan).

Bez znaczenia pozostaje fakt, że zbycie gospodarstwa rolnego nastąpi na rzecz rolnika, który będzie prowadził to gospodarstwo rolne z zachowaniem charakteru rolnego gruntów. Z chwilą sprzedaży gruntów, to nie Pan, ale inny podmiot, będzie prowadził gospodarstwo rolne i będzie to czynił we własnym imieniu (jako jego właściciel), a gdy zaistnieje taka potrzeba, może nawet zmienić przeznaczenie gruntów.

Podsumowując, w sytuacji wydzierżawienia lub sprzedaży udziałów w gospodarstwie rolnym nabytych przez Pana w spadku po Spadkodawcy 2, przed upływem 5 lat od daty nabycia, nie będzie Panu przysługiwało zwolnienie na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

W związku z powyższym, Pana stanowisko jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Odnosząc się do powołanych we wniosku interpretacji indywidualnych i wyroków sądów administracyjnych stwierdzić należy, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach innych podmiotów i nie wiążą organu w sprawie będącej przedmiotem wniosku.

W odniesieniu do załączonych do uzupełnienia wniosku dokumentów, informuję, że zgodnie z nadanymi mi uprawnieniami, dokonuję oceny stanowiska wyłącznie w oparciu o przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Tym samym, przy wydawaniu interpretacji nie weryfikuję dokumentów dołączanych do wniosku o wydanie interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

A.  Zaistniały stan faktyczny.

Wnioskodawca jest osobą fizyczną zamieszkałą (…), nieprowadzącą działalności rolniczej, nieposiadającą kwalifikacji rolniczych ani statusu rolnika indywidualnego. 5 listopada 2024 r. zmarł (…) Wnioskodawcy (dalej: „Spadkodawca 1”), pozostawiając w spadku gospodarstwo rolne o powierzchni 17,8830 ha, położone w województwie (…), powiecie (…), gminie (…) (KW (…)). W skład gospodarstwa wchodzą: grunty rolne klas RIVb, RV, ŁV, ŁVI, PsV, PsVI (łącznie 17,5895 ha), grunt rolny zabudowany B-RIVb (0,2935 ha), dom mieszkalny, obora, stodoła i garaż (wszystkie murowane).

Ojciec Wnioskodawcy - brat Spadkodawcy 1 - zmarł 1 lipca 2012 r., wobec czego Wnioskodawca dziedziczy po Spadkodawcy 1 w trybie prawa reprezentacji (art. 932 § 5 KC).

19 kwietnia 2026 r. zmarł kolejny (…) Wnioskodawcy (dalej: „Spadkodawca 2”), będący jednym ze spadkobierców Spadkodawcy 1, który przed śmiercią nie zakończył czynności spadkowych po Spadkodawcy 1. Jego udział w spadku po Spadkodawcy 1 przeszedł na jego spadkobierców w trybie transmisji spadku (art. 1017 KC), w tym częściowo na Wnioskodawcę.

(…) 2026 r. u notariusza w (…) sporządzone zostały:

-     Akt Poświadczenia Dziedziczenia po Spadkodawcy 1 (Rep. (…)), zarejestrowany w Rejestrze Spadkowym prowadzonym przez Krajową Radę Notarialną (…) pod nr (…);

-     Akt Poświadczenia Dziedziczenia po Spadkodawcy 2 (Rep. (…)), zarejestrowany w Rejestrze Spadkowym pod nr (…);

-     Protokół Żądania Złożenia Wniosku Wieczystoksięgowego (Rep. (…)), na podstawie którego notariusz złożył wniosek o wpis współwłasności 5 spadkobierców w księdze wieczystej.

Wnioskodawca dziedziczy łącznie 1/5 udziału w gospodarstwie (5/30 bezpośrednio po Spadkodawcy 1 + 1/30 w drodze transmisji od Spadkodawcy 2 = 6/30 = 1/5). Pozostałych czterech spadkobierców posiada identyczne udziały po 1/5. Wszyscy spadkobiercy są osobami fizycznymi (rodzeństwo Spadkodawcy 1 i 2 oraz Wnioskodawca jako reprezentant zmarłego brata Spadkodawcy 1 i 2).

Gospodarstwo jest objęte obowiązującą umową dzierżawy zawartą w formie aktu notarialnego z 21 lutego 2020 r. przez Spadkodawcę 1 z rolnikiem indywidualnym zamieszkałym w tej samej gminie, prowadzącym indywidualne gospodarstwo rolne (dalej: „Dzierżawca”). Umowa obowiązuje do 21 lutego 2030 r. Dzierżawca uprawia grunty rolniczo, pobiera dopłaty bezpośrednie ARiMR z tytułu prowadzenia gospodarstwa, posiada kwalifikacje rolnicze i status rolnika indywidualnego w rozumieniu Ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.

B.  Zdarzenie przyszłe nr 1 – kontynuacja dzierżawy.

Po wpisaniu Wnioskodawcy jako współwłaściciela do księgi wieczystej Wnioskodawca zamierza kontynuować istniejącą umowę dzierżawy z Dzierżawcą do 21 lutego 2030 r., a następnie zawrzeć kolejną umowę dzierżawy z innym lub tym samym rolnikiem indywidualnym na okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia spadku (do 19 kwietnia 2031 r.).

Wnioskodawca nie będzie osobiście wykonywał prac rolniczych ze względu na miejsce zamieszkania (…) (ok. (..) km od gospodarstwa) i brak kwalifikacji rolniczych. Będzie natomiast: opłacać coroczny podatek rolny, pełnić obowiązki właściciela (kontrola wykonywania umowy, ubezpieczenie, konserwacja budynków gospodarczych), utrzymywać status rolny gruntów (brak wyłączenia z produkcji rolnej, brak zmiany przeznaczenia), zachowywać dokumentację finansową i prawną gospodarstwa.

C. Zdarzenie przyszłe nr 2 – ewentualne zbycie rolnikowi.

Wnioskodawca rozważa alternatywnie zbycie swojego udziału (1/5) w gospodarstwie na rzecz Dzierżawcy lub innego rolnika indywidualnego, który będzie kontynuował prowadzenie gospodarstwa rolnego, jeszcze przed upływem 5-letniego okresu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Nabywca (rolnik indywidualny) będzie kontynuował rolnicze wykorzystanie gruntów bez zmiany ich przeznaczenia. Grunty zachowają charakter rolny.

Uzupełnienie wniosku

W momencie śmierci Spadkodawcy 1 ((…), zm. 5 listopada 2024 r.) Wnioskodawca nie był właścicielem, współwłaścicielem ani posiadaczem żadnego innego gospodarstwa rolnego ani innych użytków rolnych. Nie prowadził i nie prowadzi osobiście gospodarstwa rolnego. Zamieszkuje na stałe (…) i wykonuje pracę zarobkową niezwiązaną z rolnictwem.

Analogicznie w dniu śmierci Spadkodawcy 2 ((…), zm. 19 kwietnia 2026 r.) Wnioskodawca nie był właścicielem, współwłaścicielem ani posiadaczem żadnego innego gospodarstwa rolnego ani innych użytków rolnych, poza udziałem 1/6 w gospodarstwie rolnym po Spadkodawcy 1, nabytym z chwilą jego śmierci (art. 925 Kodeksu cywilnego, stwierdzonym następnie zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia z (…)).

Nabyte w drodze dziedziczenia gospodarstwo położone w miejscowości (…), gmina (…), powiat (…), województwo (…) (KW nr (…), nr jednostki rejestrowej (…), obręb (…) o łącznej powierzchni 17,8830 ha) stanowi gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 2 § 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym.

Zgodnie z wypisem z rejestru gruntów wydanym przez Starostę (…), grunty objęte spadkiem obejmują:

-     grunty orne (klasa RIVb i RV): 14,3984 ha,

-     grunty rolne zabudowane (B-RIVb): 0,2935 ha,

-     rowy (W-RIVb): 0,0286 ha,

-     łąki trwałe (ŁV i ŁVI): 1,7516 ha,

-     pastwiska trwałe (PsV i PsVI): 0,4127 ha,

-     nieużytki (N): 0,9982 ha.

Łączna powierzchnia użytków rolnych (grunty orne + grunty rolne zabudowane + rowy + łąki + pastwiska) 16,8848 ha - przekracza 1 ha, co spełnia warunek z art. 2 § 1 ustawy o podatku rolnym.

Grunty te nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza – są przedmiotem umowy dzierżawy zawartej w formie aktu notarialnego (Rep. (…)) z rolnikiem indywidualnym, obowiązującej do 21 lutego 2030 r., i wykorzystywane wyłącznie do celów rolniczych (produkcja roślinna).

Wnioskodawca wskazał, że mieści się w indywidualnym oraz krajowym limicie pomocy de minimis w rolnictwie, o której mowa w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. W okresie ostatnich trzech lat obrotowych (2024–2026) nie otrzymał żadnej pomocy de minimis w rolnictwie w rozumieniu ww. rozporządzenia. Powyższe informacje potwierdził przez zapytanie w Systemie Rejestracji Pomocy Publicznej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (srpp.minrol.gov.pl) - według stanu na dzień 28 sierpnia 2026 r. system nie zawiera żadnych wpisów o udzieleniu mu pomocy publicznej w rolnictwie.

Pytania

1.  Czy w opisanym stanie faktycznym (winno być: stanie fatycznym i zdarzeniu przyszłym) Wnioskodawca (będący nabywcą udziału w gospodarstwie rolnym w drodze spadku, mieszkający (…) i nieposiadający osobistych kwalifikacji rolniczych), pozostawiając w dotychczasowej dzierżawie/wydzierżawiając to gospodarstwo rolnikowi indywidualnemu, spełnia warunek „prowadzenia gospodarstwa rolnego przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia”, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn - a w konsekwencji, czy Wnioskodawca zachowuje prawo do zwolnienia z podatku od spadków i darowizn od nabytego udziału w gospodarstwie rolnym? (dotyczy zdarzenia przyszłego nr 1 - kontynuacja dzierżawy)

2.  Czy zbycie udziału w gospodarstwie rolnym nabytego w drodze spadku, dokonane przed upływem 5 lat od daty nabycia, na rzecz rolnika indywidualnego (w tym aktualnego Dzierżawcy), który kontynuuje prowadzenie gospodarstwa rolnego z zachowaniem charakteru rolnego gruntów, powoduje utratę zwolnienia z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn w związku z art. 6 ust. 4 tej ustawy? (dotyczy zdarzenia przyszłego nr 2 — ewentualne zbycie rolnikowi)

Pana stanowisko w sprawie

Ad 1.

Zdaniem Wnioskodawcy dzierżawa gospodarstwa rolnego rolnikowi indywidualnemu spełnia warunek „prowadzenia gospodarstwa rolnego przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia” w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, niezależnie od miejsca zamieszkania nabywcy – spadkobiercy, oraz braku osobistych kwalifikacji rolniczych. Tym samym Wnioskodawca zachowuje prawo do zwolnienia z podatku od spadków i darowizn od nabytego udziału w gospodarstwie rolnym.

Uzasadnienie:

Aktualna linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego jednoznacznie opowiada się za funkcjonalnym, a nie formalistycznym rozumieniem pojęcia „prowadzenia gospodarstwa rolnego”. W wyroku z 25 kwietnia 2024 r. sygn. III FSK 231/22, NSA stwierdził, że: „pojęcie prowadzenia gospodarstwa rolnego należy rozumieć funkcjonalnie, a nie formalistycznie. Istotne jest faktyczne wykonywanie działalności rolniczej, a nie wykluczenie wszelkich innych, ubocznych form wykorzystania majątku rolnego. Przepis nie wymaga, aby całość gruntów była przez cały okres wykorzystywana wyłącznie do produkcji rolnej ani nie wyklucza możliwości incydentalnego lub częściowego wykorzystania gruntów w inny sposób, o ile gospodarstwo rolne jest faktycznie prowadzone”. Wyrok NSA z 25 kwietnia 2024 r. sygn. akt III FSK 230/22 (paralelny do III FSK 231/22) zawiera analogiczne tezy. Wyrok NSA z 8 listopada 2023 r. sygn. akt III FSK 627/23, potwierdza, że interpretacja warunku „prowadzenia” powinna być dokonywana w sposób celowościowy, uwzględniający ratio legis przepisu.

Dzierżawa nieruchomości rolnej rolnikowi indywidualnemu zapewnia ciągłość funkcji gospodarczej gruntów - są one nadal uprawiane, dzierżawca pobiera dopłaty bezpośrednie ARiMR, a status rolny gruntów zostaje zachowany. Spełnia to ratio legis zwolnienia z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, którym jest ochrona struktury agrarnej i utrzymanie produkcji rolnej.

Wnioskodawca pełni obowiązki właściciela w formie zarządczej: opłaca coroczny podatek rolny, ubezpiecza budynki, kontroluje wykonywanie umowy dzierżawy, prowadzi dokumentację finansową i prawną gospodarstwa. Te działania stanowią zarządczą formę „prowadzenia” w rozumieniu funkcjonalnym, co potwierdza interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 5 maja 2026 r. sygn. 0111-KDIB2-3.4014.141.2026.1.AD.

Miejsce zamieszkania Wnioskodawcy ((…), (…) km od gospodarstwa) jest dla zwolnienia irrelewantne - ustawa nie wymaga zamieszkania na gospodarstwie ani osobistego wykonywania prac rolniczych. Wymagane jest jedynie, aby gospodarstwo było prowadzone (co należy rozumieć funkcjonalnie, zgodnie z aktualną linią NSA).

Interpretacja funkcjonalna jest zgodna z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji) - pozbawianie zwolnienia spadkobierców niemogących osobiście prowadzić gospodarstwa (np. z uwagi na zawód, miejsce zamieszkania, wiek), przy jednoczesnym zachowaniu funkcji rolnej gruntów przez dzierżawcę - rolnika, stanowiłoby nieuzasadnione zróżnicowanie sytuacji podatkowej podatników.

Ad 2.

Zdaniem Wnioskodawcy zbycie udziału w gospodarstwie rolnym nabytego w drodze spadku, dokonane przed upływem 5 lat od daty nabycia, na rzecz rolnika indywidualnego (w tym aktualnego Dzierżawcy), który kontynuuje prowadzenie gospodarstwa rolnego z zachowaniem charakteru rolnego gruntów, nie powoduje utraty zwolnienia z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn w związku z art. 6 ust. 4 tej ustawy.

Uzasadnienie:

Ratio legis art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn to ochrona struktury agrarnej i ciągłości produkcji rolnej. Jeżeli grunty zachowują charakter rolny i są nadal prowadzone jako gospodarstwo (tym razem przez nabywcę - rolnika indywidualnego), cel ustawy jest spełniony - niezależnie od osoby aktualnie wykonującej działalność rolniczą. Interpretacja pozbawiająca zwolnienia w sytuacji, gdy grunt pozostaje rolny i kontynuowana jest produkcja rolnicza, byłaby sprzeczna z celem ustawy.

Linia interpretacyjna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w sprawach analogicznych wskazuje na zachowanie zwolnienia w przypadku ciągłości charakteru rolnego gruntów. W interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 30 maja 2025 r. sygn. 0114-KDIP3-2.4011.377.2025.2.JK3, wskazano: „Sprzedaż nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego dokonana przed upływem 5 lat od nabycia nie powoduje obowiązku zapłaty podatku, przy zastrzeżeniu, że nabywca nie zmienił przeznaczenia gruntu rolnego”.

Interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 6 czerwca 2025 r. sygn. 0113-KDIPT2-1.4011.280.2025.2.MAP, potwierdza, że sprzedaż gospodarstwa rolnego rolnikowi indywidualnemu kontynuującemu działalność rolniczą korzysta ze zwolnienia podatkowego przy zachowaniu charakteru rolnego gruntów.

W okolicznościach stanu faktycznego (winno być: zdarzenia przyszłego) opisanego we wniosku, potencjalnym nabywcą jest aktualny Dzierżawca gospodarstwa (lub inny rolnik indywidualny), który już od 2020 r. prowadzi rolniczo te grunty, pobiera dopłaty bezpośrednie ARiMR z tytułu produkcji rolnej, posiada kwalifikacje rolnicze i status rolnika indywidualnego, zobowiązuje się kontynuować rolnicze wykorzystanie gruntów oraz nie zamierza zmieniać przeznaczenia gruntów ani ich rozparcelowywać. W takim wypadku zachowanie charakteru rolnego jest zagwarantowane na poziomie maksymalnym - kupiec to ten sam podmiot, który już dzierżawi i produkuje rolniczo, zapewniając nieprzerwaną ciągłość działalności rolnej.

Art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn wskazuje, że obowiązek podatkowy w razie zbycia przed upływem 5 lat powstaje według stawek I grupy podatkowej. Jednak interpretacja celowościowa tego przepisu wymaga oceny, czy zbycie w danym przypadku niweczy cel ustawy, którym jest ochrona rolnego charakteru gruntów i ciągłości produkcji. W sytuacji zbycia na rzecz rolnika kontynuującego produkcję rolną cel jest w pełni zachowany. Tym samym zwolnienie z art. 4 ust. 1 pkt 1 pozostaje w mocy.

Powyższe stanowisko jest spójne z aktualną linią orzeczniczą NSA (m.in. wyrok NSA z 25 kwietnia 2024 r. sygn. akt III FSK 231/22), która nakazuje funkcjonalne, a nie formalistyczne rozumienie przepisów o zwolnieniach dla gospodarstw rolnych. Kluczowe jest zachowanie funkcji gospodarczej gruntów, a nie tożsamość osoby wykonującej działalność.

Interpretacja przeciwna - pozbawiająca zwolnienia w przypadku zbycia rolnikowi indywidualnemu kontynuującemu działalność - prowadziłaby do paradoksu: nabywca - rolnik, który faktycznie prowadziłby dalej gospodarstwo (spełniając ratio legis ustawy), byłby traktowany gorzej niż spadkobierca oddający grunty w dzierżawę. Taka wykładnia byłaby sprzeczna z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji) oraz zasadą racjonalności ustawodawcy.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478 ze zm.):

Z uwagi na fakt, że ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji pojęcia „spadek”, należy w tym zakresie odwołać się do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

W myśl art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego:

Stosownie do art. 924 Kodeksu cywilnego:

Jak stanowi art. 925 Kodeksu cywilnego:

Z powyższych przepisów wynika, że nabycie spadku ma miejsce z chwilą śmierci spadkodawcy.

Zgodnie z art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Jednakże zgodnie z art. 6 ust. 4 ww. ustawy:

Stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy:

Jak stanowi art. 14 ust. 1-2 ww. ustawy:

Na podstawie art. 14 ust. 3 pkt 2 cytowanej ustawy:

Jak wynika z art. 15 ust. 1 pkt 2 przedmiotowej ustawy:

Zgodnie z art. 17a ust. 1 ww. ustawy:

Z powyższych przepisów wynika, że co do zasady nabycie przez osobę fizyczną w drodze spadku własności rzeczy i praw majątkowych podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. W terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, należy złożyć do właściwego naczelnika urzędu skarbowego zeznanie podatkowe.

Ustawa przewiduje jednak zwolnienia od opodatkowania dla niektórych przedmiotów nabycia.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

W związku z odwołaniem się w powyższym przepisie do przepisów o podatku rolnym, definicję gospodarstwa rolnego, dla celów prawa podatkowego, należy przyjąć z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1344):

Jak stanowi art. 1 ustawy o podatku rolnym:

W świetle analizowanej powyżej definicji art. 1 ustawy o podatku rolnym, gospodarstwo rolne stanowią wyłącznie grunty sklasyfikowane jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że nabył Pan w trybie prawa reprezentacji (art. 932 § 5 KC) spadek po zmarłym (…) - Spadkodawcy 1, który zmarł 5 listopada 2024 r. Przedmiotem spadku jest udział 5/30 w gospodarstwie rolnym. 19 kwietnia 2026 r. zmarł kolejny Pana (…) – Spadkodawca 2, będący jednym ze spadkobierców Spadkodawcy 1. Jego udział w spadku po Spadkodawcy 1 przeszedł częściowo na Pana w trybie transmisji spadku (art. 1017 KC) i wynosi 1/30 udziału w tym samym gospodarstwie rolnym. W skład gospodarstwa wchodzą: grunty rolne klas RIVb, RV, ŁV, ŁVI, PsV, PsVI (łącznie 17,5895 ha), grunt rolny zabudowany B-RIVb (0,2935 ha), dom mieszkalny, obora, stodoła i garaż (wszystkie murowane). Nabyte w drodze dziedziczenia gospodarstwo o łącznej powierzchni użytków rolnych (grunty orne + grunty rolne zabudowane + rowy + łąki + pastwiska) 16,8848 ha, stanowi gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym. W momencie śmierci Spadkodawcy 1 nie był Pan właścicielem, współwłaścicielem ani posiadaczem żadnego innego gospodarstwa rolnego ani innych użytków rolnych. Nie prowadził i nie prowadzi osobiście gospodarstwa rolnego. W dniu śmierci Spadkodawcy 2 był Pan posiadaczem 5/30 udziału w gospodarstwie rolnym po Spadkodawcy 1, nabytym z chwilą jego śmierci. W związku z nabyciem spadku po Spadkobiercy 1 oraz Spadkobiercy 2 mieści się Pan w indywidualnym i krajowym limicie pomocy de minimis w rolnictwie, o której mowa w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym.

Nabyte w spadku gospodarstwo rolne jest objęte obowiązującą umową dzierżawy zawartą w formie aktu notarialnego z 21 lutego 2020 r. przez Spadkodawcę 1 z rolnikiem indywidualnym. Umowa dzierżawy obowiązuje do 21 lutego 2030 r. Zamierza Pan albo:

1)  kontynuować istniejącą umowę dzierżawy z Dzierżawcą do 21 lutego 2030 r., a następnie zawrzeć kolejną umowę dzierżawy z innym lub tym samym rolnikiem indywidualnym na okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia spadku (do 19 kwietnia 2031 r.). Nie będzie Pan osobiście wykonywał prac rolniczych ze względu na miejsce zamieszkania (…) (ok. (…) km od gospodarstwa) i brak kwalifikacji rolniczych. Będzie Pan natomiast: opłacać coroczny podatek rolny, pełnić obowiązki właściciela (kontrola wykonywania umowy, ubezpieczenie, konserwacja budynków gospodarczych), utrzymywać status rolny gruntów (brak wyłączenia z produkcji rolnej, brak zmiany przeznaczenia), zachowywać dokumentację finansową i prawną gospodarstwa; albo

2)  zbyć swój udział (1/5) w gospodarstwie na rzecz Dzierżawcy lub innego rolnika indywidualnego, który będzie kontynuował prowadzenie gospodarstwa rolnego, jeszcze przed upływem 5-letniego okresu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Nabywca (rolnik indywidualny) będzie kontynuował rolnicze wykorzystanie gruntów bez zmiany ich przeznaczenia. Grunty zachowają charakter rolny.

Przedmiotem Pana wątpliwości jest ustalenie, czy pozostawiając w dotychczasowej dzierżawie/wydzierżawiając, nabyte w spadku gospodarstwo rolne, rolnikowi indywidualnemu, spełnia Pan warunek „prowadzenia gospodarstwa rolnego przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia”, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn - a w konsekwencji, czy zachowuje Pan prawo do zwolnienia z podatku od spadków i darowizn od nabytego udziału w gospodarstwie rolnym, a także, czy zbycie udziału w gospodarstwie rolnym nabytego w drodze spadku, dokonane przed upływem 5 lat od daty nabycia, na rzecz rolnika indywidualnego (w tym aktualnego Dzierżawcy), który kontynuuje prowadzenie gospodarstwa rolnego z zachowaniem charakteru rolnego gruntów, powoduje utratę zwolnienia z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn w związku z art. 6 ust. 4 tej ustawy.

Z analizy art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że warunkiem do zastosowania zwolnienia jest aby:

-     przedmiotem nabycia była własność (współwłasność) gruntów stanowiących gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym,

-     w wyniku tego nabycia zostało utworzone lub powiększone gospodarstwo rolne,

-     w wyniku nabycia powierzchnia gospodarstwa rolnego utworzonego lub powstałego była nie mniejsza niż 11 ha i nie większa niż 300 ha,

-     gospodarstwo to było prowadzone przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia,

-     kwota zobowiązania (podatku) mieściła się w limicie indywidualnym i krajowym pomocy de minimis w rolnictwie.

W analizowanej sprawie nabycie spadku po Spadkodawcy 1 i Spadkodawcy 2 należy rozpatrywać oddzielnie.

W przypadku opisanym przez Pana, nabycie spadku po Spadkodawcy 1 obejmować będzie nabycie na współwłasność gospodarstwa rolnego. Zatem pierwszy warunek zwolnienia będzie spełniony, bowiem przedmiotem nabycia była współwłasność gruntów stanowiących gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym.

W odniesieniu do nabycia spadku po Spadkodawcy 1, drugi warunek nie będzie jednak spełniony. W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym, nabywca (tu: spadkobierca), aby skorzystać ze zwolnienia musi być na dzień nabycia właścicielem (współwłaścicielem) użytków rolnych lub gospodarstwa rolnego, albo muszą być one w jego posiadaniu, żeby mógł zostać spełniony warunek utworzenia lub powiększenia gospodarstwa rolnego. Utworzenie lub powiększenie gospodarstwa rolnego w rozumieniu ww. przepisów nie jest uzależnione od posiadania określonego tytułu prawnego do gruntów, do których są przyłączane grunty nabywane.

Stosownie do art. 336 ustawy Kodeks cywilny:

W uzupełnieniu wniosku wskazał Pan, iż na dzień śmierci Spadkodawcy 1 nie był Pan właścicielem, współwłaścicielem ani posiadaczem żadnego innego gospodarstwa rolnego ani innych użytków rolnych. Nie można zatem uznać, że został spełniony warunek utworzenia lub powiększenia gospodarstwa rolnego.

Aby bowiem można było mówić o utworzeniu gospodarstwa rolnego, nabywane grunty stanowiące gospodarstwo rolne muszą wraz z posiadanymi uprzednio przez nabywającego (np. spadkobiercę) użytkami rolnymi niestanowiącymi gospodarstwa rolnego (niespełniającymi warunku powierzchni przewidzianego przez ustawę o podatku rolnym) razem spełnić warunki przewidziane w art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym. Nie może być więc mowy o utworzeniu gospodarstwa rolnego w przypadku nabycia gospodarstwa rolnego przez osobę, która na dzień nabycia nie posiada żadnych gruntów rolnych. Nabywane przez nią gospodarstwo rolne już istnieje, zmienia się tylko stosunek prawnorzeczowy (gospodarstwo to zmienia właściciela, posiadacza, etc.). Nie można więc „czegoś” utworzyć, skoro już to istnieje na dzień nabycia. Nabycie takie nie powoduje zmiany w dotychczasowym stanie posiadania danego nabywającego w taki sposób, aby uprzednio posiadane przez niego grunty rolne wraz z nowo nabytymi gruntami stanowiącymi gospodarstwo rolne stały się jednym, nowo utworzonym gospodarstwem rolnym.

Aby natomiast można było mówić o powiększeniu gospodarstwa rolnego z tym nowo nabytym, nabywca na dzień nabycia gruntów stanowiących gospodarstwo rolne musi już posiadać gospodarstwo rolne.

Podsumowując, w przedmiotowej sprawie odnośnie nabycia w spadku gospodarstwa rolnego po Spadkodawcy 1 nie spełnił Pan warunku utworzenia lub powiększenia gospodarstwa rolnego, gdyż na dzień nabycia spadku nie był Pan właścicielem (posiadaczem) gruntów rolnych ani nie posiadał Pan gospodarstwa rolnego.

W rezultacie, analizowanie pozostałych przesłanek określonych w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w tym warunku prowadzenia gospodarstwa rolnego przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia, w odniesieniu do nabycia spadku po Spadkodawcy 1, jest bezprzedmiotowe. Aby bowiem mogło znaleźć zastosowanie analizowane zwolnienie wszystkie warunki wymienione w tym przepisie muszą być spełnione łącznie. W związku z tym do opisanego we wniosku nabycia spadku po Spadkodawcy 1 nie można zastosować zwolnienia przedmiotowego określonego w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Analizując natomiast nabycie spadku po Spadkodawcy 2, w kontekście zwolnienia z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, wskazać należy, że pierwszy warunek zwolnienia będzie spełniony, bowiem nabył Pan na współwłasność grunty stanowiące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym.

Drugi warunek również został spełniony, ponieważ w momencie nabycia spadku po Spadkodawcy 2, był Pan już współwłaścicielem gospodarstwa rolnego nabytego w spadku po Spadkodawcy 1, w związku z tym, należy uznać, że w wyniku nabycia w spadku udziału w gospodarstwie rolnym po Spadkodawcy 2, doszło do powiększenia już posiadanego przez Pana gospodarstwa rolnego.

Fakt, iż gospodarstwo rolne zostało nabyte na współwłasność nie ma znaczenia dla zastosowania omawianego zwolnienia. Współwłasność jest bowiem formą własności.

Jak wynika z opisu sprawy, nabył Pan, razem z pozostałymi spadkobiercami, w drodze spadku po Spadkodawcy 2, prawo do gospodarstwa rolnego i posiada razem z pozostałymi spadkobiercami gospodarstwo rolne, którego łączna powierzchnia jest nie mniejsza niż 11 ha i nie większa niż 300 ha.

W związku z powyższym, kolejny warunek do zastosowania zwolnienia został spełniony.

Równie istotnym warunkiem omawianego zwolnienia jest, aby gospodarstwo rolne było prowadzone przez nabywcę w okresie 5 lat od dnia nabycia (powiększenia) gospodarstwa. Zatem zbycie jakiejkolwiek części tego gospodarstwa lub zaprzestanie prowadzenia jego części powoduje utratę zwolnienia od podatku w całości.

Dla zastosowania przedmiotowego zwolnienia, jak również dla zachowania prawa do zwolnienia, koniecznym jest m.in., aby powierzchnia utworzonego lub powiększonego przez nabywcę gospodarstwa rolnego była nie mniejsza niż 11 ha i nie większa niż 300 ha oraz gospodarstwo to było prowadzone przez nabywcę przez okres pięciu lat od dnia nabycia. Przy czym, warunek powiększenia gospodarstwa rolnego, a następnie warunek prowadzenia przez nabywcę, przez wymagany ustawowo okres, gospodarstwa rolnego powstałego w wyniku powiększenia, muszą być spełnione łącznie. W przypadku niedotrzymania tych warunków następuje utrata zwolnienia. Tak więc obszar powiększonego gospodarstwa rolnego nie może być uszczuplony w okresie 5 lat od dnia nabycia – powiększenia gospodarstwa, a zbycie lub dzierżawa jakiejkolwiek części tego gospodarstwa powoduje utratę zwolnienia od podatku w całości.

Z treści wniosku wynika, że planuje Pan wydzierżawić albo sprzedać udział w gospodarstwie rolnym nabytym w spadku przed upływem 5 lat od dnia nabycia.

Odnosząc się do sytuacji, w której dojdzie do dzierżawy nabytego przez Pana w spadku gospodarstwa rolnego, należy zauważyć, że z treści art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że „prowadzenie”, odnosi się do czynności wykonywanej przez nabywcę osobiście.

Natomiast, w myśl art. 693 § 1 ustawy Kodeks cywilny:

Zatem formalne zawarcie umowy dzierżawy oznacza, że gospodarstwo, w części obejmującej dzierżawione grunty, nie jest już prowadzone przez właściciela gospodarstwa rolnego.

Zgodnie z brzmieniem obowiązujących przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn, w celu zachowania prawa do zwolnienia, ma Pan obowiązek osobistego prowadzenia tego (tj. całego posiadanego dotychczas) gospodarstwa rolnego, przez 5 lat od dnia ich nabycia.

W analizowanej sprawie gospodarstwo przez Pana powiększone, nie będzie już prowadzone przez nabywcę (Pana); gruntami będzie dysponował dzierżawca. Grunty te zostaną więc oddane we władztwo innemu podmiotowi niż właściciel.

Warunek prowadzenia powiększonego gospodarstwa rolnego przez okres co najmniej 5 lat od daty nabycia nie zostanie w takiej sytuacji dotrzymany, gdyż gospodarstwo rolne będzie we władaniu innego podmiotu niż Pan.

Podobnie w sytuacji sprzedaży, gospodarstwo będzie prowadzone już nie przez Pana tylko przez innego rolnika. Nabyte grunty zostaną więc oddane we władztwo innemu podmiotowi niż nabywca (Pan).

Bez znaczenia pozostaje fakt, że zbycie gospodarstwa rolnego nastąpi na rzecz rolnika, który będzie prowadził to gospodarstwo rolne z zachowaniem charakteru rolnego gruntów. Z chwilą sprzedaży gruntów, to nie Pan, ale inny podmiot, będzie prowadził gospodarstwo rolne i będzie to czynił we własnym imieniu (jako jego właściciel), a gdy zaistnieje taka potrzeba, może nawet zmienić przeznaczenie gruntów.

Podsumowując, w sytuacji wydzierżawienia lub sprzedaży udziałów w gospodarstwie rolnym nabytych przez Pana w spadku po Spadkodawcy 2, przed upływem 5 lat od daty nabycia, nie będzie Panu przysługiwało zwolnienie na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

W związku z powyższym, Pana stanowisko jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Odnosząc się do powołanych we wniosku interpretacji indywidualnych i wyroków sądów administracyjnych stwierdzić należy, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach innych podmiotów i nie wiążą organu w sprawie będącej przedmiotem wniosku.

W odniesieniu do załączonych do uzupełnienia wniosku dokumentów, informuję, że zgodnie z nadanymi mi uprawnieniami, dokonuję oceny stanowiska wyłącznie w oparciu o przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Tym samym, przy wydawaniu interpretacji nie weryfikuję dokumentów dołączanych do wniosku o wydanie interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.