0111-KDWB.4014.93.2026.1.HK

Interpretacja indywidualna2026-09-22Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Warunki skorzystania ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z nabyciem lokalu mieszkalnego.

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

29 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 22 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z nabyciem lokalu mieszkalnego. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca – A – wraz z małżonką B 10 kwietnia 2026 r. nabył na rynku wtórnym lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, położony (…), za cenę (…). Nabycie lokalu mieszkalnego nastąpiło w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawcy.

W związku z zawarciem umowy sprzedaży notariusz pobrał podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości (…) zł, przyjmując brak możliwości zastosowania zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Wnioskodawca przed dniem nabycia wskazanego lokalu mieszkalnego nigdy nie posiadał prawa własności lokalu mieszkalnego, domu jednorodzinnego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu dotyczącego lokalu mieszkalnego ani udziału w żadnym z tych praw. Wnioskodawca nigdy nie posiadał również udziału w nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym.

Małżonka Wnioskodawcy – B – posiada udział wynoszący X części nieruchomości, który został przez nią nabyty w drodze darowizny od członka rodziny przed zawarciem małżeństwa. Powyższy udział stanowi majątek osobisty małżonki Wnioskodawcy.

Wnioskodawca nigdy nie był współwłaścicielem tej nieruchomości, nie przysługiwały mu żadne prawa do niej oraz nie korzystał z niej jako właściciel lub współwłaściciel.

W związku z powyższym Wnioskodawca uważa, że jego sytuacja powinna być oceniana indywidualnie, niezależnie od praw majątkowych przysługujących jego małżonce.

Wnioskodawca wskazuje również, że wcześniej wydana została interpretacja indywidualna dotycząca tego samego zdarzenia, jednak została ona wydana w następstwie wniosku wspólnego małżonków, w którym stroną postępowania była B.

Niniejszy wniosek składany jest wyłącznie przez A i dotyczy oceny jego indywidualnej sytuacji prawnej jako podatnika.

Pytanie

Czy Wnioskodawca – A – spełnia warunki zastosowania zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych w odniesieniu do przypadającego na niego udziału w nabywanym lokalu mieszkalnym, jeżeli przed dniem nabycia tego lokalu nigdy nie posiadał prawa własności ani udziału w prawach wymienionych w tym przepisie, natomiast jego małżonka posiadała przed zawarciem małżeństwa udział w nieruchomości nabyty w drodze darowizny, stanowiący jej majątek osobisty?

Pana stanowisko w sprawie

Pana zdaniem Wnioskodawca – A – spełnia przesłanki zastosowania zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

W Pana ocenie, warunek wskazany w powyższym przepisie powinien być oceniany w odniesieniu do konkretnego kupującego i praw, które rzeczywiście przysługują temu kupującemu.

Wnioskodawca przed nabyciem lokalu mieszkalnego nigdy nie posiadał żadnego prawa własności ani udziału w prawach wskazanych w art. 9 pkt 17 ustawy o PCC.

Nie można uznać, że Wnioskodawca posiadał nieruchomość lub udział w nieruchomości wyłącznie z tego powodu, że jego małżonka posiadała określony składnik majątkowy, stanowiący jej majątek osobisty. Udział w nieruchomości należący do małżonki Wnioskodawcy został nabyty przed zawarciem małżeństwa i zgodnie z art. 33 pkt 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowił jej majątek osobisty.

Zgodnie z art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, wspólność ustawowa obejmuje przedmioty nabyte w czasie jej trwania, natomiast majątek osobisty jednego z małżonków pozostaje odrębnym majątkiem tego małżonka.

Wnioskodawca nie miał żadnego wpływu na nabycie przez małżonkę udziału w nieruchomości, nie otrzymał tego udziału, nie był jego właścicielem oraz nie mógł wykonywać względem niego uprawnień właścicielskich.

Pana zdaniem, przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby do sytuacji, w której osoba fizyczna nabywająca swoje pierwsze mieszkanie i nigdy wcześniej nie posiadająca nieruchomości zostaje pozbawiona prawa do zwolnienia podatkowego wyłącznie z powodu majątku osobistego współmałżonka. Takie rozumienie przepisu powodowałoby rozszerzenie skutków podatkowych majątku jednego małżonka na drugiego małżonka pomimo, że między nimi nie istniała wspólność majątkowa w chwili nabycia tego składnika majątkowego.

Celem wprowadzenia zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o PCC było wsparcie osób nabywających swoje pierwsze mieszkanie. Wnioskodawca znajduje się w sytuacji osoby, do której skierowana była wskazana preferencja podatkowa, ponieważ przed zakupem lokalu mieszkalnego nigdy nie posiadał nieruchomości ani udziału w nieruchomości.

Pana zdaniem, samo pozostawanie w związku małżeńskim z osobą posiadającą majątek osobisty nie może automatycznie pozbawiać drugiego małżonka prawa do zastosowania zwolnienia, jeżeli samodzielnie spełnia on wszystkie ustawowe warunki.

W konsekwencji, uważa Pan, że Wnioskodawca spełnia warunki określone w art. 9 pkt 17 ustawy o PCC.

Wskazał Pan również, że przy stosowaniu art. 9 pkt 17 ustawy o PCC należy dokonywać indywidualnej oceny sytuacji każdego nabywcy. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że prawo do zwolnienia powinno być oceniane w odniesieniu do konkretnego podatnika, a nie przez pryzmat sytuacji majątkowej innej osoby. W szczególności wskazywany jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 kwietnia 2026 r., sygn. akt III FSK 281/25, w którym podkreślono konieczność indywidualnego badania spełnienia przesłanek zwolnienia przy wspólnym nabyciu nieruchomości.

W Pana ocenie, stanowisko to potwierdza, że w niniejszej sprawie należy oceniać wyłącznie sytuację Wnioskodawcy – A – który nigdy nie posiadał żadnej nieruchomości ani udziału w prawach wskazanych w art. 9 ust. 17 ustawy o PCC. Prawa należące wyłącznie do majątku osobistego jego małżonki nie powinny wpływać na jego indywidualne uprawnienie do zastosowania zwolnienia.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 191) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy:

Podatkowi podlegają następujące czynności cywilnoprawne: umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.

Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży przy umowie sprzedaży – na kupującym;

W myśl art. 5 ust. 1 i 2 ww. ustawy:

Obowiązek zapłaty podatku ciąży na podatnikach tego podatku.

Jeżeli obowiązek podatkowy ciąży na kilku podmiotach albo na stronach umowy zamiany, albo wspólnikach spółki cywilnej, zobowiązanymi solidarnie do zapłaty podatku są odpowiednio te podmioty, strony umowy zamiany albo wspólnicy spółki cywilnej.

W oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Podstawę opodatkowania stanowi przy umowie sprzedaży – wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit a ww. ustawy:

Stawka podatku wynosi od umowy sprzedaży nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym − 2%.

Jak wynika z powołanych przepisów – umowy sprzedaży i zamiany podlegają generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tegoż podatku ciąży na kupującym.

W myśl art. 9 pkt 17 ww. ustawy:

Zwalnia się od podatku sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.

Z treści przepisu art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynika, że zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych będzie sprzedaż, której przedmiotem jest:

-     prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość,

-     prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego,

-     spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego,

pod warunkiem, że kupującemu/kupującym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że 10 kwietnia 2026 r. nabył Pan wraz z żoną na rynku wtórnym lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość. Nabycie lokalu mieszkalnego nastąpiło w celu zaspokojenia Pana własnych potrzeb mieszkaniowych. W związku z zawarciem umowy sprzedaży notariusz pobrał podatek od czynności cywilnoprawnych, przyjmując brak możliwości zastosowania zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Przed dniem nabycia wskazanego lokalu mieszkalnego nigdy nie posiadał Pan prawa własności lokalu mieszkalnego, domu jednorodzinnego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu dotyczącego lokalu mieszkalnego ani udziału w żadnym z tych praw. Nigdy nie posiadał Pan udziału w nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Natomiast Pana żona – B – posiada udział wynoszący X części nieruchomości, który został przez nią nabyty w drodze darowizny od członka rodziny przed zawarciem małżeństwa. Powyższy udział stanowi majątek osobisty Pana żony.

Pana zdaniem, spełnia Pan warunki zastosowania zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w odniesieniu do przypadającego na Pana udziału w nabywanym lokalu mieszkalnym, skoro przed dniem nabycia tego lokalu nigdy nie posiadał Pan prawa własności ani udziału w prawach wymienionych w tym przepisie bez względu na to, że małżonka posiadała przed zawarciem małżeństwa udział w nieruchomości nabyty w drodze darowizny, stanowiący jej majątek osobisty.

Z Pana stanowiskiem nie sposób się zgodzić.

Aby bowiem skorzystać ze zwolnienia zawartego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w dniu sprzedaży i przed tym dniem kupującym, tj. zarówno Panu, jak i Pana żonie nie mogło przysługiwać żadne z praw ani udział w żadnym prawie wskazanym w treści art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Z wniosku wynika, że Pani B posiada udział wynoszący X części nieruchomości, który nabyła w drodze darowizny.

W tym miejscu ponownie zauważyć należy, że w przypadku, gdy nieruchomość nabywana jest na współwłasność, to każdy z kupujących (małżonkowie, rodzice z dzieckiem, rodzeństwo, osoby obce) musi spełniać warunki określone w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych dla możliwości objęcia zwolnieniem tej umowy sprzedaży, w tym żaden z kupujących nie może być, w dniu sprzedaży ani przed tym dniem, właścicielem praw do żadnej substancji mieszkaniowej wskazanej w tym przepisie (np. lokalu mieszkalnego), za wyjątkiem nabytego – w drodze dziedziczenia – udziału nieprzekraczającego 50%.

Podatek od czynności cywilnoprawnych, przy zawieraniu umowy sprzedaży, dotyczy całej czynności a nie tylko jej części. Omawiane zwolnienie dotyczy czynności, a nie tylko podatnika.

W związku z powyższym, jeżeli nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania zwolnienia, to cała czynność (również w części odpowiadającej Pana udziałowi w nieruchomości), nie mogła korzystać z omawianego zwolnienia.

Jeżeli zatem Pana żonie na dzień sprzedaży opisanego lokalu mieszkalnego lub przed tym dniem przysługiwał udział w jednym z praw wskazanych w treści art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, to fakt ten uniemożliwia Panu skorzystanie ze zwolnienia określonego w tym przepisie.

W związku z powyższym, Pana stanowisko należy uznać za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zgodnie z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Z tych też względów − z uwagi na indywidualny charakter interpretacji przepisów prawa podatkowego − przedmiotem tej interpretacji jest wyłącznie ocena skutków podatkowych powstałych po Pana stronie.

W odniesieniu do załączonych do wniosku dokumentów, informuję, że zgodnie z nadanymi mi uprawnieniami, dokonuję oceny stanowiska wyłącznie w oparciu o przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Tym samym, przy wydawaniu interpretacji nie weryfikuję dokumentów dołączanych do wniosku o wydanie interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja jest zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.