0111-KDWB.4014.83.2026.1.KP
Wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej zakupu udziałów w pierwszej nieruchomości mieszkalnej. Jeden z kupujących posiadał wcześniej nieruchomość mieszkalną. Zatem, przy nabyciu lokalu mieszkalnego − na współwłasność − nie będzie przysługiwało prawo do zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Interpretacja indywidualna - stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
22 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej który dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawca 13 lipca 2026 r. zawarł wraz z partnerką umowę sprzedaży lokalu mieszkalnego na rynku wtórnym w formie aktu notarialnego. Każdy z kupujących nabył udział wynoszący 1/2 prawa własności lokalu. Przy zawarciu umowy notariusz jako płatnik podatku od czynności cywilnoprawnych, pobrał podatek od czynności cywilnoprawnych od całej wartości umowy sprzedaży. Przed nabyciem wskazanego lokalu Wnioskodawca nie był właścicielem ani współwłaścicielem lokalu mieszkalnego, budynku mieszkalnego jednorodzinnego ani nie przysługiwało mu spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego.
Zakupiony lokal jest pierwszą nieruchomością mieszkalną nabytą przez Wnioskodawcę. Współkupująca przed zawarciem umowy była właścicielką udziału wynoszącego 1/3 we współwłasności innego lokalu mieszkalnego, wobec czego nie spełnia warunków zwolnienia określonych w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
W związku z pobraniem podatku od całej wartości transakcji Wnioskodawca powziął wątpliwość, czy jako osoba spełniająca wszystkie ustawowe przesłanki zwolnienia przewidzianego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych jest uprawniony do skorzystania z tego zwolnienia w części odpowiadającej nabytemu przez niego udziałowi wynoszącemu 1/2 prawa własności lokalu mieszkalnego, niezależnie od faktu, że drugi współkupujący nie spełnia warunków tego zwolnienia;
Pytanie
Czy Wnioskodawca, który spełnia wszystkie przesłanki zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, jest uprawniony do skorzystania z tego zwolnienia w części odpowiadającej nabytemu przez niego udziałowi wynoszącemu 1/2 prawa własności lokalu mieszkalnego, pomimo że drugi współkupujący nie spełnia warunków tego zwolnienia?
Pana stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy przysługuje mu prawo do zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych w części odpowiadającej nabytemu przez niego udziałowi wynoszącemu 1/2 prawa własności lokalu mieszkalnego. Wnioskodawca spełnia wszystkie przesłanki określone w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Przed zawarciem umowy sprzedaży nie posiadał prawa własności lokalu mieszkalnego, budynku mieszkalnego jednorodzinnego ani spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Nabyty lokal stanowi jego pierwszą nieruchomość mieszkalną. Okoliczność, że drugi współkupujący nie spełnia warunków zwolnienia z uwagi na posiadanie udziału w innym lokalu mieszkalnym, nie powinna pozbawiać Wnioskodawcy prawa do zwolnienia w zakresie jego udziału. Przesłanki zwolnienia odnoszą się bowiem do sytuacji prawnej konkretnego nabywcy, a nie wszystkich stron umowy łącznie. Celem wprowadzenia zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy było ułatwienie nabycia pierwszego mieszkania osobom, które wcześniej nie posiadały nieruchomości mieszkalnej. Cel ten został przez Wnioskodawcę spełniony.
Stanowisko to znajduje potwierdzenie w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w szczególności w wyroku z dnia 7 kwietnia 2026 r., sygn. akt III FSK 281/25. NSA wskazał, że zwolnienie z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ma charakter indywidualny i może przysługiwać temu współkupującemu, który spełnia ustawowe przesłanki, niezależnie od tego, że drugi współkupujący warunków tych nie spełnia. W konsekwencji podatek powinien obciążać wyłącznie tę część czynności cywilnoprawnej, która przypada na nabywcę niespełniającego przesłanek zwolnienia.
W ocenie Wnioskodawcy przedstawiona wykładnia jest zgodna zarówno z literalnym brzmieniem przepisu, jak i jego celem oraz aktualnym kierunkiem orzecznictwa sądów administracyjnych. W związku z tym Wnioskodawca stoi na stanowisku, że przysługuje mu zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie odpowiadającym nabytemu przez niego udziałowi wynoszącemu 1/2 prawa własności lokalu mieszkalnego.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 191) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy:
Podatkowi podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.
W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.
Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży przy umowie sprzedaży -na kupującym.
W myśl art. 5 ust. 1 i 2 ww. ustawy:
Obowiązek zapłaty podatku ciąży na podatnikach tego podatku.
Jeżeli obowiązek podatkowy ciąży na kilku podmiotach albo na stronach umowy zamiany, albo wspólnikach spółki cywilnej, zobowiązanymi solidarnie do zapłaty podatku są odpowiednio te podmioty, strony umowy zamiany albo wspólnicy spółki cywilnej.
W oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Podstawę opodatkowania stanowi przy umowie sprzedaży - wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego.
Jak stanowi art. 6 ust. 2 ww. ustawy:
Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit a ww. ustawy:
Stawka podatku wynosi od umowy sprzedaży nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym - 2%.
Jak wynika z powołanych przepisów - umowa sprzedaży podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tegoż podatku ciąży na kupującym/kupujących. W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
W myśl art. 9 pkt 17 ww. ustawy:
Zwalnia się od podatku sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.
Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że wraz z partnerką zawarł Pan umowę kupna sprzedaży lokalu mieszkalnego, każdy z kupujących nabył udział wynoszący 1/2 prawa własności lokalu. Przed nabyciem wskazanego lokalu nie był Pan właścicielem lub współwłaścicielem lokalu mieszkalnego, budynku mieszkalnego jednorodzinnego ani nie przysługiwało Panu spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego.
Wskazał Pan także, że Pana partnerka przed zawarciem umowy była właścicielką udziału wynoszącego 1/3 we współwłasności innego lokalu mieszkalnego i nie spełniła warunków zwolnienia określonych w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, co przyjęto jako element opisu sprawy niepodlegający ocenie.
Pana zdaniem, przysługuje Panu zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych.
Z Pana stanowiskiem nie można się zgodzić.
Analizowany przepis jednoznacznie wskazuje jakie warunki muszą być spełnione do zastosowania zwolnienia:
- w wyniku umowy sprzedaży nabyty musi być cały lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, cały budynek mieszkalny jednorodzinny czy też spółdzielcze własnościowe prawo do całego lokalu albo domu jednorodzinnego,
- żaden z kupujących nie może być, w dniu sprzedaży ani przed tym dniem, właścicielem praw do żadnej substancji mieszkaniowej wskazanej w tym przepisie, za wyjątkiem nabytego - w drodze dziedziczenia - udziału nieprzekraczającego 50%.
Należy wskazać, że przedmiotem ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych są czynności cywilnoprawne, w tym umowy sprzedaży. Podatek od czynności cywilnoprawnych, przy zawieraniu umowy sprzedaży, dotyczy całej czynności a nie tylko jej części. Omawiane zwolnienie dotyczy czynności a nie tylko podatnika.
Zatem w sytuacji gdy przedmiotem sprzedaży jest lokal mieszkalny, który kupujący nabywają na współwłasność w częściach ułamkowych, umowa taka podlega zwolnieniu, pod warunkiem, że każdy z kupujących (małżonkowie, rodzice z dzieckiem, rodzeństwo, osoby obce) spełni warunki określone w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W przypadku, gdy nieruchomość nabywana jest na współwłasność, to każdy z kupujących musi spełniać warunek nieposiadania wcześniej nieruchomości lub udziału w niej, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.
W zdarzeniu przedstawionym przez Pana, jeden z kupujących posiadał wcześniej nieruchomość mieszkalną. Zatem, przy nabyciu lokalu mieszkalnego − na współwłasność − nie będzie przysługiwało prawo do zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Jeden z kupujących nie wypełni bowiem warunków omawianego zwolnienia.
Skoro zatem nie zostaną spełnione przesłanki do zastosowania zwolnienia, to cała czynność (również w części odpowiadającej udziałowi kupującego, który nie posiadał wcześniej żadnego z wymienionych w przepisie praw), nie będzie mogła korzystać z omawianego zwolnienia.
W związku z powyższym, Pana stanowisko należy uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Interpretacja dotyczy wyłącznie Pana. Gdyby Pana partnerka chciała uzyskać interpretację w zakresie zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, to powinna się zwrócić z odrębnym wnioskiem.
Odnosząc się do przywołanego przez Pana orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazać należy, że zostało one wydane w indywidualnej sprawie i nie ma zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego. Natomiast organ, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkuje się wydanymi rozstrzygnięciami, to nie ma możliwości zastosowania ich wprost, ponieważ nie stanowią materialnego prawa podatkowego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów