0111-KDWB.4014.75.2026.2.BB

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

14 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 3 sierpnia 2026 r., przekazanym do organu zgodnie z właściwością przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w (…).

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

13 września 2023 r. Wnioskodawca wraz z małżonką nabył do majątku wspólnego lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość. Sprzedający był osobą fizyczną, a transakcja została objęta podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Przy zawarciu umowy sprzedaży notariusz pobrał podatek od czynności cywilnoprawnych według stawki 2% od całej wartości rynkowej nabywanej nieruchomości.

Przed dokonaniem wskazanego nabycia Wnioskodawca nigdy nie posiadał: prawa własności lokalu mieszkalnego, prawa własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, udziału w wyżej wskazanych prawach przekraczającego limity określone w ustawie o PCC.

Jednocześnie małżonka Wnioskodawcy przed zawarciem związku małżeńskiego nabyła lokal mieszkalny stanowiący jej majątek osobisty. Nieruchomość ta została nabyta jeszcze przed powstaniem wspólności majątkowej małżeńskiej i pozostawała wyłączną własnością małżonki.

W związku z powyższym Wnioskodawca powziął wątpliwość, czy okoliczność wcześniejszego posiadania nieruchomości przez małżonkę wyłącza możliwość zastosowania wobec niego zwolnienia przewidzianego w art. 9 pkt 17 ustawy o PCC.

W przypadku potwierdzenia prawa do zwolnienia Wnioskodawca zamierza wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych w części odpowiadającej jego udziałowi w nabyciu nieruchomości, tj. w wysokości 50% zapłaconego podatku.

Uzupełnienie wniosku

Wnioskodawca wskazał, że żona nabyła całą nieruchomość, tj. lokal mieszkalny położony w (…) przy (…) o łącznej powierzchni (wraz z piwnicą użytkową) (…) m². Nabycie nastąpiło w drodze zawarcia 23 stycznia 2020 r. przed notariuszem (…) (repertorium (…)) umowy kupna-sprzedaży wskazanej nieruchomości.

Pytanie

Czy w przedstawionym stanie faktycznym (winno być: zdarzeniu przyszłym) Wnioskodawca jest uprawniony do skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w części odpowiadającej jego udziałowi w nabyciu lokalu mieszkalnego, pomimo że współnabywcą nieruchomości była jego małżonka, która przed zawarciem małżeństwa posiadała już lokal mieszkalny stanowiący jej majątek osobisty?

Pana stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, jest on uprawniony do korzystania ze zwolnienia przewidzianego w art. 9 pkt 17 ustawy o PCC w zakresie odpowiadającym jego udziałowi w nabywanym lokalu mieszkalnym, a wcześniejsze posiadanie przez małżonkę nieruchomości pozostającej w jej majątku osobistym nie pozbawia Wnioskodawcy prawa do zwolnienia.

Zgodnie z art. 9 pkt 17 ustawy o PCC zwolniona od podatku jest sprzedaż prawa własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawa własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, jeżeli kupujący jest osobą fizyczną i przed dniem sprzedaży nie przysługiwały mu określone w przepisie prawa do nieruchomości mieszkalnych. Warunki zwolnienia odnoszą się do sytuacji konkretnego kupującego. Ustawa posługuje się pojęciem „kupującego”, a ocena spełnienia przesłanek zwolnienia powinna następować odrębnie dla każdego nabywcy.

W przedstawionym stanie faktycznym (winno być: zdarzeniu przyszłym) Wnioskodawca nigdy przed dniem nabycia lokalu nie posiadał żadnego z praw do nieruchomości mieszkalnych wymienionych w art. 9 pkt 17 ustawy o PCC. Natomiast nieruchomość należąca wcześniej do małżonki została przez nią nabyta przed zawarciem związku małżeńskiego i stanowiła element jej majątku osobistego w rozumieniu art. 33 pkt 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Wnioskodawcy nie przysługiwało wobec tej nieruchomości żadne prawo własności ani udział w takim prawie. Nie można zatem uznać, że nabycie nieruchomości przez małżonkę przed zawarciem małżeństwa stanowiło jednocześnie nabycie nieruchomości przez Wnioskodawcę. W konsekwencji przesłanki zwolnienia powinny być oceniane indywidualnie względem Wnioskodawcy, a nie łącznie względem obojga małżonków.

Z treści podlegającego interpretacji przepisu nie wynika w żaden sposób, że żaden z kupujących nie może być, w dniu sprzedaży ani przed tym dniem, właścicielem praw do żadnej substancji mieszkaniowej wskazanej w tym przepisie. Przepis ten nie posługuje się ujęciem o charakterze negatywnym, ale wskazuje w sposób pozytywny kto może zostać zwolniony z obowiązku zapłaty podatku. Interpretacja komentowanego przepisu powinna być dokonana także przez pryzmat jego celu - celem ustawodawcy było wsparcie osób nabywających pierwsze mieszkanie. Pozbawienie preferencji osoby spełniającej wszystkie warunki tylko dlatego, że kupuje lokal wspólnie z inną osobą, byłoby sprzeczne z celem przepisu - takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 kwietnia 2026 r., sygn. akt III FSK 281/25, w którym opowiedział się za dopuszczalnością proporcjonalnego stosowania zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych.

Skoro Wnioskodawca spełnia wszystkie warunki określone w art. 9 pkt 17 ustawy o PCC, to powinien korzystać ze zwolnienia w części odpowiadającej przypadającemu na niego nabyciu prawa własności lokalu. W rezultacie podatek został pobrany od Wnioskodawcy nienależnie w zakresie przypadającej na niego części zobowiązania podatkowego.

Po uzyskaniu interpretacji potwierdzającej prawidłowość przedstawionego stanowiska Wnioskodawca będzie uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty podatku w części odpowiadającej 50% zapłaconego podatku od czynności cywilnoprawnych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 191) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy:

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Na podstawie art. 4 pkt 1 cytowanej ustawy:

W myśl art. 5 ust. 1 i 2 ww. ustawy:

W oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy:

Wartość rynkową określa się na zasadach wskazanych w art. 6 ust. 2 ww. ustawy, w myśl którego:

Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 1 lit a ww. ustawy:

Jak wynika z powołanych przepisów – umowa sprzedaży podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tegoż podatku ciąży na kupującym/kupujących. W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W myśl art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Z treści tego przepisu wynika, że zwolnieniem od podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych objęta jest umowa sprzedaży, której przedmiotem jest m.in. prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. W przypadku, gdy prawo własności lokalu mieszkalnego nabywane jest na współwłasność, to każdy z kupujących musi spełniać warunek nieposiadania wcześniej nieruchomości mieszkaniowych czy też spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego/budynku mieszkalnego lub udziału w niej lub w ww. prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że 13 września 2023 r. nabył Pan wraz z małżonką do majątku wspólnego lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość. Przy zawarciu umowy sprzedaży notariusz pobrał podatek od czynności cywilnoprawnych według stawki 2% od całej wartości rynkowej nabywanej nieruchomości. Przed dokonaniem wskazanego nabycia nigdy nie posiadał Pan: prawa własności lokalu mieszkalnego, prawa własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, udziału w wyżej wskazanych prawach przekraczającego limity określone w ustawie o PCC. Jednocześnie Pana małżonka przed zawarciem związku małżeńskiego nabyła na podstawie umowy kupna-sprzedaży lokal mieszkalny stanowiący jej majątek osobisty. Nieruchomość ta została nabyta jeszcze przed powstaniem wspólności majątkowej małżeńskiej i pozostawała wyłączną własnością małżonki.

Pana zdaniem, przysługuje Panu zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie odpowiadającym Pana udziałowi w nabywanym lokalu mieszkalnym.

Z Pana stanowiskiem nie można się zgodzić.

Analizowany przepis jednoznacznie wskazuje jakie warunki muszą być spełnione do zastosowania zwolnienia:

·      w wyniku umowy sprzedaży nabyty musi być cały lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, cały budynek mieszkalny jednorodzinny czy też spółdzielcze własnościowe prawo do całego lokalu albo domu jednorodzinnego,

·      żaden z kupujących nie może być, w dniu sprzedaży ani przed tym dniem, właścicielem praw do żadnej substancji mieszkaniowej wskazanej w tym przepisie, za wyjątkiem nabytego – w drodze dziedziczenia – udziału nieprzekraczającego 50%.

W przypadku opisanym przez Pana, umowa sprzedaży obejmować będzie zakup lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Zatem pierwszy warunek zwolnienia będzie spełniony, bowiem planują Państwo zakupić lokal mieszkalny na współwłasność z drugim kupującym (Pana żoną), co oznacza, że przedmiotem opisanej umowy sprzedaży będzie całe prawo własności lokalu mieszkalnego.

Drugi warunek nie będzie jednak spełniony, ponieważ drugi kupujący (Pana żona) posiada udział w lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość lub spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego wynoszący 100%, nabyty w drodze innej niż dziedziczenie (w drodze kupna).

W tym miejscu ponownie należy zauważyć, że w przypadku, gdy nieruchomość nabywana jest na współwłasność, to każdy z kupujących (małżonkowie, rodzice z dzieckiem, rodzeństwo, osoby obce) musi spełniać warunki określone w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych dla możliwości objęcia zwolnieniem tej umowy sprzedaży, w tym żaden z kupujących nie może być, w dniu sprzedaży ani przed tym dniem, właścicielem praw do żadnej substancji mieszkaniowej wskazanej w tym przepisie (np. lokalu mieszkalnego), za wyjątkiem nabytego – w drodze dziedziczenia – udziału nieprzekraczającego 50%.

Podatek od czynności cywilnoprawnych, przy zawieraniu umowy sprzedaży, dotyczy całej czynności a nie tylko jej części. Omawiane zwolnienie dotyczy czynności, a nie tylko podatnika.

Skoro zatem nie zostaną spełnione przesłanki do zastosowania zwolnienia, to cała czynność (również w części odpowiadającej Pana udziałowi), nie będzie mogła korzystać z omawianego zwolnienia.

W związku z powyższym, Pana stanowisko należy uznać za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Z tych też względów − z uwagi na indywidualny charakter interpretacji przepisów prawa podatkowego − przedmiotem tej interpretacji jest wyłącznie ocena skutków podatkowych powstałych po Pana stronie.

Odnosząc się do przywołanego przez Pana wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazać należy, że został on wydany w indywidualnej sprawie i nie ma zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja jest zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.