0111-KDWB.4014.58.2026.1.AW

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

19 czerwca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca planuje nabyć lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość. Nabycie nastąpi na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego. Lokal mieszkalny zostanie nabyty przez dwie osoby fizyczne: Wnioskodawcę oraz drugiego kupującego. Każdy z kupujących nabędzie udział wynoszący 1/2 prawa własności lokalu mieszkalnego. Wnioskodawca nie pozostaje z drugim kupującym w związku małżeńskim ani we wspólności majątkowej małżeńskiej. Nabycie lokalu nastąpi przez Wnioskodawcę oraz drugiego kupującego do ich majątków osobistych, jako współwłaścicieli w udziałach po 1/2.

Wnioskodawca nigdy wcześniej nie był właścicielem lokalu mieszkalnego, budynku mieszkalnego jednorodzinnego ani nie przysługiwało mu spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego. Wnioskodawca nigdy wcześniej nie posiadał również udziału w żadnym z wyżej wskazanych praw.

Drugi kupujący posiadał już wcześniej nieruchomość mieszkalną albo udział w nieruchomości mieszkalnej, w związku z czym nie spełnia warunków zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Planowana transakcja będzie podlegała podatkowi od czynności cywilnoprawnych, a notariusz będzie płatnikiem tego podatku.

Wątpliwość Wnioskodawcy dotyczy tego, czy w opisanej sytuacji zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych może zostać zastosowane proporcjonalnie do udziału nabywanego przez Wnioskodawcę, tj. w zakresie 1/2 wartości lokalu mieszkalnego, skoro Wnioskodawca spełnia warunki zwolnienia, natomiast drugi kupujący tych warunków nie spełnia.

Pytanie

Czy w przypadku zakupu lokalu mieszkalnego przez dwie osoby fizyczne w udziałach po 1/2, gdy Wnioskodawca spełnia warunki zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, natomiast drugi kupujący tych warunków nie spełnia, zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych przysługuje Wnioskodawcy proporcjonalnie do nabywanego przez niego udziału, tj. w zakresie 1/2 wartości nabywanego lokalu mieszkalnego?

Pana stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, w opisanym zdarzeniu przyszłym zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych powinno przysługiwać Wnioskodawcy proporcjonalnie do nabywanego przez niego udziału w lokalu mieszkalnym, tj. w zakresie 1/2 wartości lokalu. Wnioskodawca spełnia warunki zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, ponieważ nigdy wcześniej nie posiadał prawa własności lokalu mieszkalnego, budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, ani udziału w takich prawach.

W ocenie Wnioskodawcy okoliczność, że drugi kupujący nie spełnia warunków zwolnienia, nie powinna pozbawiać Wnioskodawcy prawa do zwolnienia w części odpowiadającej udziałowi nabywanemu przez Wnioskodawcę. Każdy z kupujących nabywa bowiem odrębnie określony udział w prawie własności lokalu mieszkalnego. W konsekwencji spełnienie warunków zwolnienia powinno być oceniane w odniesieniu do konkretnego kupującego oraz zakresu nabycia dokonywanego przez tego kupującego.

Celem art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych jest zwolnienie z PCC osób fizycznych nabywających pierwszą nieruchomość mieszkalną. Wnioskodawca nabywa swój pierwszy udział w lokalu mieszkalnym i w odniesieniu do tego udziału spełnia wszystkie ustawowe warunki zwolnienia. Brak spełnienia warunków zwolnienia przez drugiego kupującego nie powinien zatem skutkować utratą prawa do zwolnienia przez Wnioskodawcę w zakresie udziału 1/2 nabywanego przez Wnioskodawcę. Wnioskodawca nie twierdzi, że zwolnienie powinno obejmować całą transakcję. Zdaniem Wnioskodawcy podatek od czynności cywilnoprawnych powinien być należny wyłącznie od tej części transakcji, która przypada na udział nabywany przez drugiego kupującego, który nie spełnia warunków zwolnienia. Udział nabywany przez Wnioskodawcę powinien natomiast korzystać ze zwolnienia z PCC.

Stanowisko Wnioskodawcy znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z 7 kwietnia 2026 r., sygn. akt III FSK 281/25, NSA uznał, że zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych przy zakupie nieruchomości może przysługiwać proporcjonalnie temu z kupujących, który spełnia ustawowe warunki zwolnienia, nawet jeżeli drugi kupujący tych warunków nie spełnia.

W ocenie Wnioskodawcy powyższa wykładnia odpowiada celowi przepisu oraz zasadzie, zgodnie z którą podatnik spełniający ustawowe warunki zwolnienia nie powinien tracić prawa do preferencji podatkowej wyłącznie z tego powodu, że inny współkupujący takich warunków nie spełnia.

W związku z powyższym Wnioskodawca wniósł o potwierdzenie, że w opisanym zdarzeniu przyszłym zwolnienie z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych przysługuje mu proporcjonalnie do nabywanego udziału 1/2 w lokalu mieszkalnym.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 191) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy:

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy:

W myśl art. 5 ust. 1 i 2 ww. ustawy:

W oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Wartość rynkową określa się na zasadach wskazanych w art. 6 ust. 2 ww. ustawy, w myśl którego:

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy:

Jak wynika z powołanych przepisów – umowa sprzedaży podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tegoż podatku ciąży na kupującym/kupujących. W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W myśl art. 9 pkt 17 ww. ustawy:

Z treści tego przepisu wynika, że zwolnieniem od podatku od czynności cywilnoprawnych objęta jest umowa sprzedaży, której przedmiotem jest m.in. prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. W przypadku, gdy prawo własności lokalu mieszkalnego nabywane jest na współwłasność, to każdy z kupujących musi spełniać warunek nieposiadania wcześniej nieruchomości mieszkaniowych czy też spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego/budynku mieszkalnego lub udziału w niej lub w ww. prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że planuje Pan nabyć lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość. Nabycie nastąpi na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego. Lokal mieszkalny zostanie nabyty przez dwie osoby fizyczne: Pana oraz drugiego kupującego, jako współwłaścicieli w udziałach po ½.

Nigdy wcześniej nie był Pan właścicielem lokalu mieszkalnego, budynku mieszkalnego jednorodzinnego ani nie przysługiwało Panu spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego. Nigdy wcześniej nie posiadał Pan również udziału w żadnym z wyżej wskazanych praw.

Drugi kupujący posiadał już wcześniej nieruchomość mieszkalną albo udział w nieruchomości mieszkalnej, w związku z czym nie spełnia warunków zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Pana zdaniem, w opisanym zdarzeniu przyszłym zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych powinno przysługiwać Panu proporcjonalnie do nabywanego przez Pana udziału w lokalu mieszkalnym, tj. w zakresie 1/2 wartości lokalu.

Z Pana stanowiskiem nie można się zgodzić.

Analizowany przepis jednoznacznie wskazuje jakie warunki muszą być spełnione do zastosowania zwolnienia:

·      w wyniku umowy sprzedaży nabyty musi być cały lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, cały budynek mieszkalny jednorodzinny czy też spółdzielcze własnościowe prawo do całego lokalu albo domu jednorodzinnego,

·      żaden z kupujących nie może być, w dniu sprzedaży ani przed tym dniem, właścicielem praw do żadnej substancji mieszkaniowej wskazanej w tym przepisie, za wyjątkiem nabytego – w drodze dziedziczenia – udziału nieprzekraczającego 50%.

W przypadku opisanym przez Pana, umowa sprzedaży obejmować będzie zakup lokalu mieszkalnego stanowiący odrębną nieruchomość. Zatem pierwszy warunek zwolnienia będzie spełniony, bowiem planuje Pan zakupić lokal mieszkalny na współwłasność z drugim kupującym, co oznacza, że przedmiotem opisanej umowy sprzedaży będzie całe prawo przysługujące do lokalu mieszkalnego.

Drugi warunek nie został jednak spełniony, ponieważ zgodnie z przedstawionym opisem sprawy drugi kupujący posiadał już nieruchomość mieszkalną albo udział w nieruchomości mieszkalnej w związku z czym nie spełnia warunków zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Przedmiotem ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych są czynności cywilnoprawne, w tym umowy sprzedaży. A zatem, również zwolnieniem objęta jest czynność cywilnoprawna, którą jest umowa sprzedaży a nie jej część. Zatem w sytuacji gdy przedmiotem sprzedaży jest lokal mieszkalny, który kupujący nabywają na współwłasność w częściach ułamkowych, umowa taka podlega zwolnieniu, pod warunkiem, że każdy z kupujących (małżonkowie, rodzice z dzieckiem, rodzeństwo, osoby obce) spełni warunki określone w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Zatem, przy nabyciu lokalu mieszkalnego - na współwłasność z drugim kupującym - nie może Pan skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Drugi kupujący nie wypełnił bowiem warunków omawianego zwolnienia.

Tym samym Pana stanowisko jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Odnosząc się do przywołanego przez Pana wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazać należy, że został on wydany w indywidualnej sprawie i nie ma zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Interpretacja dotyczy wyłącznie Pana. Gdyby drugi kupujący chciał uzyskać interpretację w zakresie zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, to powinien się zwrócić z odrębnym wnioskiem.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.