0111-KDWB.4014.195.2026.3.HK

Interpretacja indywidualna2026-11-16Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Skutki podatkowe zawarcia umowy cash-poolingu, (czynności oparte na mechanizmie wstąpienia w prawa zaspokojonego wierzyciela za zgodą dłużnika (subrogacji), o którym mowa w art. 518 § 1 pkt 3 Kodeksu cywilnego).

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

11 września 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych umowy regulującej zasady wzajemnych rozliczeń finansowych w ramach struktury cash-poolingu oraz czynności realizowanych w ramach tej struktury. Uzupełnili go Państwo pismem z 4 listopada 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie.

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1.  Zainteresowany będący stroną postępowania:

(…)

2.  Zainteresowani niebędący stroną postępowania:

(…)

Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Zainteresowany będący stroną, wraz z (...) innymi podmiotami z jego grupy kapitałowej będącymi Zainteresowanymi, którzy nie są stronami postępowania (dalej: „Zainteresowani niebędący stronami”) tj.:

(…)

zamierzają zawrzeć z bankiem umowę systemu zarządzania środkami pieniężnymi w grupie rachunków (dalej: „Umowa Cash Poolingu”).

Zainteresowany będący stroną oraz Zainteresowani niebędący stronami dalej łącznie zwani będą „Zainteresowanymi” lub „Uczestnikami Systemu”.

Wszyscy Uczestnicy Systemu to osoby prawne posiadające w Polsce siedzibę i w konsekwencji podlegające w Polsce obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 554 z późn. zm.; dalej: „Ustawa CIT”), a także czynni podatnicy podatku od towarów i usług (dalej: „VAT”).

Uczestnicy Systemu to podmioty powiązane w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 4 Ustawy CIT.

Należy zaznaczyć, że wszyscy Uczestnicy Systemu skorzystali z możliwości przewidzianej w art. 43 ust. 22 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 z późn. zm., dalej: „Ustawa VAT”) i zrezygnowali ze zwolnienia od VAT usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41 Ustawy VAT, świadczonych na rzecz podatników.

Warto wspomnieć również o występujących pomiędzy Uczestnikami Systemu pożyczkach wewnątrzgrupowych, a mianowicie:

-     dotychczas Uczestnicy Systemu, w przypadku potrzeby finansowania, udzielali sobie wzajemnie pożyczek,

-     z racji wspomnianej rezygnacji ze zwolnienia od VAT tzw. usług finansowych, odsetki od tych pożyczek wewnątrzgrupowych były dokumentowane fakturami i były opodatkowane według stawki 23%,

-     ten mechanizm pożyczek wewnątrzgrupowych będzie funkcjonował nadal niezależnie od opisanej w niniejszym wniosku Umowy Cash Poolingu,

-     w tym będzie mógł być wykorzystywany również do spłaty Limitów Zadłużenia w Rachunkach Głównych Uczestników Systemu przez udzielanie sobie pożyczek pomiędzy poszczególnymi Uczestnikami Systemu,

-     należy jednak podkreślić, że opisany powyżej mechanizm pożyczek wewnątrzgrupowych nie jest częścią samej Umowy Cash Poolingu,

-     te pożyczki wewnątrzgrupowe były i będą dokonywane na podstawie odrębnych umów, a więc o ile będą mogły zostać wykorzystane na dowolny cel, w tym do spłaty Limitów Zadłużenia, to pożyczki te będą odrębnymi czynnościami prawnymi dokonywanymi pomiędzy konkretnymi Uczestnikami Systemu (pożyczkodawcą i pożyczkobiorcą),

-     należy zaznaczyć, że okoliczność dokonywania tych pożyczek w kontekście Umowy Cash Poolingu została uwzględniona w niniejszym wniosku ze względów ostrożnościowych, aby uniknąć ewentualnego pominięcia jakiejkolwiek istotnej okoliczności w opisie zdarzenia przyszłego, na wypadek gdyby organ wydający interpretację uznał, że te wewnątrzgrupowe pożyczki dokonywane na bazie odrębnych umów, mogą mieć wpływ na skutki podatkowe samej Umowy Cash Poolingu.

Bank z którym zostanie zawarta umowa to spółka akcyjna, która posiada w Polsce siedzibę, będąca czynnym podatnikiem VAT (dalej: „Bank”).

System zarządzania środkami pieniężnymi w grupie rachunków (dalej: „System”), będący przedmiotem Umowy Cash Poolingu, ma na celu umożliwienie przez Bank Uczestnikom Systemu bardziej efektywnego, codziennego zarządzania środkami pieniężnymi i limitami zadłużenia oraz korzystania ze wspólnej płynności finansowej Uczestników Systemu.

Należy przy tym wspomnieć, że środki pieniężne uzyskane w ramach Umowy Cash Poolingu przez Uczestników Systemu, będą mogły zostać wykorzystane przez Uczestników Systemu także na wydatki inwestycyjne w postaci zakupu lub wytworzenia środków trwałych.

Wszyscy Uczestnicy Systemu zawarli z Bankiem umowy rachunków bankowych, które będą wykorzystywane w Systemie (dalej: „Rachunki Główne”).

Zainteresowany będący stroną (dalej zwany również „Koordynującym”), pełnić będzie w ramach Umowy Cash Poolingu dodatkowo rolę tzw. koordynującego, w związku z czym będzie posiadał w Banku dwa rachunki rozliczeniowe:

-     jednym z nich będzie Rachunek Główny prowadzony przez Bank dla Koordynującego jako Uczestnika Systemu (dalej również jako: „Rachunek Główny Koordynującego”),

-     drugim będzie rachunek prowadzony przez Bank dla Koordynującego na którym na koniec każdego dnia wykazywane będzie końcowe saldo wszystkich Rachunków Głównych (dalej: „Rachunek Pomocniczy Koordynującego”).

Po zawarciu wspomnianych umów rachunków bankowych, wszyscy Uczestnicy Systemu przystąpią następnie wraz z Bankiem do Umowy Cash Poolingu, na podstawie której Bank udostępni w każdym z Rachunków Głównych limit zadłużenia (dalej: „Limit Zadłużenia”) do odpowiednich maksymalnych wysokości.

Limit Zadłużenia będzie mógł być wykorzystywany poprzez realizację przez Bank zleceń płatniczych składanych przez Uczestnika Systemu w dni robocze, powodujących powstanie salda ujemnego na jego Rachunku Głównym, z wyłączeniem transakcji wynikających z egzekucyjnych tytułów wykonawczych oraz transakcji obciążenia Rachunku Głównego realizowanych na polecenie innych banków z tytułu pełnomocnictw udzielonych im przez Uczestnika Systemu.

W szczególności Limit Zadłużenia będzie mógł zostać wykorzystany w celu spłaty zobowiązania dowolnego Uczestnika Systemu wobec Banku.

Każdy wpływ środków pieniężnych na Rachunek Główny Uczestnika Systemu spowoduje spłatę przez Uczestnika Systemu całości bądź części wykorzystanego Limitu Zadłużenia. W wyniku spłaty całości bądź części Limitu Zadłużenia Uczestnik Systemu będzie mógł ponownie wykorzystać całość, bądź niewykorzystaną część Limitu Zadłużenia.

Uczestnik Systemu wykorzystujący Limit Zadłużenia spłaci w całości wykorzystane przez niego kwoty Limitu Zadłużenia do końca dnia, w którym zostały wykorzystane. Bank zaliczy środki pieniężne wpływające na Rachunek Główny Uczestnika Systemu wykorzystującego Limit Zadłużenia w pierwszej kolejności na spłatę kwot Limitu Zadłużenia wykorzystanych przez odpowiedniego Uczestnika Systemu wykorzystującego Limit Zadłużenia.

Limit Zadłużenia niespłacony przed końcem dnia stanie się natychmiast wymagalny.

Jeżeli wykorzystane kwoty Limitu Zadłużenia nie zostaną spłacone przez któregokolwiek z Uczestników Systemu w powyższym terminie, odpowiedni Uczestnik Systemu wykorzystujący Limit Zadłużenia zapłaci na rzecz Banku odsetki.

Przy czym, spłata Limitu Zadłużenia danego Uczestnika Systemu będzie mogła zostać dokonana także przez innego Uczestnika Systemu niebędącego Uczestnikiem Systemu wykorzystującym Limit Zadłużenia.

Spłata Limitu Zadłużenia przez innych Uczestników Systemu opierać się będzie na mechanizmie tzw. subrogacji.

W wykonaniu przepisu art. 518 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795, dalej: „Kodeks cywilny”), każdy Uczestnik Systemu wykorzystujący Limit Zadłużenia nieodwołalnie wyrazi zgodę na to, aby na koniec każdego dnia roboczego, Koordynujący, w celu wstąpienia w prawa wierzyciela, spłacił jego zadłużenie wobec Banku z tytułu wykorzystanego Limitu Zadłużenia, a Koordynujący nieodwołalnie wyrazi zgodę, aby na koniec każdego dnia roboczego, każdy inny Uczestnik Systemu, w celu wstąpienia w prawa wierzyciela, spłacił jego zadłużenie wobec Banku z tytułu wykorzystania Limitu Zadłużenia przez Koordynującego.

Dodatkowo każdy Uczestnik Systemu nieodwołalnie upoważni Bank do obciążania jego Rachunku Głównego, a Koordynujący nieodwołalnie upoważni Bank do obciążania Rachunku Głównego oraz Rachunku Pomocniczego Koordynującego kwotami wykorzystanymi przez Uczestników Systemu w ramach Limitu Zadłużenia, które nie zostały spłacone Bankowi przez któregokolwiek z Uczestników Systemu wykorzystujących Limit Zadłużenia. Jednocześnie strony Umowy Cash Poolingu postanawiają, że Bank będzie drugą stroną czynności prawnej dokonanej na podstawie powyższego upoważnienia.

W wykonaniu art. 518 § 1 pkt 3 Kodeksu cywilnego, z chwilą spłaty Uczestnik Systemu działający za zgodą dłużnika, będzie nabywał wierzytelność Banku wobec Uczestników Systemu wykorzystujących Limit Zadłużenia.

Zgody o których mowa, zostaną stosownie do treści art. 518 § 1 pkt 3 Kodeksu cywilnego wyrażone na piśmie jako część Umowy Cash Poolingu.

Uczestnik Systemu wykorzystujący Limit Zadłużenia zobowiązany będzie spełnić świadczenie objęte roszczeniem wynikającym z nabycia wierzytelności w wyniku spłaty wobec Banku kwoty wykorzystanego Limitu Zadłużenia, wraz z należnymi odsetkami (dalej: „Roszczenie”) na żądanie Uczestnika Systemu, którego środki pieniężne zostały wykorzystane do spłaty wykorzystanych kwot Limitu Zadłużenia.

Odsetki od Roszczeń będą naliczane na bazie dziennej, natomiast płatne będą miesięcznie, w pierwszym dniu roboczym następnego miesiąca.

Każdy z Uczestników Systemu zleci Bankowi działanie w jego imieniu, w celu obliczania oraz rozliczenia odsetek płatnych z tytułu jakiegokolwiek Roszczenia oraz upoważni Bank do uznawania lub obciążania, zależnie od okoliczności, jego Rachunku Głównego wszelkimi kwotami należnymi z tytułu jakiegokolwiek Roszczenia.

Wzajemne Roszczenia przysługujące Uczestnikom Systemu na mocy Umowy Cash Poolingu, będą potrącane przez Uczestników Systemu lub przez Bank, w najbliższym terminie, w jakim takie potrącenie będzie możliwe. Uczestnicy Systemu upoważnią Bank do dokonywania wzajemnych potrąceń. Każdy Uczestnik Systemu zleci Bankowi pośredniczenie w potrąceniu wzajemnych Roszczeń Uczestników Systemu.

Jeżeli na początek następnego dnia roboczego następującego po dniu nabycia Roszczenia na Rachunkach Głównych Uczestników Systemu, których Limit Zadłużenia został spłacony przez innych Uczestników Systemu, znajdują się odpowiednie środki pieniężne lub mają oni dostępny w odpowiedniej wysokości Limit Zadłużenia w Rachunku Głównym, Bank upoważniony jest do obciążenia tych Rachunków Głównych oraz uznania Rachunków Głównych Uczestników Systemu, których środki były wykorzystane do spłaty kwot Limitu Zadłużenia. Kwoty obciążenia powinny być równe nabytym poprzedniego dnia roboczego Roszczeniom.

Aby ułatwić wykonywanie Umowy Cash Poolingu, każdy Uczestnik Systemu zleci również Bankowi wykonywanie poniższych czynności, na koniec każdego dnia roboczego, w następującym trybie i kolejności:

1)  jeżeli suma sald dodatnich i ujemnych wszystkich Rachunków Głównych będzie ujemna, Bank obciąży Rachunek Pomocniczy Koordynującego i uzna Rachunek Główny Koordynującego kwotą wartości bezwzględnej sumy algebraicznej sald wszystkich Rachunków Głównych. Jeżeli suma sald dodatnich i ujemnych wszystkich Rachunków Głównych będzie dodatnia, Bank uzna Rachunek Pomocniczy Koordynującego i obciąży Rachunek Główny Koordynującego sumą algebraiczną sald wszystkich Rachunków Głównych;

2)  jeżeli którykolwiek z Uczestników Systemu wykorzystujących Limit Zadłużenia nie spłaci w całości przed końcem dnia roboczego, limitu dziennego wykorzystanego przez tego Uczestnika Systemu, wówczas, Bank obciąży Rachunek Główny Koordynującego kwotami niespłaconymi Bankowi przez któregokolwiek lub wszystkich Uczestników Systemu wykorzystujących Limit Zadłużenia;

3)  jeżeli po wykonaniu czynności określonych powyżej Rachunek Główny Koordynującego będzie wykazywał ujemne saldo, wówczas, Bank obciąży wszystkie Rachunki Główne wykazujące salda dodatnie kwotami niespłaconymi Bankowi przez Koordynującego.

Następnego dnia roboczego rano Bank upoważniony będzie do wykonywania transakcji odwrotnej w stosunku do transakcji określonej w pkt 1 powyżej.

Bank będzie ponadto wykonywał na rzecz Uczestników Systemu szereg czynności o charakterze informacyjnym w postaci:

-     udostępniania Uczestnikom Systemu wyciągów odzwierciedlających transakcje na Rachunkach Głównych,

-     udostępniania, na wniosek Koordynującego, funkcjonalności umożliwiającej podgląd bieżących sald Rachunków Głównych Uczestników Systemu z poziomu jednego ekranu roboczego oraz informacji o wysokości aktualnego limitu salda netto oraz dostępnego salda netto,

-     utworzenia w systemie bankowości elektronicznej grupy powiązanej ze spółek uczestniczących w Systemie oraz aktualizacji tej grupy uwzględniając zmiany listy spółek uczestniczących w Systemie,

-     doręczania każdemu Uczestnikowi Systemu raportów w postaci elektronicznej, odzwierciedlających przepływy środków pieniężnych pomiędzy Rachunkami Głównymi Uczestników Systemu, a Rachunkiem Głównym Koordynującego, bieżącą kwotę Roszczenia oraz naliczone odsetki od bieżącej kwoty Roszczenia pomiędzy Uczestnikami Systemu.

Bank ponosi odpowiedzialność za rzeczywiste szkody, z wyłączeniem utraconych korzyści, poniesione przez Uczestników Systemu wskutek zawinionej przez Bank nieprawidłowej realizacji transakcji objętej Umową Cash Poolingu. W przypadku nieterminowej realizacji transakcji, Bank zobowiązany jest do zapłaty odsetek ustawowych liczonych od kwoty transakcji, za okres od dnia, w którym transakcja powinna zostać zrealizowana do dnia poprzedzającego dzień jej realizacji.

Co do dokładnego charakteru funkcji Koordynującego, którą będzie wykonywał Zainteresowany będący stroną, należy wskazać, że każdy Uczestnik Systemu upoważni Koordynującego do wykonywania następujących czynności w imieniu któregokolwiek lub wszystkich Uczestników Systemu:

1)  podpisania z Bankiem i innymi podmiotami aneksu do Umowy Cash Poolingu, według swobodnej oceny Koordynującego, na mocy którego inne podmioty staną się Uczestnikami Systemu, przystąpią do Systemu lub wystąpią z Systemu;

2)  wyłączenia Rachunku Głównego z systemu w imieniu tegoż Uczestnika Systemu poprzez złożenie zawiadomienia skierowanego do Banku;

3)  zmiany lub zastępowania treści dyspozycji lub załączników do Umowy Cash Poolingu pod warunkiem uzyskania uprzedniej pisemnej zgody Banku;

4)  negocjowania z Bankiem wysokości oprocentowania, które Bank będzie stosował odpowiednio w przypadku dodatnich i ujemnych sald na wszystkich Rachunkach Głównych;

5)  podpisywania z Bankiem dyspozycji zmiany maksymalnych wysokości Limitów Zadłużenia Uczestników Systemu oraz maksymalnej sumy Limitów Zadłużenia bez ograniczeń kwotowych;

6)  zmiany wysokości Limitów Zadłużenia na rachunkach Uczestników Systemu;

7)  negocjowania z Bankiem wysokości opłat i kosztów związanych z Umową Cash Poolingu;

8)  reprezentowania Uczestników Systemu we wszelkich sprawach dotyczących Umowy Cash Poolingu oraz do podpisywania stosownych aneksów w tym zakresie.

Każdy Uczestnik Systemu umocuje Koordynującego do ustanawiania dalszych pełnomocników (substytucyjnych) do wykonywania powyższych czynności Koordynującego.

Należy przy tym zaznaczyć, że Umowa Cash Poolingu nie przewiduje żadnego wynagrodzenia dla Zainteresowanego będącego stroną za wykonywanie powyższych czynności Koordynującego, dodatkowej marży, prowizji, czy opłaty administracyjnej.

Również odsetki przysługujące Zainteresowanemu będącemu stroną z tytułu Roszczeń nie będą wyższe z racji pełnienia przez niego funkcji Koordynującego.

Zatem o ile Umowa Cash Poolingu będzie przyznawać Zainteresowanemu będącemu stroną jako Koordynującemu pewne kompetencje organizacyjne, to nie przewiduje odrębnego ekonomicznego wynagrodzenia za pełnienie tej funkcji.

Wynagrodzenie za usługę prowadzenia Systemu jest zgodnie z Umową Cash Poolingu przewidziane jedynie dla Banku, w postaci:

-     jednorazowej opłaty z tytułu wdrożenia Systemu, pobieranej w ciężar Rachunku Pomocniczego Koordynującego,

-     opłaty miesięcznej za uczestnictwo w Systemie, pobieranej w ciężar każdego z Rachunków Głównych Uczestników Systemu oraz w ciężar Rachunku Pomocniczego Koordynującego,

-     jednorazowej opłaty z tytułu wdrożenia zmiany konfiguracji Systemu, pobieranej w ciężar Rachunku Pomocniczego Koordynującego,

-     jednorazowej opłaty z tytułu przygotowania niestandardowego raportu cash pool, pobieranej w ciężar Rachunku Pomocniczego Koordynującego.

Inne opłaty i prowizje, związane z wdrożeniem i funkcjonowaniem Systemu, niewymienione powyżej, Bank będzie pobierał zgodnie ze swoją taryfą.

Uczestnicy Systemu będą solidarnie odpowiedzialni za dokonywanie na rzecz Banku powyższych opłat. Bank będzie upoważniony do dokonania potrąceń wszelkich kwot należnych i płatnych z tytułu Umowy Cash Poolingu na jego rzecz przez Uczestników Systemu, ze środków znajdujących się na rachunkach któregokolwiek z Uczestników Systemu.

Przywołując za Państwem treść opisu zdarzenia przyszłego pominięto tę jego część, która znajduje się w treści uzupełnienia i odnosi się wyłącznie do zagadnień dotyczących podatku od towarów i usług.

Pytania w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych

1.  Czy Umowa Cash Poolingu będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych? (pytanie oznaczone we wniosku nr 1)

2.  Czy czynności dokonywane pomiędzy Zainteresowanymi (Uczestnikami Systemu) w ramach Umowy Cash Poolingu, oparte na mechanizmie wstąpienia w prawa zaspokojonego wierzyciela za zgodą dłużnika (subrogacji) o którym mowa w art. 518 § 1 pkt 3 Kodeksu cywilnego, będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych? (pytanie oznaczone we wniosku nr 2)

Państwa stanowisko w sprawie w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych

1.  Umowa Cash Poolingu nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

2.  Czynności dokonywane pomiędzy Zainteresowanymi (Uczestnikami Systemu) w ramach Umowy Cash Poolingu, oparte na mechanizmie wstąpienia w prawa zaspokojonego wierzyciela za zgodą dłużnika (subrogacji) o którym mowa w art. 518 § 1 pkt 3 Kodeksu cywilnego, nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Ad 1 i 2.

Stosownie do treści art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 191, dalej: „Ustawa PCC”) podatkowi od czynności cywilnoprawnych (dalej: „PCC”) podlegają następujące czynności:

-     umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,

-     umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,

-     umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,

-     umowy dożywocia,

-     umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,

-     ustanowienie hipoteki,

-     ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,

-     umowy depozytu nieprawidłowego,

-     umowy spółki.

Jak natomiast stanowi art. 1 ust. 1 pkt 2 Ustawy PCC opodatkowaniu PCC podlegają również zmiany umów wymienionych art. 1 ust. 1 pkt 1 Ustawy PCC, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania.

Stosownie do treści art. 1 ust. 1 pkt 3 Ustawy PCC podatkowi podlegają również orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w art. 1 ust. 1 pkt 1 lub 2 Ustawy PCC.

Należy przede wszystkim zaznaczyć, że katalog czynności opodatkowanych PCC jest katalogiem zamkniętym. W konsekwencji, jedynie powyżej wymienione czynności, które zostały bezpośrednio wskazane przez Ustawę PCC, mogą podlegać opodatkowaniu PCC.

Oznacza to, że nawet jeżeli jakaś czynność wykazuje pewne podobieństwo do czynności opodatkowanej PCC, jednak nie może zostać jako taka czynność zakwalifikowana, to nie podlega opodatkowaniu PCC.

Jak przykładowo wyjaśnia w kontekście opodatkowania PCC umowy cash poolingu Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: „DKIS”): „Szczegółowe ustalenie zakresu przedmiotowego ma określone konsekwencje. Ustawodawca, wprowadzając zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu, wyłączył od opodatkowania inne podobne, które nie zostały wyraźnie wskazane w przepisie. Oznacza to, że czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu, nawet gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone”. (zob. Interpretacja indywidualna DKIS z 24 czerwca 2026 r., znak: 0111-KDWB.4014.20.2026.1.AZE)

Umowa cash poolingu nie została wymieniona przez Ustawę PCC jako czynność podlegająca opodatkowaniu PCC, przy czym umowa cash poolingu jest umową nienazwaną. Kodek cywilny nie zawiera w ogóle przepisów odnoszących się bezpośrednio do tego typu umowy.

Jednak nawet uwzględniając rzeczywisty charakter umowy cash poolingu, nie może ona zostać uznana zdaniem Zainteresowanych za żadną z czynności podlegających opodatkowaniu PCC.

Umowa cash poolingu jest najbardziej zbliżona swą konstrukcją do umowy pożyczki wymienionej w katalogu określonym w art. 1 ust. 1 pkt 1 Ustawy PCC. Jednakże nie jest taką umową, bowiem w myśl art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego: „Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości”.

Opisana w niniejszym wniosku Umowa Cash Poolingu, jako sposób zarządzania płynnością finansową Uczestników Systemu, pomimo zawierania w sobie pewnych elementów pożyczki, nie wyczerpuje istotnych jej znamion.

Umowa Cash Poolingu polega na umożliwieniu lepszej gospodarki finansowej grupy kapitałowej. Dzięki tej usłudze można skompensować niedobory środków podmiotów należących do danej grupy nadwyżkami innych podmiotów należących do tej samej grupy oraz korzystnie zagospodarować nadwyżkę środków.

W przypadku Umowy Cash Poolingu nie mamy do czynienia jedynie z dwiema stronami, lecz pojawia się także Bank będący podmiotem występującym w roli pośrednika, który działa we własnym imieniu.

Z tytułu uczestnictwa w tych transakcjach dla wszystkich podmiotów powstają określone prawa i obowiązki, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot.

Uczestnik Systemu posiadający wolne środki nie wie, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego Uczestnika Systemu. Tak samo Uczestnik Systemu, który posiada niedobory nie wie, środkami którego podmiotu zostaną one zniwelowane.

Tym samym nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot.

W konsekwencji, o ile przedstawiona w niniejszym wniosku Umowa Cash Poolingu, niewątpliwie zawiera w sobie pewne elementy kredytowania jednych podmiotów przez drugie, to nie sposób jednak uznać, że wyczerpuje ona wszystkie elementy przedmiotowo istotne dla umowy pożyczki.

Zatem czynności tego typu nie można uznać za umowę pożyczki.

Umowa Cash Poolingu nie stanowi także umowy depozytu nieprawidłowego.

Jak stanowi art. 845 Kodeksu cywilnego: „Jeżeli z przepisów szczególnych albo z umowy lub okoliczności wynika, że przechowawca może rozporządzać oddanymi na przechowanie pieniędzmi lub innymi rzeczami oznaczonymi tylko co do gatunku, stosuje się odpowiednio przepisy o pożyczce (depozyt nieprawidłowy). Czas i miejsce zwrotu określają przepisy o przechowaniu”.

Umowa Cash Poolingu nie wyczerpuje zatem znamion instytucji depozytu nieprawidłowego. Istotą depozytu nieprawidłowego jest bowiem oddanie środków na przechowanie z jednoczesnym uprawnieniem przechowawcy do swobodnego rozporządzania nimi oraz prawem składającego do żądania ich zwrotu.

W omawianej strukturze Systemu środki nie są przekazywane w celu ich przechowania, lecz w celu realizacji bieżącego zarządzania płynnością finansową Uczestników Systemu.

W związku z powyższym, należy stwierdzić, że skoro zawarcie Umowy Cash Poolingu nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu PCC, a jednocześnie Umowy Cash Poolingu nie można zakwalifikować, np. jako umowy pożyczki czy też innej czynności tym katalogiem objętej, to tym samym czynności dokonywane w ramach Umowy Cash Poolingu nie będą podlegały opodatkowaniu PCC.

Również czynności dokonywane pomiędzy Uczestnikami Systemu w ramach Umowy Cash Poolingu, oparte na mechanizmie wstąpienia w prawa zaspokojonego wierzyciela za zgodą dłużnika (subrogacji), nie mieszczą się zdaniem Zainteresowanych w katalogu czynności opodatkowanych PCC.

Stosownie do treści art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego: „§ 1. Osoba trzecia, która spłaca wierzyciela, nabywa spłaconą wierzytelność do wysokości dokonanej zapłaty:

1)  jeżeli płaci cudzy dług, za który jest odpowiedzialna osobiście albo pewnymi przedmiotami majątkowymi;

2)  jeżeli przysługuje jej prawo, przed którym spłacona wierzytelność ma pierwszeństwo zaspokojenia;

3)  jeżeli działa za zgodą dłużnika w celu wstąpienia w prawa wierzyciela; zgoda dłużnika powinna być pod nieważnością wyrażona na piśmie;

4)  jeżeli to przewidują przepisy szczególne”.

Uregulowana w powyższym przepisie instytucja subrogacji ustawowej polega na tym, że w sytuacjach w tym przepisie wyszczególnionych osoba trzecia, spłacając wierzyciela, nabywa spłaconą wierzytelność do wysokości dokonanej zapłaty i w tym zakresie wstępuje w prawa zaspokojonego wierzyciela.

Uwzględniając powyższe należy zdaniem Zainteresowanych przede wszystkim zauważyć, że subrogacja nie jest w ogóle umową. Do nabycia wierzytelności dochodzi w przypadku subrogacji z mocy prawa, na podstawie czynności faktycznej nabywcy (zapłaty wierzytelności).

Subrogacja nie może zatem stanowić żadnej z umów wskazanych w art. 1 ust. 1 pkt 1 Ustawy PCC.

Subrogacja nie stanowi również w sposób oczywisty ustanowienia hipoteki, odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, lub odpłatnej służebności.

W konsekwencji, subrogacja nie odpowiada żadnej z czynności podlegających opodatkowaniu PCC.

Z uwagi na zakres tej interpretacji, przywołano powyżej tylko tę część Państwa stanowiska, która odnosi się do zagadnienia dotyczącego podatku od czynności cywilnoprawnych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 191 ze zm.):

Podatkowi podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

a)  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,

b)  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,

c)  (uchylona)

d)  umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,

e)  umowy dożywocia,

f)   umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,

g)  (uchylona)

h)  ustanowienie hipoteki,

i)    ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,

j)    umowy depozytu nieprawidłowego,

k)  umowy spółki.

W myśl art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy:

Podatkowi podlegają:

2) zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4;

3) orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Szczegółowe ustalenie zakresu przedmiotowego ma określone konsekwencje. Ustawodawca, wprowadzając zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu, wyłączył od opodatkowania inne podobne, które nie zostały wyraźnie wskazane w przepisie. Oznacza to, że czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu, nawet gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone.

Należy stwierdzić, że umowa cash poolingu pozostaje umową nienazwaną. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795) – w księdze trzeciej zobowiązania – nie zawiera przepisów odnoszących się do tego typu umowy.

Umowa cash poolingu jest najbardziej zbliżona swą konstrukcją do umowy pożyczki wymienionej w katalogu określonym w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Jednakże nie jest taką umową, bowiem w myśl art. 720 § 1 ustawy Kodeks cywilny:

Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Przedstawiona we wniosku konstrukcja umowy cash poolingu, jako sposobu zarządzania płynnością finansową uczestniczących podmiotów, pomimo zawierania w sobie pewnych elementów pożyczki, nie wyczerpuje istotnych jej znamion. Cash pooling polega na umożliwieniu lepszej gospodarki finansowej grupy kapitałowej. Dzięki tej usłudze można skompensować niedobory środków podmiotów należących do danej grupy nadwyżkami innych podmiotów należących do tej samej grupy oraz korzystnie zagospodarować nadwyżkę środków. W przypadku cash poolingu mamy do czynienia z trzema przynajmniej podmiotami, a mianowicie: podmiotem posiadającym wolne środki finansowe, podmiotem posiadającym niedobór tych środków oraz podmiotem występującym w roli pośrednika działającego we własnym imieniu.

Z tytułu uczestnictwa w tych transakcjach dla wszystkich podmiotów powstają określone prawa i obowiązki, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot. Uczestnik cash poolingu posiadający wolne środki nie wie, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Tak samo uczestnik, który posiada niedobory nie wie, środkami którego podmiotu zostaną one zniwelowane. Tym samym nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest – co do zasady – rachunek zbiorczy, na którym gromadzone są wolne środki wszystkich posiadających je uczestników cash poolingu.

Przedstawiona we wniosku konstrukcja cash poolingu, jako sposobu gospodarowania środkami finansowymi uczestników niewątpliwie zawiera w sobie pewne elementy kredytowania jednych podmiotów przez drugie. Nie sposób jednak uznać, że wyczerpuje ona wszystkie elementy przedmiotowo istotne dla umowy pożyczki.

Czynności tego typu nie można wobec tego uznać jako umowy pożyczki.

Umowa cash poolingu nie stanowi także umowy depozytu nieprawidłowego, wymienionego w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych jako czynność podlegająca opodatkowaniu.

Zgodnie z art. 845 Kodeksu cywilnego:

Jeżeli z przepisów szczególnych albo z umowy lub okoliczności wynika, że przechowawca może rozporządzać oddanymi na przechowanie pieniędzmi lub innymi rzeczami oznaczonymi tylko co do gatunku, stosuje się odpowiednio przepisy o pożyczce (depozyt nieprawidłowy). Czas i miejsce zwrotu określają przepisy o przechowaniu.

Umowa cash poolingu nie wyczerpuje zatem znamion instytucji depozytu nieprawidłowego.

W treści wniosku wskazano, że spłata Limitu Zadłużenia przez innych Uczestników Systemu opierać się będzie na mechanizmie tzw. subrogacji (art. 518 § 1 pkt 3 Kodeksu cywilnego). Wskazana instytucja nie została wymieniona w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Zatem, skoro nie przyjmie ona charakteru żadnej z czynności w nim wymienionych – czynności oparte na subrogacji dokonane w ramach cash poolingu nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnej.

W związku z powyższym, należy stwierdzić, że skoro zawarcie umowy cash poolingu nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych a czynności tego typu nie można zakwalifikować, np. jako umowy pożyczki czy też innej czynności tym katalogiem objętej, to tym samym – z powyższych przyczyn – czynności dokonywane w ramach umowy cash poolingu dotyczące zarządzania wspólną płynnością finansową, oparte na mechanizmie wstąpienia w prawa zaspokojonego wierzyciela za zgodą dłużnika (subrogacji), nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych; nie mieszczą się bowiem w katalogu czynności ściśle wymienionych jako podlegające opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Zatem zawarcie przez Zainteresowanych umowy cash-poolingu oraz czynności realizowane w ramach tej struktury nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Tym samym Państwa stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja dotyczy wyłącznie podatku od czynności cywilnoprawnych. W zakresie podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób prawnych zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Zainteresowanych w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Odnosząc się do przywołanej przez Państwa interpretacji indywidualnych wskazać należy, że została ona wydana w indywidualnej sprawie i nie ma zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

(…) (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako: „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.