0111-KDWB.4014.174.2026.3.HK

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

2 września 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy pożyczki. Uzupełnił go Pan pismami z: 15 września 2026 r., 2 października 2026 r. i 6 października 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca jest obywatelem Białorusi, przyjechał do Polski (…). (…) (na podstawie wizy humanitarnej). (…) Wnioskodawca otrzymał kartę czasowego pobytu na okres 3 lat. W latach (…) Wnioskodawca pozostawał białoruskim rezydentem podatkowym (tj. miał w Polsce wyłącznie ograniczony obowiązek podatkowy).

Umowa pożyczki.

W dniu (…) r. Wnioskodawca zawarł z ojcem umowę pożyczki na kwotę (…) zł. Niemniej wypłata pożyczki następowała sukcesywnie (w transzach). Umowa pożyczki została zawarta w Polsce, a niezbędne do wypłaty określonej transzy pożyczki środki pieniężne znajdowały się na rachunku bankowym ojca Wnioskodawcy (prowadzonym w polskim banku) w momencie wypłaty każdej transzy pożyczki.

Powyższe oznacza, że (…) Wnioskodawca otrzymywał regularne wypłaty środków pieniężnych z tytułu umowy pożyczki (tj. poszczególne transze pożyczki) zawartej (…) r. Łączna kwota wypłaconych środków wyniosła (…) zł. Ostateczna łączna suma pożyczki była znana w dniu jej udzielenia (…).

W dniu (…) przed złożeniem wniosku o interpretację podatkową Wnioskodawca złożył zaległą deklarację podatkową PCC-3.

Darowizna.

W (…) r. ojciec Wnioskodawcy darował mu środki pieniężne w kwocie (…) zł. Ojciec Wnioskodawcy od (…) jest obywatelem polskim. Umowa darowizny została zawarta w formie ustnej, a wypłata nastąpiła w formie bezgotówkowej z rachunku bankowego ojca na rachunek bankowy Wnioskodawcy – oba prowadzone w polskim banku. W okresie ostatnich 5 lat poprzedzających (…) r. Wnioskodawca nie otrzymał innych darowizn od swojego ojca.

Dochody uzyskane przed przyjazdem do Polski.

Wnioskodawca (…) przywiózł do Polski (…) dolarów amerykańskich. Środki pochodziły z wykonywania przez Wnioskodawcę następujących czynności/zdarzeń prawnych:

1)  (…) dolarów zostały darowane Wnioskodawcy w (…) r. przez jego rodziców (w (…) r. ani Wnioskodawca, ani jego rodzice nie posiadali w Polsce karty stałego pobytu, ani polskiego obywatelstwa, a sama umowa darowizny została zawarta na Białorusi, środki pieniężne na moment zawarcia umowy darowizny znajdowały się na Białorusi, jak również środki zostały wydane Wnioskodawcy na Białorusi),

2)  (…) dolarów pochodziły z oszczędności Wnioskodawcy, na które się składała:

a)  (…) USD z prac dorywczych: w okresie studiów na uniwersytecie oraz podczas wakacji letnich Wnioskodawca podejmował różne prace dorywcze:

·      w latach (…), równolegle ze studiami na uniwersytecie, Wnioskodawca pracował w spółce (…) na stanowisku ustawiacza urządzeń technologicznych (praca w ramach przydziału po ukończeniu technikum). Informacja o tym zatrudnieniu znajduje się w książeczce pracy Wnioskodawcy,

·      (…) Wnioskodawca uczestniczył w trzymiesięcznym programie (…), w ramach którego był zatrudniony jako (…) i odprowadzał podatki w (…). Wnioskodawca posiada (…),

·      (…), podczas wakacji, Wnioskodawca przez trzy miesiące pracował w spółce (…) na stanowisku (…). Informacja o tym zatrudnieniu znajduje się w książeczce pracy Wnioskodawcy.

W odniesieniu do wskazanych zobowiązań nie wystąpiły zdarzenia powodujące zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia na moment złożenia wniosku o wydanie interpretacji podatkowej.

Czynności zawodowe były wykonywane przez Wnioskodawcę na podstawie umowy o pracę.

b)  (…) USD z pracy w latach (…):

·      (…) Wnioskodawca pracował na stanowisku (…). Informacja o tym zatrudnieniu znajduje się w książeczce pracy Wnioskodawcy,

·      Kontynuując pracę w tej samej spółce, (…) Wnioskodawca objął również stanowisko (…). Wnioskodawca zakończył pracę w tej spółce (…). Informacja o tym zatrudnieniu nie znajduje się w książeczce pracy, jednak Wnioskodawca miał wówczas umowę o pracę.

Na moment przyjazdu do Polski wskazane powyżej zatrudnienie zostało zakończone. Czynności zawodowe były wykonywane przez Wnioskodawcę na podstawie umowy o pracę.

Pokrycie kosztów innych osób.

W latach (…) Wnioskodawca, podróżując wspólnie z rodzicami oraz znajomymi, dokonywał ze swojej karty płatniczej płatności za wspólne wydatki związane z podróżami, w szczególności za bilety lotnicze, zakwaterowanie, wynajem samochodów oraz inne koszty ponoszone w związku z wyjazdami.

Po zakończeniu poszczególnych podróży osoby uczestniczące w wyjazdach zwracały Wnioskodawcy przypadającą na nie część poniesionych przez niego wydatków. Zwroty następowały zarówno w formie przelewów bankowych, jak i w gotówce. Łączna kwota środków zwróconych Wnioskodawcy w gotówce wyniosła około (…) USD.

Środki te nie stanowiły wynagrodzenia ani przysporzenia majątkowego Wnioskodawcy, lecz były wyłącznie zwrotem wydatków, które Wnioskodawca uprzednio poniósł w imieniu własnym na pokrycie wspólnych kosztów podróży.

Wnioskodawca posiada dokumenty pozwalające na potwierdzenie okoliczności związanych z tymi wyjazdami i poniesionymi kosztami, w szczególności wyciągi bankowe, potwierdzenia rezerwacji, bilety lotnicze, dane pasażerów oraz inne dokumenty związane z organizacją i rozliczeniem poszczególnych podróży.

Uzupełnienie wniosku w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych

Umowa pożyczki.

(…) r. Wnioskodawca zawarł z ojcem umowę pożyczki na kwotę (…) zł. Niemniej wypłata pożyczki następowała sukcesywnie (w transzach). Umowa pożyczki została zawarta w Polsce, a niezbędne do wypłaty określonej transzy pożyczki środki pieniężne znajdowały się na rachunku bankowym ojca Wnioskodawcy (prowadzonym w polskim banku) w momencie wypłaty każdej transzy pożyczki.

Powyższe oznacza, że (…) Wnioskodawca otrzymywał regularne wypłaty środków pieniężnych z tytułu umowy pożyczki (tj. poszczególne transze pożyczki) zawartej (…) r. Łączna kwota wypłaconych środków wyniosła (…) zł. Ostateczna łączna suma pożyczki była znana w dniu jej udzielenia (…).

(…) przed złożeniem wniosku o interpretację podatkową Wnioskodawca złożył zaległą deklarację podatkową PCC-3.

Pytanie w podatku od czynności cywilnoprawnych

Czy pożyczka udzielona Wnioskodawcy przez ojca w kwocie (…) zł korzysta ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 10 lit. c ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych do kwoty (…) zł, natomiast nadwyżka ponad tę kwotę, tj. (…) zł, podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych według stawki 0,5%, a obowiązek podatkowy powstał jednorazowo w dniu zawarcia umowy pożyczki, tj. (…) r.? (pytanie oznaczone we wniosku nr 1)

Pana stanowisko w sprawie dotyczące podatku od czynności cywilnoprawnych

W ocenie Wnioskodawcy pożyczka udzielona mu przez ojca w kwocie (…) zł korzysta ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych do kwoty (…) zł na podstawie art. 9 pkt 10 lit. c ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Opodatkowaniu według stawki 0,5% podlega natomiast nadwyżka ponad tę kwotę, tj. (…) zł. Obowiązek podatkowy z tytułu pożyczki powstał jednorazowo w dniu zawarcia umowy, (…).

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 170 ze zm.), podatkowi podlegają następujące czynności cywilnoprawne: umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.

W myśl art. 1 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, podatkowi podlegają zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4.

Stosownie do art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.), przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Umowa pożyczki jest umową konsensualną. Dochodzi do skutku poprzez zgodne oświadczenia woli.

W myśl art. 1 ust. 4 ww. ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, czynności cywilnoprawne podlegają podatkowi, z zastrzeżeniem ust. 4a i 5, jeżeli ich przedmiotem są:

1)  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2)  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 i 1a ww. ustawy, obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje:

1) z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej;

1a) z chwilą każdorazowej wypłaty środków pieniężnych, jeżeli umowa pożyczki określa, że wypłata środków pieniężnych nastąpi niejednokrotnie i ich suma nie jest znana w chwili zawarcia umowy.

Na podstawie art. 4 pkt 7 ww. ustawy, obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 5, ciąży przy umowie pożyczki i umowie depozytu nieprawidłowego – na biorącym pożyczkę lub przechowawcy.

Z treści powołanego art. 1 ust. 4 ww. ustawy wynika, że umowa pożyczki podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeżeli w chwili zawarcia umowy jej przedmiot, tj. pieniądze znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wówczas nie ma znaczenia, gdzie umowa zostanie zawarta i gdzie mają miejsce zamieszkania (siedzibę) strony umowy.

Na podstawie art. 4 pkt 7 ustawy o PCC obowiązek podatkowy z tytułu umowy pożyczki ciąży na pożyczkobiorcy.

Niezależnie od powyższego, ustawodawca przewidział także w określonych sytuacjach zwolnienia przedmiotowe.

W myśl art. 9 pkt 10 lit. b omawianej ustawy, zwalnia się od podatku pożyczki udzielane w formie pieniężnej na podstawie umowy zawartej między osobami, o których mowa w art. 4a ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2023 r. poz. 1774 i 1843), w wysokości przekraczającej kwotę, określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, pod warunkiem:

-     złożenia deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych właściwemu organowi podatkowemu w terminie 14 dni od daty dokonania czynności, z wyłączeniem przypadku, gdy umowa została zawarta w formie aktu notarialnego,

-     udokumentowania otrzymania pieniędzy przez biorącego pożyczkę dowodem przekazania na jego rachunek płatniczy lub na jego inny rachunek w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, lub przekazem pocztowym.

Jak wynika natomiast z art. 9 pkt 10 lit. c tej ustawy, zwalnia się od podatku pożyczki udzielane na podstawie umowy zawartej między osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej do wysokości kwoty niepodlegającej opodatkowaniu – na zasadach określonych w przepisach o podatku od spadków i darowizn.

Stosownie do art. 4a ust. 1 ww. ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478 ze zm.), zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę (...)

Wnioskodawca wskazuje ponadto, że po zawarciu umowy pożyczki nie dopełnił w ustawowym terminie obowiązku złożenia deklaracji PCC-3. Po zorientowaniu się, że deklaracja nie została złożona, Wnioskodawca (…), przed złożeniem niniejszego wniosku o interpretację, złożył zaległą deklarację PCC-3.

Okoliczność, że środki pieniężne zostały faktycznie przekazane Wnioskodawcy w kilku transzach w okresie (…), nie oznacza, że w datach poszczególnych wypłat dochodziło do zawierania kolejnych, odrębnych umów pożyczki. Strony już w (…) r. zawarły jedną umowę pożyczki na z góry określoną kwotę (…) zł, a ostateczna łączna suma pożyczki była znana w chwili zawarcia tej umowy.

Poszczególne wypłaty stanowiły zatem wyłącznie sposób wykonania wcześniej zawartej umowy pożyczki, tj. sukcesywną wypłatę środków należnych Wnioskodawcy na podstawie jednego stosunku zobowiązaniowego. Nie można ich utożsamiać z udzieleniem kilkunastu kolejnych, jednorazowych pożyczek.

W przedstawionym stanie faktycznym nie znajduje zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 1a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, ponieważ przepis ten odnosi się do sytuacji, w której umowa pożyczki przewiduje wielokrotne wypłaty, a ich łączna suma nie jest znana w chwili zawarcia umowy. W niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony, gdyż już (…) r. strony znały i ustaliły pełną kwotę pożyczki w wysokości (…) zł.

W konsekwencji, zgodnie z zasadą wynikającą z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o PCC, obowiązek podatkowy powstał jednorazowo (…), tj. w chwili zawarcia umowy pożyczki, a nie odrębnie w dniach wypłaty poszczególnych transz. Obowiązek ten ciążył na Wnioskodawcy jako pożyczkobiorcy, zgodnie z art. 4 pkt 7 ustawy o PCC.

W ocenie Wnioskodawcy pożyczka udzielona mu przez ojca w kwocie (…) zł korzysta ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych do kwoty (…) zł na podstawie art. 9 pkt 10 lit. c ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Opodatkowaniu według stawki 0,5% podlega natomiast nadwyżka ponad tę kwotę, tj. (…) zł. Obowiązek podatkowy z tytułu pożyczki powstał jednorazowo w dniu zawarcia umowy, (…).

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi podlegają umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.

Stosownie do art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Umowa pożyczki ma charakter konsensualny, a zatem dochodzi do skutku poprzez zgodne oświadczenia woli stron. Samo późniejsze przekazanie przedmiotu pożyczki stanowi wykonanie zawartej wcześniej umowy.

W przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawca zawarł z ojcem (…) r. jedną umowę pożyczki na z góry określoną kwotę (…) zł. W chwili zawarcia umowy łączna kwota pożyczki była znana, natomiast jej wypłata następowała następnie sukcesywnie (…).

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o PCC obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.

Szczególna regulacja art. 3 ust. 1 pkt 1a ustawy, zgodnie z którą obowiązek podatkowy powstaje z chwilą każdorazowej wypłaty środków pieniężnych, znajduje zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy umowa przewiduje wielokrotne wypłaty, a ich suma nie jest znana w chwili zawarcia umowy.

Warunek ten nie został w niniejszej sprawie spełniony. Już (…) r. strony określiły całkowitą kwotę pożyczki na (…) zł. Późniejsze wypłaty stanowiły zatem wyłącznie wykonanie jednej, wcześniej zawartej umowy. W konsekwencji obowiązek podatkowy powstał jednorazowo (…) r.

Na podstawie art. 4 pkt 7 ustawy o PCC obowiązek podatkowy z tytułu umowy pożyczki ciąży na pożyczkobiorcy. W niniejszej sprawie podatnikiem był zatem Wnioskodawca.

Jednocześnie w odniesieniu do pożyczek zawieranych pomiędzy członkami najbliższej rodziny ustawa o PCC przewiduje dwa odrębne zwolnienia.

Stosownie do art. 9 pkt 10 lit. b ustawy o PCC zwolnione są pożyczki pieniężne zawarte pomiędzy osobami wskazanymi w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, w części przekraczającej kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, pod warunkiem m.in. złożenia deklaracji PCC-3 w terminie 14 dni od dokonania czynności oraz odpowiedniego udokumentowania otrzymania środków. Ojciec należy do kręgu osób objętych tym przepisem. Przepis art. 9 pkt 10 lit. b uzależnia jednak zastosowanie zwolnienia od terminowego złożenia deklaracji PCC-3.

Wnioskodawca nie złożył deklaracji PCC-3 w terminie 14 dni od zawarcia umowy. Deklaracja została złożona dopiero (…) r. W konsekwencji nie zostały spełnione warunki pozwalające na zastosowanie zwolnienia wynikającego z art. 9 pkt 10 lit. b ustawy o PCC w odniesieniu do nadwyżki ponad kwotę wolną.

Powyższe nie oznacza jednak, że cała kwota (…) zł podlega opodatkowaniu.

Zgodnie bowiem z art. 9 pkt 10 lit. c ustawy o PCC zwolnione od podatku są pożyczki zawarte między osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej do wysokości kwoty niepodlegającej opodatkowaniu, na zasadach określonych w przepisach o podatku od spadków i darowizn. Zwolnienie to, w przeciwieństwie do zwolnienia określonego w art. 9 pkt 10 lit. b, nie jest uzależnione od złożenia deklaracji PCC-3 w terminie 14 dni.

W dniu zawarcia przedmiotowej umowy, (…) r., kwota niepodlegająca opodatkowaniu dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej wynosiła (…) zł.

Wynikało to z § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 października 2022 r. w sprawie ustalenia kwot wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnionych od podatku od spadków i darowizn i niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem oraz skal podatkowych, według których oblicza się ten podatek. Rozporządzenie to obowiązywało w dniu (…) r.

Również Ministerstwo Finansów w objaśnieniach do deklaracji PCC-3 wyraźnie wskazuje, że kwota (…) zł ma zastosowanie do pożyczek zawartych od (…) r., natomiast w przypadku pożyczek zawartych przed (…) r. zwolnieniu podlegała kwota nieprzekraczająca (…) zł.

Prawidłowość takiego sposobu zastosowania art. 9 pkt 10 lit. b i c potwierdza w sposób bezpośredni interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 15 lipca 2026 r., znak: 0111-KDIB2-3.4014.241.2026.3.MD. W interpretacji tej podatniczka również otrzymała pożyczkę od ojca i nie złożyła deklaracji PCC-3 w ustawowym terminie. Dyrektor KIS uznał, że brak terminowego zgłoszenia powoduje utratę prawa do zwolnienia z art. 9 pkt 10 lit. b, jednak podstawę opodatkowania należy ustalić z uwzględnieniem art. 9 pkt 10 lit. c, a więc po pomniejszeniu kwoty pożyczki o właściwą kwotę wolną. Organ wskazał również na konieczność zachowania zasady kumulacji wynikającej z art. 9 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Analogiczne zasady znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie. Skoro w dniu powstania obowiązku podatkowego kwota właściwa dla I grupy podatkowej wynosiła () zł, to ta część pożyczki korzystała ze zwolnienia z art. 9 pkt 10 lit. c ustawy o PCC, niezależnie od niezłożenia PCC-3 w terminie.

W konsekwencji:

(…)

Podstawę opodatkowania stanowi zatem (…) zł, a przy zastosowaniu stawki 0,5% określonej w art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o PCC podatek wynosi (…) zł, tj. po zaokrągleniu (…) zł.

W rezultacie stanowisko Wnioskodawcy należy uznać za prawidłowe: pożyczka w części odpowiadającej kwocie (…) zł korzysta ze zwolnienia z PCC na podstawie art. 9 pkt 10 lit. c ustawy, natomiast opodatkowaniu według stawki 0,5% podlega wyłącznie nadwyżka w wysokości (…) zł. Obowiązek podatkowy z tytułu jednej umowy pożyczki powstał jednorazowo (…) r.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 191):

Jako że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia umowy pożyczki, należy odwołać się do art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795), zgodnie z którym:

Zgodnie z powyższym przepisem, elementami przedmiotowo istotnymi umowy pożyczki są: obowiązek pożyczkodawcy przeniesienia na własność pożyczkobiorcy określonej ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku oraz obowiązek pożyczkobiorcy zwrotu tej samej ilości pieniędzy albo rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Umowa pożyczki ma charakter zobowiązujący, a zatem do jej skutecznego zawarcia wystarczające jest zgodne oświadczenie woli pożyczkodawcy i pożyczkobiorcy. Strony umowy mogą dowolnie określić moment przekazania przedmiotu pożyczki.

W myśl art. 1 ust. 4 ww. ustawy:

Z treści powołanego przepisu wynika, że umowa pożyczki podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeżeli w chwili zawarcia umowy jej przedmiot, tj. pieniądze znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wówczas nie ma znaczenia, gdzie umowa zostanie zawarta i gdzie mają miejsce zamieszkania (siedzibę) strony umowy.

Pożyczka podlega również podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeśli pieniądze będące przedmiotem pożyczki w chwili jej zawarcia znajdują się za granicą, ale nabywca – pożyczkobiorca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność zostanie dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy:

Z art. 4 pkt 7 tej ustawy wynika, że:

Stosownie do treści art. 5 ust. 1 omawianej ustawy:

Jak wynika z art. 6 ust. 1 pkt 7 oraz art. 6 ust. 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 tej ustawy:

A zatem, umowa pożyczki podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tego podatku ciąży na biorącym pożyczkę.

Niezależnie od powyższego, ustawodawca przewidział także w określonych sytuacjach zwolnienia przedmiotowe.

W myśl art. 9 pkt 10 lit. b omawianej ustawy:

Jak wynika natomiast z art. 9 pkt 10 lit. c tej ustawy:

Stosownie do art. 4a ust. 1 ww. ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478 ze zm.):

Art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ww. ustawy – w brzmieniu obowiązującym przed 1 lipca 2023 r. – stanowił, że:

Jednakże, zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 października 2022 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 2084) z dniem 13 października 2022 r.:

Zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

W myśl art. 14 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Jak wynika z opisu stanu faktycznego, jest Pan obywatelem Białorusi, przyjechał Pan do Polski w (…) r. (na podstawie wizy humanitarnej). (…) r. otrzymał Pan kartę czasowego pobytu na okres 3 lat. (…) r. zawarł Pan z ojcem umowę pożyczki na kwotę (…) zł. Wypłata pożyczki następowała sukcesywnie (w transzach). Umowa pożyczki została zawarta w Polsce, a niezbędne do wypłaty określonej transzy pożyczki środki pieniężne znajdowały się na rachunku bankowym Pana ojca (prowadzonym w polskim banku) w momencie wypłaty każdej transzy pożyczki. W okresie (…) otrzymywał Pan regularne wypłaty środków pieniężnych z tytułu umowy pożyczki (tj. poszczególne transze pożyczki) zawartej (…) r. Ostateczna łączna suma pożyczki była znana w dniu jej udzielenia (…). (…) złożył Pan zaległą deklarację podatkową PCC-3.

Zwolnienie zawarte w art. 9 pkt 10 lit. b ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ma charakter warunkowy, co oznacza, że umowa pożyczki pieniężnej jest zwolniona od podatku od czynności cywilnoprawnych, tylko wtedy, gdy:

-     umowa została zawarta pomiędzy osobami wymienionymi w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn,

-     pożyczkobiorca złoży deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych właściwemu organowi podatkowemu w terminie 14 dni od dnia dokonania czynności,

-     pożyczkobiorca udokumentuje otrzymanie pieniędzy dowodem przekazania, na jego rachunek płatniczy lub na jego inny rachunek w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

Wyżej opisane warunki do skorzystania ze zwolnienia muszą być spełnione łącznie.

Nie ulega wątpliwości, że w analizowanej sprawie umowa pożyczki została zawarta pomiędzy osobami wymienionymi w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn (ojciec – syn).

Z wniosku wynika, że nie złożył Pan w wymaganym terminie deklaracji PCC-3. W Pana przypadku zwolnienie przewidziane w art. 9 pkt 10 lit. b nie znajduje zastosowania. Nie zostały bowiem spełnione wszystkie wymagane warunki do jego zastosowania.

Wobec powyższego, skoro środki pieniężne w chwili zawarcia umowy pożyczki znajdowały się na polskim rachunku bankowym pożyczkodawcy, to umowa pożyczki podlega opodatkowaniu w Polsce podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Obowiązek podatkowy ciążył na Panu, jako pożyczkobiorcy, a podatek należało obliczyć według stawki 0,5%.

Suma środków pieniężnych będących przedmiotem pożyczki była znana w chwili zawarcia umowy, a zatem obowiązek podatkowy powstał jednorazowo w dniu zawarcia umowy pożyczki, (…) r.

Podstawę opodatkowania stanowi kwota pożyczki, jednak z uwzględnieniem brzmienia art. 9 pkt 10 lit. c, a więc z uwzględnieniem kwoty wolnej przewidzianej ustawą o podatku od spadków i darowizn zmienionej rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 10 października 2022 r. Dla I grupy podatkowej w dacie zawarcia przez Pana umowy pożyczki z ojcem była to kwota (…) zł, z zachowaniem zasady kumulacji z art. 9 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

W związku z powyższym Pana stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1 należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Uprawnienia Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej ograniczają się wyłącznie do interpretacji przepisów prawa podatkowego. Tym samym, nie mogę potwierdzić obliczeń, które przedstawił Pan w swoim stanowisku. Uregulowania zawarte w Ordynacji podatkowej nie pozwalają organowi interpretacyjnemu (nie dają mu takich uprawnień) na dokonywanie dokładnych obliczeń (kwotowych) dotyczących podstawy opodatkowania i należnego podatku. W ramach interpretacji mogę jedynie wskazać prawidłowy sposób obliczenia tej podstawy.

W odniesieniu do powołanej interpretacji indywidualnej, należy zauważyć, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych/zdarzeń przyszłych co oznacza, że należy je traktować indywidualnie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.