0111-KDWB.4014.168.2026.2.BB

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu fatycznego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

31 sierpnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Uzupełniła go Pani pismami z 5 i 22 października 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

(…) r. zawarła Pani w formie aktu notarialnego umowę sprzedaży nieruchomości mieszkalnej. Akt notarialny został sporządzony przez notariusza (…), Rep. (…). Nieruchomość została nabyta przez Panią oraz drugiego nabywcę w udziałach wynoszących po 50%. Nabyty przez Panią udział stanowi 50% prawa własności nieruchomości.

Nabywana nieruchomość jest Pani pierwszą nieruchomością mieszkalną. W związku z zawarciem umowy złożyła Pani również oświadczenie, że nabywana nieruchomość jest Pani pierwszą nieruchomością oraz że przed dniem dokonania zakupu nie przysługiwało Pani prawo własności lokalu mieszkalnego ani budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego ani udział w takim prawie, który wyłączałby możliwość zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Z drugim nabywcą nie pozostaje Pani w związku małżeńskim i nie łączy Państwa wspólność majątkowa. Każde z Państwa nabyło odrębny udział wynoszący 50% nieruchomości. Prawa majątkowe drugiego nabywcy są odrębne od Pani praw majątkowych.

Pomimo spełniania przez Panią warunków zwolnienia przewidzianego dla nabycia pierwszej nieruchomości, notariusz jako płatnik podatku od czynności cywilnoprawnych pobrał PCC od całej czynności. Pobranie podatku zostało wykazane na fakturze nr (…) wystawionej przez Kancelarię Notarialną (…). Na fakturze wskazano podatek od czynności cywilnoprawnych w kwocie (…) zł. Całkowita należność wynikająca z rozliczenia czynności notarialnej wyniosła (…) zł i została przez Panią zapłacona przelewem na rachunek kancelarii notarialnej (…) r. Posiada Pani potwierdzenie wykonania tej transakcji wystawione przez (…).

W konsekwencji podatek PCC został faktycznie przez Panią uiszczony za pośrednictwem notariusza, mimo że w odniesieniu do nabytego przez Panią udziału wynoszącego 50% spełniała indywidualnie warunki zastosowania zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o PCC.

Uzupełnienie wniosku

Przedmiotem zakupu był budynek mieszkalny jednorodzinny wraz z gruntem, na którym jest posadowiony.

Nabycie udziałów przez oboje kupujących nastąpiło jednocześnie, (…) r., na podstawie jednej umowy sprzedaży zawartej w jednym akcie notarialnym. W akcie określono udziały przypadające każdemu z kupujących.

Drugiemu kupującemu przed zakupem opisanej nieruchomości oraz w momencie jej zakupu przysługiwało prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Prawo to nabył na podstawie umowy sprzedaży. Pani, (…), przed zakupem nie przysługiwało prawo własności lokalu mieszkalnego, co zostało wyraźnie zaznaczone w akcie notarialnym.

Przedmiotem sprawy jest możliwość zastosowania zwolnienia z PCC w zakresie odpowiadającym nabytemu przez Panią udziałowi oraz dochodzenia zwrotu podatku pobranego w tym zakresie. Nie domaga się Pani zwolnienia części przypadającej na drugiego kupującego.

Prosi Pani o uwzględnienie przy ocenie swojego stanowiska wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 kwietnia 2026 r., sygn. III FSK 281/25. NSA dopuścił proporcjonalne zastosowanie zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych dla tego z kupujących, który spełnia ustawowe warunki zwolnienia. Wnosi Pani o ocenę Pani indywidualnej sytuacji przedstawionej we wniosku z uwzględnieniem tej wykładni.

Pytanie

Czy w przedstawionym stanie faktycznym, w związku z nabyciem przez Panią 50% udziału w nieruchomości mieszkalnej, przysługuje Pani zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych w części odpowiadającej nabytemu przez Panią udziałowi, na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, jeżeli w dniu nabycia spełniała Pani indywidualnie wszystkie warunki określone w tym przepisie?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani opinii w przedstawionym stanie faktycznym przysługuje Pani zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych w części odpowiadającej nabytemu przez Panią 50% udziałowi w nieruchomości, na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o PCC.

W dniu nabycia nieruchomości spełniała Pani indywidualnie wszystkie warunki przewidziane w tym przepisie. Nabywana nieruchomość była Pani pierwszą nieruchomością mieszkalną, a wcześniej nie przysługiwało Pani żadne z praw, które wyłączałoby możliwość skorzystania ze zwolnienia.

Uważa Pani, że fakt nabycia nieruchomości wspólnie z drugą, niezależną od Pani osobą nie powinien pozbawiać Pani prawa do zwolnienia. Każdy z nabywców nabył odrębny udział wynoszący 50%, a pomiędzy Państwem nie istnieje wspólność majątkowa. Sytuacja majątkowa drugiego współnabywcy nie powinna zatem przesądzać o Pani prawie do zwolnienia.

W Pani opinii przesłanki określone w art. 9 pkt 17 ustawy o PCC mają charakter podmiotowy, ponieważ odnoszą się do sytuacji konkretnego kupującego. Powinny więc być oceniane indywidualnie wobec każdego z nabywców. Odmienne stanowisko prowadziłoby do definitywnego pozbawienia Pani prawa do zwolnienia również w przyszłości, mimo że sama spełnia Pani wszystkie jego warunki. Po dokonaniu obecnego zakupu nie będzie już bowiem Pani w przyszłości osobą nabywającą pierwszą nieruchomość.

Pani stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku NSA z 7 kwietnia 2026 r., sygn. III FSK 281/25, w którym dopuszczono proporcjonalne zastosowanie zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o PCC wobec współnabywcy spełniającego warunki zwolnienia. Z tego względu uważa Pani, że zwolnienie powinno mieć zastosowanie do nabytego przez Panią 50% udziału.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 191) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy:

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Na podstawie art. 4 pkt 1 cytowanej ustawy:

W myśl art. 5 ust. 1 i 2 ww. ustawy:

W oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy:

Wartość rynkową określa się na zasadach wskazanych w art. 6 ust. 2 ww. ustawy, w myśl którego:

Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 1 lit a ww. ustawy:

Jak wynika z powołanych przepisów – umowa sprzedaży podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tegoż podatku ciąży na kupującym/kupujących. W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W myśl art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Z treści tego przepisu wynika, że zwolnieniem od podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych objęta jest umowa sprzedaży, której przedmiotem jest m.in. prawo własności budynku mieszkalnego. W przypadku, gdy prawo własności lokalu mieszkalnego nabywane jest na współwłasność, to każdy z kupujących musi spełniać warunek nieposiadania wcześniej nieruchomości mieszkaniowych czy też spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego/budynku mieszkalnego lub udziału w nich lub w ww. prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że (…) r. zawarła Pani wraz z drugim nabywcą w formie aktu notarialnego umowę sprzedaży budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z gruntem, na którym jest posadowiony. Nieruchomość została nabyta przez Panią oraz drugiego nabywcę w udziałach wynoszących po 50%. Nabycie udziałów przez oboje kupujących nastąpiło jednocześnie, na podstawie jednej umowy sprzedaży zawartej w jednym akcie notarialnym. Nabywana nieruchomość jest Pani pierwszą nieruchomością mieszkalną, przed dniem dokonania zakupu nie przysługiwało Pani prawo własności lokalu mieszkalnego ani budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego ani udział w takim prawie. Drugiemu kupującemu przed zakupem opisanej nieruchomości oraz w momencie jej zakupu przysługiwało prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (nabyte na podstawie umowy sprzedaży).

Pani zdaniem, przysługuje Pani zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych w części odpowiadającej nabytemu przez Panią 50% udziałowi w nieruchomości.

Z Pani stanowiskiem nie można się zgodzić.

Analizowany przepis jednoznacznie wskazuje jakie warunki muszą być spełnione do zastosowania zwolnienia:

·      w wyniku umowy sprzedaży nabyty musi być cały lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, cały budynek mieszkalny jednorodzinny czy też spółdzielcze własnościowe prawo do całego lokalu albo domu jednorodzinnego,

·      żaden z kupujących nie może być, w dniu sprzedaży ani przed tym dniem, właścicielem praw do żadnej substancji mieszkaniowej wskazanej w tym przepisie, za wyjątkiem nabytego – w drodze dziedziczenia – udziału nieprzekraczającego 50%.

W przypadku opisanym przez Panią, umowa sprzedaży obejmowała zakup budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Zatem pierwszy warunek zwolnienia jest spełniony, bowiem zakupili Państwo budynek mieszkalny na współwłasność (Pani wraz z drugim nabywcą), co oznacza, że przedmiotem opisanej umowy sprzedaży było całe prawo własności budynku mieszkalnego.

Drugi warunek nie został jednak spełniony, ponieważ, jak wskazała Pani w uzupełnieniu wniosku, drugiemu kupującemu przed zakupem opisanej nieruchomości oraz w momencie jej zakupu przysługiwało prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, które nabył na podstawie umowy sprzedaży.

Przedmiotem ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych są czynności cywilnoprawne, w tym umowy sprzedaży. A zatem, również zwolnieniem objęta jest czynność cywilnoprawna, którą jest umowa sprzedaży a nie jej część. Zatem w sytuacji, gdy przedmiotem sprzedaży jest budynek mieszkalny, który kupujący nabywają na współwłasność w częściach ułamkowych, umowa taka podlega zwolnieniu, pod warunkiem, że każdy z kupujących (małżonkowie, rodzice z dzieckiem, rodzeństwo, osoby obce) spełni warunki określone w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Omawiane zwolnienie dotyczy czynności a nie tylko podatnika.

W zdarzeniu przedstawionym przez Panią, jeden z kupujących posiada już nieruchomość mieszkalną. Zatem, przy nabyciu budynku mieszkalnego − na współwłasność − nie będzie przysługiwało prawo do zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Jeden z kupujących nie wypełni bowiem warunków omawianego zwolnienia.

Skoro zatem nie zostaną spełnione przesłanki do zastosowania zwolnienia, to cała czynność (również w części odpowiadającej Pani udziałowi), nie może korzystać z omawianego zwolnienia.

W związku z powyższym, Pani stanowisko należy uznać za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zgodnie z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Z tych też względów − z uwagi na indywidualny charakter interpretacji przepisów prawa podatkowego − przedmiotem tej interpretacji jest wyłącznie ocena skutków podatkowych powstałych po Pani stronie.

Odnosząc się do przywołanego przez Panią wyroku sądu administracyjnego wskazać należy, że został on wydany w indywidualnej sprawie i nie ma zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja jest zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.