0111-KDWB.4014.159.2026.1.BB

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

26 sierpnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

(...) lipca 2023 r. zmarł Pani ojciec, (…). Na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia (Rep. (…)) nabyła Pani spadek po ojcu w udziale wynoszącym 1/4. W skład spadku wchodziła m.in. nieruchomość zabudowana domem jednorodzinnym z częścią gospodarczą, położona w (…) przy ul. (…).

20 lipca 2026 r. wraz z pozostałymi spadkobiercami dokonali Państwo przed notariuszem umownego działu spadku (Rep. (…)). W jego wyniku Pani udział we współwłasności ww. nieruchomości uległ zmniejszeniu w stosunku do udziału pierwotnie odziedziczonego i wynosi obecnie 1/6 (tj. 1/3 z 1/2 masy spadkowej przypadającej Pani do podziału).

Dział spadku miał charakter czysto rzeczowy - żaden ze spadkobierców nie otrzymał ani nie dokonał żadnej spłaty ani dopłaty pieniężnej z tego tytułu; podział nastąpił bez jakichkolwiek świadczeń wyrównawczych. Wartość rynkowa udziału, który ostatecznie Pani przypadł, nie przekracza wartości udziału spadkowego, jaki przysługiwał Pani pierwotnie w całej masie spadkowej po ojcu - jest od niej wyraźnie niższa.

Zamierza Pani nabyć na rynku wtórnym lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, położony w Warszawie, który będzie Pani pierwszym mieszkaniem. Planowana nieruchomość nie ma żadnego związku z nieruchomością wchodzącą w skład spadku po ojcu (położoną w (…)) - jest to zupełnie odrębny lokal, nabywany w innym mieście, niezwiązany z majątkiem spadkowym.

Poza opisanym wyżej udziałem odziedziczonym po ojcu nigdy Pani nie była i nie jest właścicielką ani współwłaścicielką innego lokalu mieszkalnego, budynku mieszkalnego jednorodzinnego, ani nie przysługiwało Pani spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego.

Pytanie

Czy w opisanym stanie faktycznym (winno być: zdarzeniu przyszłym), w związku z planowanym nabyciem pierwszego mieszkania w (…), będzie Pani przysługiwało zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, mimo że wysokość Pani obecnego udziału w nieruchomości wchodzącej w skład spadku po ojcu (1/6) wynika z umownego działu spadku dokonanego w 2026 r., skoro udział ten nie przekracza 50% i nie przekracza wartości udziału, jaki przysługiwał Pani pierwotnie tytułem dziedziczenia?

Pani stanowisko w sprawie

Uważa Pani, że przysługuje Pani prawo do zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 925 Kodeksu cywilnego spadkobierca nabywa spadek z chwilą jego otwarcia, tj. z chwilą śmierci spadkodawcy - niezależnie od tego, kiedy i w jaki sposób nastąpi późniejszy dział spadku. Dział spadku ma charakter wtórny wobec dziedziczenia - jest jedynie sposobem zniesienia współwłasności majątku spadkowego pomiędzy spadkobiercami, a nie odrębnym, nowym tytułem nabycia własności.

W Pani przypadku dział spadku nie doprowadził do zwiększenia Pani stanu majątkowego ponad wartość udziału, który przysługiwał Pani tytułem dziedziczenia - przeciwnie, Pani udział uległ zmniejszeniu (z 1/4 do 1/6). Dodatkowo dział spadku nie wiązał się z żadnymi spłatami ani dopłatami pomiędzy spadkobiercami, co dodatkowo potwierdza, że nie doszło do jakiegokolwiek przysporzenia majątkowego wykraczającego poza udział nabyty tytułem dziedziczenia. Nie doszło zatem do nabycia jakiegokolwiek majątku w drodze czynności innej niż dziedziczenie, które mogłoby wyłączyć zastosowanie zwolnienia.

Stanowisko to znajduje potwierdzenie w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB2-2.4014.3.2024.2.DR, w której organ uznał, że jeżeli wartość rynkowa majątku otrzymanego w wyniku działu spadku nie przekracza wartości udziału przysługującego spadkobiercy w całej masie spadkowej, okoliczność ta nie wyłącza możliwości zastosowania zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o PCC.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 191):

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy:

Stosownie do art. 5 ust. 1 cytowanej ustawy:

W oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Wartość rynkową określa się na zasadach wskazanych w art. 6 ust. 2 ww. ustawy, w myśl którego:

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy:

W myśl art. 10 ust. 1 cytowanej ustawy:

Stosownie do treści art. 10 ust. 2 i 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Jeżeli więc umowa sprzedaży zostaje sporządzona w formie aktu notarialnego, na notariuszu ciążą obowiązki płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych.

Jak wynika z powołanych przepisów – umowa sprzedaży podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tego podatku ciąży na kupującym. Przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W myśl art. 9 pkt 17 ww. ustawy:

Zgodnie z powołanym powyżej przepisem, zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych będzie sprzedaż, której przedmiotem jest:

-        prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość,

-         prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego,

-         spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego,

jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach. W przypadku, w którym kupującemu/kupującym przysługuje lub przysługiwał udział w opisywanych prawach nabyty tytułem dziedziczenia − by mogło być zastosowane zwolnienie − wielkość przysługującego mu/im udziału nie może przekroczyć 50%. Zatem tylko posiadanie (w przeszłości lub w dacie zakupu) ww. praw, nabytych w drodze dziedziczenia (i to w określonym udziale), nie stanowi przeszkody do zastosowania ww. ulgi.

Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że jest Pani jednym ze spadkobierców ustawowych po zmarłym ojcu. Nabyła Pani spadek po ojcu w udziale wynoszącym 1/4. W skład spadku wchodziła m.in. nieruchomość zabudowana domem jednorodzinnym z częścią gospodarczą. 20 lipca 2026 r. wraz z pozostałymi spadkobiercami dokonali Państwo przed notariuszem umownego działu spadku. W jego wyniku Pani udział we współwłasności ww. nieruchomości uległ zmniejszeniu w stosunku do udziału pierwotnie odziedziczonego i wynosi obecnie 1/6 (tj. 1/3 z 1/2 masy spadkowej przypadającej Pani do podziału). Dział spadku miał charakter czysto rzeczowy - żaden ze spadkobierców nie otrzymał ani nie dokonał żadnej spłaty ani dopłaty pieniężnej z tego tytułu; podział nastąpił bez jakichkolwiek świadczeń wyrównawczych. Wartość rynkowa udziału, który ostatecznie Pani przypadł, nie przekracza wartości udziału spadkowego, jaki przysługiwał Pani pierwotnie w całej masie spadkowej po ojcu. Zamierza Pani nabyć na rynku wtórnym lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość. Poza opisanym wyżej udziałem odziedziczonym po ojcu nigdy Pani nie była i nie jest właścicielką ani współwłaścicielką innego lokalu mieszkalnego, budynku mieszkalnego jednorodzinnego, ani nie przysługiwało Pani spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego.

Pani wątpliwości budzi fakt, czy w związku z opisaną sytuacją, będzie Pani mogła skorzystać ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych, o których mowa w art. 9 pkt 17 ww. ustawy przy zakupie lokalu mieszkalnego.

Aby skorzystać ze zwolnienia zawartego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, kupujący musi spełniać warunek nieposiadania wcześniej nieruchomości mieszkaniowych czy też spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego/budynku mieszkalnego lub udziału w nich lub w ww. prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.

We wniosku wskazała Pani, że nabyła Pani udział w nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym w drodze dziedziczenia po ojcu. Następnie doszło do działu spadku między spadkobiercami.

Dziedziczenie (spadek) jest instytucją uregulowaną w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795). Zgodnie z art. 922 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:

Stosownie natomiast do treści art. 924 i 925 ww. ustawy:

Dział spadku to także instytucja uregulowana w Kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 1037 § 1 tej ustawy:

Na podstawie art. 1038 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego:

Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. W wyniku działu spadku prawa majątkowe objęte spadkiem przyznane poszczególnym spadkobiercom, przechodzą na nich, ustaje więc wspólność majątku spadkowego. Umowa o dział spadku lub prawomocne orzeczenie sądowe o dziale spadku stanowią tytuł własności rzeczy, które w dziale przypadły poszczególnym spadkobiercom. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.

Z powyższego wynika więc jasno, że nabycie tytułem dziedziczenia oraz nabycie tytułem działu spadku to dwa odrębne tytuły nabycia.

Przy czym, co do zasady dział spadku jest formą nowego nabycia tylko wówczas, gdy – w wyniku tego działu – podatnik otrzymuje składniki majątkowe, których wartość po dokonanym podziale przekracza wartość udziału, jaki pierwotnie mu przysługiwał w wyniku spadkobrania.

Zatem rozstrzygnięcia w sprawie wymaga czy nabyty w drodze działy spadku udział mieści się w udziale, które nabyła Pani w spadku po ojcu.

Jak wynika z wniosku, pierwotnie Pani udział w prawie własności nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym wynosił 1/4 i został nabyty w drodze dziedziczenia. Następnie, w drodze działu spadku Pani udział w prawie własności ww. nieruchomości uległ zmniejszeniu w stosunku do udziału pierwotnie odziedziczonego i wynosi 1/6.

Skoro w wyniku działu spadku nie nabyła Pani udziału w nieruchomości ponad udział, który przysługiwał Pani w drodze spadku po ojcu a udział nabyty w spadku nie przekracza 50%, to należy uznać, że została spełniona przesłanka z art. 9 pkt 17 wskazująca na udział nabyty w drodze dziedziczenia który nie przekracza 50%.

Zatem przy zakupie lokalu mieszkalnego będzie Pani mogła skorzystać ze zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, gdyż spełnia Pani wymagane przepisem warunki.

Podsumowując, Pani stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Odnosząc się do przywołanej przez Panią interpretacji indywidualnej wskazać należy, że została ona wydana w indywidualnej sprawie innego podmiotu i nie ma zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego. Natomiast organ, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkuje się wydanymi rozstrzygnięciami, to nie ma możliwości zastosowania ich wprost, ponieważ nie stanowią materialnego prawa podatkowego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja jest zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

-        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.