taxmachine.pl

0111-KDWB.4014.15.2026.2.APA

Interpretacja indywidualna2026-07-14Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Ustalenie czy przysługuje Wnioskodawcy zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych nabycie domu jednorodzinnego w udziałach po 1/2 części dla każdego z nabywców w przypadku kiedy drugi kupujący posiadał wcześniej nieruchomość mieszkalną i nie spełnia warunków do zastosowania zwolnienia.

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

17 maja 2026 r., wpłynął Państwa wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości zwolnienia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych zakupu lokalu mieszkalnego. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 22 czerwca 2026 r. (wpływ 25 czerwca 2026 r.).

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1.  Zainteresowany będący stroną postępowania:

(...)

2.  Zainteresowany niebędący stroną postępowania:

(...)

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca planuje nabycie wraz z partnerem domu jednorodzinnego z rynku wtórnego za kwotę (...) zł, w udziałach po 1/2 części dla każdego z nabywców.

Wnioskodawca nigdy wcześniej nie posiadał prawa własności nieruchomości mieszkalnej ani praw wskazanych w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, wobec czego spełnia warunki do skorzystania ze zwolnienia z PCC przewidzianego dla nabywcy pierwszej nieruchomości mieszkalnej.

Drugi współnabywca posiadał wcześniej nieruchomość mieszkalną i nie spełnia warunków do zastosowania zwolnienia.

Pytanie

Czy w przedstawionym stanie przyszłym współnabywcy, który spełnia warunki określone w art. 9 pkt 17 ustawy o PCC, przysługuje zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie odpowiadającym nabywanemu udziałowi w nieruchomości, tj. w zakresie 1/2 udziału?

Państwa stanowisko w sprawie

W ocenie Wnioskodawcy zwolnienie przewidziane w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych powinno przysługiwać indywidualnie temu współnabywcy, który spełnia ustawowe przesłanki do zastosowania preferencji podatkowej.

Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym proporcjonalnego stosowania zwolnienia z PCC wobec współnabywców. W orzecznictwie podkreśla się, że:

1.  przesłanki zwolnienia powinny być oceniane indywidualnie wobec każdego nabywcy,

2.  zwolnienie ma charakter osobisty,

3.  brak jest podstaw prawnych do odmowy zastosowania zwolnienia wobec osoby spełniającej ustawowe warunki wyłącznie z uwagi na wspólne nabycie nieruchomości z osobą niespełniającą tych warunków.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 191, dalej: „ustawa PCC”) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy PCC:

Podatkowi podlegają następujące czynności cywilnoprawne: umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy PCC:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.

Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy PCC:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży przy umowie sprzedaży - na kupującym.

Na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy PCC:

§ 1.       Obowiązek zapłaty podatku ciąży na podatnikach tego podatku.

§ 2.       Jeżeli obowiązek podatkowy ciąży na kilku podmiotach albo na stronach umowy zamiany, albo wspólnikach spółki cywilnej, zobowiązanymi solidarnie do zapłaty podatku są odpowiednio te podmioty, strony umowy zamiany albo wspólnicy spółki cywilnej.

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Podstawę opodatkowania stanowi przy umowie sprzedaży - wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego.

Wartość rynkową określa się na zasadach wskazanych w art. 6 ust. 2 ustawy PCC, w myśl którego:

Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy PCC:

Stawki podatku wynoszą od umowy sprzedaży:

a)  nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym - 2%,

b)  innych praw majątkowych - 1%

Jak wynika z powołanych przepisów umowa sprzedaży rzeczy i praw majątkowych podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych a obowiązek uiszczenia tegoż podatku ciąży na kupującym. W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stosownie do art. 9 pkt 17 ustawy PCC:

Zwalnia się od podatku następujące czynności cywilnoprawne sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że planuje Pan nabycie wraz z partnerem domu jednorodzinnego z rynku wtórnego, w udziałach po 1/2 części dla każdego z nabywców. Nigdy wcześniej nie podsiadał Pan prawa własności nieruchomości mieszkalnej ani praw wskazanych w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Drugi współnabywca posiadał wcześniej nieruchomość mieszkalną i nie spełnia warunków do zastosowania zwolnienia.

W Państwa ocenie zwolnienie przewidziane w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych powinno przysługiwać indywidualnie temu współnabywcy, który spełnia ustawowe przesłanki do zastosowania preferencji podatkowej.

Z Państwa stanowiskiem nie można się zgodzić.

Analizowany przepis jednoznacznie wskazuje jakie warunki muszą być spełnione do zastosowania zwolnienia:

-     w wyniku umowy sprzedaży nabyty musi być cały lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, cały budynek mieszkalny jednorodzinny czy też spółdzielcze własnościowe prawo do całego lokalu albo domu jednorodzinnego,

-     żaden z kupujących nie może być, w dniu sprzedaży ani przed tym dniem, właścicielem praw do żadnej substancji mieszkaniowej wskazanej w tym przepisie, za wyjątkiem nabytego – w drodze dziedziczenia – udziału nieprzekraczającego 50%.

W przedstawionym opisie sprawy, umowa sprzedaży obejmować będzie zakup domu jednorodzinnego. Zatem pierwszy warunek zwolnienia będzie spełniony, bowiem planują Państwo zakupić budynek mieszkalny jednorodzinny (po 1/2 części dla każdego z nabywców), co oznacza, że przedmiotem opisanej umowy sprzedaży będzie całe prawo własności budynku mieszkalnego.

Drugi warunek nie będzie jednak spełniony, ponieważ drugi kupujący był już właścicielem lokalu mieszkalnego.

Należy wskazać, że przedmiotem ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych są czynności cywilnoprawne, w tym umowy sprzedaży. Podatek od czynności cywilnoprawnych, przy zawieraniu umowy sprzedaży, dotyczy całej czynności a nie tylko jej części. Omawiane zwolnienie dotyczy czynności a nie tylko podatnika. Zatem w sytuacji gdy przedmiotem sprzedaży jest budynek mieszkalny jednorodzinny, który kupujący nabywają na współwłasność w częściach ułamkowych, umowa taka podlega zwolnieniu, pod warunkiem, że każdy z kupujących (małżonkowie, rodzice z dzieckiem, rodzeństwo, osoby obce) spełni warunki określone w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W przypadku, gdy nieruchomość nabywana jest na współwłasność, to każdy z kupujących (m.in. partner) musi spełniać warunek nieposiadania wcześniej nieruchomości lub udziału w niej, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.

W zdarzeniu przedstawionym przez Państwa, jeden z kupujących posiadał wcześniej nieruchomość mieszkalną. Zatem, przy nabyciu domu − na współwłasność − nie będzie przysługiwało prawo do zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Jeden z kupujących nie wypełni bowiem warunków omawianego zwolnienia.

Skoro zatem nie zostaną spełnione przesłanki do zastosowania zwolnienia, to cała czynność (również w części odpowiadającej udziałowi kupującego, który nie posiadał wcześniej żadnego z wymienionych w przepisie praw), nie będzie mogła korzystać z omawianego zwolnienia.

W związku z powyższym, Państwa stanowisko należy uznać za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Pan (...) (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.