0111-KDWB.4014.122.2026.1.KKM

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pan stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

4 sierpnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca wraz ze swoim małżonkiem planuje zakup na rynku wtórnym lokalu mieszkalnego (lub domu mieszkalnego jednorodzinnego) za cenę (…) zł. Zakup nastąpi do majątków osobistych małżonków w udziałach po 1/2 części (po 50%), ponieważ między małżonkami istnieje umowna rozdzielność majątkowa (intercyza).

Stan majątkowy kupujących na dzień planowanej transakcji wygląda następująco:

1. Wnioskodawca nie posiada i nigdy wcześniej nie posiadał żadnego prawa własności ani współwłasności do lokalu mieszkalnego, domu jednorodzinnego, ani spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu,

2. Drugi z małżonków posiada obecnie udział wynoszący 50% we własności innego lokalu mieszkalnego (nabyty inaczej niż w drodze dziedziczenia).

Oboje małżonkowie przystąpią do aktu notarialnego sprzedaży jako kupujący. Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) ma zostać pobrany i odprowadzony przez notariusza występującego w roli płatnika.

Pytania

1.  Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym udział w lokalu mieszkalnym nabywany przez Wnioskodawcę (który spełnia warunek nieposiadania wcześniej żadnej nieruchomości) podlega zwolnieniu z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o PCC?

2.  Czy brak możliwości skorzystania ze zwolnienia z PCC przez drugiego z małżonków (ze względu na posiadanie przez niego udziału w innej nieruchomości) wyłącza całkowicie prawo do zwolnienia z PCC w odniesieniu do całej umowy sprzedaży, czy też podatek PCC w wysokości 2% powinien zostać naliczony wyłącznie od wartości udziału nabywanego przez drugiego małżonka?

Pana stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy:

1. Wnioskodawca ma prawo do skorzystania ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o PCC w części odpowiadającej jego udziałowi w nabywanej nieruchomości (tj. co do 1/2 wartości transakcji), ponieważ samodzielnie spełnia wszystkie przesłanki określone w tym przepisie;

2. Brak spełnienia warunków zwolnienia przez drugiego z małżonków nie powinien pozbawiać Wnioskodawcy prawa do ulgi w odniesieniu do jego udziału, zwłaszcza w sytuacji, gdy małżonkowie posiadają rozdzielność majątkową i nabywają nieruchomość w udziałach po 1/2 do swoich majątków osobistych. Podatek PCC w wysokości 2% powinien zostać pobrany przez notariusz jedynie od wartości udziału nabywanego przez drugiego małżonka (tj. od podstawy opodatkowania wynoszącej (…) zł, co daje podatek (…) zł), natomiast część nabytego majątku przypadająca na Wnioskodawcę ((…)) powinna być zwolniona z PCC ((…) zł).

Uzasadnienie stanowiska: Art. 9 pkt 17 ustawy o PCC ma na celu wspieranie osób fizycznych w nabyciu ich pierwszego mieszkania. Przyjmując wykładnię celowościową oraz systemową, przy umowie nabycia na współwłasność (w szczególności do majątków osobistych przy rozdzielności majątkowej), ocenę prawa do zwolnienia należy przeprowadzać indywidualnie dla każdego z nabywców w zakresie jego udziału. Uzależnienie prawa do ulgi dla osoby nieposiadającej wcześniej żadnego lokalu od statusu majątkowego drugiego ze współnabywców naruszałoby zasadę sprawiedliwości podatkowej i cel omawianej regulacji.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pana we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 191) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy:

Podatkowi podlegają: umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.

Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży przy umowie sprzedaży - na kupującym.

W myśl art. 5 ust. 1 i 2 ww. ustawy:

Obowiązek zapłaty podatku ciąży na podatnikach tego podatku.

Jeżeli obowiązek podatkowy ciąży na kilku podmiotach albo na stronach umowy zamiany, albo wspólnikach spółki cywilnej, zobowiązanymi solidarnie do zapłaty podatku są odpowiednio te podmioty, strony umowy zamiany albo wspólnicy spółki cywilnej.

W oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Podstawę opodatkowania stanowi przy umowie sprzedaży - wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy:

Stawki podatku wynoszą od umowy sprzedaży nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym - 2%.

Jak wynika z powołanych przepisów – umowa sprzedaży podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tegoż podatku ciąży na kupującym/kupujących. W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W myśl art. 9 pkt 17 ww. ustawy:

Zwalnia się od podatku sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.

Stosownie do art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Notariusze są płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego.

Zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Płatnicy obowiązani są uzależnić dokonanie czynności cywilnoprawnej od uprzedniego zapłacenia podatku.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że planuje Pan wraz z małżonkiem zakup na rynku wtórnym lokalu mieszkalnego (lub domu mieszkalnego jednorodzinnego) za cenę (…) zł. Zakup nastąpi do majątków osobistych małżonków w udziałach po 1/2 części, ponieważ między małżonkami istnieje umowna rozdzielność majątkowa.

Zgodnie z opisem zdarzenia przyszłego nie posiada Pan i nigdy wcześniej nie posiadał żadnego prawa własności ani współwłasności do lokalu mieszkalnego, domu jednorodzinnego, ani spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, natomiast małżonek posiada udział wynoszący 50% we własności innego lokalu mieszkalnego (nabyty inaczej niż w drodze dziedziczenia).

Pana zdaniem, przysługuje Panu zwolnienie przewidziane w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w części odpowiadającej Pana udziałowi.

Z Pana stanowiskiem nie można się zgodzić.

Analizowany przepis – art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych – jednoznacznie wskazuje jakie warunki muszą być spełnione do zastosowania zwolnienia:

-    w wyniku umowy sprzedaży nabyty musi być cały lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, cały budynek mieszkalny jednorodzinny, czy też spółdzielcze własnościowe prawo do całego lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego,

-    żaden z kupujących nie może być, w dniu sprzedaży ani przed tym dniem, właścicielem praw do żadnej substancji mieszkaniowej wskazanej w tym przepisie, za wyjątkiem nabytego – w drodze dziedziczenia – udziału nieprzekraczającego 50%.

W opisanym przez Pana przypadku, umowa sprzedaży będzie obejmowała zakup lokalu mieszkalnego lub domu mieszkalnego jednorodzinnego. Zatem pierwszy warunek zwolnienia zostanie spełniony, bowiem jak wynika z wniosku zakupi go Pan wraz z małżonkiem (każdy z kupujących nabędzie udziały wynoszący 1/2 prawa własności lokalu lub domu mieszkalnego jednorodzinnego).

Jednak w opisanej sprawie drugi warunek zastosowania zwolnienia nie zostanie spełniony, ponieważ Pana małżonek posiada udział wynoszący 50% we własności innego lokalu mieszkalnego nabyty inaczej niż w drodze dziedziczenia.

Przedmiotem ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych są czynności cywilnoprawne, w tym umowy sprzedaży. A zatem, również zwolnieniem objęta jest czynność cywilnoprawna, którą jest umowa sprzedaży a nie jej część. Omawiane zwolnienie dotyczy czynności a nie tylko podatnika. Zatem w sytuacji gdy przedmiotem sprzedaży jest lokal mieszkalny lub dom mieszkalny jednorodzinny, który kupujący nabywają na współwłasność w częściach ułamkowych, umowa taka podlega zwolnieniu, pod warunkiem, że każdy z kupujących (małżonkowie, rodzice z dzieckiem, rodzeństwo, osoby obce) spełni warunki określone w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

W przypadku, gdy nieruchomość nabywana jest na współwłasność, to każdy z kupujących musi spełniać warunek nieposiadania wcześniej nieruchomości lub udziału w niej, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.

W zdarzeniu przedstawionym przez Pana, jeden z kupujących posiadał wcześniej nieruchomość mieszkalną. Zatem, przy nabyciu lokalu mieszkalnego (domu mieszkalnego jednorodzinnego) − na współwłasność − nie będzie przysługiwało prawo do zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Jeden z kupujących (współwłaścicieli) – Pana małżonek - nie wypełni bowiem warunków zwolnienia.

Skoro zatem nie zostaną spełnione przesłanki do zastosowania zwolnienia, to cała czynność (również w części odpowiadającej Pana udziałowi) nie może korzystać z omawianego zwolnienia. Notariusz powinien pobrać podatek w pełnej wysokości.

W związku z powyższym, Pana stanowisko należy uznać za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja dotyczy wyłącznie Pana. Gdyby drugi kupujący (małżonek) chciał uzyskać interpretację w zakresie zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, to powinien się zwrócić z odrębnym wnioskiem.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-    Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja jest zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

-    Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-     w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.