0111-KDWB.4014.119.2026.3.KKM

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

28 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 27 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych udzielenia pożyczki przez fundację na rzecz beneficjenta.

Uzupełnił go Pan pismem z 31 sierpnia 2026 r.– w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca (…) (dalej jako: „Pożyczkobiorca” lub „Wnioskodawca”) jest osobą fizyczną posiadającą miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce. Wnioskodawca jest beneficjentem fundacji rodzinnej: (…) , z siedzibą w (…) , wpisanej do Rejestru Fundacji Rodzinnych prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim pod numerem (…) (dalej jako: „Fundacja Rodzinna” lub „Pożyczkodawca”).

W dniu (…) roku pomiędzy Fundacją Rodzinną (jako Pożyczkodawcą) a Wnioskodawcą (jako Pożyczkobiorcą) została zawarta umowa pożyczki środków pieniężnych w kwocie (…) zł (słownie: (…)). Środki finansowe zostały przekazane w dwojakiej formie: część środków w formie przekazu na rachunek bankowy (…) jako odbiorcy przekazu tytułem spełnienia świadczenia pieniężnego Pożyczkobiorcy wynikającego z Umowy sprzedaży nieruchomości w postaci zapłaty ceny sprzedaży w kwocie (…) zł, zaś pozostała część pożyczki w kwocie (…) zł została przekazana na rachunek bankowy Pożyczkobiorcy.

W treści umowy pożyczki Pożyczkodawca - Fundacja Rodzinna oświadczyła, że Pożyczkobiorca jest beneficjentem Pożyczkodawcy - Fundacji Rodzinnej, a tym samym, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 5 lit. c ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej, zawarcie umowy pożyczki i udzielenie pożyczki Pożyczkobiorcy mieści się w zakresie działalności gospodarczej prowadzonej przez Fundację Rodzinną.

Działając w przekonaniu, że od powyższej umowy pożyczki należny jest podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC), Wnioskodawca w dniu (…) sporządził, zaś w dniu (…) wysłał do (…) deklarację PCC-3 oraz wpłacił podatek PCC w wysokości (…) kwoty pożyczki, tj. (…) zł. Deklaracja PCC-3 wpłynęła do urzędu skarbowego w dniu (…).

Wnioskodawca powziął wątpliwość, czy transakcja ta nie podlegała wyłączeniu z opodatkowania PCC na podstawie art. 2 pkt 4 lit. b ustawy o PCC, a w konsekwencji – czy wpłacony podatek PCC był podatkiem nienależnym czy też podatkiem należnym.

Uzupełnienie wniosku

Zakresem wniosku z 27 lipca 2026 r. objęte jest żądanie Wnioskodawcy wydania interpretacji indywidualnej w zakresie wyłącznie podatku od czynności cywilnoprawnych. Powołane we wniosku przepisy ustawy o podatku od towarów i usług zostały wskazane wyłącznie jako niezbędna przesłanka w zakresie oceny i analizy możliwości wyłączenia danej czynności z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Przedmiotem wniosku nie pozostaje podatek od towarów i usług.

Zawarta umowa pożyczki pozostawała zwolniona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2025 poz. 775 ze zm.).

Istotne elementy opisu sprawa zawarł Pan we własnym stanowisku wskazując, że Fundacja Rodzinna działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług (VAT), o którym mowa w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej jako: ustawa o VAT). Czynność udzielenia pożyczki przez Fundację Rodzinną stanowi odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

Pytanie (przedmiot wątpliwości doprecyzowany w uzupełnieniu wniosku)

Czy udzielenie pożyczki pieniężnej przez Fundację Rodzinną na rzecz Beneficjenta - Wnioskodawcy, na zasadach określonych w opisie stanu faktycznego, to jest w sytuacji, gdy w umowie pożyczki strony oświadczyły, że Pożyczkobiorca jest beneficjentem Pożyczkodawcy - Fundacji Rodzinnej, a tym samym zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 5 lit. c ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej zawarcie umowy pożyczki i udzielenie pożyczki Pożyczkobiorcy mieści się w zakresie działalności gospodarczej prowadzonej przez Fundację Rodzinną podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Pana stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy umowa pożyczki zawarta pomiędzy Fundacją Rodzinną (Pożyczkodawcą) a Wnioskodawcą (Pożyczkobiorcą) na gruncie przepisów prawa podatkowego jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC) na podstawie art. 2 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (dalej jako: „ustawa o PCC”). W konsekwencji, podatek PCC wpłacony przez Wnioskodawcę stanowił podatek nienależny.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 5 lit. c ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej, fundacja rodzinna może wykonywać działalność gospodarczą w zakresie udzielania pożyczek beneficjentom tej fundacji.

Wykonując powyższą działalność gospodarczą Fundacja Rodzinna działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług (VAT), o którym mowa w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej jako: „ustawa o VAT”). Czynność udzielenia pożyczki przez Fundację Rodzinną stanowi odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, zwolnione od podatku są m.in. usługi udzielania pożyczek pieniężnych.

Stosownie do treści art. 2 pkt 4 lit. b ustawy o PCC, podatkowi od czynności cywilnoprawnych nie podlegają czynności cywilnoprawne (inne niż umowa spółki i jej zmiany), jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest zwolniona z podatku od towarów i usług.

W opisanej sytuacji, zdaniem Wnioskodawcy, spełnione zostały przesłanki określone w art. 2 pkt 4 lit. b ustawy o PCC.

Umowa pożyczki co do zasady podlega pod uregulowania ustawy o PCC (art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o PCC).

Strona tej umowy – Pożyczkodawca (Fundacja Rodzinna) – z tytułu udzielenia pożyczki występuje jako podatnik VAT i korzysta ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT.

Z uwagi na fakt, że czynność udzielenia pożyczki przez Fundację Rodzinną podlega zwolnieniu z podatku od towarów i usług (VAT), transakcja ta na mocy art. 2 pkt 4 lit. b ustawy o PCC podlega wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC).

Podkreślenia wymaga, iż w umowie pożyczki zawartej pomiędzy Pożyczkobiorcą a Pożyczkodawcą Pożyczkodawca oświadczył, że Pożyczkobiorca jest beneficjentem Pożyczkodawcy (beneficjentem fundacji rodzinnej), a tym samym, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 5 lit. c ustawy z dnia 26 stycznia o fundacji rodzinnej, zawarcie umowy pożyczki i udzielenie pożyczki Pożyczkobiorcy mieści się w zakresie działalności gospodarczej prowadzonej przez fundację rodzinną.

W związku z powyższym, po stronie Wnioskodawcy nie powstał obowiązek podatkowy w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych w odniesieniu do pożyczki udzielonej na mocy umowy pożyczki z dnia (…) pomiędzy Fundacją Rodzinną jako Pożyczkodawcą a Wnioskodawcą jako Pożyczkobiorcą, a deklaracja PCC-3 oraz kwota wpłaconego podatku w wysokości (…) kwoty pożyczki zostały złożone i zapłacone przez Wnioskodawcę nienależnie. Zapłacenie ww. podatku od czynności cywilnoprawnej oraz złożenie deklaracji PCC-3 nastąpiło z ostrożności, przed uzyskaniem wnioskowanej interpretacji indywidualnej w przedmiotowej sprawie.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 191) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. ustawy:

Podatkowi podlegają: umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.

Ponieważ w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych brak jest definicji umowy pożyczki, w tym zakresie należy posiłkować się uregulowaniami zawartymi w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795).

Art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi:

Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.

Na podstawie art. 4 pkt 7 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży przy umowie pożyczki i umowie depozytu nieprawidłowego – na biorącym pożyczkę lub przechowawcy.

W związku z powyższymi regulacjami prawnymi należy stwierdzić, że umowy pożyczki podlegają generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tego podatku ciąży na biorącym pożyczkę.

Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Na podstawie art. 2 pkt 4 lit. a i b ww. ustawy:

Nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany:

a) w zakresie, w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług, z wyjątkiem umów sprzedaży, których przedmiotem jest lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, opodatkowanych zgodnie z art. 7a,

b) jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona od podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej czynności, z wyjątkiem:

- umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,

- umów sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Z treści art. 2 pkt 4 lit. a) i b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynika, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają generalnie status podatnika podatku od towarów i usług, lecz wyłącznie fakt, że dana czynność (ta konkretna) jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub przynajmniej jedna ze stron tej czynności, z tytułu tej czynności, jest z tego podatku zwolniona (z wyjątkami w ustawie wskazanymi).

W świetle art. 1a pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Użyte w ustawie określenia oznaczają: podatek od towarów i usług - podatek od towarów i usług w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2025 r. poz. 775, 894, 896, 1203, 1541 i 1811) lub podatek od wartości dodanej pobierany na podstawie przepisów obowiązujących w państwach członkowskich.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że jest Pan beneficjentem fundacji rodzinnej. Pomiędzy Fundacją Rodzinną a Panem została zawarta umowa pożyczki środków pieniężnych w kwocie (…). Zawarta umowa pożyczki była zwolniona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.).

Zatem, skoro pożyczka udzielona Panu przez Fundację Rodzinną korzysta ze zwolnienia z podatku od towarów i usług, to w opisanej sytuacji zastosowanie znajdzie wyłączenie z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, o którym mowa w art. 2 pkt 4 lit. b ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Tym samym zawarcie ww. umowy pożyczki, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W świetle powyższego, Pana stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zgodnie z Pana wolą wyrażoną w uzupełnieniu wniosku, interpretacja dotyczy wyłącznie podatku od czynności cywilnoprawnych, natomiast stwierdzenia dotyczące podatku od towarów i usług zostały uznane za element opisu stanu faktycznego niepodlegający ocenie. Rozpatrując wniosek o wydanie interpretacji oparłem się ściśle na opisie stanu faktycznego przedstawionym we wniosku i jego uzupełnieniu. Jeżeli zatem przedstawiony opis stanu faktycznego nie będzie odpowiadał rzeczywistości, to wydana interpretacja indywidualna nie wywoła skutków prawnych.

Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (Państwa wątpliwości). Zatem inne kwestie wynikające z opisu sprawy i własnego stanowiska, nieobjęte pytaniem, nie zostały rozpatrzone w interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja jest zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-     w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-     w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.