0111-KDIB3-3.4013.137.2026.1.AM
Uznanie procesu zdejmowania folii z opakowań jednostkowych za produkcję.
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku akcyzowym jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
Państwa wniosek z 22 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej wpłynął 22 kwietnia 2026 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca dokonał zgłoszenia rejestracyjnego, zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 6.12.2008 r. o podatku akcyzowym (dalej: u.p.a.) i prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie urządzeń do waporyzacji, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 34e u.p.a. Wnioskodawca nie posiada zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego.
Wnioskodawca dokonuje nabyć wewnątrzwspólnotowych urządzeń do waporyzacji, od których płaci akcyzę w Polsce, zgodnie z procedurą wskazaną w art. 78 ust. 3 u.p.a. Urządzenia do waporyzacji (opakowania jednostkowe) są fabrycznie ofoliowane ze względów handlowych, a pod folią znajdują się prawidłowo naniesione podatkowe znaki akcyzy, gdyż proces banderolowania odbywa się poza terytorium Polski.
Z uwagi na to, że nie zawsze udaje się znaleźć kupujących na oferowane przez Wnioskodawcę urządzenia do waporyzacji, Wnioskodawca rozważa dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej niektórych urządzeń, w tym również planuje uzyskanie zwrotu akcyzy zapłaconej na terytorium Polski, zgodnie z regulacjami wskazanymi w art. 82 u.p.a. Warunkiem jednak uzyskania zwrotu jest uprzednie zdjęcie z opakowań jednostkowych podatkowych znaków akcyzy. Z uwagi jednak na fabryczne ofoliowanie opakowań jednostkowych, przed zdjęciem podatkowych znaków akcyzy, konieczne jest uprzednie zerwanie fabrycznych folii.
Pytanie
Czy proces zdejmowania folii z opakowań jednostkowych, poprzedzający bezpośrednio zdejmowanie podatkowych znaków akcyzy, będzie stanowił produkcję urządzeń do waporyzacji w rozumieniu art. 99ca ust. 1 ustawy z dnia 6.12.2008 r. o podatku akcyzowym?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, proces zdejmowania folii z opakowań jednostkowych, poprzedzający bezpośrednio zdejmowanie podatkowych znaków akcyzy, nie będzie stanowił produkcji urządzeń do waporyzacji w rozumieniu art. 99ca ust. 1 ustawy z dnia 6.12.2008 r. o podatku akcyzowym.
Zgodnie z brzmieniem art. 99ca ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym - produkcją urządzeń do waporyzacji w rozumieniu ustawy jest ich wytwarzanie poprzez złożenie lub połączenie różnych części, a także pakowanie.
Ustawa o podatku akcyzowym, jak i przepisy wykonawcze nie zawierają definicji „pakowania”. Posługując się definicją słownikową, „pakowanie” pochodzi od słowa pakować, które oznacza „układać coś (rzeczy, towary) w paczkę, wkładać coś do walizki, do skrzyni itp. w celu wysłania, przewiezienia, zabrania w podróż, ładować oraz owijać, zawijać coś w papier, folię” (por. Słownik Języka Polskiego pod red. S. Dubisza, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 2003).
Odwołując się do definicji słownikowej, w opisanym zdarzeniu przyszłym, nie będziemy mieli do czynienia z pakowaniem, a co najwyżej z pewnego rodzaju rozpakowaniem, które nie są pojęciami tożsamymi.
W tym miejscu należy również odwołać się do wykładni funkcjonalnej. Zagadnienie opisane we wniosku dotyczy wyrobów o uregulowanym statusie akcyzowym, czyli wyrobów z zapłaconą akcyzą. Dodatkowo zdjęcie folii będzie związane wyłącznie z chęcią dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej, której następstwem będzie wniosek o zwrot akcyzy zapłaconej na terytorium kraju. Sam natomiast proces zdejmowania podatkowych znaków akcyzy jest objęty nadzorem funkcjonariuszy celno-skarbowych. Przyjęcie więc stanowiska, że opisany proces stanowiłby produkcję w rozumieniu przepisów akcyzowych prowadziłby do irracjonalnych skutków, w tym również tego, że proces musiałby się odbywać w składzie podatkowym, co nie ma żadnego racjonalnego uzasadnienia w opisanych we wniosku okolicznościach.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 412, ze zm., zwana dalej „ustawą” lub „ustawą o podatku akcyzowym”):
Ustawa określa opodatkowanie podatkiem akcyzowym, zwanym dalej „akcyzą”, wyrobów akcyzowych oraz samochodów osobowych, organizację obrotu wyrobami akcyzowymi, a także oznaczanie znakami akcyzy.
W myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy:
Wyroby akcyzowe to wyroby energetyczne, energia elektryczna, napoje alkoholowe, wyroby tytoniowe, susz tytoniowy, płyn do papierosów elektronicznych, wyroby nowatorskie, urządzenia do waporyzacji, zestawy części do urządzeń do waporyzacji, saszetki nikotynowe i inne wyroby nikotynowe, wymienione w załączniku nr 1 do ustawy.
W poz. 48 załącznika nr 1 do ustawy wskazano urządzenia do waporyzacji, bez względu na kod CN.
Również w załączniku nr 3 do ustawy, stanowiącym wykaz wyrobów akcyzowych objętych obowiązkiem oznaczania znakami akcyzy, w poz. 14, bez względu na kod CN, wymieniono urządzenia do waporyzacji.
Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy:
Dostawa wewnątrzwspólnotowa to przemieszczanie wyrobów akcyzowych lub samochodów osobowych z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego.
W świetle art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy:
Nabycie wewnątrzwspólnotowe to przemieszczenie wyrobów akcyzowych lub samochodów osobowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju.
Na mocy art. 2 ust. 1 pkt 12 ustawy:
Procedura zawieszenia poboru akcyzy to procedura stosowana podczas produkcji, w tym przetwarzania, lub magazynowania, w tym przechowywania, lub przeładowywania i przemieszczania wyrobów akcyzowych, w trakcie której, gdy są spełnione warunki określone w przepisach niniejszej ustawy i aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie, z obowiązku podatkowego nie powstaje zobowiązanie podatkowe.
Jak wynika z art. 2 ust. 1 pkt 17 ustawy:
Określenie znaki akcyzy oznacza znaki, określone przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, służące do oznaczania wyrobów akcyzowych podlegających obowiązkowi oznaczania, obejmujące:
a) podatkowe znaki akcyzy, które są potwierdzeniem wpłaty kwoty stanowiącej wartość podatkowych znaków akcyzy,
b) legalizacyjne znaki akcyzy, które są potwierdzeniem prawa podmiotu obowiązanego do oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy, do przeznaczenia tych wyrobów do sprzedaży.
Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 34e ustawy:
Urządzenia do waporyzacji to wielorazowe papierosy elektroniczne, podgrzewacze i urządzenia wielofunkcyjne, z wyłączeniem urządzeń przeznaczonych wyłącznie do celów medycznych.
Jak stanowi art. 8 ust. 1 ustawy:
Przedmiotem opodatkowania akcyzą jest:
1) produkcja wyrobów akcyzowych;
2) wprowadzenie wyrobów akcyzowych do składu podatkowego;
3) import wyrobów akcyzowych, z wyłączeniem:
a) importu wyrobów akcyzowych wysłanych następnie z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy z miejsca importu przez zarejestrowanego wysyłającego niebędącego importerem tych wyrobów,
b) importu wyrobów akcyzowych wprowadzonych do składu podatkowego, w celu dopuszczenia ich do obrotu w rozumieniu przepisów prawa celnego i objęcia procedurą zawieszenia poboru akcyzy, w miejscu importu znajdującym się w tym składzie podatkowym,
c) przypadków, gdy dług celny wygasł na podstawie art. 124 ust. 1 lit. e-g lub k unijnego kodeksu celnego;
4) nabycie wewnątrzwspólnotowe wyrobów akcyzowych, z wyłączeniem nabycia wewnątrzwspólnotowego dokonywanego do składu podatkowego;
4a) nabycie wewnątrzwspólnotowe wyrobów akcyzowych innych niż określone w załączniku nr 2 do ustawy, objętych stawką akcyzy inną niż stawka zerowa, dokonywane do składu podatkowego w celu objęcia ich procedurą zawieszenia poboru akcyzy, jeżeli wprowadzenie tych wyrobów do składu podatkowego nie nastąpiło;
5) wyprowadzenie ze składu podatkowego, poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy, wyrobów akcyzowych niebędących własnością podmiotu prowadzącego ten skład podatkowy, z wyłączeniem wyrobów akcyzowych objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie oraz wyrobów akcyzowych wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy, opodatkowanych zerową stawką akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, przez podmiot, o którym mowa w art. 13 ust. 3;
6) wysłanie z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy importowanych wyrobów akcyzowych z miejsca importu przez zarejestrowanego wysyłającego niebędącego importerem tych wyrobów.
Zgodnie z art. 99ca ust. 1 ustawy:
Produkcją urządzeń do waporyzacji w rozumieniu ustawy jest ich wytwarzanie poprzez złożenie lub połączenie różnych części, a także pakowanie.
Na postawie art. 114 ustawy:
Obowiązkowi oznaczania znakami akcyzy podlegają wyroby akcyzowe określone w załączniku nr 3 do ustawy.
W załączniku nr 3 do ustawy, stanowiącym wykaz wyrobów akcyzowych objętych obowiązkiem oznaczania znakami akcyzy, w poz. 14, wymieniono urządzenia do waporyzacji, bez względu na kod CN.
W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2024 r. w sprawie oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy (Dz.U. z 2024 r. poz. 1973, ze zm.):
Banderole są nanoszone na typowe dla danego rodzaju wyrobów akcyzowych opakowania jednostkowe wyrobów akcyzowych w sposób określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia, z tym że banderole legalizacyjne mogą być również nanoszone na opakowania jednostkowe w stanie, w jakim te opakowania występują poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy.
W załączniku nr 4 do wskazanego rozporządzenia, na rysunkach 10a–10g przedstawiony został sposób umocowania banderoli samoprzylepnej lub banderoli bez warstwy samoprzylepnej, mocowanej odpowiednim klejem na opakowaniach jednostkowych zawierających urządzenia do waporyzacji. Banderole podatkowa i legalizacyjna o wymiarach 32,5 mm × 12 mm są umieszczane w dowolnym miejscu bezpośrednio na zamknięciu kartonowego, plastikowego, metalowego, szklanego lub drewnianego opakowania jednostkowego w kształcie litery „L” lub „I”. Jeżeli opakowanie zawiera dwa miejsca do otwierania, jedno z nich musi być zabezpieczone przed otwarciem. Kod 2D nie może znaleźć się w miejscu zgięcia banderoli. Banderola legalizacyjna jest nanoszona na istniejący stan opakowania jednostkowego.
W myśl art. 123 ust. 1 i 2 ustawy:
1. Znaki akcyzy mogą być zdjęte z opakowań jednostkowych wyrobów akcyzowych lub z wyrobów akcyzowych, na które zostały naniesione, jeżeli wyroby akcyzowe nie będą sprzedawane na terytorium kraju.
2. Zgodę na zdjęcie znaków akcyzy wydaje właściwy naczelnik urzędu skarbowego na sporządzony na piśmie wniosek podmiotu obowiązanego do oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy lub właściciela wyrobów akcyzowych oznaczonych znakami akcyzy.
Jak wynika z § 5 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy:
1. Banderole naniesione na opakowania jednostkowe wyrobów akcyzowych lub na wyroby akcyzowe mogą być z nich zdjęte, w przypadku gdy:
1) wyroby akcyzowe mają być zwrócone do podmiotu zagranicznego, od którego zostały otrzymane, w związku z wadami fizycznymi wyrobów lub
2) wyroby akcyzowe są przeznaczone na eksport lub do dostawy wewnątrzwspólnotowej.
2. Wzór wniosku o zdjęcie banderol określa załącznik nr 6 do rozporządzenia.
3. Zdjęcia banderol dokonuje się po pisemnym powiadomieniu właściwego naczelnika urzędu celno-skarbowego o zamiarze ich zdjęcia. Pisemnego powiadomienia należy dokonać w terminie co najmniej trzech dni przed planowanym dniem wydania wyrobów akcyzowych w celu dokonania ich zwrotu do podmiotu zagranicznego lub dokonania eksportu albo dostawy wewnątrzwspólnotowej.
4. Pisemne powiadomienie, o którym mowa w ust. 3, zawiera informacje o rodzaju i ilości wyrobów akcyzowych, z których mają być zdjęte banderole, oraz o terminie zdjęcia banderol i wydania wyrobów akcyzowych.
5. Zdjęcie banderol odbywa się w obecności kontrolującego upoważnionego do przeprowadzenia kontroli na podstawie upoważnienia wydanego przez naczelnika urzędu celno-skarbowego.
6. W przypadku zdjęcia banderol z opakowań jednostkowych wyrobów winiarskich właściwy naczelnik urzędu celno-skarbowego na podstawie przepisów o Krajowej Administracji Skarbowej może odstąpić od obecności przy tych czynnościach kontrolującego upoważnionego do przeprowadzenia kontroli na podstawie upoważnienia wydanego przez naczelnika urzędu celno-skarbowego.
7. W przypadku gdy banderole zdjęte z opakowań jednostkowych wyrobów akcyzowych lub z wyrobów akcyzowych są zwracane wytwórcy, kopia protokołu z tej czynności jest przekazywana do wytwórcy.
Z przedstawionego przez Państwa we wniosku opisu sprawy wynika, że dokonują Państwo nabyć wewnątrzwspólnotowych urządzeń do waporyzacji, od których płacą Państwo akcyzę w Polsce. Nabywane urządzenia do waporyzacji (opakowania jednostkowe) są fabrycznie ofoliowane ze względów handlowych, a pod folią znajdują się prawidłowo naniesione podatkowe znaki akcyzy, gdyż proces banderolowania odbywa się poza terytorium Polski.
Z okoliczności sprawy wynika, że rozważają Państwo dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej niektórych urządzeń, w tym również planują Państwo uzyskanie zwrotu akcyzy zapłaconej na terytorium Polski. Warunkiem jednak uzyskania zwrotu jest uprzednie zdjęcie z opakowań jednostkowych podatkowych znaków akcyzy. Z uwagi jednak na fabryczne ofoliowanie opakowań jednostkowych, przed zdjęciem podatkowych znaków akcyzy, konieczne jest uprzednie zerwanie fabrycznych folii.
W odniesieniu do powyższego opisu sprawy Państwa wątpliwości dotyczą określenia czy proces zdejmowania folii z opakowań jednostkowych, poprzedzający bezpośrednio zdejmowanie podatkowych znaków akcyzy, będzie stanowił produkcję urządzeń do waporyzacji w rozumieniu art. 99ca ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym.
Odnosząc się do Państwa wątpliwości wskazać należy, że określona w art. 99ca ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym definicja produkcji urządzeń do waporyzacji jest definicją szeroką, bowiem poprzez produkcję rozumie się nie tylko ich wytwarzanie poprzez złożenie lub połączenie różnych części, ale również pakowanie.
Ustawa o podatku akcyzowym, jak i przepisy wykonawcze nie zawierają definicji „pakowania”. Posługując się definicją słownikową, „pakowanie” pochodzi od słowa pakować, które oznacza „układać coś (rzeczy, towary) w paczkę, wkładać coś do walizki, do skrzyni itp. w celu wysłania, przewiezienia, zabrania w podróż, ładować oraz owijać, zawijać coś w papier, folię” (por. Słownik Języka Polskiego pod red. S. Dubisza, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 2003).
Mając na uwadze powyższą definicję należy stwierdzić, że zdjęcie folii z opakowań jednostkowych urządzeń do waporyzacji poprzedzający bezpośrednio zdejmowanie podatkowych znaków akcyzy nie wpisuje się w jakąkolwiek z czynności wskazanych w art. 99ca ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, w tym również do pakowania. W Państwa przypadku będzie bowiem dochodziło do czynności wręcz odwrotnej - rozpakowywania - która to czynność z kolei nie została wymieniona w art. 99ca ust. 1 ustawy.
Zgodzić się należy zatem z Państwa stanowiskiem, w myśl którego proces zdejmowania folii z opakowań jednostkowych, poprzedzający bezpośrednio zdejmowanie podatkowych znaków akcyzy, nie będzie stanowił produkcji urządzeń do waporyzacji w rozumieniu art. 99ca ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym.
W konsekwencji Państwa stanowisko w odniesieniu do zadanego pytania należy uznać za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Organ informuje, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zadanego pytania) Wnioskodawcy, w odniesieniu do opisanego zdarzenia przyszłego. Zauważyć bowiem należy, że to wyłącznie Wnioskodawca, w treści składanego wniosku, kształtuje jego zakres przedmiotowy. Zatem kwestie, które nie zostały objęte pytaniem wskazanym we wniosku, nie zostały objęte niniejszą interpretacją – zgodnie z art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622; dalej jako: „Ordynacja podatkowa”).
Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy lub stanu prawnego, udzielona odpowiedź traci swą aktualność. Równocześnie w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów