0111-KDIB3-3.4012.305.2026.2.MW
Ustalenie, czy zespół składników materialnych i niematerialnych związanych z Działalnością X, który ma zostać wydzielony ze Spółki Dzielonej do Spółki Przejmującej, stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.
Interpretacja
indywidualna
- stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
Państwa wniosek z 29 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług, w zakresie ustalenia, czy zespół składników materialnych i niematerialnych związanych z Działalnością X, który ma zostać wydzielony ze Spółki Dzielonej do Spółki Przejmującej, stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, w związku z czym wydzielenie i przeniesienie tego zespołu składników nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT wpłynął 30 czerwca 2026 r.
Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 6 sierpnia 2026 r. (data wpływu 6 sierpnia 2026 r.).
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
X (dalej jako: X „Wnioskodawca” lub „Spółka Dzielona”) jest spółką prawa polskiego podlegającą w Polsce obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania. Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT.
Na moment złożenia niniejszego wniosku akcjonariusze X są Państwo (…) są jednocześnie jedynymi wspólnikami (…) (dalej jako: (…) lub „Spółka Przejmująca”) będącej spółką podlegającą w Polsce obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania. Zarówno Spółka Przejmująca, jak i Spółka Dzielona wchodzą w skład grupy kapitałowej (…) (dalej: „Grupa”).
Spółka Przejmująca została utworzona i zarejestrowana w 2025 r. Do momentu złożenia niniejszego wniosku, Udziały w Spółce Dzielonej nie zostały nabyte lub objęte w wyniku wymiany udziałów albo przydzielone w wyniku innego łączenia lub podziału podmiotów.
1. Przedmiot i zakres działalności prowadzonej przez Spółkę Dzieloną
Zarówno Spółka Dzielona, jak i Spółka Przejmująca należą do Grupy, dynamicznie rozwijającej się, polskiej grupy kapitałowej działającej przede wszystkim w sektorach budowlanym, produkcyjnym, nieruchomościowym, transportowym, ale także hotelarskim, spożywczym, rolnym czy inwestycyjnym, tworząc zdywersyfikowaną strukturę biznesową.
Spółka Dzielona specjalizuje się w generalnym wykonawstwie obiektów kubaturowych budownictwa ogólnego, przemysłowego i specjalistycznego. Ponadto Wnioskodawca dysponuje rozwiniętym zapleczem produkcyjnym oraz wykwalifikowaną kadrą inżynierską i menedżerską, jak również własnymi zespołami wykonawczymi realizującymi prace m.in. w zakresie robót żelbetowych, montażu konstrukcji oraz wykonywania dachów i ścian. W prowadzonej działalności korzysta także ze wsparcia wyspecjalizowanych podwykonawców. Spółka Dzielona realizuje różnorodne przedsięwzięcia inwestycyjne, w szczególności obejmujące budowę hal magazynowych i logistycznych, obiektów użyteczności publicznej oraz kompleksowych zakładów przemysłowych.
Spółka Dzielona prowadzi działalność w następujących obszarach:
- pełnienie funkcji podmiotu o charakterze holdingowo-inwestycyjnym (dalej: „Działalność X”). Działalność ta obejmuje w szczególności nabywanie nieruchomości przeznaczonych pod przyszłe projekty inwestycyjne lub utrzymywane w celu przyszłej odsprzedaży. Jednocześnie, w ramach tej działalności Spółka Dzielona prowadzi aktywność polegającą na utrzymywaniu udziałów w spółkach zależnych, poszukiwaniu nowych inwestycji, jak również sprawowaniu nad spółkami nadzoru właścicielskiego oraz wyznaczaniu kierunków ich rozwoju, a także analizie i ewentualnym zaspokajaniu ich potrzeb na finansowanie dłużne (czy to bezpośrednio czy poprzez stosowne zabezpieczenia udzielone bankom. Działalność X stanowi zaplecze kapitałowe, finansowe i organizacyjne dla realizowanych projektów oraz umożliwia efektywne zarządzanie strukturą grupy kapitałowej;
- prowadzenie działalności operacyjnej o charakterze budowlanym (dalej: „Działalność O”), obejmującej w szczególności realizację projektów budowlanych w charakterze generalnego wykonawcy budownictwa ogólnego, przemysłowego i specjalistycznego, w tym hal magazynowych i logistycznych, obiektów użyteczności publicznej oraz kompleksowych zakładów przemysłowych. Działalność ta ma charakter operacyjny i koncentruje się na działalności projektowej, produkcyjnej, bieżącej realizacji projektów budowlanych, koordynacji procesu budowlanego oraz zapewnieniu zasobów niezbędnych do wykonania tego typu projektów, przy wykorzystaniu zarówno własnego zaplecza organizacyjnego jak i współpracy z wyspecjalizowanymi podwykonawcami. W ramach Działalności O Spółka Dzielona świadczy również na rzecz podmiotów z Grupy usługi o charakterze wspólnym (shared services), w szczególności w zakresie wsparcia operacyjnego oraz technicznego, związanego z realizacją projektów budowlanych i bieżącym funkcjonowaniem spółek z Grupy. Działalność O stanowi podstawowy obszar aktywności operacyjnej Spółki Dzielonej, koncentrujący się na bieżącej realizacji przedsięwzięć budowlanych oraz generowaniu przychodów z działalności budowlanej.
2. Struktura organizacyjna Spółki Dzielonej
W strukturze organizacyjnej Spółki Dzielonej można wyodrębnić działy organizacyjne odpowiedzialne za realizację zadań w poszczególnych obszarach kompetencyjnych, zgodnie z opisanymi powyżej głównymi obszarami działalności:
- Działalność X realizowana jest przez dedykowany zespół działający w ramach Spółki Dzielonej, odpowiedzialny za prowadzenie działań o charakterze właścicielskim i inwestycyjnym, w szczególności w zakresie nabywania udziałów oraz nieruchomości inwestycyjnych oraz zarządzania nimi. Zespół ten podlega Dyrektorowi Operacyjnemu oraz Dyrektorowi ds. Korporacyjnych, którzy sprawują nadzór nad prawidłową realizacją jego zadań. Zadania w ramach Działalności X wykonywane są przez pracowników posiadających odpowiednie kompetencje i doświadczenie w obszarach zarządzania inwestycjami, nadzoru właścicielskiego oraz obsługi struktury kapitałowej Grupy.
W ramach wskazanego powyżej dedykowanego zespołu pracowników Spółki Dzielonej, czynności związane z Działalnością X są realizowane przez osoby zatrudnione w szczególności w obszarach zarządczych, korporacyjnych, finansowych, prawnych, podatkowych, księgowych, IT oraz kadrowych, odpowiedzialnych za obsługę procesów właścicielskich i inwestycyjnych. Dodatkowo w Działalność X są zaangażowanych dwóch obecnych wiceprezesów zarządu Spółki Dzielonej, którzy pełnią funkcję Dyrektora Operacyjnego oraz Dyrektora ds. Korporacyjnych.
Poniżej Wnioskodawca prezentuje zakres obowiązków przypisanych pracownikom, którzy realizują zadania w ramach Działalności X oraz czynności wspierające pracę tej Działalności (tzw. back-office):
a) Dyrektor Operacyjny:
- zarządzanie zasobami oraz zespołami realizującymi usługi;
- analiza wskaźników biznesowych oraz strategii;
- monitorowanie wydatków oraz zasobów, zarządzanie przychodami, zyskami i stratami;
- nadzór nad procesem wdrażania cash poolingu, konsorcjów finansowych oraz grup podatkowych;
b) Dyrektor ds. Korporacyjnych:
- tworzenie strategii z zakresu społecznej odpowiedzialności biznesu oraz zrównoważonego rozwoju;
- nadzór właścicielski w konsorcjach i grupach;
- nadzór nad procesem wdrażania cash poolingu, konsorcjów finansowych oraz grup podatkowych;
- zarządzanie zasobami oraz zespołami realizującymi usługi;
c) Doradca podatkowy:
- sporządzanie opinii prawno-podatkowych oraz rekomendacji w zakresie optymalizacji;obciążeń podatkowych;
- ocena skutków podatkowych struktur cash poolingu, w szczególności pod kątem podatku od czynności cywilnoprawnych, podatku u źródła oraz cen transferowych, kontroli podatkowych i celno-skarbowych, pomoc przy sporządzaniu pism do organów oraz weryfikacji dokumentacji,
- identyfikacja i minimalizacja ryzyk podatkowych związanych z działalnością spółek;
- analiza opłacalności, tworzenia i rejestracji grup podatkowych;
- rozliczanie podatku dochodowego i VAT wewnątrz grupy, konsorcjów finansowych poprzez określenie skutków podatkowych związanych z alokacją przychodów i kosztów podatkowych pomiędzy członkami konsorcjum;
d) Radca prawny/pracownicy Działu Prawnego:
- przygotowywanie i opiniowanie umów, w tym w szczególności umów konsorcjum;
- dobór odpowiedniego modelu i określenie wzajemnych praw i obowiązków między uczestnikami a Pool Leaderem;
- zapewnienie zgodności działań operacyjnych klientów z aktualnymi przepisami (np. RODO, AML);
- prowadzenie dokumentacji korporacyjnej spółki dominującej oraz nadzoru nad spółkami zależnymi;
- opracowywanie polityk wewnętrznych, regulaminów i procedur obowiązujących we wszystkich podmiotach zależnych;
- identyfikowanie ryzyk prawnych związanych z Działalnością operacyjną poszczególnych spółek.
e) Pracownicy Działu Księgowości:
- obsługa księgowa spółki dominującej oraz jej spółek zależnych;
- sporządzanie deklaracji podatkowych rocznych sprawozdań finansowych;
- opracowywanie projektów przepisów wewnętrznych dotyczących prowadzenia rachunkowości, zakładowego planu kont, polityki rachunkowości, obiegu i kontroli dokumentów finansowych;
- nadzór nad prowadzeniem ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych;
- nadzór nad prawidłowością rozliczeń podatkowych;
- przygotowywanie sprawozdań i raportów na potrzeby jednostki i instytucji zewnętrznych;
- prowadzenie ewidencji księgowej;
- prowadzenie i analiza rejestrów rozrachunków z dostawcami i odbiorcami (kontrola należności i zobowiązań);
- bieżący kontakt z instytucjami zewnętrznymi, takimi jak Urząd Skarbowy czy ZUS;
- obsługa rachunków bankowych;
- udział w procesach zamykania miesiąca i roku obrotowego;
- prowadzenie i analiza rejestrów rozrachunków z dostawcami i odbiorcami (kontrola należności i zobowiązań).
f) Informatyk:
- diagnozowanie i rozwiązywanie bieżących problemów ze sprzętem oraz oprogramowaniem;
- zarządzanie domeną, serwerami oraz usługami w chmurze;
- zarządzanie uprawnieniami dostępu;
- zarządzanie i sprawowanie nadzoru nad systemem obiegu dokumentów;
- opracowywanie i wykonywanie procedur backupu danych oraz ochrona przed zagrożeniami (antywirusy, firewalle) - cyberbezpieczeństwo.
g) Kierownik Działu Kadr i Płac:
- prowadzenie dokumentacji pracowników;
- przygotowywanie umów o pracę oraz umów cywilnoprawnych;
- tworzenie list płac;
- przygotowywanie kart ewidencji czasu pracy;
- obliczanie wysokości wynagrodzeń;
- przygotowywanie wypowiedzeń, porozumień.
- Działalność O realizowana jest przez dedykowany zespół pracowników funkcjonujący w strukturze Spółki Dzielonej, odpowiedzialny za prowadzenie bieżącej działalności operacyjnej, w szczególności w obszarze projektowym, produkcyjnym, realizacji projektów budowlanych oraz obsługi procesów wspierających tę działalność. W ramach tej części działalności można wyróżnić w szczególności komórki organizacyjne odpowiedzialne za produkcję, projektowanie, inżynierie, realizację i zarządzanie projektami budowlanymi, a także jednostki zapewniające wsparcie funkcjonalne, w tym w obszarach finansów i księgowości, kadr i płac, IT, zakupów oraz administracji.
Działalność O pozostaje pod nadzorem właściwej kadry zarządzającej odpowiedzialnej za obszar operacyjny Spółki Dzielonej, przy czym poszczególne jednostki organizacyjne realizują przypisane im zadania w sposób funkcjonalnie wyodrębniony i dostosowany do specyfiki prowadzonej działalności budowlanej.
W ogólnej strukturze organizacyjnej Spółki Dzielonej można wyodrębnić działy organizacyjne odpowiedzialne za realizację zadań, zgodnie z opisanymi powyżej głównymi obszarami działalności.
3. Podział Spółki Dzielonej
Planowane jest przeprowadzenie szeroko zakrojonej reorganizacji Grupy, w ramach której jeden z etapów polega na wydzieleniu Działalności X. Działanie takie ma na celu doprowadzenie do spójnego modelu funkcjonalnego struktury Grupy, który zakłada posiadanie odrębnego podmiotu holdingowo- inwestycyjnego i podmiotów operacyjnych. W tym celu planowany jest podział (…) przez wydzielenie Działalności X do Spółki Przejmującej. Z kolei Działalność O, stanowiąca działalność budowlano-operacyjną, będzie nadal prowadzona przez Spółkę Dzieloną.
Transakcja zostanie przeprowadzona w trybie przewidzianym w art. 529 § 1 pkt 4 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 18 z późn. zm., dalej jako: „KSH”), czyli w formie podziału przez wydzielenie (dalej: „Podział”).
Celem planowanej reorganizacji jest w szczególności wydzielenie Działalności X jako samodzielnego zespołu składników majątkowych i niemajątkowych do odrębnego podmiotu oraz przypisanie temu podmiotowi związanych z nią zadań i odpowiedzialności. Rzeczony podział ma także na celu wdrożenie spójnego modelu funkcjonowania Grupy, co pozwoli na uporządkowanie jej struktury zarządczej, poszerzenie możliwości pozyskiwania finansowania wewnątrzgrupowego oraz zwiększenie przejrzystości w zakresie zarządzania aktywami i prowadzenia procesów inwestycyjnych. Personel zaangażowany w prowadzenie Działalności X będzie w dalszym ciągu analizował potrzeby i sposoby finansowania dłużnego spółek z Grupy, jednakże w szerszym zakresie niż dotychczas oraz uwzględniając zróżnicowanie sposoby finansowania dłużnego.
Powyższa reorganizacja wynika z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych. Wobec tego, głównym lub jednym z głównych założeń podziału nie będzie uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania. Istnienie okoliczności biznesowych, w jakich podział będzie realizowany oraz brak głównego lub jednego z głównych celów w postaci uniknięcia lub uchylenia się od opodatkowania jest elementem zdarzenia przyszłego i nie jest oczekiwane, że będzie to przedmiotem oceny w ramach interpretacji indywidualnej.
Mając na uwadze powyższe, zgodnie z przyjętymi założeniami, w ramach Podziału ma dojść m.in. do:
- wydzielenia do Spółki Przejmującej aktywności związanej z prowadzeniem Działalności X obejmującej w szczególności nabywanie i zarządzanie nieruchomościami inwestycyjnymi oraz udziałami w podmiotach z Grupy, a także sprawowanie nad nimi nadzoru właścicielskiego i pełnienie roli podmiotu finansującego w Grupie;
- pozostawienia w Spółce Dzielonej Działalności O, tj. działalności budowlano-operacyjnej polegającej m.in. na realizacji projektów budowlanych oraz świadczeniu określonych usług wsparcia na rzecz podmiotów z grupy (…).
Na potrzeby Podziału Działalność X zostanie poddana niezależnej wycenie celem określenia jej wartości rynkowej - z uwzględnieniem istniejących zobowiązań funkcjonalnie związanych tą Działalnością.
Zgodnie z założeniami, w ramach Podziału:
- Spółka Przejmująca przyjmie wartość otrzymanych składników majątkowych dla celów podatkowych w wartości wynikającej z ksiąg podatkowych Spółki Dzielonej zgodnie z artykułem 16g ust. 9 ustawy o CIT. W związku z tym, nie dojdzie do sytuacji, w której w księgach podatkowych Spółki Przejmującej zostanie rozpoznana nadwyżka wartości rynkowej przejmowanego majątku ponad wartość przyjętą dla celów podatkowych w Spółce Dzielonej;
- Spółka Przejmująca przypisze otrzymane składniki majątkowe do działalności prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
- Wartość rynkowa Działalności X zostanie ustalona w oparciu o wyceny wewnętrzne z wykorzystaniem metod stosowanych w podobnych transakcjach w branży budowlanej w ostatnim okresie.
W momencie Podziału Spółka Dzielona i Spółka Przejmująca będą podlegać w Polsce obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania.
4. Składniki majątkowe, które zostaną przeniesione w ramach Podziału
Składniki majątkowe wykorzystywane w poszczególnych działalnościach
W ramach transakcji do Spółki Przejmującej zostaną przeniesione składniki materialne i niematerialne związane z Działalnością X.
Należy wskazać, że Spółka Dzielona wyodrębnia w swoich księgach i ewidencjach aktywa służące prowadzeniu Działalności Z oraz Działalności O. W rezultacie, w ramach Podziału, dojdzie do odpowiedniego przypisania części składników wykorzystywanych w poszczególnych działalnościach.
Do Działalności X zostaną przypisane w szczególności następujące składniki:
- nieruchomości inwestycyjne (grunty i budynki) wykorzystywane w Działalności X - Wnioskodawcy wskazują, że w Spółce Dzielonej pozostaną jedynie takie nieruchomości, które zgodnie z biznesową strategią Spółki Dzielonej nie mają charakteru inwestycyjnego, tylko operacyjny (np. znajduje się na nich budynek z siedzibą jednej ze spółek z Grupy bądź zostały przeznaczone na budowę nowej hali produkcyjnej, która będzie wykorzystywana w działalności operacyjnej);
- środki trwałe związane z tą działalnością, w tym w szczególności sprzęt komputerowy (np. laptopy) niezbędny do realizacji obowiązków przez personel, który zostanie wydzielony w ramach tej Działalności do Spółki Przejmującej;
- środki pieniężne przeznaczone na finansowanie bieżącej Działalności X (m.in. wynagrodzeń pracowników, kosztów utrzymania nieruchomości oraz innych bieżących zobowiązań);
- zobowiązania o charakterze finansowym związane ze składnikami majątkowymi wydzielanymi do Spółki Przejmującej, tj. obciążenia hipoteczne związane z przenoszonymi nieruchomościami;
- udziały w wybranych spółkach zależnych, których obecnym właścicielem lub współwłaścicielem jest Spółka Dzielona, stanowiące podstawowy element Działalności X.
Wnioskodawca wskazuje, że nie wszystkie udziały w spółkach zależnych Spółki Dzielonej zostaną przeniesione. Zgodnie ze strategią biznesową Spółki Dzielonej, przeniesieniu podlegać będą udziały przeznaczone chociażby potencjalnie do dalszej odsprzedaży w ramach Działalności X, natomiast udziały spółek o charakterze operacyjnym, istotne z perspektywy bieżącej działalności pozostaną w Spółce Dzielonej,
- prawa i obowiązki wynikające z umów z kontrahentami związanych z Działalnością X, w szczególności dotyczących nieruchomości (np. umowy o media, umowy o świadczenie ochrony osób i mienia);
- umowy pożyczek udzielonych przez Spółkę Dzieloną podmiotom z Grupy;
- aktywa obrotowe związane z prowadzeniem Działalności X, w tym inne składniki wynikające z bieżącej działalności.
Ponadto w ramach Podziału nastąpi przeniesienie do Spółki Przejmującej zespołu pracowników zaangażowanych w realizację Działalności X, w tym w szczególności dotychczasowego Dyrektora Operacyjnego, Dyrektora ds. Korporacyjnych, pracowników odpowiedzialnych za obsługę finansową, prawną, podatkową i korporacyjną, obsługę księgową, wsparcie IT oraz obsługę kadrowo-administracyjną.
Jednocześnie Wnioskodawca podkreśla, że Działalność X polega na posiadaniu i zarządzaniu udziałami oraz sprawowaniu funkcji właścicielskich i nadzorczych wobec spółek zależnych, a nie na prowadzeniu przez te spółki działalności operacyjnej. Okoliczność, że spółki zależne prowadzą własną działalność gospodarczą, nie wpływa na ocenę charakteru Działalności X Spółki Dzielonej jako odrębnego i samodzielnego obszaru aktywności. Ocena zdolności do samodzielnego funkcjonowania wydzielanej działalności powinna być dokonywana z perspektywy działalności prowadzonej przez Spółkę Dzieloną jako podmiot holdingowy, a nie przez pryzmat działalności operacyjnej spółek zależnych.
Wnioskodawcy nie wykluczają, że związku z Podziałem możliwe będzie zawarcie pomiędzy Spółką Dzieloną a Spółką Przejmującą umów regulujących wzajemne świadczenie usług. Umowy te będą miały na celu usprawnienie funkcjonowania obu podmiotów po Podziale. W szczególności Wnioskodawcy wskazują, że przewiduje się świadczenie przez Spółkę Przejmującą usług o charakterze doradczym, związanych z prowadzoną Działalnością X zarówno Spółce Dzielonej, jak i innym spółkom z Grupy. Świadczenie usług doradczych będzie związane w szczególności z pełnieniem przez Spółkę Przejmującą roli podmiotu analizującego oraz realizującego zapotrzebowanie Grupy na finansowanie dłużne i będzie obejmować m.in. następujące usługi:
- wsparcie w opracowywaniu strategii rozwoju (np. ekspansji rynkowej, dywersyfikacji działalności);
- analiza opłacalność inwestycji;
- rekomendacja działań reorganizacyjnych;
- zapewnienie spójności działań i koordynacja strategią Grupy;
- wsparcie w zarządzaniu płynnością finansową;
- rekomendowanie struktury finansowania (kredyty, obligacje, cash pooling);
- pomoc w pozyskiwaniu finansowania zewnętrznego;
- doradztwo w zakresie optymalizacji kosztów i rentowności;
- analizę wskaźników finansowych;
- opracowywanie wzorców umów, regulaminów i procedur;
- doradztwo zakresie ryzyk prawnych, w tym korporacyjnych i kontraktowych;
- wsparcie we wdrażaniu jednolitych systemów compliance (RODO, AML, ESG, whistleblowing);
- optymalizacja procesów biznesowych;
- rekomendacje w zakresie organizacji pracy i struktur zarządczych;
- wprowadzanie standardów zarządzania;
- analiza skutków podatkowych transakcji;
- zapewnienie jednolitej polityki podatkowej;
- wsparcie w rekrutacjach kluczowych stanowisk;
- rozwój kompetencji kadry zarządzającej;
- wsparcie procesów due diligence;
- doradztwo inwestycyjne w zakresie M&A.
Natomiast Spółka Dzielona może świadczyć na rzecz Spółki Przejmującej usługi wsparcia, obejmujące m.in. udostępnienie wybranych zasobów, takich jak sprzęt, licencje czy infrastruktura.
Ponadto, w odniesieniu do wybranych funkcji wspierających, takich jak m.in. IT, obsługa medialna, kadrowa, księgowa czy administracyjna, w razie potrzeby mogą zostać zawarte umowy outsourcingowe. Ich celem byłoby usprawnienie funkcjonowania działalności po Podziale oraz umożliwienie sprawnego wykonywania zadań przez oba podmioty w okresie przejściowym. Jednocześnie zasadnicze funkcje operacyjne w obu obszarach działalności będą realizowane przy wykorzystaniu przypisanych do nich zespołów pracowników oraz zasobów, zapewniających ich zdolność do samodzielnego funkcjonowania.
Natomiast po przeprowadzeniu transakcji w Spółce Dzielonej pozostaną m. in. następujące składniki materialne i niematerialne związane z Pozostałą działalnością operacyjną:
- materialne, takie jak: środki trwałe oraz wyposażenie wykorzystywane do realizacji działalności budowlano-operacyjnej, w szczególności infrastruktura techniczna, zaplecze budowlane, środki transportu, infrastruktura biurowa oraz sprzęt informatyczny i techniczny wykorzystywany w bieżącej działalności operacyjnej, a także wybrane nieruchomości niewykorzystywane w Działalności X, które ze względu na brak ich inwestycyjnego charakteru nie zostaną objęte Podziałem i pozostaną w Spółce Dzielonej (np. znajduje się na nich budynek z siedzibą jednej ze spółek z Grupy bądź zostały przeznaczone na budowę nowej hali produkcyjnej, która będzie wykorzystywana w ramach działalności operacyjnej);
- niematerialne i prawne, takie jak: know-how, prawa własności intelektualnej związane z realizacją projektów budowlanych i zarządzaniem nimi, dokumentacja techniczna i projektowa, a także inne prawa niematerialne służące prowadzeniu Działalności O, w tym również udziały w wybranych spółkach zależnych, które z uwagi na swój nie-inwestycyjny charakter nie zostaną przeniesione w ramach Podziału i pozostaną w Spółce Dzielonej;
- aktywa obrotowe, takie jak: środki pieniężne oraz należności i zobowiązania związane z prowadzeniem Pozostałej działalności operacyjnej, w szczególności wynikające z realizacji projektów budowlanych, rozliczeń z kontrahentami oraz bieżącej działalności operacyjnej;
- prawa i obowiązki wynikające z umów z kontrahentami, w tym umów związanych z realizacją projektów budowlanych.
Ponadto, w związku z Podziałem dojdzie do:
- przeniesienia do Spółki Przejmującej umów o pracę pracowników przypisanych do Działalności X, przy czym Wnioskodawca wskazuje, że co najmniej cztery osoby będą wykonywały swoje obowiązki w pełnym wymiarze czasu pracy - w ich zakresie nastąpi przejście zakładu pracy w rozumieniu art. 231 Kodeksu pracy; co do pozostałych osób Wnioskodawca nie wyklucza, że w niektórych przypadkach zakres ich obowiązków związany z tą działalnością będzie realizowany w niepełnym wymiarze czasu pracy, pozostawienia w Spółce Dzielonej umów o pracę pracowników przypisanych do Działalności O.
Wyodrębnienie finansowe Działalności X w strukturze Spółki Dzielonej
Spółka Dzielona ma możliwość przypisania do poszczególnych rodzajów działalności odpowiadających im pozycji bilansowych oraz wynikowych. W szczególności, Spółka Dzielona jest w stanie przypisać zarówno do Działalności X, jak i Działalności O przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań, przez co możliwe będzie określenie wyniku finansowego osiąganego na obydwu z nich. W szczególności należy wskazać, że Działalność X uzyskuje oraz będzie uzyskiwać określone rodzaje przychodów, takie jak: wynagrodzenie z tytułu świadczonych usług na rzecz podmiotów z Grupy, odsetki od udzielanego finansowania, dywidendy wypłacane przez spółki zależne, dochody ze sprzedaży udziałów oraz nieruchomości o przeznaczeniu inwestycyjnym.
Należy nadmienić, że Spółka Dzielona wobec niektórych pozostałych kosztów (tj. kosztów wspólnych, których nie da się bezpośrednio alokować do danego rodzaju działalności dokona stosownej alokacji przy pomocy odpowiednich kluczy alokacji.
W związku z Podziałem:
a) na Spółkę Przejmującą zostaną przeniesione:
- zobowiązania z tytułu wynagrodzeń należnych pracownikom przypisanym do Działalności X;
- prawa, obowiązki, wierzytelności i zobowiązania wynikające z umów zawartych z podmiotami powiązanymi i niepowiązanymi, które funkcjonalnie związane są z prowadzoną Działalnością X.
b) w Spółce Dzielonej pozostaną:
- zobowiązania z tytułu wynagrodzeń należnych pracownikom przypisanym do Działalności O;
- prawa, obowiązki, wierzytelności i zobowiązania wynikające z umów zawartych z podmiotami powiązanymi i niepowiązanymi, które funkcjonalnie związane są z prowadzoną Działalnością O.
Dodatkowo, Wnioskodawca pragnie wskazać, że w związku z przeprowadzeniem Podziału, będzie możliwe sporządzenie bilansu oraz rachunku zysków i strat zarówno dla Działalności X, jak i Działalności X.
Wyodrębnienie funkcjonalne/organizacyjne
Na moment dokonania Podziału zarówno Działalność X, jak i Działalność O będą wyodrębnione w strukturze organizacyjnej Spółki Dzielonej na podstawie uchwały zarządu (…).
Każda z opisanych powyżej działalności realizuje przypisane jej funkcje, tj.:
- Działalność X - polega na zarządzaniu aktywami kapitałowymi i inwestycyjnymi Spółki Dzielonej, obejmując w szczególności nabywanie i utrzymywanie nieruchomości przeznaczonych pod przyszłe przedsięwzięcia inwestycyjne oraz nabywanie, posiadanie i zbywanie udziałów lub akcji w podmiotach Grupy. Działalność ta obejmuje również sprawowanie nadzoru właścicielskiego nad spółkami zależnymi, wyznaczanie kierunków ich rozwoju oraz identyfikację nowych możliwości inwestycyjnych, a także udzielanie pożyczek podmiotom zależnym. Działalność ta zapewnia zaplecze kapitałowe umożliwiając efektywne zarządzanie strukturą Grupy;
- Działalność O - obejmuje prowadzenie działalności budowlanej w charakterze generalnego wykonawcy, w szczególności w zakresie budownictwa ogólnego, przemysłowego i specjalistycznego, w tym realizację hal magazynowych i logistycznych, obiektów użyteczności publicznej oraz kompleksowych zakładów przemysłowych. Działalność ta koncentruje się na projektowaniu, przygotowaniu i realizacji projektów budowlanych, koordynacji procesu budowlanego oraz zapewnieniu niezbędnych zasobów przy wykorzystaniu własnego zaplecza oraz podwykonawców. Obejmuje również świadczenie usług wspólnych na rzecz podmiotów z Grupy, w szczególności wsparcia operacyjnego i technicznego, i stanowi podstawowe źródło bieżącej działalności oraz generowania przychodów Spółki Dzielonej.
Zarówno zespół składników związanych z Działalnością X, jak i zespół składników związanych z Działalnością O stanowią funkcjonalne całości zdolne do samodzielnego operowania. W ramach obydwu rodzajów działalności mogą samodzielnie być realizowane określone zadania gospodarcze związane ze świadczeniem usług w zakresach opisanych powyżej.
Działalność X zawiera wszystkie elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działalności gospodarczej, tj. w szczególności:
- nieruchomości inwestycyjne (grunty i budynki) przeznaczone pod przyszłe projekty inwestycyjne, w szczególności utrzymywane w celu przyszłej odsprzedaży;
- zespół składników majątkowych (materialnych i niematerialnych) wykorzystywanych do prowadzenia Działalności X, obejmujący w szczególności aktywa kapitałowe, środki pieniężne, sprzęt komputerowy oraz inne zasoby wspierające zarządzanie inwestycjami i strukturą Grupy;
- udziały w spółkach należących do Grupy oraz prawa i obowiązki z nimi związane, stanowiące podstawę sprawowania funkcji właścicielskich;
- umowy oraz relacje prawne funkcjonalnie związane z działalnością inwestycyjną, w szczególności dotyczące dostaw mediów, usług ochrony nieruchomości oraz zabezpieczeń w postaci hipotek;
- umowy pożyczek udzielonych przez Spółkę Dzieloną podmiotom zależnym;
- kadrę pracowniczą realizującą zadania w obszarze zarządzania inwestycjami, nadzoru właścicielskiego oraz funkcji korporacyjnych (w szczególności finansów, księgowości, podatków, prawa, IT oraz kadr) oraz dotychczasowy Dyrektor Operacyjny i Dyrektor ds. Korporacyjnych;
- organizacyjne wyodrębnienie w strukturze Spółki Dzielonej, umożliwiające zarządzanie Działalnością X jako odrębnym obszarem działalności.
Podobnie Działalność O zawiera wszystkie elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działalności gospodarczej:
- infrastrukturę techniczną oraz zaplecze budowlane wykorzystywane do realizacji projektów, w tym środki trwałe, sprzęt budowlany, środki transportu oraz wyposażenie techniczne i biurowe;
- zespół składników majątkowych (materialnych i niematerialnych) wykorzystywanych do prowadzenia działalności budowlanej, w tym dokumentację projektową, know-how, prawa własności intelektualnej wspierające realizację projektów budowlanych;
- prawa i obowiązki wynikające z umów z kontrahentami, w szczególności umów o realizację robót budowlanych, umów z podwykonawcami oraz dostawcami;
- kadrę pracowniczą oraz zespoły wykonawcze zaangażowane w realizację projektów budowlanych, w tym pracowników m.in. inżynieryjnych, projektowych, produkcyjnych oraz zarządczych;
- relacje z podwykonawcami oraz partnerami biznesowymi wspierającymi realizację projektów budowlanych;
- funkcjonujące struktury organizacyjne odpowiedzialne za obsługę Działalności O oraz świadczenie usług wsparcia;
- organizacyjne wyodrębnienie w strukturze Spółki Dzielonej, umożliwiające zarządzanie działalnością budowlano-operacyjną jako odrębnym obszarem działalności.
Po dokonaniu Podziału, Spółka Przejmująca będzie mogła kontynuować dotychczasową działalność gospodarczą Działalności X przy użyciu nabytych składników przedsiębiorstwa Spółki Dzielonej, bez konieczności dokonywania istotnych zmian. Z kolei Spółka Dzielona będzie mogła w dalszym ciągu prowadzić działalność w ramach Działalności O.
W ramach Podziału planowane jest przeniesienie na Spółkę Przejmującą wszelkich umów niezbędnych do kontynuowania Działalności X. Tym niemniej, nie można wykluczyć, że w pewnych przypadkach może być to z określonych powodów niemożliwe, np. z uwagi na brak uzyskania zgody kontrahenta lub wypowiedzenia umów o pracę przez niektórych pracowników. W takich przypadkach Spółka Dzielona podejmie działania mające na celu rozwiązanie umów dotyczących wyłącznie Działalności X. Równocześnie Spółka Przejmująca będzie podejmowała starania mające na celu zawarcie podobnych umów we własnym zakresie, w miarę możliwości i przy uwzględnieniu aktualnych potrzeb.
W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo, że:
Pytanie nr 1:
Czy w oparciu o otrzymane w ramach transakcji podziału przez wydzielenie składniki, Spółka Przejmująca ma zamiar i będzie kontynuowała działalność prowadzoną dotychczas przez Spółkę Dzieloną?
Odpowiedź:
Wnioskodawca potwierdza, że zamiarem (…) (dalej: „Spółka Przejmująca”) jest kontynuowanie X prowadzonej dotychczas przez Spółkę Dzieloną i Spółka Przejmująca będzie kontynuowała tę działalność po podziale.
Kontynuacja Działalności X stanowi istotny element realizowanej przez Grupę (…) długoterminowej strategii rozwoju. Strategia ta zakładająca wyodrębnienie funkcji holdingowo- inwestycyjnej od działalności operacyjnej, tj. realizacji projektów budowlanych w charakterze generalnego wykonawcy budownictwa ogólnego, przemysłowego i specjalistycznego oraz świadczenia usług o charakterze wspólnym wobec podmiotów z Grupy (…). W tym celu Działalność X jest wydzielana do Spółki Przejmującej. Spółka Dzielona osiąga obecnie istotne przychody z działalności operacyjnej, jednocześnie pełniąc funkcje holdingowo-inwestycyjne wobec podmiotów z Grupy. Wydzielenie funkcji holdingowo-inwestycyjnej do Spółki Przejmującej ma na celu stworzenie warunków do dalszego rozwoju Działalności X, zwiększenia efektywności zarządzania aktywami oraz realizacji długoterminowej strategii (…).
Pytanie nr 2
W jakim zakresie to, że Spółka Dzielona i Spółka Przejmująca mogą zawierać między sobą umowy regulujące świadczenie usług ma wpływ na samodzielność obszaru wydzielanego tj. „Działalności X”?
Odpowiedź:
Możliwość zawierania pomiędzy Spółką Dzieloną a Spółką Przejmującą umów regulujących wzajemne świadczenie usług nie wpływa negatywnie na samodzielne funkcjonowanie Działalności X.
Kluczowe funkcje składające się na istotę Działalności X będą bowiem wykonywane przez personel przejmowany przez Spółkę Przejmującą w ramach Podziału, w szczególności przez Dyrektora Operacyjnego oraz Dyrektora ds. Korporacyjnych, którzy od wielu lat uczestniczą w zarządzaniu Grupą (…) i posiadają odpowiednią wiedzę, doświadczenie oraz kompetencje niezbędne do prowadzenia Działalności X. To właśnie te osoby odpowiadają za realizację podstawowych zadań związanych w szczególności z zarządzaniem aktywami, nadzorem właścicielskim, analizą potrzeb inwestycyjnych i finansowych oraz wyznaczaniem kierunków rozwoju.
Wnioskodawca podkreśla, że ewentualne usługi świadczone przez Spółkę Dzieloną będą miały charakter wyłącznie pomocniczy, wspierający, administracyjny i techniczny oraz będą dotyczyć funkcji wspierających, takich jak czasowe udostępnianie określonych zasobów sprzętowych, infrastruktury IT bądź licencji. Usługi te nie będą jednak stanowiły elementu determinującego możliwość prowadzenia Działalności X ani realizacji jej podstawowych funkcji gospodarczych.
Wnioskodawca podkreśla, że planowana współpraca pomiędzy Spółką Dzieloną a Spółką Przejmującą nie będzie prowadziła do sytuacji, w której Spółka Przejmująca byłaby uzależniona od zasobów pozostających w Spółce Dzielonej. Wraz z Działalnością X do Spółki Przejmującej przejdzie bowiem część etatów pracowników wykonujących zadania w obszarach finansów, księgowości, podatków, kadr i płac, obsługi prawnej oraz IT, dzięki czemu Spółka Przejmująca będzie posiadała kadrę pracowniczą posiadającą kompetencję i doświadczenie umożliwiające samodzielne wykonywanie funkcji niezbędnych do prowadzenia Działalności X. Stała obecność wykwalifikowanych pracowników w Spółce Przejmującej oznacza, że nabywanie usług wspierających przez Spółkę Przejmująca będzie miało charakter pomocniczy i akcesoryjny wobec głównego obszaru Działalności X.
Pracownicy Spółki Przejmującej będą realizowali swoje obowiązki nie tylko na potrzeby Spółki Przejmującej, lecz również w ramach Działalności X wykonywanej na rzecz spółek zależnych z Grupy. Wynika to z istoty działalności Spółki Przejmującej jako podmiotu holdingowo-inwestycyjnego, odpowiedzialnego za realizację funkcji właścicielskich, inwestycyjnych oraz finansowych na poziomie Grupy (…). Jak Wnioskodawca wskazał we Wniosku, Spółka Przejmująca będzie podmiotem analizującym i realizującym zapotrzebowanie Grupy (…) na finansowanie dłużne, z związku z czym będzie świadczyć m.in. takie usługi jak wsparcie w opracowaniu strategii rozwoju, analiza opłacalności inwestycji, pomoc w pozyskaniu finansowania zewnętrznego, analiza wskaźników finansowych, doradztwo w zakresie ryzyk prawnych, rekomendacje w zakresie organizacji pracy i struktur zarządczych. Wymienione działania będą podejmowane przez wykwalifikowany personel Spółki Przejmującej, co dodatkowo potwierdza zdolność Działalności X do samodzielnego funkcjonowania.
Wnioskodawca podkreśla również, że sam fakt świadczenia przez Spółkę Przejmującą usług o charakterze holdingowo-inwestycyjnym na rzecz Spółki Dzielonej oraz pozostałych spółek z Grupy (…) nie wpływa na ocenę samodzielności Działalności X. Przeciwnie, świadczenie takich usług potwierdza zdolność Spółki Przejmującej do samodzielnej realizacji jej przypisanych funkcji gospodarczych. Okoliczność, że odbiorcami tych usług będą podmioty należące do tej samej grupy kapitałowej, pozostaje bez wpływu na organizacyjną i funkcjonalną samodzielność Działalności X.
W konsekwencji zawieranie pomiędzy Spółką Dzieloną a Spółką Przejmującą umów regulujących świadczenie usług nie wpływa na ocenę samodzielności Działalności X. Działalność ta będzie bowiem mogła być prowadzona przez Spółkę Przejmującą w sposób niezależny w oparciu o przejmowany zespół składników materialnych i niematerialnych oraz personel posiadający kompetencje niezbędne do realizacji przypisanych jej zadań gospodarczych.
Pytanie nr 3:
Jak istotne z punktu widzenia funkcjonowania „Działalność X” jest korzystanie po wydzieleniu z usług wsparcia Spółki Dzielonej (m.in. udostępniania zasobów takich jak sprzęt, licencje, czy infrastruktura)? Czy bez tego wsparcia będzie możliwe prowadzenie „Działalności X” przez Spółkę Przejmującą? - jeśli tak, to dlaczego planowane jest korzystanie z usług Spółki Dzielonej w ww. zakresie?
Odpowiedź:
Wnioskodawca potwierdza, że Działalność X może być prowadzona przez Spółkę Przejmującą również bez korzystania z usług wsparcia świadczonych przez Spółkę Dzieloną. Spółka Przejmująca będzie bowiem dysponowała zespołem składników materialnych i niematerialnych oraz personelem niezbędnym do samodzielnej realizacji funkcji przypisanych tej działalności.
Ewentualne usługi wsparcia obejmujące m.in. udostępnianie określonych zasobów, licencji lub infrastruktury IT będą miały charakter pomocniczy i nie będą dotyczyły podstawowych funkcji gospodarczych składających się na Działalność X. Funkcje te będą realizowane przez osoby przypisane do tej działalności, w szczególności Dyrektora Operacyjnego, Dyrektora ds. Korporacyjnych oraz pozostały personel przejmowany w ramach Podziału, przy użyciu składników materialnych i niematerialnych wydzielanych do Spółki Przejmującej - nieruchomości, środków trwałych (w tym sprzętu komputerowego), środków pieniężnych, udziałów w spółkach zależnych, umów oraz aktywów obrotowych.
Korzystanie z usług wsparcia nie stanowi warunku prowadzenia Działalności X. W przypadku braku takiego wsparcia Spółka Przejmująca byłaby w stanie samodzielnie zapewnić zasoby niezbędne do prowadzenia działalności lub pozyskać analogiczne usługi od podmiotów zewnętrznych na warunkach rynkowych. Należy przy tym podkreślić, że nabywanie usług wsparcia jest powszechną praktyką rynkową i nie dyskwalifikuje podmiotu jako prowadzącego samodzielnie działalność w określonym obszarze (tutaj: działalność X).
Możliwość korzystania z usług wsparcia wynika natomiast z uzasadnionych przesłanek biznesowych oraz organizacyjnych. Z uwagi na dostępność odpowiednich zasobów w ramach Grupy (…), w tym infrastruktury IT, sprzętu i licencji, wykorzystanie istniejących rozwiązań może przyczynić się do sprawniejszej organizacji działalności po przeprowadzeniu Podziału. Wybór dostawcy usług wsparcia z ramienia Grupy (…) to korzystne rozwiązanie, ponieważ pozwala na zachowanie wysokiego poziomu bezpieczeństwa informacji oraz ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa. Dodatkową korzyścią jest brak konieczności dostosowywania infrastruktury IT, sprzętu czy licencji do specyfiki funkcjonalności stosowanych w Grupie (…), co byłoby wymagane w przypadku nabycia usług od podmiotu zewnętrznego. Nabycie usług wsparcia od Spółki Dzielonej pozwoli wykorzystać zestandaryzowane ustawienia systemów, które są już przygotowane i funkcjonują w ramach całej Grupy (…).
W konsekwencji ewentualne korzystanie z usług wsparcia świadczonych przez Spółkę Dzieloną pozostaje bez wpływu na zdolność Działalności X do samodzielnego funkcjonowania. Usługi te mają charakter wyłącznie pomocniczy i służą optymalizacji wykorzystania zasobów dostępnych w ramach Grupy oraz zwiększeniu efektywności organizacyjnej prowadzonej działalności.
Pytanie
Czy zespół składników materialnych i niematerialnych związanych z Działalnością X, który ma zostać wydzielony ze Spółki Dzielonej do Spółki Przejmującej, stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, w związku z czym wydzielenie i przeniesienie tego zespołu składników nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT?
Zdaniem Wnioskodawcy, zespół składników materialnych i niematerialnych związanych z Działalnością X, który ma zostać wydzielony ze Spółki Dzielonej do Spółki Przejmującej, stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, w związku z czym wydzielenie i przeniesienie tego zespołu składników nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy
Kwalifikacja Działalności X jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa
Zorganizowana część przedsiębiorstwa została zdefiniowana w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, zgodnie z którym, ilekroć w ustawie jest mowa o zorganizowanej części przedsiębiorstwa rozumie się przez to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.
Na podstawie analizy powyższej definicji, w praktyce interpretacyjnej organów podatkowych, w orzecznictwie sądów administracyjnych, a także w doktrynie prawa podatkowego wskazuje się zespół przesłanek, których łączne spełnienie pozwala na uznanie danej masy majątkowej za zorganizowaną część przedsiębiorstwa.
Mianowicie dla uznania danej masy majątkowej za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy o VAT konieczne jest:
a) istnienie zespołu składników materialnych i niematerialnych obejmującego również zobowiązania;
b) wyodrębnienie organizacyjne zespołu składników majątkowych w istniejącym przedsiębiorstwie;
c) wyodrębnienie finansowe składników majątkowych w istniejącym przedsiębiorstwie;
d) wyodrębnienie funkcjonalne danego zespołu składników majątkowych przeznaczonego do realizacji określonych zadań gospodarczych, mogącego stanowić oddzielne przedsiębiorstwo samodzielne prowadzące działalność gospodarczą.
Celem prawidłowego określenia skutków podatkowych podziału z perspektywy podatku od towarów i usług, niezbędnym będzie zweryfikowanie czy Działalność X może zostać uznana za zorganizowaną część przedsiębiorstwa.
Mając na uwadze, że ustawodawca nie precyzuje, w jaki sposób należy weryfikować czy wskazane powyżej przesłanki zostały spełnione, niezbędnym jest przeprowadzenie każdorazowo odrębnej analizy w odniesieniu do danego stanu faktycznego. W dalszej części uzasadnienia Wnioskodawca odniesie się do poszczególnych warunków w kontekście planowanego podziału.
a) Działalność X jako zespół składników materialnych i niematerialnych
Jak wynika z treści art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, aby uznać dany zespół składników majątkowych za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, konieczne jest, aby w skład tej masy majątkowej wchodziły składniki materialne i niematerialne.
W ocenie Wnioskodawcy, aby uznać dany zespół składników majątkowych za zorganizowaną część przedsiębiorstwa niezbędne jest, aby składał się on co najmniej z jednego składnika materialnego i co najmniej z jednego składnika niematerialnego. W szczególności dla uznania danej masy majątkowej za zorganizowaną część przedsiębiorstwa wystarczające jest, aby dany zespół aktywów i pasywów pozwalał na prowadzenie określonego rodzaju działalności gospodarczej. W konsekwencji, spełnienie przesłanki dotyczącej istnienia zespołu składników materialnych i niematerialnych należy każdorazowo rozpatrywać w kontekście działalności prowadzonej przy wykorzystaniu danej masy majątkowej.
Wnioskodawca
pragnie wskazać, że legalne definicje zorganizowanej części przedsiębiorstwa
przewidziane w ustawie o CIT, jak i w ustawie o VAT są tożsame, tym samym ze
względu na zastosowanie wykładni systemowej prawa podatkowego, Wnioskodawca będzie
również pomocniczo posługiwał się także dorobkiem interpretacyjnym, jak i
orzeczniczym w tym zakresie, powstałym na gruncie ustawy o CIT. Zgodnie ze
stanowiskiem prezentowanym w doktrynie prawa podatkowego na gruncie art. 4a pkt
4 ustawy o CIT: „Na zorganizowaną część przedsiębiorstwa powinny składać się
zarówno składniki materialne, jak i niematerialne. Do składników materialnych
zaliczyć można np. budynki, urządzenia, pojazdy, wyposażenie. Jeżeli z
działalnością danej zorganizowanej części przedsiębiorstwa związane są
składniki niematerialne, one również powinny być przedmiotem takiej transakcji
(...) Do składników tych zaliczyć można np. licencje, na podstawie których
przenoszony dział przedsiębiorstwa świadczył usługi, ale też np. umowy takiego
działu. Dodatkowo składnik zorganizowanej części przedsiębiorstwa stanowić będą
również pracownicy w niej zatrudnieni”
[K. Gil, A. Obońska, A. Wacławczyk, A. Walter (red.), Podatek dochodowy od osób
prawnych. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2019, Legalis].
Należy przy tym zauważyć, że jedynym składnikiem wymienionym bezpośrednio w definicji legalnej zorganizowanej części przedsiębiorstwa są zobowiązania. Trzeba zatem uznać, że zobowiązania stanowią fundamentalny element przedmiotowego pojęcia, gdyż ustawodawca w sposób celowy wyeksponował rolę zobowiązań w ramach zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
W kontekście oceny, czy wydzielany zespół składników stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, wskazać należy, że czasowe korzystanie przez Spółkę Przejmującą ze składników majątku / wsparcia Spółki Dzielonej w okresie przejściowym nie pozbawia wydzielanego zespołu składników statusu ZCP.
W interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 26 czerwca 2023 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.196.2023.3.MC, organ podatkowy wskazał, że: Niewykluczone, że w następstwie Podziału, Spółka i Spółka Przejmująca mogą uzgodnić w okresie przejściowym określone środki w postaci odpłatnej sprzedaży usług między sobą w celu dokończenia bieżących prac w tym okresie. Usługi te mogą obejmować m.in. udostępnienie niektórych obiektów i/lub świadczenie usług pomocniczych, np. w zakresie funkcji back office, w tym usług informatycznych (IT), przy czym wynagrodzenie za takie usługi powinno być ustalane na zasadach rynkowych.
W realiach Działalności X kluczowym elementem umożliwiającym samodzielne funkcjonowanie wyodrębnionego obszaru działalności są pracownicy posiadający specjalistyczną wiedzę, doświadczenie oraz kompetencje w zakresie zarządzania inwestycjami, nadzoru właścicielskiego oraz obsługi struktury kapitałowej. W związku z Podziałem do Spółki Przejmującej zostanie przeniesiony zespół pracowników przypisanych do Działalności X, co zapewni ciągłość realizacji funkcji właścicielskich, inwestycyjnych oraz wsparcia dla spółek z Grupy. W konsekwencji, zasoby ludzkie stanowią istotny element determinujący zdolność tej działalności do samodzielnego funkcjonowania jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
W świetle powyższych rozważań należy wskazać, że do Spółki Przejmującej przyporządkowane zostaną składniki majątkowe, stanowiące masę majątkową wykorzystywaną do prowadzenia Działalności X które zostały wymienione szczegółowo w opisie zdarzenia przyszłego, tj. m.in.:
- składniki majątku o charakterze materialnym, takie jak: nieruchomości inwestycyjne (grunty i budynki) przeznaczone pod dalszą odsprzedaż, sprzęt komputerowy oraz inne środki trwałe wykorzystywane w Działalności X;
- składniki majątku o charakterze niematerialnym, takie jak: udziały w spółkach należących do Grupy, know-how w zakresie zarządzania inwestycjami i nadzoru właścicielskiego, dokumentacja korporacyjna oraz prawa i obowiązki wynikające z umów związanych z zarządzaniem inwestycjami, nieruchomościami oraz strukturą kapitałową;
- zobowiązania funkcjonalnie związane z Działalnością X, w tym w szczególności zobowiązania finansowe związane z nieruchomościami inwestycyjnymi;
- prawa i obowiązki wynikające z umów, które funkcjonalnie związane są z Działalnością X;
- pracownicy przypisani do Działalności X, w szczególności realizujący funkcje w obszarach zarządzania inwestycjami, finansów, księgowości, podatków, prawa, IT oraz administracji, a także dotychczasowy Dyrektor Operacyjny i Dyrektor ds. Korporacyjnych.
W ocenie Wnioskodawcy, spełnienie przesłanki istnienia zespołu powiązanych ze sobą składników materialnych i niematerialnych, obejmującego również zobowiązania, jest zatem bezsporne w odniesieniu do Działalności X.
b) Wyodrębnienie organizacyjne Działalności X w strukturze Spółki Dzielonej
Jak już wcześniej wskazano, jednym z kryteriów uznania danego zespołu składników materialnych i niematerialnych za zorganizowaną część przedsiębiorstwa jest ich wyodrębnienie organizacyjne w strukturze danego przedsiębiorstwa.
Ustawa o VAT nie precyzuje definicji wyodrębnienia organizacyjnego. Jednakże w literaturze przedmiotu wskazuje się, że: „zasadne wydaje się przyjęcie, iż wyodrębnienie organizacyjne ma miejsce wówczas, gdy zespół przedmiotowych składników w istniejącym przedsiębiorstwie ma swoją formę organizacyjną w strukturze organizacyjnej podatnika” [T. Michalik, VAT. Komentarz. Wyd. 16, Warszawa 2021 ].
Powyższa konkluzja znajduje potwierdzenie w praktyce interpretacyjnej organów podatkowych. W interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 25 kwietnia 2022 r. (sygn. 0111-KDIB3- 3.4012.4.2022.4.MAZ) organ podatkowy potwierdził, że „wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze”.
Jednocześnie, w doktrynie prawa podatkowego wskazuje się, że: „(...) nawet w przypadku, gdy fakt wyodrębnienia składników nie wynika z żadnych zapisów zawartych w dokumentach konstytuujących dany podmiot lub też regulujących jego funkcjonowanie, a takie wyodrębnienie w praktyce jest dostrzegalne i ono, chociaż nie ma oparcia w dokumentach podatnika, faktycznie istnieje - możemy mieć do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa” [K. Gil, A. Obońska, A. Wacławczyk, A. Walter (red.), Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2019, Legalis].
Ponadto, w interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, z dnia 21 grudnia 2020 r. (sygn. 0114- KDIP2-1.4010.372.2020.1.JF) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, uznał, że: „(...) samo nazwanie jednostki wewnętrznej określonym mianem nie zapewnia wyodrębnienia organizacyjnego, jeżeli nie podąża za tym autonomia decyzyjna, wyposażenie majątkowe i zarządzanie zespołem pracowniczym. Ważne jest przypisanie jednostce uprawnień skutkujących samodzielnym prowadzeniem działalności „widocznym z zewnątrz”. Oznacza to, że wyodrębnienie musi wynikać z określonych decyzji statutowych (zarządczych itp.), które formalnie nadają jednostce wewnętrznej uprawnienia uzasadniające jej wydzielenie organizacyjne”.
Z kolei w interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego z dnia 22 lutego 2019 r. (sygn. 0114-KDIP2-1.4010.485.2018.3.JC) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej za prawidłowe uznał stanowisko wnioskodawcy, zgodnie z którym: „za wyodrębnieniem organizacyjnym może przemawiać także struktura zarządzania czy podległość służbowa i funkcjonalna pracowników danej jednostki wewnętrznej”.
Zdaniem Wnioskodawcy, dla spełnienia przesłanki wyodrębnienia z przedsiębiorstwa danej masy majątkowej w sposób organizacyjny niezbędne jest, aby dane składniki majątkowe pozostawały we wzajemnych relacjach, pozwalających uznawać je za zespół składników, który może samodzielnie realizować określone zadania gospodarcze. Jak zauważył Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 20 marca 2019 r. (sygn. 0114-KDIP2-1.4010.19.2019.6.MR): „Ocena wyodrębnienia organizacyjnego powinna być zatem dokonywana według podstawowego kryterium, jakim jest ustalenie, jaką rolę składniki majątkowe i związane z nimi prawa materialne odgrywały w funkcjonowaniu dotychczasowego przedsiębiorstwa, tj. na ile stanowiły wyodrębnioną organizacyjnie całość”.
W kontekście powyższego Wnioskodawcy pragną podkreślić, na moment dokonania Podziału zarówno Działalność X, jak i Działalność O będą wyodrębnione w strukturze organizacyjnej Spółki Dzielonej na podstawie uchwały zarządu (…).
Jednocześnie, poszczególne składniki majątkowe wchodzące w skład Działalności X stanowią zespół funkcjonalnie powiązanych ze sobą składników majątkowych, zarządzanych i wykorzystywanych przez personel, który po podziale będzie kontynuować prowadzenie działalności gospodarczej wynikającej ze specjalizacji przypisanej tej części przedsiębiorstwa.
W konsekwencji, w ocenie Wnioskodawcy zespół składników materialnych i niematerialnych związany z Działalnością X stanowi organizacyjnie wyodrębniony w Spółce Dzielonej zespół składników materialnych i niematerialnych.
c) Wyodrębnienie finansowe Działalności X w Spółce Dzielonej
Przesłanką wymaganą do uznania za zorganizowaną część przedsiębiorstwa danych składników majątku jest ich wyodrębnienie finansowe w istniejącym przedsiębiorstwie. Podobnie jak w przypadku wyodrębnienia organizacyjnego, ustawa o VAT nie wprowadza definicji legalnej wyodrębnienia finansowego składników majątkowych w ramach danego podmiotu.
Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu: „podobnie rzecz się ma z wyodrębnieniem finansowym - klasycznym przykładem będzie znów oddział. Jednak, jak się zdaje, wystarczającym wyodrębnieniem finansowym będzie sytuacja, w której określone przepływy finansowe, należności i zobowiązania można, na podstawie prowadzonej przez podatnika ewidencji, alokować do przedmiotowej części przedsiębiorstwa” [T. Michalik, VAT. Komentarz. Wyd. 16, Warszawa 2021].
W ocenie Wnioskodawcy, wyodrębnienie finansowe przejawia się poprzez prowadzenie ewidencji księgowej Spółki Dzielonej w taki sposób, aby możliwym było przyporządkowanie kosztów, przychodów, zobowiązań oraz należności tej spółki do poszczególnych mas majątkowych. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza jednak pełnej samodzielności finansowej. Wskazana teza znajduje odzwierciedlenie w praktyce interpretacyjnej organów podatkowych. W interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 7 marca 2019 r. (sygn. IPPB5/4510-482/16-2/S/AK/MW) organ podatkowy uznał, że: „część majątku jest wyodrębniona finansowo, jeśli możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do tej części majątku. Konieczność wyodrębnienia finansowego nie oznacza jednak automatycznie, że ZCP musi być samobilansującym się oddziałem. W orzecznictwie podkreśla się, że wyodrębnienie finansowe nie musi oznaczać pełnej samodzielności finansowej, lecz sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do ZCP”. [podkreślenia Wnioskodawcy]
Z kolei w interpretacji indywidualnej z dnia 1 marca 2019 r. (sygn. 0114-KDIP2-1.4010.508.2018.3.MR) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej za prawidłowe uznał stanowisko wnioskodawcy, odstępując jednocześnie od wskazania uzasadnienia prawnego swojego rozstrzygnięcia, zgodnie z którym: „[...] wyodrębnienie finansowe nie musi oznaczać pełnej samodzielności finansowej, w szczególności wyodrębnienie finansowe nie oznacza konieczności prowadzenia odrębnej księgowości dla zorganizowanej części przedsiębiorstwa”.
Powyższe, znajduje również potwierdzenie w literaturze przedmiotu, w której podkreśla się, że: „Wyodrębnienie finansowe oznacza zaś sytuację, gdy sposób prowadzenia ewidencji rachunkowej przedsiębiorstwa pozwala na przyporządkowanie majątku, przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanego zespołu składników (tj. do zorganizowanej części przedsiębiorstwa). Nie należy jednak utożsamiać odrębności finansowej z samodzielnością finansową”. [H. Litwińczuk Rozdział 1. Zawiązanie spółki. Utworzenie kapitału zakładowego i późniejsze jego podwyższenie s. 67 [w:] Opodatkowanie spółek, red. H. Litwińczuk, Warszawa 2022.]
Jak zostało wspomniane w opisie okoliczności faktycznych zdarzenia przyszłego, w związku z podziałem możliwe jest przypisanie przychodów i kosztów (oraz odpowiadających im należności i zobowiązań) funkcjonalnie związanych z działalnością prowadzoną w ramach Działalności X), jak również tych związanych z Działalnością O. Księgowość prowadzona w Spółce Dzielonej pozwala na wyodrębnienie przychodów i kosztów bezpośrednio związanych z projektami wykonywanymi w poszczególnych działalnościach. W rezultacie, Spółka Dzielona będzie mieć możliwość wyodrębnienia przychodów i kosztów przypisanych do konkretnych prac realizowanych przez Spółkę Dzieloną oraz do danych jednostek wewnętrznych funkcjonujących w Spółce Dzielonej.
Dodatkowo, jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, w związku z podziałem, będzie możliwość sporządzenia bilansu oraz rachunku zysków i strat dla zespołów składników materialnych i niematerialnych związanych z Działalnością X.
W tym kontekście warto wskazać, że stosowanie przez Spółkę Dzieloną odpowiednich kluczy alokacji wobec pozostałych kosztów (tj. kosztów wspólnych, których nie da się bezpośrednio alokować do danej działalności) nie stanowi przeszkody dla odpowiedniego poziomu wyodrębnienia finansowego (zostało to potwierdzone np. w interpretacji indywidualnej z dnia 18 czerwca 2025 r., sygn. 0111-KDIB2-1.4010.206.2025.1.AS).
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Wnioskodawcy, Działalność X jest wyodrębniona finansowo w Spółce Dzielonej.
d) Wyodrębnienie funkcjonalne Działalności X w Spółce Dzielonej
Mając na uwadze definicję legalną zorganizowanej części przedsiębiorstwa, zawartą w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, zespół składników majątkowych dla uznania go za zorganizowaną część przedsiębiorstwa powinien być także wyodrębniony funkcjonalnie. Powyższe oznacza, że zespół składników wchodzących w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa musi służyć realizacji określonego zadania lub zadań gospodarczych, a także potencjalnie mógłby stanowić odrębne i niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące swoje zadania.
Powszechnie przyjmuje się, że ta potencjalna zdolność do samodzielnej realizacji zadań wyraża się możliwością realizacji określonych zadań gospodarczych przez daną masę majątkową, która mogłaby de facto stanowić oddzielne i niezależne przedsiębiorstwo realizujące dane zadania w sposób samodzielny, poczynając od momentu wyodrębnienia tego zespołu składników materialnych i niematerialnych.
W interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 17 stycznia 2019 r. (sygn. 0111-KDIB1-2.4010.515.2018.1.BG) wskazano, że: „[...] wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość - obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa”.
W przedstawionym opisie zdarzenia przyszłego, Wnioskodawcy wskazali, że zespół składników materialnych i niematerialnych związany z Działalnością X stanowi zorganizowany i wyodrębniony funkcjonalnie zespół składników materialnych i niematerialnych. Należy przy tym podkreślić, że ten zespół składników dysponuje aktywami oraz zasobami ludzkimi wystarczającymi do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług związanych z inwestycjami i holdingiem, a także analizy zapotrzebowania Grupy na zdywersyfikowane finansowanie dłużne. W konsekwencji Spółka Przejmująca w oparciu o zespół składników materialnych i niematerialnych związany z Działalnością X będzie kontynuować działalność realizowaną obecnie przez Spółkę Dzieloną, tj. będzie prowadziła działalność związaną z zarządzaniem inwestycjami, sprawowaniem nadzoru właścicielskiego nad spółkami z Grupy, zarządzaniem aktywami kapitałowymi i nieruchomościowymi oraz udzielaniem finansowania podmiotom z Grupy.
Tym samym, Spółka Przejmująca będzie mogła kontynuować prowadzenie działalności gospodarczej w takim zakresie, w jakim jest ona obecnie prowadzona w strukturach Spółki Dzielonej przez tę część przedsiębiorstwa.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Wnioskodawcy zespół składników materialnych i niematerialnych związany z Działalnością X stanowi masę majątkową funkcjonalnie wyodrębnioną w Spółce Dzielonej.
Podsumowując, w opinii Wnioskodawcy, niewątpliwie Działalność X stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, bowiem spełnia wszystkie warunki wynikające z przepisów prawa podatkowego, co potwierdza także praktyka interpretacyjna oraz orzecznicza.
Wyłączenie z opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Jednocześnie art. 7 ust. 1 ustawy o VAT wskazuje, że przez odpłatną dostawę towarów należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Towarami natomiast zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy o VAT są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
W ocenie Wnioskodawcy, pojęcie „zbycia” powinno być rozumiane w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów” określonego na gruncie art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, a więc w taki sposób, że „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, tj. m.in. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego.
Powyższe, znajduje potwierdzenie w obszernej literaturze przedmiotu, przykładowo: „W obecnie obowiązującej VATU ustawodawca wyeliminował ten problem właśnie poprzez odniesienie się do generalnego pojęcia „zbycia”, a nie „sprzedaży”. Warto podkreślić, iż ustawodawca nie użył żadnego pojęcia definiowanego bądź dookreślonego w ustawie (jak np. sprzedaż czy dostawa), co oznacza, że nie jest istotna forma, lecz samo zadysponowanie przedsiębiorstwem (lub jego zorganizowaną częścią) w taki sposób, że dochodzi do jego zbycia. W związku z tym opodatkowaniem objęta jest zarówno sprzedaż, jak i darowizna przedsiębiorstwa (zorganizowanej części przedsiębiorstwa), a także wszelkie inne zdarzenia prowadzące do jego zbycia. Zbycie należy rozumieć jako jakąkolwiek czynność prowadzącą do przeniesienia własności” [T. Michalik, art. 6 VAT. Komentarz. Wyd. 16, Warszawa 2021] [podkreślenia Wnioskodawcy]
Jednakże, „Jeżeli jednak z planu podziału wynika, że majątek przejmowany przez spółkę przejmującą lub nowo powstałą stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e u.p.t.u., to na podstawie art. 6 pkt 1 u.p.t.u. podział nie będzie podlegał VAT”. [P. Karwat, 5.3. Podatki obrotowe [w:] Opodatkowanie spółek, red. H. Litwińczuk, Warszawa 2022]. [podkreślenie Wnioskodawcy]
Niewątpliwie zatem podział przewidziany w art. 529 § 1 pkt 4 KSH, dokonany przez przeniesienie części majątku Spółki Dzielonej na istniejącą spółkę (podział przez wydzielenie), spowoduje przeniesienie prawa własności wyodrębnionej części majątku. Złożoność procedur związanych z podziałem nie ma przy tym znaczenia, natomiast istotny jest efekt końcowy, jakim jest umożliwienie rozporządzania tym majątkiem jak właściciel.
Wnioskodawca pragnie wskazać, że zaprezentowana analiza znajduje odzwierciedlenie w praktyce interpretacyjnej organów podatkowych. Jak słusznie zauważył Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 20 czerwca 2025 r. (sygn. 0111-KDIB3-2.4012.316.2025.4.DK): „Termin „transakcja zbycia” zawarty wart. 6 pkt 1 ustawy o VAT należy rozumieć w sposób zbliżony do pojęcia „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu. Nie powinno tym samym ulegać wątpliwości, że przeniesienie zorganizowanej części przedsiębiorstwa na inny podmiot w drodze podziału spółki mieścić się będzie w pojęciu „transakcji zbycia”. [podkreślenia Wnioskodawcy]
Ponadto, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 27 marca 2025 r. (sygn. 0114-KDIP1-1.4012.211.2025.1.MŻ) odstąpił od uzasadnienia i zgodził się z wnioskodawcą, że: „(...) zespół składników majątkowych i niemajątkowych, składający się na dział A. wraz z przypisanymi do tych składników przychodami, kosztami, należnościami, zobowiązaniami oraz zespołem ludzkim, ze względu na ich organizacyjne, finansowe i funkcjonalne wyodrębnienie należy uznać, na dzień złożenia niniejszego wniosku, a także na dzień Podziału (wyodrębnienia) - (...) za ZCP w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT”.
Mając na uwadze powyższe, skoro zespół składników materialnych i niematerialnych związany z Działalnością X, do którego przeniesienia dojdzie w ramach Podziału, stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa, Podział będzie stanowić transakcję zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT. Tym samym, po stronie Spółki Dzielonej nie wystąpi obowiązek podatkowy w VAT w związku z jego przeprowadzeniem.
Reasumując, zdaniem Wnioskodawcy, zespół składników materialnych i niematerialnych związany z Działalnością X stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o VAT, w związku z czym podział Spółki Dzielonej przez wydzielenie tego zespołu składników do Spółki Przejmującej nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775, ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Jednocześnie przepis art. 6 ustawy wskazuje na wyłączenia określonych czynności spod zakresu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Są w nim wskazane czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszczące się w zakresie odpłatnej dostawy towarów czy też odpłatnego świadczenia usług, z uwagi jednak na stosowne wyłączenie, czynności te nie podlegają opodatkowaniu.
I tak, na mocy art. 6 pkt 1 ustawy:
Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Ustawodawca w ww. przepisie nie zdefiniował, co należy rozumieć pod pojęciem „transakcji zbycia”. Uwzględniając zakres przedmiotowy ustawy o podatku od towarów i usług pojęcie to należy rozumieć w sposób zbliżony do pojęcia „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu. Zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej, w tym także w formie umowy sprzedaży lub aportu.
Przepisy regulujące prawną instytucję podziału spółek stanowią treść działu II ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 18, ze zm.), zwanej dalej „Ksh”.
W art. 529 § 1 Ksh wyróżniono sposoby dokonania podziału spółek kapitałowych. Zgodnie z ww. przepisem:
Podział może być dokonany:
1) przez przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na inne spółki za udziały albo akcje spółki przejmującej, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez przejęcie);
2) przez zawiązanie nowych spółek, na które przechodzi cały majątek spółki dzielonej za udziały lub akcje nowych spółek, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez zawiązanie nowych spółek);
3) przez przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na istniejącą i na nowo zawiązaną spółkę albo spółki za udziały lub akcje spółki albo spółek przejmujących i nowo zawiązanych, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez przejęcie i zawiązanie nowej spółki);
4) przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą lub nowo zawiązaną spółkę albo spółki za udziały lub akcje spółki albo spółek przejmujących, nowo zawiązanych lub spółki dzielonej, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez wydzielenie);
5) przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą lub nowo zawiązaną spółkę albo spółki za udziały lub akcje spółki albo spółek przejmujących lub nowo zawiązanych, które obejmuje spółka dzielona (podział przez wyodrębnienie).
Przewidziany w art. 529 § 1 pkt 5 Kodeksu spółek handlowych podział dokonany przez wyodrębnienie części majątku spółki dzielonej na istniejąca spółkę lub nowo zawiązaną spółkę powoduje przeniesienie prawa własności wydzielonych części majątku. Złożoność procedur związanych z podziałem spółki nie ma przy tym znaczenia. Istotny jest efekt końcowy - przeniesienie własności.
W świetle powyższych regulacji dokonany, na podstawie Kodeksu spółek handlowych, podział przez wyodrębnienie poszczególnych części majątku spółki dzielonej jest, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, operacją obejmującą zdarzenia podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Wyjaśnić jednak należy, że w sytuacji, gdy w wyniku podziału spółki przez wyodrębnienie przedmiotem przeniesienia własności jest przedsiębiorstwo lub zorganizowana część przedsiębiorstwa to mamy do czynienia z transakcją zbycia w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy, który to przepis wyłącza taką czynność z zakresu regulacji ustawy.
Podkreślenia wymaga, że ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o podatku VAT, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.
W myśl art. 2 pkt 27e ustawy:
Ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o zorganizowanej części przedsiębiorstwa - rozumie się przez to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.
Podstawowym wymogiem dla uznania, że transakcja dotyczy zorganizowanej części przedsiębiorstwa jest więc to, aby obejmowała ona zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki, czyli kadra pracownicza.
Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa.
Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość - obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona - obiektywnie oceniając - posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą zatem umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.
Ponadto, wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.
W związku z powyższym, w rozumieniu przepisów podatkowych, aby określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.
Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.
Reasumując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:
1. istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania;
2. zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;
3. składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych;
4. zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.
Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.
Ponadto, przy ocenie czy składniki majątku powinny być uznane za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy uwzględnić należy następujące okoliczności:
- zamiar kontynuowania przez nabywcę działalności prowadzonej dotychczas przez zbywcę przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji oraz
- faktyczną możliwość kontynuowania tej działalności w oparciu o składniki będące przedmiotem transakcji.
Wskazanej oceny należy dokonać na moment przeprowadzenia transakcji. Tym samym, w przypadku, gdy konieczne dla kontynuowania działalności gospodarczej jest angażowanie przez nabywcę innych składników majątku, które nie są przedmiotem transakcji lub podejmowanie dodatkowych działań, brak jest możliwości stwierdzenia, że w danym przypadku zespół składników majątkowych stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa.
Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy natomiast zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.
Zakres powyższego wyłączenia z zakresu opodatkowania zdefiniował w wyrokach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01 Zita-Modes, TSUE stwierdził, że:
„Celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie - nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu - do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów. TSUE wskazał, że biorąc pod uwagę cel Dyrektywy, pojęcia w niej użyte powinny być interpretowane w sposób jednolity i niezależny (autonomiczny), uwzględniając kontekst i cel regulacji. W wyroku tym, dokonując wykładni funkcjonalnej art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy, TSUE uznał, że celem wyłączenia zbycia przedsiębiorstwa z opodatkowania jest zapewnienie neutralności podatkowej takiej czynności, która obciążając stronę istotnym zobowiązaniem podatkowym i tak rodziłaby prawo do odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego. Trybunał podkreślił, że przeniesienie, o jakim mowa w art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE, dotyczy między innymi części przedsiębiorstwa, a istotne znaczenie ma funkcjonalne powiązanie składników majątkowych umożliwiające realizację określonego zadania gospodarczego.”
Ponadto TSUE zauważył, że przejmującego należy traktować jako następcę zbywającego, przy czym, aby przejmujący mógł zostać uznany za następcę zbywającego, musi on kontynuować działalność prowadzoną przez zbywcę.
Podobnie Trybunał wypowiedział się w wyroku z 10 listopada 2011 r. w sprawie C-444/10 Finanzamt Ludenscheid przeciwko Christel Schriever, wskazując, że:
„(…) regulacja art. 5 (8) VI Dyrektywy Rady (obecnie art. 19 Dyrektywy 112) obejmuje przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części, w tym składników materialnych i ewentualnie niematerialnych, łącznie składających się na przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną prowadzić samodzielną działalność gospodarczą, nie obejmuje zaś samego zbycia towarów, jak sprzedaż zapasu produktów. Jak wskazuje Trybunał, stwierdzenie, że nastąpiło przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części w rozumieniu art. 19 Dyrektywy 112, wymaga by całość przekazanych składników pozwalała na prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej. Kwestię, czy całość ta musi obejmować określone dobra, zarówno ruchome, jak i nieruchome, należy rozpatrywać z punktu widzenia charakteru prowadzonej działalności gospodarczej.”
O tym, czy nastąpiło zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.
Państwa wątpliwości w zakresie podatku od towarów i usług dotyczą ustalenia, czy zespół składników materialnych i niematerialnych związanych z Działalnością X, który ma zostać wydzielony ze Spółki Dzielonej do Spółki Przejmującej, stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, w związku z czym wydzielenie i przeniesienie tego zespołu składników nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika że, Wnioskodawca specjalizuje się w generalnym wykonawstwie obiektów kubaturowych budownictwa ogólnego, przemysłowego i specjalistycznego. W prowadzonej działalności korzysta także ze wsparcia wyspecjalizowanych podwykonawców. Wnioskodawca - Spółka Dzielona realizuje różnorodne przedsięwzięcia inwestycyjne, w szczególności obejmujące budowę hal magazynowych i logistycznych, obiektów użyteczności publicznej oraz kompleksowych zakładów przemysłowych.
Spółka Dzielona prowadzi działalność w następujących obszarach:
- pełnienie funkcji podmiotu o charakterze holdingowo-inwestycyjnym - „Działalność X”. Działalność ta obejmuje w szczególności nabywanie nieruchomości przeznaczonych pod przyszłe projekty inwestycyjne lub utrzymywane w celu przyszłej odsprzedaży. Jednocześnie, w ramach tej działalności Spółka Dzielona prowadzi aktywność polegającą na utrzymywaniu udziałów w spółkach zależnych, poszukiwaniu nowych inwestycji, jak również sprawowaniu nad spółkami nadzoru właścicielskiego oraz wyznaczaniu kierunków ich rozwoju, a także analizie i ewentualnym zaspokajaniu ich potrzeb na finansowanie dłużne (czy to bezpośrednio czy poprzez stosowne zabezpieczenia udzielone bankom. Działalność X stanowi zaplecze kapitałowe, finansowe i organizacyjne dla realizowanych projektów oraz umożliwia efektywne zarządzanie strukturą grupy kapitałowej;
- prowadzenie działalności operacyjnej o charakterze budowlanym - „Działalność O”, obejmującej w szczególności realizację projektów budowlanych w charakterze generalnego wykonawcy budownictwa ogólnego, przemysłowego i specjalistycznego, w tym hal magazynowych i logistycznych, obiektów użyteczności publicznej oraz kompleksowych zakładów przemysłowych. Działalność ta ma charakter operacyjny i koncentruje się na działalności projektowej, produkcyjnej, bieżącej realizacji projektów budowlanych, koordynacji procesu budowlanego oraz zapewnieniu zasobów niezbędnych do wykonania tego typu projektów, przy wykorzystaniu zarówno własnego zaplecza organizacyjnego jak i współpracy z wyspecjalizowanymi podwykonawcami. W ramach Działalności Oj Spółka Dzielona świadczy również na rzecz podmiotów z Grupy usługi o charakterze wspólnym (shared services), w szczególności w zakresie wsparcia operacyjnego oraz technicznego, związanego z realizacją projektów budowlanych i bieżącym funkcjonowaniem spółek z Grupy. Działalność O stanowi podstawowy obszar aktywności operacyjnej Spółki Dzielonej, koncentrujący się na bieżącej realizacji przedsięwzięć budowlanych oraz generowaniu przychodów z działalności budowlanej.
Planują Państwo w ramach opisanej we wniosku transakcji podział przez wydzielenie Działalności X do Spółki Przejmującej. Z kolei Działalność O, stanowiąca działalność budowlano-operacyjną, będzie nadal prowadzona przez Spółkę Dzieloną. Transakcja zostanie przeprowadzona w trybie przewidzianym w art. 529 § 1 pkt 4 ustawy Kodeks spółek handlowych - czyli w formie podziału przez wydzielenie.
W ramach transakcji do Spółki Przejmującej zostaną przeniesione składniki materialne i niematerialne związane z Działalnością X.
Wskazali Państwo, że nie wszystkie udziały w spółkach zależnych Spółki Dzielonej zostaną przeniesione. Zgodnie ze strategią biznesową Spółki Dzielonej, przeniesieniu podlegać będą udziały przeznaczone chociażby potencjalnie do dalszej odsprzedaży w ramach Działalności X, natomiast udziały spółek o charakterze operacyjnym, istotne z perspektywy bieżącej działalności pozostaną w Spółce Dzielonej. W ramach Podziału nastąpi przeniesienie do Spółki Przejmującej zespołu pracowników zaangażowanych w realizację Działalności X, w tym w szczególności dotychczasowego Dyrektora Operacyjnego, Dyrektora ds. Korporacyjnych, pracowników odpowiedzialnych za obsługę finansową, prawną, podatkową i korporacyjną, obsługę księgową, wsparcie IT oraz obsługę kadrowo-administracyjną.
Wskazali Państwo również, że związku z Podziałem możliwe będzie zawarcie pomiędzy Spółką Dzieloną a Spółką Przejmującą umów regulujących wzajemne świadczenie usług. Umowy te będą miały na celu usprawnienie funkcjonowania obu podmiotów po Podziale. W szczególności Wnioskodawcy wskazują, że przewiduje się świadczenie przez Spółkę Przejmującą usług o charakterze doradczym, związanych z prowadzoną Działalnością X zarówno Spółce Dzielonej, jak i innym spółkom z Grupy. Świadczenie usług doradczych będzie związane w szczególności z pełnieniem przez Spółkę Przejmującą roli podmiotu analizującego oraz realizującego zapotrzebowanie Grupy na finansowanie dłużne.
Natomiast Spółka Dzielona może świadczyć na rzecz Spółki Przejmującej usługi wsparcia, obejmujące m.in. udostępnienie wybranych zasobów, takich jak sprzęt, licencje czy infrastruktura.
Ponadto, w odniesieniu do wybranych funkcji wspierających, takich jak m.in. IT, obsługa medialna, kadrowa, księgowa czy administracyjna, w razie potrzeby mogą zostać zawarte umowy outsourcingowe. Ich celem byłoby usprawnienie funkcjonowania działalności po Podziale oraz umożliwienie sprawnego wykonywania zadań przez oba podmioty w okresie przejściowym. Jednocześnie zasadnicze funkcje operacyjne w obu obszarach działalności będą realizowane przy wykorzystaniu przypisanych do nich zespołów pracowników oraz zasobów, zapewniających ich zdolność do samodzielnego funkcjonowania.
Z kolei w uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo m.in., że:
- Możliwość zawierania pomiędzy Spółką Dzieloną a Spółką Przejmującą umów regulujących wzajemne świadczenie usług nie wpływa negatywnie na samodzielne funkcjonowanie Działalności X. Kluczowe funkcje składające się na istotę Działalności X będą bowiem wykonywane przez personel przejmowany przez Spółkę Przejmującą w ramach Podziału, w szczególności przez Dyrektora Operacyjnego oraz Dyrektora ds. Korporacyjnych, którzy od wielu lat uczestniczą w zarządzaniu Grupą (…) i posiadają odpowiednią wiedzę, doświadczenie oraz kompetencje niezbędne do prowadzenia Działalności X. To właśnie te osoby odpowiadają za realizację podstawowych zadań związanych w szczególności z zarządzaniem aktywami, nadzorem właścicielskim, analizą potrzeb inwestycyjnych i finansowych oraz wyznaczaniem kierunków rozwoju.
- Ewentualne usługi świadczone przez Spółkę Dzieloną będą miały charakter wyłącznie pomocniczy, wspierający, administracyjny i techniczny oraz będą dotyczyć funkcji wspierających, takich jak czasowe udostępnianie określonych zasobów sprzętowych, infrastruktury IT bądź licencji. Usługi te nie będą jednak stanowiły elementu determinującego możliwość prowadzenia Działalności X ani realizacji jej podstawowych funkcji gospodarczych.
- Planowana współpraca pomiędzy Spółką Dzieloną a Spółką Przejmującą nie będzie prowadziła do sytuacji, w której Spółka Przejmująca byłaby uzależniona od zasobów pozostających w Spółce Dzielonej. Wraz z Działalnością X do Spółki Przejmującej przejdzie bowiem część etatów pracowników wykonujących zadania w obszarach finansów, księgowości, podatków, kadr i płac, obsługi prawnej oraz IT, dzięki czemu Spółka Przejmująca będzie posiadała kadrę pracowniczą posiadającą kompetencję i doświadczenie umożliwiające samodzielne wykonywanie funkcji niezbędnych do prowadzenia Działalności X. Stała obecność wykwalifikowanych pracowników w Spółce Przejmującej oznacza, że nabywanie usług wspierających przez Spółkę Przejmująca będzie miało charakter pomocniczy i akcesoryjny wobec głównego obszaru Działalności X.
- Pracownicy Spółki Przejmującej będą realizowali swoje obowiązki nie tylko na potrzeby Spółki Przejmującej, lecz również w ramach Działalności holdingowej wykonywanej na rzecz spółek zależnych z Grupy. Wynika to z istoty działalności Spółki Przejmującej jako podmiotu holdingowo-inwestycyjnego, odpowiedzialnego za realizację funkcji właścicielskich, inwestycyjnych oraz finansowych na poziomie Grupy (…). Spółka Przejmująca będzie podmiotem analizującym i realizującym zapotrzebowanie Grupy (…) na finansowanie dłużne, z związku z czym będzie świadczyć m.in. takie usługi jak wsparcie w opracowaniu strategii rozwoju, analiza opłacalności inwestycji, pomoc w pozyskaniu finansowania zewnętrznego, analiza wskaźników finansowych, doradztwo w zakresie ryzyk prawnych, rekomendacje w zakresie organizacji pracy i struktur zarządczych. Wymienione działania będą podejmowane przez wykwalifikowany personel Spółki Przejmującej, co dodatkowo potwierdza zdolność Działalności X do samodzielnego funkcjonowania.
- Fakt świadczenia przez Spółkę Przejmującą usług o charakterze holdingowo-inwestycyjnym na rzecz Spółki Dzielonej oraz pozostałych spółek z Grupy (…) nie wpływa na ocenę samodzielności Działalności X. Świadczenie takich usług potwierdza zdolność Spółki Przejmującej do samodzielnej realizacji jej przypisanych funkcji gospodarczych. Okoliczność, że odbiorcami tych usług będą podmioty należące do tej samej grupy kapitałowej, pozostaje bez wpływu na organizacyjną i funkcjonalną samodzielność Działalności X. W konsekwencji zawieranie pomiędzy Spółką Dzieloną a Spółką Przejmującą umów regulujących świadczenie usług nie wpływa na ocenę samodzielności Działalności X. Działalność ta będzie bowiem mogła być prowadzona przez Spółkę Przejmującą w sposób niezależny w oparciu o przejmowany zespół składników materialnych i niematerialnych oraz personel posiadający kompetencje niezbędne do realizacji przypisanych jej zadań gospodarczych.
- Działalność X może być prowadzona przez Spółkę Przejmującą również bez korzystania z usług wsparcia świadczonych przez Spółkę Dzieloną. Spółka Przejmująca będzie bowiem dysponowała zespołem składników materialnych i niematerialnych oraz personelem niezbędnym do samodzielnej realizacji funkcji przypisanych tej działalności. Ewentualne usługi wsparcia obejmujące m.in. udostępnianie określonych zasobów, licencji lub infrastruktury IT będą miały charakter pomocniczy i nie będą dotyczyły podstawowych funkcji gospodarczych składających się na Działalność X. Funkcje te będą realizowane przez osoby przypisane do tej działalności, w szczególności Dyrektora Operacyjnego, Dyrektora ds. Korporacyjnych oraz pozostały personel przejmowany w ramach Podziału, przy użyciu składników materialnych i niematerialnych wydzielanych do Spółki Przejmującej - nieruchomości, środków trwałych (w tym sprzętu komputerowego), środków pieniężnych, udziałów w spółkach zależnych, umów oraz aktywów obrotowych.
- Korzystanie z usług wsparcia nie stanowi warunku prowadzenia Działalności X. W przypadku braku takiego wsparcia Spółka Przejmująca byłaby w stanie samodzielnie zapewnić zasoby niezbędne do prowadzenia działalności lub pozyskać analogiczne usługi od podmiotów zewnętrznych na warunkach rynkowych. Należy przy tym podkreślić, że nabywanie usług wsparcia jest powszechną praktyką rynkową i nie dyskwalifikuje podmiotu jako prowadzącego samodzielnie działalność w określonym obszarze (tutaj: Działalność X).
- Ewentualne korzystanie z usług wsparcia świadczonych przez Spółkę Dzieloną pozostaje bez wpływu na zdolność Działalności X do samodzielnego funkcjonowania. Usługi te mają charakter wyłącznie pomocniczy i służą optymalizacji wykorzystania zasobów dostępnych w ramach Grupy oraz zwiększeniu efektywności organizacyjnej prowadzonej działalności.
Dla uznania, że zbywana część przedsiębiorstwa stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa istotne znaczenie ma ocena, czy ta zbywana część jest zdolna do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej. Oznacza to, że zespół składników materialnych i niematerialnych pozwala z uwagi na swoje zorganizowanie, infrastrukturę itp., na prowadzenie określonej działalności gospodarczej.
Podkreśla się przy tym, że możliwość stanowienia przez ten zespół składników niezależnego przedsiębiorstwa samodzielnie realizującego zadania gospodarcze, powinna mieć wymiar rzeczywisty, a nie jedynie potencjalny. Oznacza to, że majątek ten powinien stanowić już u Zbywcy zorganizowany zespół składników gotowy realizować określone zadania gospodarcze jako samodzielne przedsiębiorstwo, a po przeniesieniu powinno być możliwe kontynuowanie działalności gospodarczej przez Nabywcę, w oparciu o nabyte składniki.
Analiza przedstawionego zdarzenia przyszłego prowadzi do wniosku, że opisany zespół składników materialnych i niematerialnych składający się na Działalność X stanowić będzie na dzień przeniesienia do Nowej Spółki zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, ponieważ odznaczać się będzie odrębnością organizacyjną, finansową i funkcjonalną z możliwością samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.
Jak wskazali Państwo w opisie zdarzenia przyszłego na moment dokonania Podziału zarówno Działalność X, jak i Działalność Obędą wyodrębnione w strukturze organizacyjnej Spółki Dzielonej na podstawie uchwały zarządu (…).
Ponadto Działalność X jest wyodrębniona w Spółce z uwagi na to, że Działalność X realizowana jest przez dedykowany zespół działający w ramach Spółki Dzielonej, odpowiedzialny za prowadzenie działań o charakterze właścicielskim i inwestycyjnym, w szczególności w zakresie nabywania udziałów oraz nieruchomości inwestycyjnych oraz zarządzania nimi. Zespół ten podlega Dyrektorowi Operacyjnemu oraz Dyrektorowi ds. Korporacyjnych, którzy sprawują nadzór nad prawidłową realizacją jego zadań. Zadania w ramach Działalności X wykonywane są przez pracowników posiadających odpowiednie kompetencje i doświadczenie w obszarach zarządzania inwestycjami, nadzoru właścicielskiego oraz obsługi struktury kapitałowej Grupy. W ramach wskazanego powyżej dedykowanego zespołu pracowników Spółki Dzielonej, czynności związane z Działalnością X są realizowane przez osoby zatrudnione w szczególności w obszarach zarządczych, korporacyjnych, finansowych, prawnych, podatkowych, księgowych, IT oraz kadrowych, odpowiedzialnych za obsługę procesów właścicielskich i inwestycyjnych. Dodatkowo w Działalność X są zaangażowanych dwóch obecnych wiceprezesów zarządu Spółki Dzielonej, którzy pełnią funkcję Dyrektora Operacyjnego oraz Dyrektora ds. Korporacyjnych. Spółka Dzielona wyodrębnia w swoich księgach i ewidencjach aktywa służące prowadzeniu Działalności X oraz Działalności O. W rezultacie, w ramach Podziału, dojdzie do odpowiedniego przypisania części składników wykorzystywanych w poszczególnych działalnościach.
Dojdzie również do przeniesienia do Spółki Przejmującej umów o pracę pracowników przypisanych do Działalności X przy czym Wnioskodawca wskazuje, że co najmniej cztery osoby będą wykonywały swoje obowiązki w pełnym wymiarze czasu pracy - w ich zakresie nastąpi przejście zakładu pracy w rozumieniu art. 231 Kodeksu pracy; co do pozostałych osób Wnioskodawca nie wyklucza, że w niektórych przypadkach zakres ich obowiązków związany z tą działalnością będzie realizowany w niepełnym wymiarze czasu pracy, pozostawienia w Spółce Dzielonej umów o pracę pracowników przypisanych do Działalności O.
O wyodrębnieniu finansowym świadczy z kolei to, że Spółka Dzielona ma możliwość przypisania do poszczególnych rodzajów działalności odpowiadających im pozycji bilansowych oraz wynikowych. W szczególności, Spółka Dzielona jest w stanie przypisać zarówno do Działalności X, jak i Działalności O przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań, przez co możliwe będzie określenie wyniku finansowego osiąganego na obydwu z nich. W szczególności należy wskazać, że Działalność X uzyskuje oraz będzie uzyskiwać określone rodzaje przychodów, takie jak: wynagrodzenie z tytułu świadczonych usług na rzecz podmiotów z Grupy, odsetki od udzielanego finansowania, dywidendy wypłacane przez spółki zależne, dochody ze sprzedaży udziałów oraz nieruchomości o przeznaczeniu inwestycyjnym. Spółka Dzielona wobec niektórych pozostałych kosztów (tj. kosztów wspólnych, których nie da się bezpośrednio alokować do danego rodzaju działalności) dokona stosownej alokacji przy pomocy odpowiednich kluczy alokacji. W związku z przeprowadzeniem Podziału, będzie możliwe sporządzenie bilansu oraz rachunku zysków i strat zarówno dla Działalności X, jak i Działalności Oj.
Natomiast o wyodrębnieniu funkcjonalnym świadczy to, że zespół składników związanych z Działalnością X stanowi funkcjonalną całość zdolną do samodzielnego operowania.
Wskazali Państwo, że Działalność X zawiera wszystkie elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działalności gospodarczej, tj. w szczególności:
- nieruchomości inwestycyjne (grunty i budynki) przeznaczone pod przyszłe projekty inwestycyjne, w szczególności utrzymywane w celu przyszłej odsprzedaży;
- zespół składników majątkowych (materialnych i niematerialnych) wykorzystywanych do prowadzenia Działalności X, obejmujący w szczególności aktywa kapitałowe, środki pieniężne, sprzęt komputerowy oraz inne zasoby wspierające zarządzanie inwestycjami i strukturą Grupy;
- udziały w spółkach należących do Grupy oraz prawa i obowiązki z nimi związane, stanowiące podstawę sprawowania funkcji właścicielskich;
- umowy oraz relacje prawne funkcjonalnie związane z działalnością inwestycyjną, w szczególności dotyczące dostaw mediów, usług ochrony nieruchomości oraz zabezpieczeń w postaci hipotek;
- umowy pożyczek udzielonych przez Spółkę Dzieloną podmiotom zależnym;
- kadrę pracowniczą realizującą zadania w obszarze zarządzania inwestycjami, nadzoru właścicielskiego oraz funkcji korporacyjnych (w szczególności finansów, księgowości, podatków, prawa, IT oraz kadr) oraz dotychczasowy Dyrektor Operacyjny i Dyrektor ds. Korporacyjnych;
- organizacyjne wyodrębnienie w strukturze Spółki Dzielonej, umożliwiające zarządzanie Działalnością X jako odrębnym obszarem działalności.
Po dokonaniu Podziału, Spółka Przejmująca będzie mogła kontynuować dotychczasową działalność gospodarczą Działalności X przy użyciu nabytych składników przedsiębiorstwa Spółki Dzielonej, bez konieczności dokonywania istotnych zmian. Z kolei Spółka Dzielona będzie mogła w dalszym ciągu prowadzić działalność w ramach Działalności O.
Ponadto w uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo, że zamiarem Spółki Przejmującej jest kontynuowanie Działalności X prowadzonej dotychczas przez Spółkę Dzieloną i Spółka Przejmująca będzie kontynuowała tę działalność po podziale.
Z uwagi zatem na przedstawione okoliczności sprawy uznać należy, że opisany zespół składników majątkowych stanowiący Działalność X stanowić będzie na dzień jego przeniesienia do Nowej Spółki zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, a tym samym czynność ta będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.
Tym samym Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Ponadto podkreślić należy, że ustalenia czy przeprowadzony podział Spółki Dzielonej zostanie przeprowadzony z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych, a jego głównym bądź jednym z głównych celów nie będzie uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania, nie może podlegać ocenie Organu, w trybie i na zasadach przewidzianych dla instytucji interpretacji indywidualnej.
Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) będzie zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.
Odnosząc się do powołanych we wniosku interpretacji indywidualnych wskazać należy, że rozstrzygnięcie w nich zawarte nie jest wiążące dla Organu w niniejszej sprawie. Interpretacje indywidualne dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw podatników, osadzonych w określonym stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym i tylko w tych sprawach rozstrzygnięcia w każdej z nich zawarte są wiążące.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622, ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności, będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów