0111-KDIB3-2.4012.515.2026.1.MGO
Określenie, czy odpłatne zbycie pojazdów, których własność przeszła na Państwa na podstawie art. 50a i art.130a ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 25e ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, stanowi wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy i w konsekwencji powoduje, że Państwo działają jako podatnik podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
8 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Gmina (…), będąca miastem na prawach powiatu. Prezydent Miasta (…) wykonuje jednocześnie funkcję organu wykonawczego Gminy oraz zadania i kompetencje starosty, w tym zadania z zakresu administracji rządowej dotyczące gospodarowania mieniem Skarbu Państwa. Gmina (…) jest podatnikiem podatku od towarów i usług, a rozliczenia podatku VAT prowadzone są zgodnie z zasadami centralizacji rozliczeń jednostek samorządu terytorialnego.
W ramach wykonywania zadań publicznych Gmina gospodaruje ruchomymi składnikami majątkowymi pochodzącymi z różnych źródeł. Oprócz składników majątkowych nabywanych na podstawie czynności cywilnoprawnych Gmina gospodaruje również ruchomościami, których własność przechodzi na właściwy podmiot publiczny bezpośrednio z mocy prawa, jako skutek zdarzeń przewidzianych przez ustawodawcę.
Przedmiotem niniejszego wniosku są wyłącznie ruchome składniki majątkowe, których własność przechodzi z mocy prawa.
We wszystkich opisanych przypadkach przejście własności następuje niezależnie od woli Gminy. Gmina nie podejmuje decyzji o nabyciu tych składników majątkowych, nie wybiera kontrahenta, nie negocjuje warunków nabycia, nie ponosi wydatków na ich zakup oraz nie nabywa ich w celu prowadzenia działalności gospodarczej lub osiągnięcia korzyści majątkowych. Przejście własności następuje wyłącznie jako konsekwencja obowiązywania przepisów prawa oraz wykonywania przez Gminę ustawowych zadań publicznych.
Po przejściu własności Gmina zobowiązana jest do dalszego gospodarowania tym mieniem zgodnie z właściwymi przepisami prawa. W zależności od rodzaju składnika majątkowego, jego stanu technicznego oraz możliwości dalszego wykorzystania, ruchomość może zostać wykorzystana do realizacji zadań publicznych, przekazana innemu podmiotowi, przeznaczona do likwidacji albo odpłatnie zbyta.
Odpłatne zbycie ruchomości nie stanowi celu ich przejęcia przez Gminę ani celu wykonywania zadań publicznych. Jest ono wyłącznie jednym z prawnie dopuszczalnych sposobów zakończenia procesu gospodarowania składnikiem majątkowym, którego własność przeszła z mocy prawa.
Gmina nie prowadzi działalności gospodarczej polegającej na profesjonalnym obrocie pojazdami samochodowymi ani innymi ruchomościami przejmowanymi z mocy prawa. Gmina nie nabywa takich składników majątkowych z zamiarem ich odsprzedaży, lecz wykonuje obowiązki wynikające z ustaw regulujących sposób postępowania z mieniem publicznym.
Gospodarowanie ruchomościami odbywa się zgodnie z przepisami regulującymi gospodarowanie mieniem publicznym oraz obowiązującymi u Wnioskodawcy zasadami gospodarowania składnikami majątkowymi. Odpłatne zbycie ruchomości następuje w ramach procedur właściwych dla gospodarowania mieniem publicznym, a nie w ramach działalności handlowej prowadzonej na zasadach rynkowych.
Opisany model gospodarowania dotyczy między innymi następujących kategorii ruchomości.
I. Pojazdy przechodzące z mocy prawa na własność Gminy na podstawie art. 50a ustawy – Prawo o ruchu drogowym
Na podstawie art. 50a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym pojazdy pozostawione bez tablic rejestracyjnych albo których stan wskazuje na to, że nie są używane, po spełnieniu ustawowych przesłanek przechodzą z mocy prawa na własność Gminy.
Przejście własności następuje niezależnie od woli Gminy i nie jest wynikiem decyzji gospodarczej ani czynności podejmowanych na rynku. Po przejściu własności Gmina zobowiązana jest do dalszego gospodarowania pojazdem zgodnie z przepisami prawa.
II. Pojazdy przechodzące z mocy prawa na własność powiatu na podstawie art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym
Gmina (…) jest miastem na prawach powiatu.
Na podstawie art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, po spełnieniu przesłanek określonych w ustawie, własność pojazdów przechodzi z mocy prawa na powiat.
W ramach wykonywania zadań powiatu Gmina gospodaruje również pojazdami, których własność przeszła z mocy prawa na powiat. Przejście własności następuje niezależnie od woli Gminy i stanowi konsekwencję wykonywania obowiązków ustawowych. Po przejęciu pojazdu Gmina obowiązana jest do dalszego gospodarowania nim zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
III. Pojazdy samochodowe przechodzące na Skarb Państwa, którymi gospodaruje Prezydent Miasta wykonujący zadania starosty
Prezydent Miasta (…) wykonuje również zadania starosty z zakresu administracji rządowej dotyczące gospodarowania mieniem Skarbu Państwa.
W ramach wykonywania tych zadań gospodaruje również ruchomościami, w tym pojazdami samochodowymi, które przeszły na Skarb Państwa z mocy prawa na podstawie art. 25e ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym.
W 2025 r. wystąpiły przypadki przejścia na Skarb Państwa własności pojazdów samochodowych na podstawie wskazanego przepisu, którymi następnie gospodarował Prezydent Miasta wykonujący zadania starosty.
Przejście własności nastąpiło wyłącznie z mocy prawa i nie było rezultatem jakiejkolwiek decyzji gospodarczej. Po przejściu własności powstał ustawowy obowiązek dalszego gospodarowania tym mieniem zgodnie z właściwymi przepisami prawa.
Czynności wykonywane przez Prezydenta Miasta jako starostę w zakresie gospodarowania tym mieniem rozliczane są dla celów podatku od towarów i usług przez Gminę (…) jako podatnika VAT.
Opisane zdarzenia nie mają charakteru hipotetycznego. Gmina faktycznie gospodaruje ruchomymi składnikami majątkowymi przechodzącymi z mocy prawa na właściwy podmiot publiczny na podstawie wskazanych przepisów. W praktyce wykonywanie obowiązków ustawowych wymaga podejmowania decyzji dotyczących sposobu dalszego gospodarowania tym mieniem, w tym – w przypadkach przewidzianych przepisami prawa – jego odpłatnego zbycia.
W związku z powstałymi wątpliwościami dotyczącymi statusu Gminy jako podatnika podatku od towarów i usług przy odpłatnym zbyciu ruchomości przejmowanych z mocy prawa, Wnioskodawca występuje z niniejszym wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej.
Pytania
1) Czy odpłatne zbycie przez Gminę (...) pojazdu, którego własność przeszła z mocy prawa na Gminę na podstawie art. 50a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, stanowi wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji powoduje, że Gmina działa jako podatnik podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 tej ustawy?
2) Czy odpłatne zbycie przez Gminę (...), będącą miastem na prawach powiatu, pojazdu, którego własność przeszła z mocy prawa na powiat na podstawie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, stanowi wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji powoduje, że Gmina działa jako podatnik podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 tej ustawy?
3) Czy odpłatne zbycie pojazdu samochodowego, który przeszedł z mocy prawa na Skarb Państwa na podstawie art. 25e ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, a którym gospodaruje Prezydent Miasta (...) wykonujący zadania starosty, rozliczane przez Gminę (...) dla celów podatku od towarów i usług, stanowi wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji powoduje, że Gmina działa jako podatnik podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 tej ustawy?
4) W przypadku uznania przez Organ, że czynność opisana w pytaniu nr 1 stanowi wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, czy odpłatne zbycie przez Gminę (...) pojazdu, którego własność przeszła z mocy prawa na Gminę na podstawie art. 50a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, objęte jest wyłączeniem, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług?
5) W przypadku uznania przez Organ, że czynność opisana w pytaniu nr 2 stanowi wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, czy odpłatne zbycie przez Gminę (...), będącą miastem na prawach powiatu, pojazdu, którego własność przeszła z mocy prawa na powiat na podstawie art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, objęte jest wyłączeniem, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług?
6) W przypadku uznania przez Organ, że czynność opisana w pytaniu nr 3 stanowi wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, czy odpłatne zbycie pojazdu samochodowego, który przeszedł z mocy prawa na Skarb Państwa na podstawie art. 25e ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, a którym gospodaruje Prezydent Miasta (...) wykonujący zadania starosty, rozliczane przez Gminę (...) dla celów podatku od towarów i usług, objęte jest wyłączeniem, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług?
Państwa stanowisko w sprawie
I. Zakres zagadnienia wymagającego rozstrzygnięcia
Istota niniejszej sprawy nie sprowadza się do oceny, czy odpłatne przeniesienie prawa do rozporządzania pojazdem jak właściciel stanowi dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług. Wnioskodawca nie kwestionuje, że czynności będące przedmiotem niniejszego wniosku mogą odpowiadać definicji dostawy towarów określonej w tym przepisie. Przedmiotem wątpliwości Wnioskodawcy jest natomiast to, czy czynności te wykonywane są w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 9 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, a tym samym czy Gmina (…) dokonując tych czynności działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.
W ocenie Wnioskodawcy odpowiedź na powyższe pytanie wymaga przeprowadzenia analizy całokształtu aktywności wykonywanej przez Gminę w związku z ruchomościami, których własność przechodzi na właściwy podmiot publiczny z mocy prawa. Ocena ta nie może ograniczać się wyłącznie do końcowej czynności odpłatnego zbycia, lecz powinna uwzględniać sposób wejścia w posiadanie tych składników majątkowych, cel ich przejęcia wynikający z przepisów prawa oraz charakter obowiązków wykonywanych przez Gminę po przejściu własności.
Przedstawione we wniosku stany faktyczne dotyczą trzech odmiennych podstaw prawnych przejścia własności pojazdów na właściwy podmiot publiczny, tj.:
• art. 50a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym,
• art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym,
• art. 25e ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym.
Pomimo odmiennych podstaw prawnych wszystkie przedstawione przypadki posiadają wspólne cechy istotne z punktu widzenia podatku od towarów i usług.
We wszystkich opisanych stanach faktycznych własność ruchomości przechodzi na właściwy podmiot publiczny bezpośrednio z mocy prawa. Gmina nie podejmuje decyzji o nabyciu tych składników majątkowych, nie wybiera ich, nie zawiera umów prowadzących do ich nabycia oraz nie organizuje procesu ich pozyskania. Przejście własności stanowi wyłącznie skutek prawny zdarzeń określonych przez ustawodawcę.
Po przejściu własności Gmina wykonuje obowiązki wynikające z przepisów prawa regulujących sposób gospodarowania tym mieniem. Jednym z prawnie dopuszczalnych sposobów wykonania tych obowiązków może być odpłatne zbycie ruchomości, jednak czynność ta stanowi wyłącznie element ustawowego procesu gospodarowania mieniem przechodzącym z mocy prawa na właściwy podmiot publiczny.
W ocenie Wnioskodawcy właśnie taki model aktywności powinien podlegać ocenie na gruncie art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 9 Dyrektywy 2006/112/WE. Dopiero ustalenie, czy całokształt tej aktywności odpowiada modelowi działalności producenta, handlowca lub usługodawcy, pozwala odpowiedzieć na pytanie, czy Gmina działa jako podatnik podatku od towarów i usług.
Stanowisko Wnioskodawcy opiera się na założeniu, że dla prawidłowej kwalifikacji opisanych czynności konieczne jest uwzględnienie charakteru całej aktywności wykonywanej przez Gminę, zgodnie z kryteriami wynikającymi z ustawy o podatku od towarów i usług, Dyrektywy 2006/112/WE oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Naczelnego Sądu Administracyjnego.
II. Charakter przejścia własności ruchomości oraz obowiązków Gminy
Wspólną cechą wszystkich stanów faktycznych przedstawionych we wniosku jest to, że własność ruchomych składników majątkowych przechodzi na właściwy podmiot publiczny bezpośrednio z mocy prawa. Przejście własności nie następuje wskutek decyzji gospodarczej Gminy, zawarcia umowy, dokonania zakupu ani podjęcia działań zmierzających do pozyskania tych składników majątkowych. Stanowi ono wyłącznie skutek prawny zdarzeń określonych przez ustawodawcę. Powstanie po stronie właściwego podmiotu publicznego prawa własności jest konsekwencją wykonywania zadań publicznych oraz mechanizmów prawnych przewidzianych w ustawach. W przypadku Gminy (…), będącej miastem na prawach powiatu, dotyczy to zarówno mienia przechodzącego na Gminę, jak i mienia Skarbu Państwa, którym gospodaruje Prezydent Miasta wykonujący zadania starosty.
W żadnym z przedstawionych stanów faktycznych Gmina nie posiada swobody podjęcia decyzji o tym, czy chce stać się właścicielem określonej ruchomości. Przepisy prawa nie pozostawiają w tym zakresie możliwości wyboru. Z chwilą zaistnienia ustawowych przesłanek własność przechodzi na właściwy podmiot publiczny niezależnie od jego woli.
Gmina nie ma również wpływu na ekonomiczne parametry tej aktywności. Nie decyduje o liczbie ruchomości, które przejdą na jej własność, ich rodzaju, wartości, stanie technicznym ani częstotliwości ich przejmowania. Wszystkie te okoliczności wynikają wyłącznie z przepisów prawa oraz zdarzeń faktycznych pozostających poza sferą decyzji Gminy.
Równocześnie z przejściem własności na Gminie powstaje ustawowy obowiązek gospodarowania tym mieniem zgodnie z przepisami regulującymi sposób postępowania z mieniem publicznym. Gmina nie może pozostawić tych składników majątkowych poza procesem gospodarowania ani dowolnie decydować o sposobie postępowania z nimi. Zakres dopuszczalnych działań wyznaczają przepisy prawa.
W zależności od rodzaju ruchomości, jej stanu technicznego oraz możliwości dalszego wykorzystania składnik majątkowy może zostać przeznaczony do realizacji zadań publicznych, przekazany innemu podmiotowi, skierowany do demontażu lub likwidacji albo odpłatnie zbyty. Wszystkie te czynności stanowią element ustawowego procesu gospodarowania mieniem publicznym.
Odpłatne zbycie nie stanowi celu przejścia własności ruchomości ani celu działania Gminy. Stanowi ono wyłącznie jeden z przewidzianych przez ustawodawcę sposobów wykonania obowiązku gospodarowania mieniem do chwili jego zgodnego z prawem zagospodarowania.
Należy przy tym podkreślić, że środki organizacyjne, finansowe i techniczne angażowane przez Gminę po przejściu własności nie służą prowadzeniu działalności producenta, handlowca ani usługodawcy. Są one wykorzystywane wyłącznie w celu wykonania obowiązków nałożonych przez przepisy prawa. Obejmują one między innymi przechowywanie pojazdów, ich ubezpieczenie, sporządzenie wymaganej wyceny, przeprowadzenie procedur przewidzianych przepisami prawa oraz dokonanie ostatecznego zagospodarowania mienia.
Pomimo odmiennych podstaw prawnych przejścia własności wszystkie przedstawione we wniosku stany faktyczne charakteryzują się tymi samymi cechami istotnymi dla oceny ich skutków na gruncie podatku od towarów i usług.
We wszystkich przypadkach:
• własność ruchomości przechodzi na właściwy podmiot publiczny z mocy prawa,
• Gmina nie podejmuje decyzji o wejściu w posiadanie ruchomości,
• Gmina nie wybiera składników majątkowych, które przejdą na jej własność,
• Gmina nie ma wpływu na ich liczbę, wartość, stan techniczny ani częstotliwość ich przejmowania,
• Gmina nie organizuje procesu ich pozyskania,
• środki organizacyjne i finansowe angażowane są wyłącznie w celu wykonania obowiązków wynikających z przepisów prawa, a nie w celu prowadzenia działalności producenta, handlowca lub usługodawcy,
• obowiązek gospodarowania mieniem wynika bezpośrednio z przepisów prawa,
• Gmina nie ma prawnej możliwości pozostawienia tych składników majątkowych poza procesem gospodarowania,
• odpłatne zbycie, przekazanie do demontażu, likwidacja lub inne zgodne z prawem zagospodarowanie stanowią jedynie ustawowo dopuszczalne sposoby wykonania obowiązku gospodarowania mieniem.
Powyższe okoliczności wyznaczają charakter aktywności wykonywanej przez Gminę i stanowią punkt wyjścia do oceny, czy aktywność ta odpowiada modelowi działalności producenta, handlowca lub usługodawcy w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 9 Dyrektywy 2006/112/WE.
III. Pojęcie działalności gospodarczej w świetle ustawy o podatku od towarów i usług oraz Dyrektywy 2006/112/WE
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Obejmuje ona w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Przepis art. 15 ustawy stanowi implementację art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Zgodnie z tym przepisem podatnikiem jest każda osoba wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultaty tej działalności, natomiast działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców i usługodawców, w szczególności wykorzystywanie majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskiwania z tego tytułu stałego dochodu.
Z zestawienia powyższych regulacji wynika, że ustawodawca krajowy oraz prawodawca unijny nie utożsamiają każdej czynności odpłatnego przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel z wykonywaniem działalności gospodarczej. Dla objęcia danej czynności podatkiem od towarów i usług konieczne jest uprzednie ustalenie, że została ona wykonana przez podmiot działający w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą.
Oznacza to, że kwalifikacja określonej czynności jako dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług nie przesądza jeszcze o jej opodatkowaniu. Warunkiem opodatkowania jest bowiem łączne spełnienie dwóch przesłanek. Po pierwsze, czynność musi mieścić się w zakresie przedmiotowym ustawy jako dostawa towarów lub świadczenie usług. Po drugie, musi zostać wykonana przez podmiot działający w charakterze podatnika podatku od towarów i usług. W ocenie Wnioskodawcy zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma właśnie druga z wymienionych przesłanek.
W przedstawionych stanach faktycznych nie jest kwestionowane, że odpłatne przeniesienie prawa do rozporządzania ruchomością jak właściciel może odpowiadać definicji dostawy towarów. Istota sporu sprowadza się natomiast do ustalenia, czy czynność ta wykonywana jest w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy oraz art. 9 Dyrektywy 2006/112/WE. Ocena ta nie może zostać dokonana wyłącznie przez pryzmat końcowej czynności odpłatnego zbycia ruchomości. Przedmiotem analizy powinien być charakter aktywności wykonywanej przez Gminę jako całość, obejmujący zarówno sposób wejścia w posiadanie ruchomości, jak i cel oraz sposób wykonywania obowiązków wynikających z przepisów prawa po przejściu własności. Nie oznacza to, że przedmiotem oceny jest wyłącznie pojedyncza czynność odpłatnego zbycia. Przedmiotem oceny jest model aktywności wykonywanej przez Gminę w związku z ruchomościami przechodzącymi na właściwy podmiot publiczny z mocy prawa. Dopiero ustalenie, czy aktywność ta odpowiada modelowi producenta, handlowca lub usługodawcy określonemu w art. 15 ust. 2 ustawy oraz art. 9 Dyrektywy 2006/112/WE, pozwala odpowiedzieć na pytanie, czy Gmina działa jako podatnik podatku od towarów i usług.
Wnioskodawca podkreśla, że środki organizacyjne i finansowe wykorzystywane przez Gminę w związku z przejętymi ruchomościami nie są angażowane w celu prowadzenia działalności producenta, handlowca lub usługodawcy. Są one wykorzystywane wyłącznie w celu wykonania obowiązków wynikających z przepisów prawa regulujących sposób gospodarowania mieniem przechodzącym z mocy prawa na właściwy podmiot publiczny. Okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie dla oceny charakteru analizowanej aktywności na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług.
Dopiero po ustaleniu znaczenia pojęcia „działalność gospodarcza” oraz kryteriów jego wykładni możliwe jest dokonanie prawidłowej oceny przedstawionych stanów faktycznych. Kryteria te zostały wypracowane w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i zostaną omówione w dalszej części stanowiska Wnioskodawcy.
IV. Kryteria uznania określonej aktywności za działalność gospodarczą w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Pojęcie „działalności gospodarczej” stanowi autonomiczne pojęcie prawa Unii Europejskiej. Oznacza to, że jego wykładnia powinna być dokonywana z uwzględnieniem dorobku orzeczniczego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej odnoszącego się do art. 9 Dyrektywy 2006/112/WE.
W orzecznictwie Trybunału utrwalony jest pogląd, że dla oceny, czy określona aktywność stanowi działalność gospodarczą, nie jest wystarczające ustalenie, iż doszło do odpłatnego przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel. Konieczne jest ustalenie, czy całokształt okoliczności faktycznych wskazuje, że dany podmiot działa w sposób odpowiadający aktywności producenta, handlowca lub usługodawcy.
Szczególne znaczenie dla wykładni art. 9 Dyrektywy 2006/112/WE ma wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 września 2011 r. w połączonych sprawach C-180/10 i C-181/10. Chociaż sprawa dotyczyła odpłatnego zbycia nieruchomości, Trybunał dokonał wykładni samego pojęcia działalności gospodarczej, a przedstawione w tym orzeczeniu kryteria mają charakter uniwersalny i odnoszą się do sposobu rozumienia art. 9 Dyrektywy.
Z orzecznictwa Trybunału wynikają w szczególności następujące zasady.
Po pierwsze, sam fakt dokonania odpłatnego zbycia składnika majątkowego nie przesądza jeszcze o prowadzeniu działalności gospodarczej. Nie każda czynność polegająca na wykonywaniu prawa własności oznacza bowiem wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu Dyrektywy. Po drugie, sama liczba dokonanych transakcji nie stanowi kryterium pozwalającego na uznanie określonej aktywności za działalność gospodarczą. Powtarzalność czynności nie ma charakteru rozstrzygającego, jeżeli nie towarzyszą jej inne okoliczności świadczące o prowadzeniu działalności producenta, handlowca lub usługodawcy.
Po trzecie, ocena charakteru aktywności wymaga uwzględnienia całokształtu okoliczności faktycznych. Analiza nie może ograniczać się wyłącznie do końcowej czynności odpłatnego zbycia, lecz powinna obejmować sposób działania podmiotu, charakter podejmowanych czynności oraz cel, w jakim są one wykonywane.
Po czwarte, podstawowe znaczenie ma ustalenie, czy podmiot angażuje środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców lub usługodawców. Trybunał wskazuje tym samym, że decydujące znaczenie ma nie samo angażowanie środków organizacyjnych lub finansowych, lecz cel ich wykorzystania oraz charakter podejmowanej aktywności.
W konsekwencji działalność gospodarcza nie może być utożsamiana z każdą czynnością odpłatnego zbycia składnika majątkowego. Konieczne jest ustalenie, czy całokształt aktywności danego podmiotu odpowiada modelowi profesjonalnego uczestnictwa w obrocie gospodarczym właściwemu producentowi, handlowcowi lub usługodawcy.
W ocenie Wnioskodawcy z przedstawionego orzecznictwa wynikają dwie podstawowe konsekwencje mające znaczenie dla niniejszej sprawy.
Po pierwsze, przedmiotem oceny nie może być wyłącznie końcowa czynność odpłatnego zbycia ruchomości. Dla ustalenia, czy podmiot działa jako podatnik podatku od towarów i usług, konieczne jest zbadanie charakteru całej aktywności wykonywanej w związku z tymi składnikami majątkowymi. Po drugie, decydujące znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy środki organizacyjne i finansowe wykorzystywane przez dany podmiot służą prowadzeniu działalności producenta, handlowca lub usługodawcy, czy też realizacji obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sam fakt ponoszenia określonych nakładów organizacyjnych lub finansowych nie przesądza jeszcze o prowadzeniu działalności gospodarczej.
Wnioskodawca podkreśla, że powyższe kryteria odnoszą się do wykładni pojęcia działalności gospodarczej zawartego w art. 9 Dyrektywy 2006/112/WE, a tym samym powinny być stosowane niezależnie od rodzaju zbywanego składnika majątkowego. Okoliczność, że wyrok Trybunału zapadł na tle sprzedaży nieruchomości, nie ogranicza możliwości wykorzystania wynikających z niego zasad wykładni przy ocenie innych stanów faktycznych, jeżeli przedmiotem analizy pozostaje to samo pojęcie działalności gospodarczej.
Przedstawione kryteria stanowią podstawę do oceny, czy aktywność Gminy (…) związana z wykonywaniem ustawowego obowiązku gospodarowania ruchomościami przechodzącymi z mocy prawa odpowiada modelowi działalności producenta, handlowca lub usługodawcy w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 9 Dyrektywy 2006/112/WE.
V. Porównanie modelu działalności gospodarczej z modelem wykonywania ustawowego obowiązku gospodarowania mieniem przechodzącym z mocy prawa
Przedstawione w poprzednich rozdziałach kryteria wykładni pojęcia działalności gospodarczej wymagają ich odniesienia do okoliczności faktycznych będących przedmiotem niniejszego wniosku. Zdaniem Wnioskodawcy analiza ta prowadzi do jednoznacznego wniosku, że aktywność Gminy (…) związana z gospodarowaniem ruchomościami przechodzącymi na właściwy podmiot publiczny z mocy prawa nie odpowiada modelowi działalności producenta, handlowca ani usługodawcy, o którym mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 9 Dyrektywy 2006/112/WE.
Model działalności gospodarczej zakłada samodzielne podejmowanie decyzji gospodarczych.
Podmiot prowadzący działalność gospodarczą decyduje o przedmiocie swojej działalności, rodzaju nabywanych towarów, skali prowadzonej działalności, angażowanych środkach oraz ekonomicznym celu podejmowanych działań.
Model aktywności Gminy przedstawiony we wniosku ma charakter zasadniczo odmienny.
Przede wszystkim Gmina nie podejmuje żadnych działań zmierzających do pozyskania ruchomości. Nie wybiera pojazdów, nie zawiera umów prowadzących do ich nabycia, nie organizuje procesu ich pozyskania ani nie angażuje środków organizacyjnych lub finansowych w celu wejścia w ich posiadanie. Własność ruchomości przechodzi na właściwy podmiot publiczny wyłącznie z mocy prawa jako konsekwencja zdarzeń określonych przez ustawodawcę.
Gmina nie ma również wpływu na podstawowe ekonomiczne parametry swojej aktywności. Nie decyduje o liczbie pojazdów, które przejdą na jej własność, ich rodzaju, wartości, stanie technicznym ani częstotliwości ich przejmowania. Wszystkie te okoliczności wynikają z przepisów prawa oraz zdarzeń faktycznych pozostających poza zakresem jej decyzji.
Po przejściu własności aktywność Gminy również nie odpowiada modelowi działalności producenta, handlowca ani usługodawcy. Gmina nie organizuje obrotu pojazdami, nie tworzy zaplecza handlowego, nie pozyskuje ruchomości z zamiarem ich dalszej odsprzedaży, nie podejmuje działań marketingowych ani nie inwestuje w celu zwiększenia wartości pojazdów przed ich zbyciem. Przejście własności ruchomości na właściwy podmiot publiczny nie następuje w celu prowadzenia działalności gospodarczej ani uczestnictwa w obrocie gospodarczym. Stanowi ono skutek prawny przewidziany przez ustawodawcę dla zapewnienia wykonania obowiązków publicznoprawnych związanych z dalszym gospodarowaniem tym mieniem.
Z tych samych względów środki organizacyjne i finansowe angażowane przez Gminę nie służą prowadzeniu działalności producenta, handlowca ani usługodawcy. Są one wykorzystywane wyłącznie w celu wykonania obowiązków wynikających z przepisów prawa. Dotyczy to w szczególności kosztów przechowywania pojazdów, ich ubezpieczenia, sporządzenia wymaganej wyceny, przeprowadzenia procedur przewidzianych przepisami prawa oraz dokonania zgodnego z prawem zagospodarowania przejętego mienia.
Gmina nie realizuje własnego modelu gospodarczego, lecz wykonuje obowiązki publicznoprawne wynikające bezpośrednio z ustaw. Nie ma prawnej możliwości odmowy przejęcia ruchomości ani odstąpienia od wykonania obowiązków związanych z ich dalszym gospodarowaniem wyłącznie z przyczyn ekonomicznych.
Jednym z ustawowo dopuszczalnych sposobów wykonania tych obowiązków może być odpłatne zbycie ruchomości. W zależności od okoliczności faktycznych prawidłowym sposobem zakończenia procesu gospodarowania może być również przekazanie pojazdu do demontażu, jego likwidacja albo inne rozstrzygnięcie przewidziane przepisami prawa. Odpłatne zbycie nie stanowi zatem celu aktywności Gminy, lecz jedynie jeden z dopuszczonych przez ustawodawcę sposobów wykonania ustawowego obowiązku gospodarowania mieniem.
Praktyka wykonywania obowiązków ustawowych przez Wnioskodawcę dodatkowo potwierdza publicznoprawny charakter analizowanej aktywności. Doświadczenia Gminy (…) wskazują, że znaczna część pojazdów przejmowanych z mocy prawa znajduje się w stanie technicznym uniemożliwiającym ich dalsze użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem. Są to często pojazdy niekompletne, uszkodzone lub pozbawione elementów przedstawiających wartość handlową, które mogą zostać zagospodarowane wyłącznie poprzez przekazanie do stacji demontażu lub sprzedaż jako złom.
Niezależnie od stanu technicznego pojazdu Gmina jest zobowiązana do wykonania wszystkich obowiązków wynikających z przepisów prawa. W praktyce Wnioskodawcy wielokrotnie występowały sytuacje, w których łączny koszt przechowywania pojazdu, jego ubezpieczenia, sporządzenia wyceny oraz przeprowadzenia całej procedury zagospodarowania przewyższał kwotę uzyskaną z jego sprzedaży lub przekazania do stacji demontażu.
Okoliczność ta nie jest przywoływana jako argument świadczący o braku rentowności analizowanych czynności, lecz jako potwierdzenie rzeczywistego charakteru aktywności Gminy. Podmiot prowadzący działalność gospodarczą może zrezygnować z podejmowania działań ekonomicznie nieuzasadnionych. Gmina takiej możliwości nie posiada. Jest zobowiązana do wykonania obowiązków ustawowych niezależnie od tego, czy ich wykonanie prowadzi do uzyskania wpływów przewyższających poniesione koszty, czy też generuje wydatki przewyższające uzyskane przychody. Nie zmienia powyższej oceny fakt, że czynności te wykonywane są wielokrotnie. Jak wynika z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, sama liczba dokonanych transakcji nie stanowi kryterium pozwalającego na uznanie określonej aktywności za działalność gospodarczą. Decydujące znaczenie ma charakter wykonywanej aktywności oraz cel, w jakim angażowane są środki organizacyjne i finansowe.
Uwzględniając całokształt przedstawionych okoliczności należy stwierdzić, że model aktywności wykonywanej przez Gminę nie odpowiada modelowi działalności producenta, handlowca ani usługodawcy określonemu w art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 9 Dyrektywy 2006/112/WE. Dominują bowiem cechy właściwe wykonywaniu ustawowych obowiązków publicznoprawnych, natomiast brak jest elementów charakterystycznych dla profesjonalnego uczestnictwa w obrocie gospodarczym.
W konsekwencji Wnioskodawca stoi na stanowisku, że wykonywanie przez Gminę ustawowego obowiązku gospodarowania ruchomościami przechodzącymi z mocy prawa na właściwy podmiot publiczny nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 9 Dyrektywy 2006/112/WE. Tym samym dokonując czynności będących przedmiotem niniejszego wniosku Gmina nie działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy.
VI. Potwierdzenie przedstawionej wykładni w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego Przedstawiona przez Wnioskodawcę wykładnia art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 9 Dyrektywy 2006/112/WE znajduje potwierdzenie również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Szczególne znaczenie dla niniejszej sprawy ma wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt I FSK 483/16, wydany na tle sprzedaży pojazdów przez wojewódzki ośrodek ruchu drogowego.
Znaczenie tego orzeczenia dla niniejszej sprawy nie wynika z tożsamości stanów faktycznych. Wnioskodawca ma świadomość, że sprawa rozpoznawana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła odmiennego podmiotu oraz odmiennych okoliczności faktycznych. Istotne znaczenie ma natomiast sposób dokonania przez Sąd oceny charakteru aktywności podmiotu publicznego na gruncie podatku od towarów i usług.
W powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny nie ograniczył swojej analizy wyłącznie do końcowej czynności odpłatnego zbycia pojazdów. Dokonując oceny statusu podatnika uwzględnił charakter działalności prowadzonej przez wojewódzki ośrodek ruchu drogowego, sposób wejścia w posiadanie pojazdów, cel ich wykorzystywania oraz okoliczności, w jakich dochodziło do ich późniejszego zbycia. NSA zwrócił uwagę, że pojazdy były nabywane oraz wykorzystywane wyłącznie w celu wykonywania ustawowych zadań publicznych związanych z przeprowadzaniem egzaminów państwowych na prawo jazdy. Ich późniejsze zbycie następowało po zakończeniu okresu wykorzystywania do realizacji tych zadań i stanowiło element prawidłowego gospodarowania majątkiem pozostającym w dyspozycji podmiotu publicznego.
W rezultacie Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że dla oceny statusu podatnika decydującego znaczenia nie ma sam fakt dokonania odpłatnego zbycia pojazdu. Istotne znaczenie ma natomiast charakter aktywności wykonywanej przez dany podmiot oceniany w całokształcie okoliczności faktycznych sprawy.
Zdaniem Wnioskodawcy właśnie ta metoda oceny pozostaje aktualna również w niniejszej sprawie. Podobnie jak w sprawie rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, również w niniejszym przypadku ruchomości nie są pozyskiwane w celu prowadzenia działalności producenta, handlowca ani usługodawcy. Ich wejście do majątku właściwego podmiotu publicznego następuje w wyniku mechanizmu przewidzianego przez ustawodawcę, natomiast dalsze czynności wykonywane przez Gminę stanowią realizację obowiązków wynikających z przepisów prawa regulujących sposób gospodarowania tym mieniem.
Oczywistą różnicą pomiędzy obiema sprawami pozostaje sposób wejścia w posiadanie pojazdów. W sprawie rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny pojazdy zostały uprzednio nabyte i wykorzystywane do wykonywania ustawowych zadań publicznych. Natomiast w niniejszej sprawie własność ruchomości przechodzi na właściwy podmiot publiczny bezpośrednio z mocy prawa. Różnica ta nie zmienia jednak charakteru zagadnienia prawnego będącego przedmiotem oceny.
W obu przypadkach rozstrzygnięcia wymaga bowiem odpowiedź na pytanie, czy aktywność podmiotu publicznego związana z gospodarowaniem pojazdami odpowiada modelowi działalności producenta, handlowca lub usługodawcy, czy też stanowi wykonywanie obowiązków publicznoprawnych wynikających z przepisów prawa.
Zdaniem Wnioskodawcy argumentacja przedstawiona przez Naczelny Sąd Administracyjny potwierdza, że ocena statusu podatnika podatku od towarów i usług nie może zostać ograniczona do analizy samej czynności odpłatnego zbycia ruchomości. Konieczne jest uwzględnienie charakteru aktywności wykonywanej przez dany podmiot oraz celu, dla którego angażowane są środki organizacyjne i finansowe.
W niniejszej sprawie środki te wykorzystywane są wyłącznie w celu wykonania obowiązków ustawowych związanych z gospodarowaniem mieniem przechodzącym z mocy prawa na właściwy podmiot publiczny. Nie są natomiast angażowane w celu prowadzenia działalności producenta, handlowca ani usługodawcy.
W konsekwencji Wnioskodawca stoi na stanowisku, że przedstawiona wykładnia art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług pozostaje zgodna zarówno z kryteriami wynikającymi z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jak również ze sposobem oceny charakteru aktywności podmiotu publicznego przyjętym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt I FSK 483/16.
VII. Argumentacja subsydiarna – zastosowanie art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług Wnioskodawca podtrzymuje stanowisko, że czynności będące przedmiotem niniejszego wniosku nie stanowią wykonywania działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 9 Dyrektywy 2006/112/WE.
W konsekwencji Gmina (…), wykonując ustawowy obowiązek gospodarowania ruchomościami przechodzącymi na właściwy podmiot publiczny z mocy prawa, nie działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług. Poniższa argumentacja przedstawiona zostaje wyłącznie na wypadek niepodzielenia przez Organ stanowiska Wnioskodawcy w zakresie wykładni art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Przy założeniu, że wykonywana przez Gminę aktywność zostałaby uznana za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, zdaniem Wnioskodawcy czynności będące przedmiotem niniejszego wniosku pozostawałyby objęte wyłączeniem przewidzianym w art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług.
Przepis ten stanowi implementację art. 13 Dyrektywy 2006/112/WE, zgodnie z którym krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uznawane za podatników w odniesieniu do działalności lub transakcji wykonywanych jako organy władzy publicznej, nawet jeżeli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z wykonywaniem tych czynności, chyba że wyłączenie prowadziłoby do znaczących zakłóceń konkurencji.
Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika, że zastosowanie art. 13 Dyrektywy uzależnione jest od spełnienia dwóch podstawowych przesłanek. Po pierwsze, czynności muszą być wykonywane przez podmiot prawa publicznego działający w ramach właściwego mu reżimu publicznoprawnego. Po drugie, ich wyłączenie z opodatkowania nie może prowadzić do znaczących zakłóceń konkurencji.
Obie przesłanki są – zdaniem Wnioskodawcy – spełnione w przedstawionych stanach faktycznych. Gmina wykonuje czynności będące przedmiotem niniejszego wniosku wyłącznie dlatego, że obowiązek ich wykonania wynika z przepisów prawa. Aktywność ta nie jest rezultatem swobodnej decyzji gospodarczej, lecz konsekwencją ustawowego obowiązku gospodarowania mieniem przechodzącym z mocy prawa na właściwy podmiot publiczny.
Zakres obowiązków Gminy oraz dopuszczalne sposoby postępowania z przejętym mieniem zostały szczegółowo określone przez ustawodawcę. Gmina nie może odmówić wykonania tych obowiązków ani kształtować ich według własnych kryteriów ekonomicznych. Działa zatem w ramach właściwego jej reżimu publicznoprawnego, wykonując zadania wynikające bezpośrednio z przepisów ustaw. Nie jest również spełniona przesłanka znaczącego zakłócenia konkurencji.
Podmioty prywatne nie znajdują się w sytuacji porównywalnej z Gminą. Nie mogą przejmować własności ruchomości na podstawie art. 50a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, art. 130a tej ustawy ani art. 25e ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Nie wykonują również ustawowych obowiązków związanych z gospodarowaniem tym mieniem.
Tym samym brak jest rynku, na którym Gmina konkurowałaby z podmiotami prywatnymi w zakresie wykonywania obowiązków będących przedmiotem niniejszego wniosku. Okoliczność, że jednym z ustawowo dopuszczalnych sposobów zakończenia procesu gospodarowania mieniem może być jego odpłatne zbycie, nie zmienia charakteru wykonywanej aktywności. Przedmiotem oceny pozostaje bowiem cały model wykonywania ustawowego obowiązku gospodarowania mieniem, a nie wyłącznie końcowa czynność odpłatnego przeniesienia własności.
W ocenie Wnioskodawcy nie można również przyjąć, że wyłączenie tych czynności spod opodatkowania prowadziłoby do znaczącego zakłócenia konkurencji. Gmina nie uczestniczy bowiem w rynku obrotu pojazdami jako producent, handlowiec lub usługodawca, lecz wykonuje obowiązki publicznoprawne wynikające z ustaw. Odpłatne zbycie ruchomości stanowi jedynie jeden z dopuszczalnych sposobów wykonania tych obowiązków.
W konsekwencji, nawet gdyby Organ uznał, że aktywność opisana we wniosku stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, zdaniem Wnioskodawcy czynności będące przedmiotem niniejszego wniosku korzystałyby z wyłączenia przewidzianego w art. 15 ust. 6 tej ustawy jako czynności wykonywane przez podmiot prawa publicznego działający w ramach właściwego mu reżimu publicznoprawnego, których wyłączenie z opodatkowania nie prowadzi do znaczących zakłóceń konkurencji.
VIII. Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie przedstawionych pytań
Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny, obowiązujące przepisy prawa krajowego i unijnego oraz argumentację zaprezentowaną w niniejszym uzasadnieniu, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że czynności będące przedmiotem wszystkich pytań nie stanowią wykonywania działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 9 Dyrektywy 2006/112/WE.
W ocenie Wnioskodawcy wykonywana przez Gminę aktywność polega na realizacji ustawowego obowiązku gospodarowania ruchomościami, których własność przeszła na właściwy podmiot publiczny z mocy prawa. Odpłatne zbycie pojazdu stanowi wyłącznie jeden z ustawowo dopuszczalnych sposobów wykonania tego obowiązku i nie przesądza samo w sobie o prowadzeniu działalności gospodarczej ani o działaniu Gminy w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.
W konsekwencji Wnioskodawca przedstawia następujące stanowisko w odniesieniu do poszczególnych pytań.
Ad. pytanie nr 1
Odpłatne zbycie przez Gminę (…) pojazdu, którego własność przeszła na Gminę z mocy prawa na podstawie art. 50a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, następuje w ramach wykonywania ustawowego obowiązku gospodarowania mieniem przechodzącym z mocy prawa i nie stanowi wykonywania działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. W konsekwencji Gmina, dokonując tej czynności, nie działa jako podatnik podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy.
Ad. pytanie nr 2
Odpłatne zbycie przez Gminę (…), będącą miastem na prawach powiatu, pojazdu, którego własność przeszła na powiat z mocy prawa na podstawie art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, następuje w ramach wykonywania ustawowego obowiązku gospodarowania mieniem przechodzącym z mocy prawa i nie stanowi wykonywania działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. W konsekwencji Gmina, dokonując tej czynności, nie działa jako podatnik podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy.
Ad. pytanie nr 3
Odpłatne zbycie pojazdu samochodowego, który przeszedł z mocy prawa na Skarb Państwa na podstawie art. 25e ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, a którym gospodaruje Prezydent Miasta (…) wykonujący zadania starosty, rozliczane przez Gminę (…) dla celów podatku od towarów i usług, następuje w ramach wykonywania ustawowego obowiązku gospodarowania mieniem przechodzącym z mocy prawa i nie stanowi wykonywania działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. W konsekwencji Gmina, dokonując tej czynności, nie działa jako podatnik podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy.
Ad. pytanie nr 4
W przypadku niepodzielenia przez Organ stanowiska Wnioskodawcy przedstawionego w odpowiedzi na pytanie nr 1 i uznania, że opisana aktywność stanowi wykonywanie działalności gospodarczej, czynności wykonywane przez Gminę korzystają z wyłączenia przewidzianego w art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług jako czynności wykonywane przez podmiot prawa publicznego w ramach właściwego mu reżimu publicznoprawnego.
Ad. pytanie nr 5
W przypadku niepodzielenia przez Organ stanowiska Wnioskodawcy przedstawionego w odpowiedzi na pytanie nr 2 i uznania, że opisana aktywność stanowi wykonywanie działalności gospodarczej, czynności wykonywane przez Gminę korzystają z wyłączenia przewidzianego w art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług jako czynności wykonywane przez podmiot prawa publicznego w ramach właściwego mu reżimu publicznoprawnego.
Ad. pytanie nr 6
W przypadku niepodzielenia przez Organ stanowiska Wnioskodawcy przedstawionego w odpowiedzi na pytanie nr 3 i uznania, że opisana aktywność stanowi wykonywanie działalności gospodarczej, czynności wykonywane przez Gminę korzystają z wyłączenia przewidzianego w art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług jako czynności wykonywane przez podmiot prawa publicznego w ramach właściwego mu reżimu publicznoprawnego.
W ocenie Wnioskodawcy przedstawiona wykładnia zapewnia zgodność przepisów ustawy o podatku od towarów i usług z art. 9 i art. 13 Dyrektywy 2006/112/WE oraz odpowiada kryteriom wykładni pojęcia działalności gospodarczej wypracowanym w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i zaakceptowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tych względów Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie prawidłowości przedstawionego stanowiska.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Towarami są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W myśl art. 2 pkt 22 ustawy:
Pod pojęciem sprzedaży –- rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
Z kolei stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, (…).
Nie każda czynność stanowiąca dostawę towaru w rozumieniu art. 7 ustawy lub świadczenie usług, o którym, mowa w art. 8 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych.
Jak wynika z powyższego wyłączenie organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy z kategorii podatników ma charakter wyłączenia podmiotowo – przedmiotowego.
Aby to wyłączenie miało miejsce, muszą zostać spełnione dwa warunki:
- jego podmiotem jest wyłącznie organ władzy publicznej lub urząd obsługujący ten organ oraz
- odnosi się jedynie do czynności nałożonych przepisami prawa, dla których powołano te organy, z wyłączeniem czynności realizowanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Z powołanych przepisów wynika, że organy władzy publicznej nie będą podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają należności, opłaty lub składki. Organy te, będą natomiast podatnikami podatku od towarów i usług, w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie umów cywilnoprawnych. Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Generalnie zatem wyłączone od opodatkowania podatkiem od towarów i usług są czynności wykonywane przez podmioty prawa publicznego (organy władzy publicznej i urzędy obsługujące te organy) w ramach sprawowanego przez nie władztwa publicznego.
Podkreślić przy tym należy, że wyłączenie organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy, stanowi odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania i jako takie musi być ściśle interpretowane.
Konieczność spełniania dwóch warunków wyłączających organy publiczne z opodatkowania VAT (wykonywanie czynności przez organ podlegający prawu publicznemu oraz wykonywanie danej czynności przez podmiot działający w charakterze organu publicznego w odniesieniu do tej czynności) była wielokrotnie podkreślana przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jak stwierdził TSUE w orzeczeniu w sprawie C-4/89 – Comune di Carpaneto Piascentino i inni a Ufficio provinciale imposta sul valore aggiunto di Piacenza – art. 4(5) VI Dyrektywy należy interpretować w taki sposób, aby czynności wykonywane przez organy publiczne w rozumieniu tego przepisu stanowiły czynności wykonywane przez organy prawa publicznego podlegające szczególnym zasadom prawnym mającym do nich zastosowanie. Drugi akapit tej regulacji należy natomiast interpretować w taki sposób, aby Państwa Członkowskie zobowiązane były zapewnić, by organy prawa publicznego traktowane były jak podatnicy w związku z czynnościami wykonywanymi w charakterze organów publicznych w przypadku, gdy czynności te mogą być również podejmowane w ramach działalności konkurencyjnych przez przedsiębiorców prywatnych, jeśli traktowanie tych organów jako podmiotów nieposiadających statusu podatnika mogłoby prowadzić do istotnego naruszenia zasad konkurencji.
Dokonując wykładni art. 15 ust. 6 ustawy i art. 4 (5) VI Dyrektywy należy więc rozgraniczyć sferę imperium, która została wyłączona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług od sfery dominium, w której stosownie do wskazanych wyżej przepisów, organy powinny być traktowane jak podatnicy tego podatku.
Innymi słowy organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach – gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań (co wynika z pierwszej części art. 15 ust. 6 ustawy) oraz gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych. Stąd też, aby uznać, że organ działa w zakresie swoich funkcji ustawowych i jednocześnie nie korzysta z formy cywilistycznej musi zaistnieć sytuacja tego rodzaju, że przy realizacji danego zadania – określonej prawem czynności wykonywanej w interesie publicznym, organ ten wyposażony jest we władztwo publiczne, tj. występuje w pozycji nadrzędnej w stosunku do innych podmiotów uczestniczących w danej czynności.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Gmina posiada osobowość prawną.
Tym samym Gmina jest jednostką zasadniczego podziału terytorialnego stopnia podstawowego, posiada osobowość prawną, a zatem zdolność do działania we własnym imieniu.
Jak stanowi art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 2 i 14 ww. ustawy:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy: gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego; porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego.
W myśl art. 91 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1684 ze zm.):
Prawa powiatu przysługują miastom, które w dniu 31 grudnia 1998 r. liczyły więcej niż 100 000 mieszkańców, a także miastom, które z tym dniem przestały być siedzibami wojewodów, chyba że na wniosek właściwej rady miejskiej odstąpiono od nadania miastu praw powiatu, oraz tym, którym nadano status miasta na prawach powiatu, przy dokonywaniu pierwszego podziału administracyjnego kraju na powiaty.
Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym:
Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Z kolei stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 6 i pkt 15 ustawy o samorządzie powiatowym:
Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie transportu zbiorowego i dróg publicznych oraz porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli.
Jak stanowi art. 4 ust. 4 ustawy o samorządzie powiatowym:
Ustawy mogą określać niektóre sprawy należące do zakresu działania powiatu jako zadania z zakresu administracji rządowej, wykonywane przez powiat.
Stosownie do art. 6 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym:
Powiat nie może prowadzić działalności gospodarczej wykraczającej poza zadania o charakterze użyteczności publicznej.
Zgodnie z art. 50a. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1251 ze zm.):
1. Pojazd pozostawiony bez tablic rejestracyjnych lub pojazd, którego stan wskazuje na to, że nie jest używany, może zostać usunięty z drogi przez straż gminną lub Policję na koszt właściciela lub posiadacza.
2. Pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1, nieodebrany na wezwanie gminy przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na własność gminy z mocy ustawy.
3. Przepisu ust. 2 nie stosuje się, gdy nieodebranie pojazdu nastąpiło z przyczyn niezależnych od osoby zobowiązanej.
4. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio, gdy w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu nie została ustalona osoba uprawniona do jego odbioru.
5. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, kierując się zasadą poszanowania prawa własności oraz potrzebą zapewnienia porządku na drogach publicznych, określi, w drodze rozporządzenia:
1) szczegółowy tryb oraz jednostki i warunki ich współdziałania w zakresie usuwania pojazdów bez tablic rejestracyjnych lub których stan wskazuje na to, że nie są używane;
2) tryb postępowania w zakresie przejęcia pojazdu na własność gminy.
Na podstawie art. 130a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym:
Pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku:
1) pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu;
2) nieokazania przez kierującego dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub dowodu opłacenia składki za to ubezpieczenie, jeżeli pojazd ten jest zarejestrowany w kraju, o którym mowa w art. 129 ust. 2 pkt 8 lit. c ;
3) przekroczenia wymiarów, dopuszczalnej masy całkowitej lub nacisku osi określonych w przepisach ruchu drogowego, chyba że istnieje możliwość skierowania pojazdu na pobliską drogę, na której dopuszczalny jest ruch takiego pojazdu;
4) pozostawienia pojazdu nieoznakowanego kartą parkingową, w miejscu przeznaczonym dla pojazdu kierowanego przez osoby wymienione w art. 8 ust. 1 i 2 ;
5) pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela;
6) kierowania nim przez osobę nieposiadającą uprawnienia do kierowania pojazdami albo której zatrzymano prawo jazdy i nie ma możliwości zabezpieczenia pojazdu przez przekazanie go osobie znajdującej się w nim i posiadającej uprawnienie do kierowania tym pojazdem; przepisu nie stosuje się, jeżeli kierujący posiada pokwitowanie, o którym mowa w art. 135 ust. 4 lub 5 albo w art. 135a ust. 5 lub 6, upoważniające do kierowania pojazdem;
7) poruszania się po drodze innej niż wyznaczona zgodnie z art. 65a ust. 3 pkt 3 lit. j , jeżeli jest dopuszczony do ruchu na podstawie art. 65p.
Stosownie do art. 130a ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym:
Pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku gdy:
1) kierowała nim osoba:
a) znajdująca się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu,
b) nieposiadająca przy sobie wymaganych dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu;
2) jego stan techniczny zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, powoduje uszkodzenie drogi albo narusza wymagania ochrony środowiska.
Według art. 130a ust. 5c ustawy Prawo o ruchu drogowym:
Pojazd usunięty z drogi w przypadkach określonych w ust. 1-2 oraz art. 140ad ust. 7 umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie, z uwzględnieniem ust. 7.
W świetle art. 130a ust. 5f ustawy Prawo o ruchu drogowym:
Usuwanie pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, należy do zadań własnych powiatu. Starosta realizuje te zadania przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych lub powierza ich wykonywanie zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych.
Na mocy art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym:
Rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a.
Zgodnie z art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym:
Starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu.
Jak stanowi art. 130a ust. 10a ustawy Prawo o ruchu drogowym:
Starosta występuje z wnioskiem, o którym mowa w ust. 10, nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia.
Na mocy art. 130a ust. 10d ustawy Prawo o ruchu drogowym:
Przepis ust. 10 stosuje się odpowiednio, gdy w terminie 4 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu nie został ustalony jego właściciel lub osoba uprawniona do jego odbioru, mimo że w jej poszukiwaniu dołożono należytej staranności.
Według art. 130a ust. 10e ustawy Prawo o ruchu drogowym:
W sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Na mocy art. 130a ust. 10f ustawy Prawo o ruchu drogowym:
Do wykonania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu jest obowiązany starosta. Wykonanie orzeczenia następuje w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy.
Zgodnie z art. 25e ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 869 ze zm.):
Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie pozostałe po wykreślonym z Rejestru podmiocie, bez względu na przyczynę wykreślenia, którym nie rozporządził przed wykreśleniem właściwy organ, z chwilą wykreślenia z Rejestru.
Jak stanowi art. 25e ust. 2 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym:
Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania podmiotu wykreślonego z Rejestru.
Stosownie do art. 25e ust. 11 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym:
W postępowaniach dotyczących mienia i zobowiązań, o których mowa w ust. 2, oraz w innych sprawach dotyczących gospodarowania tym mieniem Skarb Państwa jest reprezentowany przez starostę, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, właściwego ze względu na ostatnią siedzibę podmiotu, o którym mowa w ust. 1.
W myśl art. 25e ust. 12 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym:
Jeżeli umowa lub statut osoby prawnej określa przeznaczenie majątku pozostałego po jej likwidacji, a przepisy szczególne przewidują taką możliwość, starosta właściwy ze względu na siedzibę osoby prawnej przekazuje mienie nabyte przez Skarb Państwa na określony cel w terminie roku od ujawnienia się tego majątku.
Z opisu sprawy wynika, że Gmina gospodaruje ruchomościami, których własność przechodzi na właściwy podmiot publiczny bezpośrednio z mocy prawa, jako skutek zdarzeń przewidzianych przez ustawodawcę. Przejście własności następuje niezależnie od woli Gminy. Gmina nie podejmuje decyzji o nabyciu tych składników majątkowych, nie wybiera kontrahenta, nie negocjuje warunków nabycia, nie ponosi wydatków na ich zakup oraz nie nabywa ich w celu prowadzenia działalności gospodarczej lub osiągnięcia korzyści majątkowych. Przejście własności następuje wyłącznie jako konsekwencja obowiązywania przepisów prawa oraz wykonywania przez Gminę ustawowych zadań publicznych.
Po przejściu własności Gmina zobowiązana jest do dalszego gospodarowania tym mieniem zgodnie z właściwymi przepisami prawa. W zależności od rodzaju składnika majątkowego, jego stanu technicznego oraz możliwości dalszego wykorzystania, ruchomość może zostać wykorzystana do realizacji zadań publicznych, przekazana innemu podmiotowi, przeznaczona do likwidacji albo odpłatnie zbyta. Na podstawie art. 50a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym pojazdy pozostawione bez tablic rejestracyjnych albo których stan wskazuje na to, że nie są używane, po spełnieniu ustawowych przesłanek przechodzą z mocy prawa na własność Gminy. Gmina (….) jest miastem na prawach powiatu.
Na podstawie art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, po spełnieniu przesłanek określonych w ustawie, własność pojazdów przechodzi z mocy prawa na powiat. Prezydent Miasta (…) wykonuje również zadania starosty z zakresu administracji rządowej dotyczące gospodarowania mieniem Skarbu Państwa.
W ramach wykonywania tych zadań gospodaruje również ruchomościami, w tym pojazdami samochodowymi, które przeszły na Skarb Państwa z mocy prawa na podstawie art. 25e ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym.
W 2025 r. wystąpiły przypadki przejścia na Skarb Państwa własności pojazdów samochodowych na podstawie wskazanego przepisu, którymi następnie gospodarował Prezydent Miasta wykonujący zadania starosty.
Przejście własności nastąpiło wyłącznie z mocy prawa i nie było rezultatem jakiejkolwiek decyzji gospodarczej. Po przejściu własności powstał ustawowy obowiązek dalszego gospodarowania tym mieniem zgodnie z właściwymi przepisami prawa.
W związku z powyższym Państwa wątpliwości dotyczą określenia, czy odpłatne zbycie pojazdów, których własność przeszła na Państwa na podstawie art. 50a i art.130a ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 25e ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, stanowi wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy i w konsekwencji powoduje, że Państwo działają jako podatnik podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy.
Odnosząc się do Państwa wątpliwości w tym miejscu należy przytoczyć § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1805), zgodnie z którym:
Przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa albo powiatu na podstawie prawomocnego orzeczenia przepadku przedmiotów, wydanego w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe, w postępowaniu administracyjnym, w postępowaniu cywilnym oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia,
Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b cyt. rozporządzenia:
Przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące organu egzekucyjnego stosuje się odpowiednio do starostów w zakresie likwidacji ruchomości, które zostały przejęte na rzecz powiatu na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2020 r. poz. 110, 284, 568, 695, 1087 i 1517).
W świetle § 7 ust. 1 ww. rozporządzenia:
Do sprzedaży ruchomości stosuje się
przepisy art. 104 i 105 oraz art. 105a § 1-3, 5 i 6 , a także
art. 105b-108 ustawy oraz przepisy wydane na podstawie art. 109 § 1 i 2 ustawy.
Jak wynika z art. 105 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 268 ze zm.):
Zajęte ruchomości, z zastrzeżeniem § 2 i 3, organ egzekucyjny:
1) sprzedaje w drodze licytacji publicznej;
2) sprzedaje po cenie oszacowania podmiotom prowadzącym działalność handlową;
3) przekazuje do sprzedaży podmiotom prowadzącym sprzedaż komisową tego rodzaju ruchomości;
4) sprzedaje w drodze przetargu ofert;
5) sprzedaje z wolnej ręki.
W myśl art. 535 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):
Przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę.
Zauważyć należy, że przedmiotowy przepis nie posługuje się pojęciem „zbycia”, lecz pojęciem „sprzedaży”. Określone w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tryby dokonywania przez organy sprzedaży w sposób ewidentny odnoszą się do kryterium prawnego, nie zaś do kryterium ekonomicznego, co jednak w analizowanej sprawie nie wyklucza spełnienia przesłanki władztwa ekonomicznego nad rzeczą. W konsekwencji uznać należy, że pojęcie sprzedaży, o którym mowa w przepisie art. 105, dotyczy pojęcia sprzedaży w ujęciu cywilnoprawnym.
Jak wynika z opisu sprawy pojazdy, o których mowa we wniosku, z mocy prawa stają się Państwa własnością. Należy bowiem zaznaczyć, że pojazdy przechodzą z mocy prawa na własność Gminy na podstawie art. 50a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Ponadto pojazdy przechodzą z mocy prawa na własność powiatu na podstawie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Jak również pojazdy samochodowe przechodzą na Skarb Państwa, którymi gospodaruje Prezydent Miasta wykonujący zadania starosty. Pojazdy samochodowe przeszły na Skarb Państwa z mocy prawa na podstawie art. 25e ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym.
W związku z powyższym biorąc pod uwagę zasadę autonomii prawa podatkowego oraz powołane powyżej przepisy należy stwierdzić, że odpłatne zbycie pojazdów samochodowych przejętych przez Gminę z mocy prawa na podstawie art. 50a oraz 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym a także art. 25e ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym ma niewątpliwie charakter cywilnoprawny. Tym samym Gmina występuje dla tej czynności w charakterze podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy oraz wykonuje czynności określone w art. 5 ust. 1 ustawy, stanowiące dostawę towarów w świetle art. 7 ust. 1 ustawy.
W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że zbycie pojazdów samochodowych przejętych przez Gminę na podstawie art. 50a i art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 25e ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytań nr 1, 2 i 3 należało uznać za nieprawidłowe.
Dalsze Państwa wątpliwości w sprawie dotyczą wyłączenia z opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 dokonywanej czynności zbycia pojazdów, które Gmina przejęła z mocy prawa.
Odnosząc się do Państwa wątpliwości należy stwierdzić, że skoro odpłatne zbycie pojazdów samochodowych przejętych przez Gminę z mocy prawa na podstawie art. 50a oraz 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym a także na podstawie art. 25e ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym ma charakter cywilnoprawny i wykonują Państwo czynność określoną w art. 5 ust. 1 ustawy to tym samym nie mogą Państwo korzystać z wyłączenia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy. Dla przedmiotowej sprzedaży pojazdów samochodowych nie działają Państwo bowiem w reżimie publicznoprawnym.
W konsekwencji odpłatne zbycie pojazdu, którego własność przeszła na Gminę z mocy prawa na podstawie art. 50a ustawy Prawo o ruchu drogowym nie jest objęte wyłączeniem z opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy. Tak samo z wyłączenia z opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy nie będzie korzystać odpłatne zbycie pojazdu, którego własność przeszła z mocy prawa na powiat na podstawie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Również wyłączeniem z opodatkowania, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy nie będzie objęte zbycie pojazdu samochodowego z mocy prawa na Skarb Państwa na podstawie art. 25e ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym.
Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytań oznaczonych numer 4, 5 i 6 należało uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.
Tut. Organ informuje, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku. Inne kwestie, które nie zostały objęte pytaniami wskazanymi we wniosku, a wynikające z opisu sprawy oraz Państwa stanowiska nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany z przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Biorąc pod uwagę powyższe, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Odnosząc się do powołanych przez Państwa orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości UE C-180/10 i C-181/10 należy stwierdzić, że w analizowanej sprawie nie będą miały zastosowania. Trybunał Sprawiedliwości UE w wydanym orzeczeniu w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10 orzekł bowiem, że za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje środki podobne do wykorzystywanych przez handlowca, tj. wykazuje aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. Chodzi tu przykładowo o nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług developerskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym na tego rodzaju aktywność „handlową” wskazywać musi ciąg powyżej przykładowo przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich. Tym samym wskazane orzeczenie dotyczy odmiennego niż Państwo podmiotu bowiem dotyczy osoby fizycznej i nie odnosi się do osoby prawnej a także dotyczy innego rodzaju transakcji.
Z kolei odnośnie powołanego przez Państwa orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 stycznia 2018 r. sygn. akt I FSK 483/16 wyjaśniam, że powołany wyrok jest rozstrzygnięciem w indywidualnej sprawie, osadzonej w określonym stanie faktycznym i tylko do niego się zawęża. Zatem wskazany we wniosku wyrok sądu nie ma wpływu na podjęte w niniejszej interpretacji rozstrzygnięcie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w X. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów