0111-KDIB3-2.4012.513.2026.1.KK

Interpretacja indywidualna2026-10-09Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Uznanie Gminy za podatnika VAT - sprzęt dla radnych, spadkobranie, biuro rzeczy znalezionych, przepadek mienia.

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

 

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

 

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

9 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 8 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej.

 

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Gmina (…) posiada osobowość prawną i jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Gmina jako jednostka samorządu terytorialnego realizuje zadania własne wynikające z ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2026 r. poz. 662), służące - zgodnie z art. 7 tej ustawy - zaspokojeniu zbiorowych potrzeb wspólnoty. Stosownie do dyspozycji art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Do zakresu działania Gminy – w oparciu o art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym - należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Oprócz wykonywania zadań własnych Gmina (…) podejmuje czynności wpisujące się w definicję działalności gospodarczej zawartą w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), dalej: „ustawy o VAT”.

Powyższe oznacza, iż funkcjonowanie Gminy (…) cechuje swoisty dualizm: równolegle z realizacją zadań własnych określonych odrębnymi przepisami niestanowiących przejawów działalności gospodarczej, Gmina funkcjonuje w obrocie gospodarczym jako podmiot zobowiązany do naliczania podatku od towarów i usług, prowadzenia właściwej zgodnej z przepisami ewidencji oraz sporządzania plików JPK_V7M. Zadania publiczne realizowane są przez Gminę w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Gmina dysponuje składnikami majątku, które nabyła w drodze zakupu (w celu wykonywania zadań publicznych, których część stanowi działalność gospodarczą opodatkowaną VAT) lub których właścicielem stała się wskutek różnych zdarzeń, między innymi: otrzymania darowizny, zaistnienia obowiązku spadkobrania, przejęcia na własność przedmiotów zdeponowanych w biurze rzeczy znalezionych, przejęcia na własność przedmiotów w wyniku przepadku mienia, czy też w drodze wydania decyzji komunalizacyjnej.

Gmina jako podmiot dysponujący majątkiem publicznym jest zobowiązana do gospodarnego zarządzania składnikami tego majątku, dlatego też zdarzają się sytuacje, kiedy w Gminie podejmowana jest decyzja o zbyciu danego przedmiotu lub mienia. Niniejszy wniosek dotyczy sytuacji, gdy Gmina przekazuje za wynagrodzeniem podmiotom trzecim składniki majątku, których nie nabyła w charakterze podatnika VAT:

 1. Przekazanie za wynagrodzeniem Radnym Rady (…) sprzętu elektronicznego, który był im użyczony do celów wykonywania obowiązków i uprawnień Radnego/Radnej Rady (…);

 2. Przekazanie za wynagrodzeniem przedmiotów pozyskanych w drodze spadkobrania;

 3. Przekazanie za wynagrodzeniem przedmiotów z biura rzeczy znalezionych;

 4. Przekazanie za wynagrodzeniem przedmiotów pozyskanych wskutek przepadku mienia.

Poniżej szczegółowy opis każdego ze stanów faktycznych:

Ad. 1 Radni

Zgodnie z art. 11a ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym, rada gminy jest organem gminy. Rada gminy/miasta jest organem decyzyjnym i kontrolnym w każdej gminie. Radnych do rad wybierają bezpośrednio mieszkańcy miast w wyborach samorządowych. Rada obraduje na sesjach zwoływanych przez przewodniczącego zwykle w urzędzie miasta i gminy. Decyzje podejmowane przez radę w sprawach różnych dziedzin życia miasta, spisywane są w formie uchwał. Rada gminy kontroluje działalność prezydenta, a także gminnych jednostek organizacyjnych oraz jednostek pomocniczych gminy. Radni rad miejskich interweniują w imieniu mieszkańców, spotykają się z urzędnikami, szukają rozwiązań, zgłaszają pytania i interpelacje na sesjach.

Zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym, radny obowiązany jest: kierować się dobrem wspólnoty samorządowej gminy, utrzymywać stałą więź z mieszkańcami oraz ich organizacjami, a w szczególności przyjmować zgłaszane przez nich postulaty i przedstawiać je organom gminy do rozpatrzenia.

Do wyłącznej właściwości rady gminy należy:

   - uchwalanie statutu gminy;

   - ustalanie wynagrodzenia prezydenta, stanowienie o kierunkach jego działania oraz przyjmowanie sprawozdań z jego działalności;

   - powoływanie i odwoływanie na wniosek prezydenta skarbnika gminy (głównego księgowego budżetu) oraz sekretarza gminy;

   - uchwalanie budżetu gminy, rozpatrywanie sprawozdania z wykonania budżetu oraz podejmowanie uchwały w sprawie udzielenia lub nie udzielenia absolutorium z tego tytułu;

   - uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego;

   - uchwalanie programów gospodarczych;

   - ustalanie zakresu działania jednostek pomocniczych, zasad przekazywania im składników mienia do korzystania oraz zasad przekazywania środków budżetowych na realizację zadań przez te jednostki;

   - podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat w granicach określonych w odrębnych ustawach;

   - podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy;

   - określanie wysokości sumy, do której wójt może samodzielnie zaciągać zobowiązania;

   - podejmowanie uchwał w sprawach współdziałania z innymi gminami oraz wydzielanie na ten cel odpowiedniego majątku;

   - podejmowanie uchwał w sprawach współpracy ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi innych państw oraz przystępowania do międzynarodowych zrzeszeń społeczności lokalnych i regionalnych;

   - podejmowanie uchwał w sprawach: herbu gminy, nazw ulic i placów publicznych oraz wznoszenia pomników;

   - nadawanie honorowego obywatelstwa gminy;

   - podejmowanie uchwał w sprawie zasad udzielania stypendiów dla uczniów i studentów;

   - stanowienie w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy.

Radni Rady (…), w celu wykonywania mandatu, zostali wyposażeni przez Urząd (…) w tablety – urządzenia elektroniczne, które łączą w sobie funkcje laptopa i smartfona.

Dzięki takiemu innowacyjnemu rozwiązaniu, radni otrzymują za pośrednictwem poczty elektronicznej wszelkie informacje w formie dokumentów elektronicznych, mogą zatem pracować z dokumentami bez konieczności ich drukowania. Radni przygotowują się do obrad, czytając elektroniczne wersje projektów uchwał i innych dokumentów. W ten sam sposób – z wykorzystaniem tabletów - przygotowują swoje uwagi i propozycje zmian.

Zakup tabletów to oszczędność dla budżetu Miasta (…) z uwagi na znaczące ograniczenie kosztów papieru oraz materiałów eksploatacyjnych. To również sposób na pewny i stały dostęp radnych do niezbędnych dokumentów, a także do wzięcia zdalnego udziału w posiedzeniach Rady (…) lub Komisjach Rady (…).

Gmina nie kupuje tabletów radnym na własność.

Urządzenie stanowi własność samorządu, a radny korzysta z niego przez okres wykonywania mandatu na podstawie umowy użyczenia. W umowie użyczenia radny oświadcza, iż użyczany sprzęt będzie wykorzystywany do celów wykonywania obowiązków i uprawnień radnego. Radny biorący tablet w użyczenie ponosi odpowiedzialność materialną za użyczony sprzęt oraz ponosi koszty związane z jego utratą, kradzieżą, uszkodzeniem oraz zniszczeniem. Po zakończeniu kadencji i zaprzestaniu wykonywania mandatu radnego, wszystkie tablety, zgodnie z zapisem umowy użyczenia, muszą zostać zwrócone do Urzędu w stanie niepogorszonym.

Należy podkreślić, że tablety nie są nabywane przez Gminę w celu dalszej odsprzedaży, odprzedaży z zyskiem, wynajmu, dzierżawy ani prowadzenia działalności handlowej w zakresie obrotu sprzętem elektronicznym. Sprzęt jest kupowany i jest wykorzystywany wyłącznie jako wyposażenie służące realizacji zadań organizacyjnych i publicznoprawnych Gminy, tj. zapewnieniu obsługi organu stanowiącego Gminy i jego członków.

Po 5 latach kadencji tablety, z przyczyn technologicznych, przedstawiają niewielką wartość, co więcej najczęściej są to już urządzenia wadliwe, dlatego Gmina umożliwia przekazanie ich za wynagrodzeniem radnym, którzy go używali, jeżeli wyrażą taką wolę. Wynagrodzenie za przeniesienie własności jest ustalane w oparciu o ceny rynkowe urządzeń identycznych lub podobnych z uwzględnieniem stanu technicznego sprzętu, okresu używania oraz stopnia zużycia. Wyzbywając się sprzętu Gmina oszczędza sobie kosztów utylizacji sporej ilości sprzętu elektronicznego. Dochody ze sprzedaży stanowią dochód jednostki samorządu terytorialnego i są przekazywane na konto budżetu Organu Gminy.

Dodatkowo należy wskazać, że czynności przekazania tabletów mają charakter incydentalny i porządkowy. Gmina nie prowadzi działalności gospodarczej polegającej na obrocie sprzętem elektronicznym, nie podejmuje działań marketingowych właściwych profesjonalnemu handlowcowi, nie nabywa sprzętu w celu jego dalszej sprzedaży oraz nie zamierza uczynić z tego źródła stałego dochodu.

Ad. 2 Spadkobranie

Postanowieniem sądu rejonowego, Gmina nabywa w całości z dobrodziejstwem inwentarza spadki po zamarłych mieszkańcach Gminy. Stwierdzenie nabycia spadku następuje na podstawie art. 935 w związku z art. 1023 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), zgodnie z którym, w przypadku braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, jako spadkobiercy ustawowemu. Jeżeli ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w Rzeczypospolitej Polskiej nie da się ustalić albo ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy znajdowało się za granicą, spadek przypada Skarbowi Państwa, jako spadkobiercy ustawowemu.

Należy podkreślić również, że zgodnie z art. 1023 k.c. ani Skarb Państwa, ani gmina, nie mogą odrzucić spadku, który im przypadł z mocy ustawy. Skarb Państwa ani gmina nie składają oświadczenia o przyjęciu spadku, a spadek uważa się za przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza. W ten sposób Gmina staje się właścicielem określonego majątku bez swojej woli. Nabyty w ten sposób majątek nie jest w żaden sposób wykorzystywany przez gminę – ani do prowadzenia działalności gospodarczej, ani do jakichkolwiek czynności stanowiących realizację zadań własnych gminy. Gmina nie nabywa tych rzeczy w celu ich dalszej odsprzedaży, nie dokonuje wyboru przedmiotów, nie wpływa na ich rodzaj, stan, wartość ani przydatność.

W wyniku postanowienia sądu o sporządzeniu spisu inwentarza majątku spadkowego, Komornik Sądowy określa wartość poszczególnych elementów masy spadkowej. Znając wartość poszczególnych składników masy spadkowej, Gmina – realizując swoje uprawnienia właścicielskie – podejmuje decyzję o zbyciu odziedziczonego mienia.

Zbycie mienia nie stanowi działalności handlowej nastawionej na osiągnięcie zysku, lecz ma na celu pozbycie się nieprzydatnych składników majątku, które zazwyczaj generują wysokie koszty utrzymania lub przechowywania.

Dodatkowo decyzja o zbyciu jest podyktowania koniecznością zaspokojenia wierzycieli spadkodawcy, bowiem w większości przypadków Gmina nabywa spadek obciążony długami spadkodawcy.

Od momentu nabycia poszczególnych rzeczy, do chwili ich sprzedaży Gmina nie ponosi żadnych nakładów na to mienie. W celu dokonania sprzedaży Gmina nie podejmuje żadnych działań charakterystycznych dla podmiotów zajmujących się profesjonalnie działalnością handlową, lecz stosuje jedynie postanowienia właściwych regulacji wewnętrznych dotyczących zbywania mienia komunalnego. Przedmiotem spadkobrania mogą być wszelkie prawa i obowiązki majątkowe zmarłego (spadkodawcy), które przechodzą na spadkobierców w chwili jego śmierci. Spadek obejmuje zarówno aktywa (ogół składników majątkowych posiadających wartość materialną), jak i pasywa (długi). Dochody ze sprzedaży mienia stanowią dochód jednostki samorządu terytorialnego i są przekazywane na konto budżetu Organu Gminy.

Ad. 3 Biuro rzeczy znalezionych

Biuro rzeczy znalezionych w Urzędzie Miejskim w (…) (dalej: Biuro) funkcjonuje na podstawie Regulaminu Organizacyjnego Urzędu (…) z dnia (…) roku, ustawy Kodeks cywilny oraz ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rzeczach znalezionych (Dz. U. z 2023 roku, poz. 501 ze zm.)

Przedmiotem działalności Biura jest:

1) prowadzenie postępowania w sprawach odbierania zawiadomień o znalezieniu rzeczy,

2) przyjmowanie i przechowywanie rzeczy znalezionych na terenie (…),

3) przyjmowanie i przechowywanie rzeczy oddanych przez znalazcę zamieszkującego na terenie (…),

4) poszukiwanie osób uprawnionych do odbioru rzecz oddanych do depozytu Biura,

5) udzielanie informacji o posiadanych depozytach poprzez zamieszczanie ogłoszeń na urzędowej tablicy ogłoszeń oraz w Biuletynie Informacji Publicznej,

6) wydanie rzeczy z depozytu osobom uprawnionym lub znalazcy,

7) postępowanie w sprawach niepodjętych depozytów.

Rzeczy znalezione przechowuje się w magazynie Biura do czasu: odbioru przez właściciela, odbioru po spełnieniu przewidzianych prawem warunków przez znalazcę, przejścia własności przedmiotu na rzecz (…), Skarbu Państwa lub innych podmiotów.

Do depozytu Biura przyjmuje się:

1) rzeczy znalezione, o szacunkowej wartości co najmniej (…) zł, chyba że jest to rzecz o wartości historycznej, naukowej lub artystycznej,

2) pieniądze, papiery wartościowe, kosztowności,

3) rzeczy znalezione w budynkach, obiektach użyteczności publicznej lub środkach transportu dostarczonych przez zarządcę,

4) rzeczy, których cechy zewnętrzne lub umieszczone na niej znaki szczególne wskazują, że stanowi ona dokument, sprzęt lub ekwipunek wojskowy.

Odebranie od znalazcy zawiadomienia o znalezieniu rzeczy oraz przyjęcie rzeczy znalezionej do depozytu potwierdza się w sporządzonym protokole – poświadczeniu. Rzeczy przekazane do Biura przez podmioty niebędące znalazcą (tj.: różne instytucje, Straż Miejską, czy Komendę Miejską Policji), przyjmowane są na podstawie dokumentu zgłoszenia sporządzonego przez jednostkę, która dostarcza przedmiot, na podstawie którego przygotowywany jest protokół. Biuro prowadzi ewidencję rzeczy przyjętych w depozyt wpisując je do (…).

Biuro prowadzi poszukiwania właścicieli poprzez wywieszanie ogłoszeń na urzędowej tablicy ogłoszeń oraz zamieszczając ogłoszenia w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej Urzędu (…), w terminie wskazanym w ustawie o rzeczach znalezionych.

Jeżeli szacunkowa wartość rzeczy przekracza (…) złotych, Biuro zamieszcza ogłoszenie w dzienniku o zasięgu lokalnym lub ogólnopolskim. W przypadku, gdy osoba uprawniona do odbioru rzeczy jest znana, wzywa się ją niezwłocznie do odbioru rzeczy listem poleconym. Rzecz znaleziona, która nie zostanie przez osobę uprawnioną odebrana w terminie 1 roku od dnia doręczenia jej wezwania do odbioru, a w przypadku niemożności wezwania – w terminie 2 lat od dnia jej znalezienia, staje się własnością znalazcy, jeżeli zgłosił on w protokole wolę nabycia własności znalezionej rzeczy.

W przypadku nieodebrania rzeczy przez znalazcę właścicielem staje się miasto (…).

W niektórych sytuacjach rzeczy przechowywane w Biurze mogą zostać sprzedane. Sytuacja taka wystąpi w stosunku do rzeczy, które nie zostały odebrane przez osobę uprawnioną (właściciela lub znalazcę) po dwuletnim okresie przechowywania i w następstwie zgodnie z art. 19 ustawy o rzeczach znalezionych w związku z art. 187 k.c., przechodzą na własność powiatu. Na podstawie wskazanych przepisów obowiązek zagospodarowania rzeczy, które przeszły na własność powiatu ciąży właśnie na staroście. Jednakże ustawodawca nie wskazał nigdzie trybu ich sprzedaży.

Zazwyczaj pracownicy biura ustalają wartość rynkową rzeczy przeznaczonych do sprzedaży, chyba że rzecz wymaga indywidualnej wyceny (złom metali szlachetnych, przedmioty kolekcjonerskie). Następnie pracownicy biura przeprowadzają analizę rynku w celu ustalenia podmiotu zainteresowanego nabyciem rzeczy z Biura. Jeżeli przedmiotem sprzedaży ma być nietypowy przedmiot, może wystąpić konieczność opublikowania ogłoszenia o zamiarze sprzedaży w środkach masowego przekazu. Rzeczy z Biura są sprzedawane w stanie w jakim je zdeponowano w Biurze, Pracownicy Biura nie dokonują żadnych zmian, czy ulepszeń w tych przedmiotach. Sprzedaż rzeczy z Biura nie stanowi dla Gminy działalności zarobkowej, lecz jest jednym ze sposobów gospodarnego zarządzania mieniem komunalnym poprzez pozbycie się nieprzydatnych składników majątku, które zazwyczaj generują koszty utrzymania lub przechowywania. Dochody ze sprzedaży stanowią dochód jednostki samorządu terytorialnego i są przekazywane na konto budżetu Organu Gminy.

Gmina nie nabywa rzeczy znalezionych w sposób zamierzony, nie wyszukuje ich w celu dalszego zbycia, nie kupuje ich od osób trzecich, nie ponosi nakładów właściwych profesjonalnemu handlowcowi i nie działa na rynku obrotu rzeczami używanymi jako przedsiębiorca. Ewentualna sprzedaż tych przedmiotów jest następstwem realizacji obowiązków ustawowych oraz konieczności zagospodarowania rzeczy, których nie odebrały osoby uprawnione ani znalazcy, albo rzeczy, których sprzedaż jest przewidziana przez przepisy prawa.

Ad. 4 Przepadek mienia

Gmina realizuje również zadania wynikające z art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251 ze zm.), tj. zadania w zakresie usuwania pojazdów z dróg miejskich. Ustęp 1 wspomnianego artykułu wymienia enumeratywnie przypadki, kiedy:

 1. pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela, są to sytuacje:

 1) pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu;

 2) nieokazania przez kierującego dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub dowodu opłacenia składki za to ubezpieczenie, jeżeli pojazd ten jest zarejestrowany w kraju, o którym mowa w art. 129 ust. 2 pkt 8 lit. c;

 3) przekroczenia wymiarów, dopuszczalnej masy całkowitej lub nacisku osi określonych w przepisach ruchu drogowego, chyba że istnieje możliwość skierowania pojazdu na pobliską drogę, na której dopuszczalny jest ruch takiego pojazdu;

 4) pozostawienia pojazdu nieoznakowanego kartą parkingową, w miejscu przeznaczonym dla pojazdu kierowanego przez osoby wymienione w art. 8 ust. 1 i 2;

 5) pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela;

 6) kierowania nim przez osobę nieposiadającą uprawnienia do kierowania pojazdami albo której zatrzymano prawo jazdy i nie ma możliwości zabezpieczenia pojazdu przez przekazanie go osobie znajdującej się w nim i posiadającej uprawnienie do kierowania tym pojazdem; przepisu nie stosuje się, jeżeli kierujący posiada pokwitowanie, o którym mowa w art. 135 ust. 4 lub 5 albo w art. 135a ust. 5 lub 6, upoważniające do kierowania pojazdem;

 7) poruszania się po drodze innej niż wyznaczona zgodnie z art. 65a ust. 3 pkt 3 lit. j, jeżeli jest dopuszczony do ruchu na podstawie art. 65p;

2. pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku gdy:

1) kierowała nim osoba:

a) znajdująca się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu,

b) nieposiadająca przy sobie wymaganych dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu;

2) jego stan techniczny zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, powoduje uszkodzenie drogi albo narusza wymagania ochrony środowiska.

Zgodnie z przepisami art. 130a ust. 10-10l ustawy Prawo o ruchu drogowym starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia (chyba, że nieodebranie pojazdu nastąpiło z przyczyn niezależnych od właściciela lub osoby uprawnionej). Wniosek jest kierowany do Sądu nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia.

Z kolei zgodnie z ust. 10d Przepis ust. 10 stosuje się odpowiednio, gdy w terminie 4 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu nie został ustalony jego właściciel lub osoba uprawniona do jego odbioru, mimo że w jej poszukiwaniu dołożono należytej staranności. Jak stanowi ust. 10f do wykonania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu jest obowiązany starosta.

Szczegółowe zasady postępowania z pojazdami usuniętymi z dróg zostały uregulowane w Zarządzeniu nr (…) Prezydenta (…) z dnia (…) r. w sprawie sposobu postępowania z pojazdami usuniętymi z dróg, na podstawie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, na terenie Gminy (…). Zgodnie z częścią (…) Załącznika do Zarządzenia nr (…) dyspozycje przemieszczenia lub usunięcia pojazdu z drogi wydaje (…). W części (…) tegoż Załącznika określono zasady postępowania z pojazdami usuniętymi z dróg, (…).

Ponieważ, zgodnie z art. 130a ust. 10f ustawy Prawo ruchu drogowego, wykonanie orzeczenia następuje w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Wydział (…) przekazuje informację o przejętych przez Gminę pojazdach do Wydziału (…). Tu, Referat (…) przeważnie najpierw zleca wykonanie wyceny pojazdu przez rzeczoznawcę samochodowego, a następnie prowadzi wykonanie orzeczenia poprzez organizację licytacji pojazdu. W okresie pomiędzy usunięciem pojazdu z drogi, a momentem licytacji pojazdu, pojazdy nie są wykorzystywane przez Gminę do żadnych czynności – są przechowywane na parkingu strzeżonym. Nakłady ponoszone na te pojazdy wynikają wyłącznie z konieczności wypełnienia obowiązków ustawowych.

Sprzedaż pojazdów usuniętych poprzez licytację nie stanowi dla Gminy działalności zarobkowej, lecz jest sposobem na gospodarne zarządzanie mieniem komunalnym (poprzez pozbycie się nieprzydatnych składników majątku, które zazwyczaj generują koszty utrzymania lub przechowywania). Dochody ze sprzedaży pojazdów stanowią dochód jednostki samorządu terytorialnego i są przekazywane na konto budżetu Organu Gminy.

Nabycie własności pojazdów następuje zatem jako konsekwencja wykonania przepisów prawa publicznego, a nie jako rezultat aktywności handlowej Gminy. Gmina nie nabywa pojazdów w celu ich dalszej odsprzedaży, nie dokonuje ich selekcji według kryteriów handlowych, nie prowadzi działalności dealerskiej, komisowej ani obrotu pojazdami używanymi. Ewentualne odpłatne zbycie pojazdów ma charakter wtórny wobec przepadku albo przejścia własności z mocy prawa i służy zagospodarowaniu mienia, którego dalsze przechowywanie generowałoby koszty po stronie Gminy.

Pytania

 1. Czy Gmina (…) przekazując za wynagrodzeniem Radnym (…) sprzęt elektroniczny, który był im użyczony do celów wykonywania obowiązków i uprawnień Radnego/Radnej (…), działa w charakterze podatnika podatku VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r., poz. 775 ze zm.), dalej: ustawy o VAT?

 2. Czy Gmina (…) przekazując za wynagrodzeniem przedmioty pozyskane w drodze spadkobrania działa w charakterze podatnika podatku VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy o VAT?

 3. Czy Gmina (…) przekazując za wynagrodzeniem przedmioty z biura rzeczy znalezionych działa w charakterze podatnika podatku VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy o VAT?

 4. Czy Gmina (…) przekazując za wynagrodzeniem pojazdy pozyskane wskutek przepadku mienia działa w charakterze podatnika podatku VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy o VAT?

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Gminy, w każdym z opisanych stanów faktycznych odpowiedź na pytania powinna być negatywna. Gmina (…), dokonując odpłatnego przekazania:

1. używanego sprzętu elektronicznego Radnym (…),

2. przedmiotów pozyskanych w drodze spadkobrania,

3. przedmiotów pochodzących z biura rzeczy znalezionych,

4. pojazdów pozyskanych wskutek przepadku mienia albo przejścia własności z mocy prawa,

nie działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy o VAT.

W konsekwencji czynności te pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług, ponieważ nie są wykonywane przez Gminę jako podatnika prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu musi być wykonana przez podatnika działającego w takim charakterze.

Art. 15 ust. 1 ustawy o VAT wskazuje, że podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Stosownie do ust. 2 artykułu 15, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług – w świetle powyższych przepisów – jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze czynność winna być ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – musi być zrealizowana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

W tym miejscu należy przywołać treść art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, zgodnie z którym nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Unormowanie to koreluje z art. 13 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L 347, s. 1, z późn. zm.), który stwierdza, że krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami. Jednakże w przypadku, gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.

Wyjątek powyższy ma zatem zastosowanie wyłącznie do organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy, a także odnosi się tylko do tych czynności, które związane są z realizacją zadań nałożonych na te podmioty przepisami prawa i do realizacji których zostały one powołane. Tylko wtedy wyłączenie z opodatkowania nie prowadzi do naruszenia zasad konkurencji.

Powołany przepis art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług, jak i cyt. przepis art. 13 ust. 1 Dyrektywy, wyłączają z opodatkowania organy podlegające prawu publicznemu, jeżeli prowadzą daną działalność jako organy publiczne, nawet wtedy, gdy pobierają z tytułu tej działalności wynagrodzenie. Czynności, w których organy te uczestniczą jako organy publiczne, to określone prawem czynności wykonywane w interesie publicznym. Zatem czynności, w stosunku do których organy publiczne nie są traktowane jako podatnicy, to czynności wykonywane przez nie w ramach przypisanych im specyficznych zadań i funkcji państwowych, a także czynności, do których wykonywania są uprawnione wyłącznie organy publiczne.

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy, do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Z art. 7 ust. 1 ww. ustawy wynika, że zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. I to właśnie głównie z perspektywy tej konkretnej zasady należy interpretować zakres aktywności podejmowanej przez jednostkę samorządu terytorialnego: ich realizacja zadań własnych ma służyć zaspokajaniu zbiorowych potrzeb mieszkańców gminy. Obowiązywanie tej zasady powoduje, że każde działanie podejmowane przez jednostki w imieniu własnym, na własną odpowiedzialność i finansowane z budżetu jednostek, a dotyczące mienia gminnego należy uznać za działanie publiczne, służące zaspokajaniu potrzeb wspólnoty samorządowej, które jest wykonywane przez jednostkę samorządu terytorialnego jako zadanie własne.

Czynności wynikające z zadań własnych, nałożonych odrębnymi przepisami, realizowane w ramach reżimu publicznoprawnego, pozostają poza zakresem ustawy o VAT. Są one bowiem realizowane przez gminę poza zakresem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, a gmina realizując te czynności nie występuje w charakterze podatnika podatku VAT zdefiniowanego w art. 15 ust. 1 ustawy.

W ocenie Gminy, w przedstawionych w opisie stanu faktycznego przypadkach, nie występuje zasadnicza cecha działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, tj. wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych albo do prowadzenia działalności handlowej. W sytuacjach opisanych przez Gminę, nie występuje ona jako handlowiec: nie nabywa towarów w celu ich odsprzedaży, nie organizuje profesjonalnego obrotu towarami, nie podejmuje działań typowych dla przedsiębiorcy: nie tworzy oferty handlowej w tym zakresie, nie prowadzi reklamy, nie dokonuje regularnego zakupu towarów na sprzedaż, nie buduje rynku zbytu i nie traktuje tych czynności jako stałego źródła przychodów.

Czynności opisane we wniosku stanowią wyłącznie racjonalne, incydentalne i następcze zagospodarowanie składników majątkowych, które:

1. były wykorzystywane w sferze publicznoprawnej albo organizacyjnej Gminy,

2. zostały nabyte niezależnie od woli Gminy,

3. trafiły do Gminy w wyniku realizacji ustawowych obowiązków,

4. nie są przydatne do dalszego wykonywania zadań publicznych,

5. generowałyby koszty przechowywania, obsługi albo likwidacji.

Takie działania nie stanowią działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Sprzęt elektroniczny przekazywany radnym do używania służył realizacji funkcji publicznoprawnej, tj. wykonywaniu mandatu radnego oraz zapewnieniu sprawnego funkcjonowania organu stanowiącego Gminy. Sprzęt ten był elementem organizacyjno-technicznym wykonywania zadań publicznych, a nie towarem handlowym.

Gmina nie nabyła sprzętu elektronicznego w celu odsprzedaży. Nie prowadzi działalności handlowej w zakresie obrotu sprzętem komputerowym albo elektronicznym. Ewentualne odpłatne przekazanie sprzętu radnym, którzy uprzednio używali go do wykonywania mandatu, jest czynnością wtórną wobec jego pierwotnego przeznaczenia publicznoprawnego.

W tym zakresie Gmina działa jak podmiot gospodarujący własnym majątkiem niegospodarczym, a nie jak profesjonalny sprzedawca sprzętu elektronicznego. Sprzedaż używanego, wyeksploatowanego albo częściowo zużytego sprzętu ma charakter porządkujący i likwidacyjny. Nie służy osiąganiu stałego dochodu ani prowadzeniu działalności handlowej.

W ocenie Gminy okoliczność, że przekazanie następuje za wynagrodzeniem, nie zmienia kwalifikacji czynności. Wynagrodzenie pełni funkcję ekwiwalentu za przekazywany składnik majątkowy i pozwala uniknąć nieodpłatnego przysporzenia po stronie nabywcy. Nie oznacza jednak, że Gmina działa jako podatnik VAT.

Nabycie przez Gminę rzeczy w drodze spadkobrania ustawowego następuje z mocy prawa, niezależnie od jej woli. Gmina nie może odrzucić spadku, który przypadł jej jako spadkobiercy ustawowemu. Nie wybiera przedmiotów wchodzących w skład spadku i nie nabywa ich z zamiarem dalszego wykorzystania w działalności gospodarczej.

W tym przypadku szczególnie wyraźnie brak jest elementu handlowego. Gmina nie występuje jako podmiot, który nabywa towary w celu odprzedaży. Sprzedaż przedmiotów spadkowych jest następstwem ustawowego nabycia majątku oraz braku celowości jego dalszego przechowywania lub wykorzystywania. Czynność ta mieści się w granicach zwykłego wykonywania prawa własności.

Stanowisko to znajduje bezpośrednie potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W wyroku z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 1277/18 (utrzymanym później przez wyrok NSA z dnia 16 marca 2022 r. sygn. I FSK 1413/19), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że gmina sprzedająca przedmioty użytku domowego nabyte w drodze spadkobrania ustawowego nie działa jako podatnik VAT, mimo że sprzedaż następuje na podstawie umowy cywilnoprawnej. Istotne było to, że gmina nabyła rzeczy bez własnej woli, z mocy prawa, nie w celu dalszej odsprzedaży i nie w ramach działalności handlowej.

NSA odwołał się również do wcześniejszego wyroku z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt I FSK 254/15, w którym przyjęto, że w sytuacji, gdy gmina nie ma wpływu na nabycie mienia w drodze spadkobrania, nie można mówić o wykorzystywaniu majątku w celu uzyskiwania stałego dochodu. Powyższa linia orzecznicza powinna znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie. Skoro Gmina nabywa przedmioty spadkowe z mocy prawa, bez zamiaru handlowego i bez możliwości odrzucenia spadku, to ich następcze odpłatne przekazanie nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.

Również w przypadku rzeczy znalezionych Gmina nie działa jako profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego. Rzeczy te trafiają do Gminy w związku z realizacją obowiązków ustawowych, a nie na skutek działań zakupowych, inwestycyjnych albo handlowych.

Prowadzenie biura rzeczy znalezionych, przyjmowanie rzeczy, ich przechowywanie, poszukiwanie osób uprawnionych do odbioru oraz postępowanie po bezskutecznym upływie terminów ustawowych są czynnościami wykonywanymi w reżimie prawa publicznego. Gmina realizuje w tym zakresie zadania nałożone przepisami ustawy o rzeczach znalezionych i Kodeksu cywilnego.

Ewentualna sprzedaż rzeczy znalezionych ma charakter wtórny i pomocniczy. Nie jest rezultatem prowadzenia działalności handlowej, lecz konsekwencją określonego przez ustawodawcę trybu postępowania z rzeczami, których właściciele albo osoby uprawnione nie odebrały w ustawowym terminie, albo których przechowywanie byłoby niecelowe z uwagi na ich stan, koszty albo ryzyko utraty wartości.

Zdaniem Gminy ocena statusu podatnika musi być dokonana przede wszystkim na gruncie art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, tj. przez ustalenie, czy Gmina działa jako handlowiec. W niniejszej sprawie brak jest takich cech. Gmina nie prowadzi działalności polegającej na obrocie rzeczami używanymi. Nie nabywa rzeczy znalezionych w celu ich sprzedaży. Nie może kształtować podaży tych rzeczy. Nie występuje na rynku w sposób konkurencyjny wobec podmiotów profesjonalnych. Realizuje wyłącznie ustawowy obowiązek postępowania z rzeczami znalezionymi.

Analogiczna argumentacja dotyczy pojazdów pozyskanych wskutek przepadku mienia albo przejścia własności z mocy prawa na podstawie Prawa o ruchu drogowym.

Gmina nie nabywa takich pojazdów w celach handlowych. Ich przejście na własność Gminy jest konsekwencją porzucenia pojazdu, nieodebrania go przez osobę uprawnioną albo orzeczenia przepadku. Gmina nie wybiera tych pojazdów, nie negocjuje ich nabycia, nie ocenia ich pod kątem dalszej sprzedaży przed nabyciem i nie ma wpływu na ich stan techniczny, wiek, wartość albo przydatność.

Sprzedaż takich pojazdów, jeżeli do niej dochodzi, ma charakter następczy wobec przepadku lub przejścia własności. Celem sprzedaży jest ograniczenie kosztów przechowywania, likwidacja majątku zbędnego, odzyskanie części wartości oraz racjonalne gospodarowanie mieniem publicznym. Czynność ta nie ma charakteru działalności dealerskiej, komisowej ani handlowej. Nie można zatem uznać, że Gmina wykorzystuje pojazdy w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Gmina wykonuje ustawowe obowiązki związane z usuwaniem pojazdów z dróg i postępowaniem z pojazdami nieodebranymi, a nie działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami.

Gmina nie działa jak profesjonalny sprzedawca sprzętu elektronicznego, ruchomości spadkowych, rzeczy używanych ani pojazdów. Dokonuje wyłącznie incydentalnego, następczego i porządkowego zagospodarowania składników majątkowych pozostających poza działalnością gospodarczą w rozumieniu VAT.

Reasumując, w opisanych stanach faktycznych i zdarzeniach przyszłych Gmina (…) nie działa jako podatnik VAT, ponieważ:

1. nie nabyła przedmiotowych składników majątkowych w celu dalszej odsprzedaży,

2. nie prowadzi działalności handlowej w zakresie obrotu takimi składnikami,

3. nie wykorzystuje tych składników w sposób ciągły dla celów zarobkowych,

4. nie podejmuje działań właściwych profesjonalnemu handlowcowi,

5. w wielu przypadkach nabycie mienia następuje z mocy prawa, niezależnie od woli Gminy,

6. sprzedaż ma charakter incydentalny, następczy, porządkujący i związany z racjonalnym gospodarowaniem mieniem publicznym,

7. czynności te są konsekwencją realizacji zadań publicznych.

W konsekwencji odpłatne przekazanie przez Gminę (…):

1. używanego sprzętu elektronicznego radnym,

2. przedmiotów pozyskanych w drodze spadkobrania,

3. przedmiotów z biura rzeczy znalezionych,

4. pojazdów pozyskanych wskutek przepadku mienia albo przejścia własności z mocy prawa,

nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ Gmina nie działa przy tych czynnościach w charakterze podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy o VAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 775 ze zm.; dalej jako: „ustawa” lub „ustawa o VAT”):

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, (...).

W myśl art. 2 pkt 6 ustawy:

Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy:

Przez sprzedaż rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Natomiast stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Należy podkreślić, że co do zasady dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność, co wynika wprost z cyt. wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Należy więc przyjąć, że w oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy zbycie ruchomości traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.

Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług musi być wykonana przez podatnika.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Stosownie do art. 15 ust. 2:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z powyższego wynika, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez „podatników” w rozumieniu ustawy i są wykonywane w ramach działalności gospodarczej.

Powyższe przepisy wskazują, że niezależnie od częstotliwości wykonania danej czynności, czynność ta podlega opodatkowaniu jeśli podmiot wykorzystuje w sposób ciągły w celach zarobkowych swój majątek.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że za podatnika VAT będzie uznany tylko taki podmiot, który dokonuje czynności zmierzające do wykorzystania nabytych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

W myśl art. 15 ust. 6 ww. ustawy:

Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.

W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwoistym charakterze:

   - podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz

   - podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na postawie umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Jako, że jednostki samorządu terytorialnego są wyposażone w osobowość prawną oraz w określonym zakresie wykonują samodzielnie działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, należy uznać, że spełniają zawartą w tym przepisie definicję podatnika VAT. Oznacza to, że w zakresie czynności cywilnoprawnych dokonywanych przez jednostki samorządu terytorialnego, nawet, gdy dotyczą one zadań własnych gmin, podmioty te powinny być uznawane za podatników VAT. Zatem w przypadku, gdy gmina wykonuje czynności na podstawie umów cywilnoprawnych, tj. na warunkach i w okolicznościach właściwych również dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą – powinna być traktowana jako podatnik VAT, gdyż w przedmiotowym zakresie działa de facto w sposób analogiczny do tych podmiotów.

Aby zatem określić możliwość zastosowania art. 15 ust. 6 ustawy, który wyłącza organy władzy publicznej (oraz urzędy obsługujące te organy) z definicji podatnika VAT, konieczne jest określenie czy zadania realizowane przez Gminę są zadaniami, dla których Gmina została powołana w ramach reżimu publicznoprawnego, czy też są to czynności wykonywane na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Powyższe oznacza, że decydującą przesłanką przesądzającą o uznaniu bądź nieuznaniu organu władzy publicznej za podatnika VAT będzie zachowanie się tego organu jako organu władzy publicznej, bądź jako przedsiębiorcy w stosunku do określonych świadczeń.

Jak wynika z powyższego wyłączenie organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy z kategorii podatników ma charakter wyłączenia podmiotowo-przedmiotowego.

Aby to wyłączenie miało miejsce, muszą zostać spełnione dwa warunki:

   - dotyczy wyłącznie organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy,

   - odnosi się tylko do tych czynności, które związane są z realizacją zadań nałożonych na te podmioty przepisami prawa i do realizacji których zostały one powołane.

Wyłączenie z grona podatników VAT organów władzy publicznej jest możliwe tylko wtedy, gdy wykonują one czynności w ramach przypisanych im specyficznych zadań i funkcji państwowych np. w zakresie administracji, sądownictwa, obrony narodowej. Wówczas wyłączenie z opodatkowania nie prowadzi do naruszenia zasad konkurencji. Organy władzy publicznej są podatnikami VAT jedynie w zakresie czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych.

Wymieniona norma nakazuje uznać, że w przypadku czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych, dany podmiot nie działa w charakterze organu, lecz występuje jako zwykły uczestnik obrotu gospodarczego. Wykonywanie bowiem czynności na podstawie umów cywilnoprawnych mogłoby prowadzić do nierówności konkurencyjnej podmiotów działających na rynku oraz „organu władzy”, który korzystałby z wyłączenia z opodatkowania na podstawie ww. przepisu.

Tym samym, gmina, wykonując we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 ustawy, działa w charakterze podatnika podatku VAT.

W tym kontekście podkreślić należy, że sposób, w jaki jednostka samorządu terytorialnego weszła w posiadanie majątku będącego przedmiotem zbycia, nie wyłącza możliwości zakwalifikowania późniejszej jego dostawy jako działalności gospodarczej. Zatem Gmina w zakresie rozporządzania posiadanym majątkiem każdorazowo wykonuje działalność gospodarczą.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że transakcja zbycia składników majątku nabytych wcześniej w drodze spadkobrania jest niewątpliwie czynnością cywilnoprawną (nie zaś publicznoprawną).

Jak wskazano wyżej, Gmina – w zakresie czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych, tj. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy, itd., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych) – jako osoba prawna podlega obowiązkowi podatkowemu na zasadach ogólnych. W tym zakresie bowiem wykonywane przez nią czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

Jednocześnie należy wskazać, że czynność wykonywana przez Gminę, opisana we wniosku, nie podlega wyłączeniu spod opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy. Podmioty publiczne nie są uznawane za podatników w zakresie czynności, które mieszczą się w ramach zadań, dla realizacji których zostały one powołane, dodatkowo pod warunkiem, że czynności te nie są wykonywane na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. W przypadku dostawy ruchomości za odpłatnością nie są realizowane zadania, dla realizacji których organy te zostały powołane. Działania Gminy są w tym przypadku tożsame z działaniami każdego innego podmiotu dokonującego dostawy towarów.

W przypadku sprzedaży ruchomości relacja między stronami transakcji nie ma charakteru podrzędności typowej dla stosunków publicznoprawnych. W szczególności podkreślić należy, że w przypadku takich czynności Gmina nie korzysta z prerogatyw władzy publicznej. Okoliczności te jednoznacznie potwierdzają, że wykonując opisaną czynność Gmina nie działa w charakterze organu władzy publicznej. Podkreślić również trzeba, że Gmina jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT.

W opisie sprawy wskazali Państwo, że Gmina dysponuje składnikami majątku, które nabyła w drodze zakupu (w celu wykonywania zadań publicznych, których część stanowi działalność gospodarczą opodatkowaną VAT) lub których właścicielem stała się wskutek różnych zdarzeń, między innymi: otrzymania darowizny, zaistnienia obowiązku spadkobrania, przejęcia na własność przedmiotów zdeponowanych w biurze rzeczy znalezionych, przejęcia na własność przedmiotów w wyniku przepadku mienia, czy też w drodze wydania decyzji komunalizacyjnej.

Wskazali Państwo, że niniejszy wniosek dotyczy sytuacji, gdy Gmina przekazuje za wynagrodzeniem podmiotom trzecim składniki majątku, których nie nabyła w charakterze podatnika VAT:

1. Przekazanie za wynagrodzeniem Radnym (…) sprzętu elektronicznego, który był im użyczony do celów wykonywania obowiązków i uprawnień Radnego/Radnej (…);

2. Przekazanie za wynagrodzeniem przedmiotów pozyskanych w drodze spadkobrania;

3. Przekazanie za wynagrodzeniem przedmiotów z biura rzeczy znalezionych;

4. Przekazanie za wynagrodzeniem przedmiotów pozyskanych wskutek przepadku mienia.

W pierwszej kolejności Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy Gmina przekazując za wynagrodzeniem Radnym (…) sprzęt elektroniczny, który był im użyczony do celów wykonywania obowiązków i uprawnień Radnego/Radnej (…), działa w charakterze podatnika podatku VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy.

Jak wskazali Państwo w opisie sprawy – Radni (…), w celu wykonywania mandatu, zostali wyposażeni przez Urząd Miejski w (…) w tablety, które stanowią własność samorządu, a radny korzysta z niego przez okres wykonywania mandatu na podstawie umowy użyczenia. W umowie użyczenia radny oświadcza, iż użyczany sprzęt będzie wykorzystywany do celów wykonywania obowiązków i uprawnień radnego. Radny biorący tablet w użyczenie ponosi odpowiedzialność materialną za użyczony sprzęt oraz ponosi koszty związane z jego utratą, kradzieżą, uszkodzeniem oraz zniszczeniem. Po zakończeniu kadencji i zaprzestaniu wykonywania mandatu radnego, wszystkie tablety, zgodnie z zapisem umowy użyczenia, muszą zostać zwrócone do Urzędu w stanie niepogorszonym. Należy podkreślić, że tablety nie są nabywane przez Gminę w celu dalszej odsprzedaży, odprzedaży z zyskiem, wynajmu, dzierżawy ani prowadzenia działalności handlowej w zakresie obrotu sprzętem elektronicznym. Sprzęt jest kupowany i jest wykorzystywany wyłącznie jako wyposażenie służące realizacji zadań organizacyjnych i publicznoprawnych Gminy, tj. zapewnieniu obsługi organu stanowiącego Gminy i jego członków. Po 5 latach kadencji tablety, z przyczyn technologicznych, przedstawiają niewielką wartość, co więcej najczęściej są to już urządzenia wadliwe, dlatego Gmina umożliwia przekazanie ich za wynagrodzeniem radnym, którzy go używali, jeżeli wyrażą taką wolę. Wynagrodzenie za przeniesienie własności jest ustalane w oparciu o ceny rynkowe urządzeń identycznych lub podobnych z uwzględnieniem stanu technicznego sprzętu, okresu używania oraz stopnia zużycia. Wyzbywając się sprzętu Gmina oszczędza sobie kosztów utylizacji sporej ilości sprzętu elektronicznego. Dochody ze sprzedaży stanowią dochód jednostki samorządu terytorialnego i są przekazywane na konto budżetu Organu Gminy. Dodatkowo wskazali Państwo, że czynności przekazania tabletów mają charakter incydentalny i porządkowy. Gmina nie prowadzi działalności gospodarczej polegającej na obrocie sprzętem elektronicznym, nie podejmuje działań marketingowych właściwych profesjonalnemu handlowcowi, nie nabywa sprzętu w celu jego dalszej sprzedaży oraz nie zamierza uczynić z tego źródła stałego dochodu.

Mając na względzie powyższe wskazać należy, że przekazując za wynagrodzeniem Radnym Rady (…) sprzęt elektroniczny, będą Państwo działali w charakterze podatnika VAT, gdyż zbycie ruchomości należy traktować w kategorii działalności gospodarczej.

Odmienne rozstrzygnięcie niniejszej kwestii prowadziłoby do nierównego traktowania podmiotów dokonujących sprzedaży ruchomości, co stałoby nie tylko w sprzeczności z powszechnym obowiązkiem przepisów prawa, ale również z jedną z naczelnych zasad Unii Europejskiej, zasadą konkurencyjności.

Mając zatem na uwadze przedstawiony opis sprawy oraz powołane wyżej przepisy prawa podatkowego stwierdzić należy, że będąc zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT, będą Państwo również podatnikiem tego podatku w zakresie sprzedaży opisanych we wniosku ruchomości. Przedmiot zbycia dotyczy niewątpliwie składników Państwa majątku. W takim przypadku bez znaczenia pozostaje fakt, że przy nabyciu opisanych składników majątku nie występowali Państwo w charakterze podatnika VAT jak i bez znaczenia jest to, że ten sprzęt elektroniczny był użyczony Radnym Rady (…) do celów wykonywania obowiązków i uprawnień służbowych. Istotne jest, że w rozpatrywanej sprawie wypełnione zostały przesłanki określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.

Zatem, dokonując odpłatnego zbycia opisanych składników majątku, tj. sprzętu elektronicznego za wynagrodzeniem na rzecz Radnych Rady (…), będą Państwo działali jako podatnik prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 w związku z ust. 2 ustawy.

Kolejne Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia czy przekazując za wynagrodzeniem przedmioty pozyskane w drodze spadkobrania działają Państwo w charakterze podatnika podatku VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy.

Podali Państwo, iż postanowieniem sądu rejonowego, Gmina nabywa w całości z dobrodziejstwem inwentarza spadki po zamarłych mieszkańcach Gminy. Od momentu nabycia poszczególnych rzeczy, do chwili ich sprzedaży Gmina nie ponosi żadnych nakładów na to mienie. W celu dokonania sprzedaży Gmina nie podejmuje żadnych działań charakterystycznych dla podmiotów zajmujących się profesjonalnie działalnością handlową, lecz stosuje jedynie postanowienia właściwych regulacji wewnętrznych dotyczących zbywania mienia komunalnego. Przedmiotem spadkobrania mogą być wszelkie prawa i obowiązki majątkowe zmarłego (spadkodawcy), które przechodzą na spadkobierców w chwili jego śmierci. Spadek obejmuje zarówno aktywa (ogół składników majątkowych posiadających wartość materialną), jak i pasywa (długi). Dochody ze sprzedaży mienia stanowią dochód jednostki samorządu terytorialnego i są przekazywane na konto budżetu Organu Gminy.

Zatem, pomimo, że Gmina nabyła zbywany składnik majątku w drodze spadkobrania, to jednak dokonując sprzedaży tego majątku, będzie działać w charakterze podatnika VAT, gdyż zbycie ruchomości w drodze sprzedaży należy traktować jak czynność mieszczącą się w kategorii działalności gospodarczej.

Tym samym dokonując sprzedaży przedmiotów pozyskanych w drodze spadkobrania, Gmina będzie działała jako podatnik w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzący działalność gospodarczą w myśl art. 15 ust. 2 ustawy

Następne Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia czy przekazując za wynagrodzeniem przedmioty z biura rzeczy znalezionych działają Państwo w charakterze podatnika podatku VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy.

W tym miejscu wskazać należy, że na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 r. o rzeczach znalezionych (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 501 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o rzeczach znalezionych”:

Do przechowania rzeczy przez znalazcę lub przechowującego stosuje się odpowiednio przepisy tytułu XXVIII księgi trzeciej Kodeksu cywilnego, z tym, że przechowanie jest nieodpłatne.

W myśl art. 9 ust. 2 ustawy o rzeczach znalezionych:

Poniesione przez znalazcę lub przechowującego koszty przechowania oraz utrzymania rzeczy w należytym stanie, a także koszty poszukiwania osoby uprawnionej do jej odbioru, obciążają osobę uprawnioną do odbioru rzeczy do wysokości wartości rzeczy w dniu odbioru.

Z kolei na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o rzeczach znalezionych:

Prowadzenie postępowania w sprawach odbierania zawiadomień o znalezieniu rzeczy, przyjmowania i przechowania rzeczy znalezionych oraz poszukiwania osób uprawnionych do ich odbioru należy do zadań właściwego starosty, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy o rzeczach znalezionych:

Zadanie, o którym mowa w ust. 1, stanowi zadanie własne powiatu.

Na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o rzeczach znalezionych:

W przypadku gdy właściwy starosta przyjął na przechowanie rzecz ulegającą szybkiemu zepsuciu lub której przechowanie byłoby związane z kosztami niewspółmiernie wysokimi w stosunku do jej wartości rynkowej lub nadmiernymi trudnościami albo powodowałoby znaczne obniżenie jej wartości rynkowej - sprzedaje tę rzecz z wolnej ręki zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479, z późn. zm.).

W myśl art. 17 ust. 2 ustawy o rzeczach znalezionych:

W przypadku gdy nie jest możliwe ustalenie wartości rynkowej rzeczy, której przechowanie byłoby związane z kosztami niewspółmiernie wysokimi w stosunku do jej szacunkowej wartości lub nadmiernymi trudnościami albo powodowałoby znaczne obniżenie jej szacunkowej wartości, właściwy starosta występuje do sądu o zarządzenie jej sprzedaży.

Na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o rzeczach znalezionych:

Właściwy starosta informuje osobę uprawnioną do odbioru rzeczy o kosztach przechowania oraz utrzymania rzeczy w należytym stanie, a także o kosztach poszukiwania osoby uprawnionej do odbioru rzeczy.

Art. 18 ust. 2 ustawy o rzeczach znalezionych stanowi:

Właściwy starosta wydaje rzecz osobie uprawnionej do odbioru rzeczy po uiszczeniu przez nią kosztów, o których mowa w ust. 1.

Stosownie do art. 18 ust. 3 ustawy o rzeczach znalezionych:

O wydaniu rzeczy osobie uprawnionej do jej odbioru oraz o jej adresie zamieszkania albo siedziby właściwy starosta niezwłocznie zawiadamia znalazcę, który zażądał znaleźnego. Zawiadomienie wysyła się na adres zamieszkania wskazany w wydanym znalazcy poświadczeniu.

Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o rzeczach znalezionych:

W przypadku gdy rzecz znaleziona nie została odebrana przez osobę uprawnioną do jej odbioru, w terminie określonym w art. 187 § 1 Kodeksu cywilnego, właściwy starosta zawiadamia o tym znalazcę oraz wzywa go do odbioru rzeczy w terminie, nie krótszym niż 2 tygodnie, z pouczeniem, że w przypadku nieodebrania rzeczy w tym terminie jej właścicielem stanie się powiat. Przepisy art. 18 ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio.

Zgodnie z art. 187 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795), zwanej dalej „Kodeksem cywilnym”:

Rzecz znaleziona, która nie zostanie przez osobę uprawnioną odebrana w ciągu 6 miesięcy od dnia doręczenia jej wezwania do odbioru, a w przypadku niemożności wezwania – w ciągu roku od dnia jej znalezienia, staje się własnością znalazcy, jeżeli uczynił on zadość swoim obowiązkom. Jeżeli jednak rzecz została oddana staroście, znalazca staje się jej właścicielem, jeżeli rzecz odebrał w wyznaczonym przez starostę terminie.

W myśl art. 187 § 2 Kodeksu cywilnego:

Po upływie terminu do odebrania przez osobę uprawnioną rzecz znaleziona będąca zabytkiem lub materiałem archiwalnym staje się własnością Skarbu Państwa, a rzecz znaleziona umożliwiająca dostęp do pomieszczeń, pojazdów i innych zamykanych przedmiotów, w szczególności klucze, karty dostępu i piloty, lub będąca dokumentem zawierającym dane osobowe – własnością powiatu. Inne rzeczy znalezione stają się własnością powiatu po upływie terminu do ich odbioru przez znalazcę.

Zgodnie z art. 187§ 3 Kodeksu cywilnego:

Z chwilą nabycia własności rzeczy przez znalazcę, powiat albo Skarb Państwa wygasają obciążające ją ograniczone prawa rzeczowe.

Z okoliczności sprawy wynika, Biuro rzeczy znalezionych w Urzędzie (…) funkcjonuje na podstawie Regulaminu Organizacyjnego Urzędu Miasta.

Przedmiotem działalności Biura jest:

1) prowadzenie postępowania w sprawach odbierania zawiadomień o znalezieniu rzeczy,

2) przyjmowanie i przechowywanie rzeczy znalezionych na terenie miasta (…),

3) przyjmowanie i przechowywanie rzeczy oddanych przez znalazcę zamieszkującego na terenie miasta (…),

4) poszukiwanie osób uprawnionych do odbioru rzecz oddanych do depozytu Biura,

5) udzielanie informacji o posiadanych depozytach poprzez zamieszczanie ogłoszeń na urzędowej tablicy ogłoszeń oraz w Biuletynie Informacji Publicznej,

6) wydanie rzeczy z depozytu osobom uprawnionym lub znalazcy,

7) postępowanie w sprawach niepodjętych depozytów.

Rzeczy znalezione przechowuje się w magazynie Biura do czasu: odbioru przez właściciela, odbioru po spełnieniu przewidzianych prawem warunków przez znalazcę, przejścia własności przedmiotu na rzecz miasta (…), Skarbu Państwa lub innych podmiotów.

W przypadku nieodebrania rzeczy przez znalazcę właścicielem staje się Miasto (…).

W niektórych sytuacjach rzeczy przechowywane w Biurze mogą zostać sprzedane. Sytuacja taka wystąpi w stosunku do rzeczy, które nie zostały odebrane przez osobę uprawnioną (właściciela lub znalazcę) po dwuletnim okresie przechowywania i w następstwie zgodnie z art. 19 ustawy o rzeczach znalezionych w związku z art. 187 k.c., przechodzą na własność powiatu. Na podstawie wskazanych przepisów obowiązek zagospodarowania rzeczy, które przeszły na własność powiatu ciąży właśnie na staroście. Jednakże ustawodawca nie wskazał nigdzie trybu ich sprzedaży.

Zazwyczaj pracownicy biura ustalają wartość rynkową rzeczy przeznaczonych do sprzedaży, chyba że rzecz wymaga indywidualnej wyceny (złom metali szlachetnych, przedmioty kolekcjonerskie). Następnie pracownicy biura przeprowadzają analizę rynku w celu ustalenia podmiotu zainteresowanego nabyciem rzeczy z Biura. Jeżeli przedmiotem sprzedaży ma być nietypowy przedmiot, może wystąpić konieczność opublikowania ogłoszenia o zamiarze sprzedaży w środkach masowego przekazu. Rzeczy z Biura są sprzedawane w stanie w jakim je zdeponowano w Biurze, Pracownicy Biura nie dokonują żadnych zmian, czy ulepszeń w tych przedmiotach. Sprzedaż rzeczy z Biura nie stanowi dla Gminy działalności zarobkowej, lecz jest jednym ze sposobów gospodarnego zarządzania mieniem komunalnym poprzez pozbycie się nieprzydatnych składników majątku, które zazwyczaj generują koszty utrzymania lub przechowywania. Dochody ze sprzedaży stanowią dochód jednostki samorządu terytorialnego i są przekazywane na konto budżetu Organu Gminy.

Gmina nie nabywa rzeczy znalezionych w sposób zamierzony, nie wyszukuje ich w celu dalszego zbycia, nie kupuje ich od osób trzecich, nie ponosi nakładów właściwych profesjonalnemu handlowcowi i nie działa na rynku obrotu rzeczami używanymi jako przedsiębiorca. Ewentualna sprzedaż tych przedmiotów jest następstwem realizacji obowiązków ustawowych oraz konieczności zagospodarowania rzeczy, których nie odebrały osoby uprawnione ani znalazcy, albo rzeczy, których sprzedaż jest przewidziana przez przepisy prawa.

W okolicznościach sprawy, sprzedaż wykonywana przez Państwa, nie będzie podlegać wyłączeniu spod opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy. Jak wcześniej wskazano, podmioty publiczne nie są uznawane za podatników w zakresie czynności, które mieszczą się w ramach zadań, dla realizacji których zostały one powołane, dodatkowo pod warunkiem, że czynności te nie są wykonywane na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. W przypadku dostawy opisanych we wniosku ruchomości za odpłatnością nie będą realizowane zadania, dla realizacji których organ ten został powołany. Państwa działania będą w tym przypadku tożsame z działaniami każdego innego podmiotu dokonującego dostawy towarów.

A zatem w przypadku sprzedaży ruchomości relacje między stronami transakcji nie będą miały charakteru podrzędności typowej dla stosunków publicznoprawnych. W szczególności podkreślić należy, że w przypadku takich czynności nie będą Państwo korzystali z prerogatyw władzy publicznej. Okoliczności te jednoznacznie potwierdzają, że dokonując zbycia towarów, o których mowa we wniosku, nie będą Państwo działali w charakterze organu władzy publicznej. Podkreślić również trzeba, że jesteście Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT.

Pomimo, że dokonają Państwo sprzedaży składników majątkowych, w których posiadanie weszli Państwo na mocy ustawy o rzeczach znalezionych, to jednak dokonując sprzedaży tych składników, będą Państwo działali w charakterze podatnika VAT, gdyż zbycie ww. rzeczy za wynagrodzeniem, należy traktować w kategorii działalności gospodarczej. Odmienne rozstrzygnięcie niniejszej kwestii prowadziłoby do nierównego traktowania podmiotów dokonujących sprzedaży ruchomości (rzeczy) – w opisanych we wniosku sytuacjach mają Państwo pozycję taką jak przedsiębiorca działający na rynku, dokonujący sprzedaży towarów, a zatem wyłączenie Państwa z grona podatników prowadzić może do zakłócenia konkurencji.

Zwrócić również należy uwagę, na art. 12 ust. 1 ustawy o rzeczach znalezionych. Ustawodawca wskazuje tam, że prowadzenie postępowania w sprawach odbierania zawiadomień o znalezieniu rzeczy, przyjmowania i przechowywania rzeczy znalezionych oraz poszukiwania osób do ich odbioru należą do zadań starosty i stanowią zadanie własne powiatu. Przepis ten nie odnosi się jednak do zbywania rzeczy znalezionych.

Mając zatem na uwadze przedstawiony opis sprawy oraz powołane wyżej przepisy prawa podatkowego stwierdzić należy, że Państwo jako zarejestrowany czynny podatnik podatku VAT, będziecie również podatnikiem tegoż podatku w zakresie sprzedaży wskazanych we wniosku towarów. W takim przypadku bez znaczenia pozostaje fakt, w jaki sposób weszli Państwo w posiadanie wskazanych we wniosku rzeczy. Istotne jest, że w rozpatrywanej sprawie wypełnione zostały przesłanki określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.

Zatem, dokonując odpłatnego zbycia przedmiotów z biura rzeczy znalezionych, będziecie Państwo działać jako podatnik w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy prowadzący działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem VAT zgodnie z ust. 2 ww. artykułu.

Końcowe wskazać należy, że również z tytułu przekazania za wynagrodzeniem pojazdów pozyskanych wskutek przepadku mienia działać będą Państwo w charakterze podatnika podatku VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy.

Zgodnie z art. 130a ust. 10e ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1251 ze zm.), zwanej dalej „ustawą - Prawo o ruchu drogowym”:

W sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Zgodnie z art. 130a ust. 10f ustawy:

Do wykonania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu jest obowiązany starosta. Wykonanie orzeczenia następuje w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy.

W tym miejscu należy przytoczyć § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1805), zgodnie z którym:

Przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości: które stały się własnością Skarbu Państwa albo powiatu na podstawie: prawomocnego orzeczenia przepadku przedmiotów, wydanego w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe, w postępowaniu administracyjnym, w postępowaniu cywilnym oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia.

Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b cyt. rozporządzenia:

Przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące organu egzekucyjnego stosuje się odpowiednio do starostów w zakresie likwidacji ruchomości, które zostały przejęte na rzecz powiatu na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - zwanych dalej „organem likwidacyjnym”.

W świetle § 7 ust. 1 ww. rozporządzenia:

Do sprzedaży ruchomości stosuje się przepisy art. 104 i 105 oraz art. 105a § 1-3, 5 i 6, a także art. 105b-108 ustawy oraz przepisy wydane na podstawie art. 109 § 1 i 2 ustawy.

Jak wynika z art. 105 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 132 z późn. zm.):

Zajęte ruchomości, z zastrzeżeniem § 2 i 3, organ egzekucyjny:

1) sprzedaje w drodze licytacji publicznej;

2) sprzedaje po cenie oszacowania podmiotom prowadzącym działalność handlową;

3) przekazuje do sprzedaży podmiotom prowadzącym sprzedaż komisową tego rodzaju ruchomości;

4) sprzedaje w drodze przetargu ofert;

5) sprzedaje z wolnej ręki.

Natomiast przez umowę sprzedaży, o której mowa w art. 535 ustawy Kodeks cywilny:

Sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę.

Z opisu sprawy wynika, że Gmina realizuje również zadania wynikające z art. 130a ustawy prawo o ruchu drogowym, tj. zadania w zakresie usuwania pojazdów z dróg miejskich. W okresie pomiędzy usunięciem pojazdu z drogi, a momentem licytacji pojazdu, pojazdy nie są wykorzystywane przez Gminę do żadnych czynności – są przechowywane na parkingu strzeżonym. Nakłady ponoszone na te pojazdy wynikają wyłącznie z konieczności wypełnienia obowiązków ustawowych. Sprzedaż pojazdów usuniętych poprzez licytację nie stanowi dla Gminy działalności zarobkowej, lecz jest sposobem na gospodarne zarządzanie mieniem komunalnym (poprzez pozbycie się nieprzydatnych składników majątku, które zazwyczaj generują koszty utrzymania lub przechowywania). Dochody ze sprzedaży pojazdów stanowią dochód jednostki samorządu terytorialnego i są przekazywane na konto budżetu Organu Gminy. Nabycie własności pojazdów następuje jako konsekwencja wykonania przepisów prawa publicznego, a nie jako rezultat aktywności handlowej Gminy. Gmina nie nabywa pojazdów w celu ich dalszej odsprzedaży, nie dokonuje ich selekcji według kryteriów handlowych, nie prowadzi działalności dealerskiej, komisowej ani obrotu pojazdami używanymi. Ewentualne odpłatne zbycie pojazdów ma charakter wtórny wobec przepadku albo przejścia własności z mocy prawa i służy zagospodarowaniu mienia, którego dalsze przechowywanie generowałoby koszty po stronie Gminy.

W świetle powołanych wcześniej przepisów należy stwierdzić, że transakcja zbycia pojazdów pozyskanych wskutek przepadku mienia jest niewątpliwie czynnością cywilnoprawną (nie zaś publicznoprawną).

Podobnie jak w opisanych wcześniej przypadkach, pomimo, że Gmina nabyła przedmiotowe pojazdy na podstawie prawomocnego orzeczenia przepadku, to jednak dokonując zbycia ich za odpłatnością, działa w charakterze podatnika VAT, gdyż zbycie ruchomości należy traktować w kategorii działalności gospodarczej.

Mając zatem na uwadze przedstawiony opis sprawy oraz powołane wyżej przepisy prawa podatkowego stwierdzić należy, że Gmina będzie podatnikiem podatku VAT w zakresie sprzedaży pojazdów pozyskanych wskutek przepadku mienia. Przedmiot zbycia dotyczy niewątpliwie składników Państwa majątku. W takim przypadku bez znaczenia pozostaje fakt, że nabycie opisanych składników majątku nastąpiło nieodpłatnie na podstawie prawomocnego orzeczenia przepadku. Istotne jest, że w rozpatrywanej sprawie wypełnione zostaną przesłanki określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.

Zatem biorąc pod uwagę zasadę autonomii prawa podatkowego oraz powołane powyżej przepisy należy stwierdzić, że zbycie pojazdów nabytych przez Gminę ma niewątpliwie charakter cywilno-prawny. Tym samym Gmina dokonując przekazania za wynagrodzeniem ruchomości w postaci pojazdów pozyskanych wskutek przepadku mienia, występuje dla tej czynności w charakterze podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy.

Tym samym, oceniając całościowo Państwa stanowisko, wskazać należy, że jest ono nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.

Jednocześnie należy podkreślić, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

  - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

  - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

   - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

   - w formie elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.