0111-KDIB3-2.4012.500.2026.2.AR

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

 

Szanowni Państwo

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

 

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

 

3 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 29 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 24 września 2026 r. (wpływ 24 września 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

 

Opis zdarzenia przyszłego

Gmina (…) (dalej Gmina lub Wnioskodawca) jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT. Gmina otrzymała dofinansowanie ze środków zewnętrznych i podpisała umowę o dofinansowanie projektu „…” nr (…) w ramach Programu Fundusze Europejskie dla (…) 2021-2027 Priorytet FESL.10 „…” działanie FESL.10.09 „…”. Wnioskodawca pozyskał środki w ramach Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST) oraz budżetu państwa.

We wniosku o dofinansowanie realizacji projektu wykazuje, iż projekt obejmuje:

Działanie nr 1: adaptacja obiektów pakowni, halę motorów, obiekty silosów, transportera cementu, elewatora wraz z terenem na miejskie centrum kultury i animacji mieszczące obiekt administracji z salkami spotkań, pomieszczenia biurowe, salki wielofunkcyjne, salki taneczno-rekreacyjne (wielofunkcyjne), salę teatralno-widowiskową na zasadzie sali wielofunkcyjnej ze sceną i widownią, bibliotekę wraz z czytelnią i magazynami, zapleczami technicznymi ( węzły sanitarne, szatnie, hall). Działanie nr 2: adaptację obiektów młynów węglowych i transportera klinkieru na restaurację wraz z niezbędnym zapleczem. W ramach inwestycji powstaną pomieszczenia kuchenne i produkcyjne, magazyny oraz sale konsumpcyjne. Restauracja będzie to obiekt autonomiczny i samodzielny przeznaczonej pod najem z koniecznością jej niezależnego funkcjonowania. Obiekt posiada pełną niezależność techniczną i energetyczną (osobne liczniki, przyłącza, wejścia).

Do części kulturalnej (Działanie 1) będzie przylegać teren zielony. Posłuży on jako zaplecze dla animacji, warsztatów, teatru, kina letniego oraz wydarzeń miejskich. Przestrzeń ta zostanie wzbogacona o zieleń niską i wysoką, w tym łąki kwietne, strefy zadrzewione oraz ogrody, mała architektura.

W ramach projektu powstaną drogi i parkingi. Drogi będą miały zarówno charakter publiczny (droga gminna), jak i dróg wewnętrznych. Projekt przewiduje realizację bezpłatnych parkingów dla personelu oraz gości. Zaplanowano również budowę kanalizacji sanitarnej i deszczowej, systemów odwodnień oraz zbiorników retencyjnych z infrastrukturą do wyłapywania deszczówki – sieć ta zostanie przekazana Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzibą w (…).

W ramach środków unijnych, wyłącznie na potrzeby obiektów kultury (z wyłączeniem restauracji), powstaną cztery kompleksy fotowoltaiczne. Wygenerowana energia elektryczna zasili pompy ciepła realizujące funkcję ogrzewania i chłodzenia budynków. Dodatkowo planuje się wykorzystanie gazu jako uzupełniającego źródła energii.

Inwestorem, zamawiającym i podmiotem, na który wystawiane będą faktury za roboty budowlane oraz usługi/dostawy towarów, nadzory branżowe, autorskie będzie Gmina.

W ramach działania nr 1 infrastrukturą na podstawie umowy użyczenia, władać będzie Ośrodek Kultury – samorządowa jednostka kultury, posiadająca odrębną osobowość prawną oraz będąca aktywnym, odrębnym od miasta, podatnikiem VAT (dalej ośrodek kultury). W obiektach prowadzone będą bezpłatne działania kulturalne, edukacyjne, animacyjne jako zadanie własne Wnioskodawcy. Jedynie część zajęć, w tym prowadzonych przez zewnętrznych animatorów (np. nauka języka, joga, zajęcia taneczne, nauka gry na instrumentach, niektóre warsztaty), kino letnie, będzie odpłatna. Odpłatność będzie niewielka, przez co ośrodek kultury nie osiągnie zysku operacyjnego. Ośrodek Kultury prowadzić będzie również kącik kawowy dla gości. Działania te stanowiły będą poboczną działalność gospodarczą. Głównym źródłem przychodu ośrodka będą dotacje Wnioskodawcy na działalność, w ramach, których Ośrodek Kultury realizował będzie zadania własne Gminy.

W zakresie działania nr 2, Wnioskodawca powstały lokal gastronomiczny - restauracja zamierza wydzierżawić w drodze przetargu, podmiotowi trzeciemu oraz pobierać z tego tytułu, ustalony rynkowo czynsz dzierżawny.

Inwestorem, zamawiającym i podmiotem, na który wystawiane będą faktury za roboty budowlane oraz usługi/dostawy towarów, nadzory branżowe, autorskie będzie Gmina. Odbiór poszczególnych etapów prac odbywał się będzie na podstawie protokołu odbioru, w którym określone są wykonane roboty, jest zatem możliwość przyporządkowania ich do zakresu związanego z działalnością związaną częściowo lub w całości z poszczególnym działaniem 1 lub 2.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, do zakresu działania Gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Wnioskodawca wykonuje zadania własne, do których stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy o samorządzie gminnym, należą zadania w zakresie m.in. kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. Zadania własne z zakresu kultury Gmina realizuje za pośrednictwem samorządowej instytucji kultury Ośrodka Kultury. Instytucja jest odrębną od Gminy osobą prawną oraz odrębnym od Gminy podatnikiem VAT. Instytucja prowadzi działalność gospodarczą, z tytułu której otrzymuje wynagrodzenie. Ponadto Gmina wypłaca na rzecz Ośrodka Kultury dotację podmiotową na bieżące funkcjonowanie.

W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo, że:

Na pytanie Organu „Proszę o jednoznaczne wskazanie jakich dokładnie towarów i usług dotyczy pytanie nr 2 odnoszące się do realizacji tej części inwestycji, która dotyczy powstania infrastruktury, która zostanie na podstawie umowy użyczenia, nieodpłatnie przekazana samorządowej jednostce kultury?”, wskazali Państwo, że „Gmina wyjaśnia, że inwestycja obejmuje w szczególności wydatki związane z przygotowaniem, realizacją oraz wyposażeniem powstałej infrastruktury, która zostanie na podstawie umowy użyczenia nieodpłatnie przekazana samorządowej jednostce kultury tj. Ośrodkowi Kultury w (…).

Do katalogu towarów i usług związanych bezpośrednio z realizacją przedmiotowej inwestycji należą w szczególności:

   1.  usługi projektowe w tym opracowanie kompletnej wielobranżowej dokumentacji projektowo-kosztorysowej, technicznej i powykonawczej;

   2. usługi i wydatki związane z uzyskaniem wymaganych opinii, ekspertyz, badań, uzgodnień, odbiorów i pozwoleń, jeżeli są one niezbędne do realizacji inwestycji i oddania obiektu do użytkowania;

   3. roboty rozbiórkowe, budowlano - montażowe i adaptacyjne, obejmujące prace związane z przebudową i dostosowaniem istniejących budynków do nowych funkcji użytkowych;

   4. roboty instalacyjne, w tym wykonanie instalacji elektrycznych, wodno-kanalizacyjnych, centralnego ogrzewania, wentylacji, klimatyzacji, instalacji teletechnicznych, instalacji siłowej, instalacji zasilania urządzeń, instalacji zasilania systemów włamania i napadu, kontroli dostępu wraz z telewizją dozorową, instalacji zasilania systemów p. poż., instalacji uziemień wyrównawczych i instalacji uziemiającej, instalacji odgromowej, instalacji fotowoltaicznej w formie kompleksów PV na obiektach i w terenie oraz innych instalacji niezbędnych wymaganych do prawidłowego funkcjonowania budynków;

   5. roboty wykończeniowe, w tym wykonanie posadzek, tynków, okładzin, malowanie, montaż stolarki drzwiowej i okiennej oraz inne prace związane z wykończeniem pomieszczeń;

   6. nabycie wyposażenia trwale lub funkcjonalnie związanego z powstającą infrastrukturą, systemy i rozwiązania dla dostępności; 

   7. roboty związane z zagospodarowaniem terenu bezpośrednio związane z funkcjonowaniem zaadaptowanych obiektów; obszaru otaczającego przedmiotowe obiekty z uwzględnieniem małej architektury wraz z drzewostanem/zielenią i częściową rekultywacją powierzchni i likwidacji deniwelacji terenu;

   8. usługi związane z nadzorem nad realizacją inwestycji, w tym nadzorem inwestorskim, autorskim oraz obsługi inwestycji oraz innych usług związanych bezpośrednio z przygotowaniem i realizacją tej części inwestycji;

   9. zakup i montaż wyposażenia stanowiącego element infrastruktury Ośrodka Kultury;

               10. inne towary i usługi nabywane przez Gminę w ramach realizacji inwestycji, które są niezbędne do wykonania, zakończenia i oddania do użytkowania zaadaptowanej infrastruktury;

               11. działania promocyjne.

Przedmiotem inwestycji są istniejące budynki, które zostaną zaadaptowane potrzeby ośrodka kultury. Przekształcenie silosów, hali pakowni i innych struktur przemysłowych na terenie byłej Cementowni (…) na potrzeby kulturalne i edukacyjne. Wydatki wskazane powyżej pozostają zatem w związku z realizacją tej konkretnej inwestycji i dotyczą powstania, przebudowy, dostosowania lub wyposażenia infrastruktury objętej projektem.”

Na pytanie Organu „Czy w związku z tym, że w ramach projektu „wyłącznie na potrzeby obiektów kultury (z wyłączeniem restauracji), powstaną cztery kompleksy fotowoltaiczne”, pytanie nr 2 (odnoszące się do realizacji tej części inwestycji, która dotyczyła powstania infrastruktury, która zostanie na podstawie umowy użyczenia, nieodpłatnie przekazana samorządowej jednostce kultury) dotyczy również - obejmuje swym zakresem, towary i usługi związane z ww. czterema kompleksami fotowoltaicznymi, które powstaną wyłącznie na potrzeby obiektów kultury?”, wskazali Państwo, że „Tak, instalacje fotowoltaiczne będą wykorzystywane wyłącznie na potrzeby obiektów pełniących funkcje kulturalne i będą stanowiły element infrastruktury służącej bezpośrednio funkcjonowaniu tych obiektów a wytwarzana przez nie energia na ich wewnętrzne potrzeby będzie zużywana na potrzeby. Obiekty te będą wykorzystywane w dominującej części do realizacji nieodpłatnych funkcji kulturalnych, edukacyjnych i animacyjnych.

Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z zasadami dotyczącymi pomocy publicznej instalacje fotowoltaiczne nie zostały przewymiarowane w stosunku do rzeczywistego zapotrzebowania obiektów na energię elektryczną. Ich moc została określona w sposób odpowiadający potrzebom energetycznym obiektów, a wyprodukowana energia będzie przeznaczona na ich bieżące potrzeby.

W związku z powyższym nie zakłada się przekazywania nadwyżek energii elektrycznej do sieci ani jej sprzedaży. Moc instalacji fotowoltaicznych jest niewystarczająca do całkowitego pokrycia bieżącego zapotrzebowania obiektów na energię elektryczną.

Energia wytwarzana przez instalacje będzie wykorzystywana na potrzeby funkcjonowania obiektów, w tym zarówno na pokrycie podstawowego zapotrzebowania energetycznego, jak również na potrzeby dodatkowe, niezbędne do zapewnienia ciągłego funkcjonowania instalacji i systemów wewnętrznych. W szczególności energia będzie wykorzystywana na potrzeby wentylacji, chłodzenia i dogrzewania pomieszczeń, częściowego podgrzewania ciepłej wody użytkowej, pracy pomp ciepła w okresie jesienno - zimowym oraz okresach przejściowych, oświetlenia sal, pomieszczeń biurowych i przestrzeni wspólnych, a także funkcjonowania systemów komputerowych, urządzeń informatycznych i serwerów itp. 

Celem instalacji będzie dostarczanie energii odnawialnej na działalność kulturalną, a nie jej sprzedaż.”

Na pytanie Organu „Czy w związku ze wskazaniem w opisie zdarzenia przyszłego, że „Do części kulturalnej (Działanie 1) będzie przylegać teren zielony.” pytanie nr 2, obejmuje swym zakresem również wydatki dotyczące towarów i usług związanych z tą przestrzenią?”, wskazali Państwo, że „Tak, wydatki obejmują również prace budowlane i zagospodarowanie terenu, w tym terenu zielonego jako integralnej części zagospodarowania działki/działek.”

Na pytanie Organu „Proszę o wskazanie, kto w związku z montażem czterech kompleksów fotowoltaicznych, będzie prosumentem energii odnawialnej, w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 68), Gmina czy Ośrodek Kultury?”, wskazali Państwo, że „W założeniu Ośrodek Kultury w (…) będzie stroną umowy z (…) (lub innym dostawcą), ale zgodnie z definicją będzie odbiorcą końcowym wytwarzającym energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby nie będzie to stanowiło przedmiotu jego przeważającej działalności gospodarczej określonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1799).

W odniesieniu do przedmiotowych instalacji fotowoltaicznych Ośrodek Kultury nie będzie prosumentem energii odnawialnej w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Przedmiotowa instalacja fotowoltaiczna będzie stanowiła małą instalację w rozumieniu ustawy o odnawialnych źródłach energii i nie będzie stanowiła mikroinstalacji w rozumieniu art. 2 pkt 19 tej ustawy. Tym samym nie zostanie spełniona przesłanka dotycząca wytwarzania energii elektrycznej w mikroinstalacji, która jest elementem definicji prosumenta energii odnawialnej.

Ośrodek Kultury będzie natomiast odbiorcą energii elektrycznej wytwarzanej przez instalację fotowoltaiczną na potrzeby użytkowanych przez niego obiektów kulturalnych. Wytwarzana energia będzie przeznaczona na bieżące potrzeby tych obiektów i nie będzie przedmiotem sprzedaży.”

Na pytanie Organu „Czy instalacja fotowoltaiczna, objęta opisem sprawy, będzie stanowiła mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii?”, wskazali Państwo, że „Obecne założenia nie przewidują, ażeby instalacja fotowoltaiczna objęta opisem sprawy miała stanowić mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii. Przedmiotowa instalacja fotowoltaiczna będzie stanowiła małą instalację w rozumieniu ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Natomiast w związku z tym, że jesteśmy obecnie na etapie opracowywania dokumentacji projektowej, w tym projektu instalacji fotowoltaicznej, a projektanci dopiero będą wykonywać bilans mocy oraz dobierać docelowe parametry instalacji – na chwilę obecną nie jest znana jej ostateczna moc zainstalowana.

Przedmiotowy wniosek dotyczy jednak inwestycji w jej obecnie planowanym kształcie, zakładającym powstanie małej instalacji w rozumieniu ustawy o odnawialnych źródłach energii.”

Na pytanie Organu „Czy zostanie zawarta przez Państwa umowa z przedsiębiorstwem energetycznym? Jeżeli tak, to proszę wskazać:

a. jakie zostaną określone zasady rozliczenia wyprodukowanej z instalacji  fotowoltaicznej energii elektrycznej?

b. czy ww. umowa będzie przewidywała wynagrodzenie dla Państwa w związku z wyprodukowaną energią elektryczną z instalacji fotowoltaicznej?

c. kto jest stroną umowy zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym Ośrodek Kultury czy Gmina?”

wskazali Państwo, że „Nie. W związku z realizacją inwestycji nie będzie zawierana przez Gminę ani przez Ośrodek Kultury odrębna umowa z przedsiębiorstwem energetycznym dotycząca sprzedaży energii elektrycznej wytwarzanej przez instalację fotowoltaiczną. 

Instalacja fotowoltaiczna będzie stanowiła małą instalację w rozumieniu ustawy o odnawialnych źródłach energii i nie będzie stanowiła mikroinstalacji w rozumieniu art. 2 pkt 19 tej ustawy.”

Na pytanie Organu „Czy w przypadku instalacji, o której mowa we wniosku (czterech kompleksów fotowoltaicznych), będą Państwo korzystali z rozliczenia ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w oparciu o art. 4 ust. 1 ustawy o odnawialnych źródłach energii?”, wskazali Państwo, że „Nie, w przypadku przedmiotowej instalacji fotowoltaicznej Gmina ani Ośrodek Kultury nie będą korzystać z rozliczenia ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci, o którym mowa w art. 4 ust 1 ustawy o odnawialnych źródłach energii.”

Na pytanie Organu „Czy w przypadku instalacji, o której mowa we wniosku, będą Państwo korzystali z rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w oparciu o art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o odnawialnych źródłach energii?”, wskazali Państwo, że „Nie, w przypadku przedmiotowej instalacji fotowoltaicznej Gmina ani Ośrodek Kultury nie będą korzystać z rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci, o którym mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o odnawialnych źródłach energii.”

Na pytanie Organu „Czy ww. instalacja (cztery kompleksy fotowoltaiczne), o której mowa we wniosku, mieści się w przepisach określonych w art. 4d ust. 2 ustawy o odnawialnych źródłach energii [6]? Jeśli tak to, proszę wskazać konkretny punkt ww. przepisu.”, wskazali Państwo, że „Nie. Przedmiotowa instalacja fotowoltaiczna nie mieści się w regulacji określonej w art. 4d ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii.”

Na pytanie Organu „Czy w przypadku wystąpienia nadwyżki energii elektrycznej wyprodukowanej przez instalację fotowoltaiczną i wprowadzonej do sieci wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci:

a. będą Państwo mogli ją wykorzystać w późniejszym terminie? Jeżeli tak, to prosimy wskazać w jakim terminie?

b. niewykorzystana w określonym terminie nadwyżka „przepada”?

wskazali Państwo, że „Naszym zdaniem żadna z powyższych odpowiedzi nie znajduje zastosowania.

Przyjmując wstępnie, że przedmiotowa instalacja będzie stanowiła małą instalację w rozumieniu ustawy o odnawialnych źródłach energii zakładamy, że energia elektryczna wytwarzana przez instalację będzie przeznaczona na bieżące potrzeby własne obiektów kulturalnych.

Przedmiotowa instalacja fotowoltaiczna będzie stanowiła małą instalację w rozumieniu ustawy o odnawialnych źródłach energii i nie będzie stanowiła mikroinstalacji w rozumieniu art. 2 pkt 19 tej ustawy.

Natomiast na chwilę obecną Wnioskodawca nie przewiduje wprowadzania do sieci elektroenergetycznej energii elektrycznej wytworzonej przez instalację fotowoltaiczną. Wnioskodawca pragnie również wskazać, że docelowo instalacja fotowoltaiczna zostanie wyposażona w tzw. blokery, których zadaniem będzie uniemożliwienie wprowadzania do sieci elektroenergetycznej energii elektrycznej wytworzonej przez instalację, która nie zostanie zużyta na potrzeby własne.”

Na pytanie Organu „Kogo własnością będą instalacje fotowoltaiczne powstałe w ramach realizowanego projektu?”, wskazali Państwo, że „Instalacje fotowoltaiczne powstałe w ramach realizowanego projektu będą własnością Gminy. Celem instalacji będzie dostarczanie energii odnawialnej na działalność kulturalną, a nie jej sprzedaż.”

Na pytanie Organu „Czy instalacje fotowoltaiczne (cztery kompleksy fotowoltaicznie), które powstaną w ramach środków unijnych, wyłącznie na potrzeby obiektów kultury będą stanowiły Państwa odrębne środki trwałe?”, wskazali Państwo, że „Tak, instalacje fotowoltaiczne (cztery kompleksy fotowoltaicznie), które powstaną w ramach środków unijnych, wyłącznie na potrzeby obiektów Ośrodka Kultury będą stanowiły odrębne środki trwałe.”

Na pytanie Organu „Czy w ramach realizowanego zadania inwestycyjnego będą Państwo wstanie wyodrębnić wydatki służące wyłącznie powstaniu czterech kompleksów fotowoltaicznych, które powstaną na potrzeby obiektów kulturalnych?”, wskazali Państwo, że „Tak, w ramach realizowanego zadania inwestycyjnego będziemy w stanie wyodrębnić wydatki służące wyłącznie powstaniu czterech kompleksów fotowoltaicznych, które powstaną na potrzeby obiektów kulturalnych poprzez specyfikację do FV i protokół odbioru (z wartościami prac narastająco, do wartości OT/PT).”

Na pytanie Organu „Czy powstała instalacja fotowoltaiczna w ramach projektu wykorzystywana będzie przez Państwa:

  a. do celów prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług? 

  b. do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy o podatku od towarów i usług?

  c. zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy o podatku od towarów i usług?”,

     wskazali Państwo, że „W związku z tym, że planowana instalacja fotowoltaiczna docelowo ma być wykorzystywana zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy o podatku od towarów i usług – Wnioskodawca pozwolił sobie nie udzielić odpowiedzi na pierwsze dwa punkty („a” oraz „b”), które wydają się mieć charakter wariantowy.

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że planowana instalacja fotowoltaiczna będzie wykorzystywana zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy o podatku od towarów i usług (pkt „c” pytania nr 14).

Gmina przekaże powstałą w ramach projektu instalację fotowoltaiczną do nieodpłatnego użytkowania Ośrodkowi Kultury, którego podstawowym przedmiotem działalności jest działalność kulturalna.

Instalacja będzie wykorzystywana przede wszystkim na potrzeby realizacji nieodpłatnej działalności kulturalnej, edukacyjnej i animacyjnej prowadzonej przez Ośrodek Kultury, a więc do celów innych niż działalność gospodarcza.

Jednocześnie Ośrodek Kultury może prowadzić działalność odpłatną, w szczególności polegającą na odpłatnym udostępnianiu niewielkiej części pomieszczeń lub sal, a także na świadczeniu innych odpłatnych usług związanych z działalnością Ośrodka Kultury oraz sprzedaży drobnych produktów gastronomicznych. Czynności te będą wykonywane przez Ośrodek Kultury, a nie przez Gminę.

Ponieważ energia elektryczna wytwarzana przez instalację fotowoltaiczną będzie zużywana w obiekcie wykorzystywanym zarówno do nieodpłatnej działalności kulturalnej, jak i w ograniczonym zakresie do odpłatnej działalności prowadzonej przez Ośrodek Kultury, instalacja będzie faktycznie wykorzystywana zarówno do celów związanych z działalnością gospodarczą, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza. Czynności te będą wykonywane przez Ośrodek Kultury, a nie przez Gminę.

Co najmniej 80% przestrzeni infrastruktury powstałej w ramach projektu, realizować będzie cel kulturalny. Do 20 % czasu lub przestrzeni dofinansowanej infrastruktury w skali roku będzie wykorzystywane do celów nie związanych z kulturą. 

Należy wskazać, iż jedynie poboczne/marginalne zajęcia i aktywności będą prowadzone w obiekcie, jako kontynuacja zajęć z dotychczas działających sekcji przy ośrodku – zajęcia jogi, zajęcia edukacyjne – językowe czy komputerowe. Szacuje się, że czasowo „wykorzystają” ok. 5% czaso-infrastruktury, głównie w niedzielę, gdy zajęcia stałe ośrodka nie będą dostępne i tylko w Sali tanecznej oraz w jednej z salek w ośrodku. Nie będzie to najem stały, ale okazyjny.”

Na pytanie Organu „W sytuacji gdy powstała w ramach projektu instalacja fotowoltaiczna będzie przez Państwa wykorzystywana zarówno do działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy o podatku od towarów i usług, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 tej ustawy, to czy będzie istniała możliwość  przyporządkowania ponoszonych wydatków w całości do celów działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług?”, wskazali Państwo, że „Nie. W przypadku przedmiotowej instalacji fotowoltaicznej nie będzie możliwości przyporządkowania ponoszonych wydatków w całości do celów działalności gospodarczej.

Instalacja fotowoltaiczna będzie zasilała obiekt wykorzystywany zarówno do celów innych niż działalność gospodarcza, w szczególności do realizacji nieodpłatnej działalności kulturalnej, edukacyjnej i animacyjnej Ośrodka Kultury, jak również – w ograniczonym zakresie – do działalności odpłatnej prowadzonej przez Ośrodek Kultury.

Nie będzie możliwe bezpośrednie wyodrębnienie ilości energii elektrycznej wytworzonej przez instalację i zużytej wyłącznie na potrzeby działalności odpłatnej oraz ilości energii zużytej na potrzeby działalności nieodpłatnej.

W związku z powyższym – ponoszonych wydatków związanych z realizacją instalacji fotowoltaicznej nie będzie można w całości przyporządkować do działalności gospodarczej. Ewentualne ustalenie zakresu wykorzystania instalacji do poszczególnych rodzajów działalności będzie wymagało zastosowania odpowiedniego sposobu proporcjonalnego przyporządkowania, odzwierciedlającego rzeczywisty sposób wykorzystania instalacji.”

Na pytanie Organu „W sytuacji, gdy powstała w ramach projektu instalacja fotowoltaiczna będzie przez Państwa wykorzystywana w ramach działalności gospodarczej zarówno do czynności opodatkowanych podatkiem VAT oraz czynności zwolnionych od podatku VAT, to proszę wskazać, czy będą mieli Państwo obiektywną możliwość odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT i z czynnościami zwolnionymi od podatku VAT? Powyższych informacji należy udzielić dla każdego kompleksu fotowoltaicznego oddzielnie.”, wskazali Państwo, że „Nie. W przypadku przedmiotowej instalacji fotowoltaicznej nie będzie możliwości przyporządkowania ponoszonych wydatków w całości do celów działalności gospodarczej.

Instalacja fotowoltaiczna będzie zasilała obiekt wykorzystywany zarówno do celów innych niż działalność gospodarcza, w szczególności do realizacji nieodpłatnej działalności kulturalnej, edukacyjnej i animacyjnej Ośrodka Kultury, jak również – w ograniczonym zakresie – do działalności odpłatnej prowadzonej przez Ośrodek Kultury.

Nie będzie możliwe bezpośrednie wyodrębnienie ilości energii elektrycznej wytworzonej przez instalację i zużytej wyłącznie na potrzeby działalności odpłatnej oraz ilości energii zużytej na potrzeby działalności nieodpłatnej.

W związku z powyższym – ponoszonych wydatków związanych z realizacją instalacji fotowoltaicznej nie będzie można w całości przyporządkować do działalności gospodarczej. Ewentualne ustalenie zakresu wykorzystania instalacji do poszczególnych rodzajów działalności będzie wymagało zastosowania odpowiedniego sposobu proporcjonalnego przyporządkowania, odzwierciedlającego rzeczywisty sposób wykorzystania instalacji.

Powyższa odpowiedź znajduje zastosowanie w odniesieniu do każdego z pozostałych kompleksów fotowoltaicznych.”

Na pytanie Organu „Czy towary i usługi nabywane w ramach realizacji tej części inwestycji, która dotyczy powstania infrastruktury, która zostanie na podstawie umowy użyczenia, nieodpłatnie przekazana samorządowej jednostce kultury, (Działanie nr 1: adaptacja obiektów pakowni, halę motorów, obiekty silosów, transportera cementu, elewatora wraz z terenem) będą w jakikolwiek sposób wykorzystywane do wykonywania przez Gminę czynności opodatkowanych?”, wskazali Państwo, że „Nie, towary i usługi nabywane w ramach realizacji tej części inwestycji, która dotyczy powstania infrastruktury, jaka zostanie na podstawie umowy użyczenia nieodpłatnie przekazana samorządowej jednostce kultury (Działanie nr 1: adaptacja obiektów pakowni, halę motorów, obiekty silosów, transportera cementu, elewatora wraz z terenem) nie będą w żaden sposób wykorzystywane do wykonywania przez Gminę czynności opodatkowanych.”

Na pytanie Organu „Czy będą Państwo w stanie wyodrębnić z wydatków ponoszonych na realizację projektu „…”, wydatki związane wyłącznie z Działaniem nr 1 oraz wydatki związane wyłącznie z Działaniem nr 2?”, wskazali Państwo, że „Tak, będziemy w stanie wyodrębnić wydatki ponoszone na realizację projektu „…”, wydatki związane wyłącznie z Działaniem nr 1 oraz wydatki związane wyłącznie z Działaniem nr 2.”

Na pytanie Organu „Czy w związku z realizacją opisanego we wniosku zadania (Działanie 1 oraz Działanie 2) będą Państwo dokonywać nabycia towarów i usług wykorzystywanych do celów mieszanych (tj. służących do działalności gospodarczej jak i do celów innych niż działalność gospodarcza), co do których nie jest możliwe bezpośrednie przyporządkowanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej? W opisie zdarzenia przyszłego wskazali Państwo na „możliwość przyporządkowania ich do zakresu związanego z działalnością związaną częściowo lub w całości z poszczególnym działaniem 1 lub 2”, wskazali Państwo, że „W ramach realizacji Działania 1 oraz Działania 2 nie występuje wspólne przyporządkowanie nabywanych towarów i usług do obu działań. Poszczególne towary i usługi są przyporządkowywane odrębnie do Działania 1 albo do Działania 2.”

Na pytanie Organu „Jaka będzie wartość nakładów inwestycyjnych dotyczących Działanie nr 2: adaptacja obiektów młynów węglowych i transportera klinkieru na restaurację wraz z niezbędnym zapleczem (sfinansowanych zarówno ze środków własnych Gminy, jak i środków pozyskanych z zewnątrz – należy wskazać kwotę netto i brutto)?”, wskazali Państwo, że „Wartość nakładów inwestycyjnych dotyczących Działania nr 2, obejmującego adaptację obiektów młynów węglowych i transportera klinkieru na restaurację wraz z niezbędnym zapleczem, wynosi obecnie około (…) zł brutto, (…) zł netto.

Wskazana kwota obejmuje nakłady związane z realizacją części restauracyjnej inwestycji, finansowane zarówno ze środków własnych Gminy, jak i ze środków pozyskanych z zewnątrz.

Wskazana wartość inwestycji została określona na podstawie założeń aktualnych na moment sporządzenia niniejszego wniosku i ma charakter szacunkowy. Ostateczna wartość inwestycji zostanie ustalona w wyniku przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego i wyboru wykonawcy. Ewentualna zmiana wartości inwestycji względem wskazanej powyżej wartości szacunkowej nie będzie oznaczała zmiany pozostałych założeń dotyczących inwestycji, w szczególności jej planowanego zakresu i sposobu realizacji, przedstawionych w niniejszym wniosku.”

Na pytanie Organu „W jakim okresie Działanie nr 2: adaptacja obiektów młynów węglowych i transportera klinkieru na restaurację wraz z niezbędnym zapleczem, będzie realizowane? Kiedy planują Państwo powstałą w ramach Działania 2 restaurację wydzierżawić wyłonionemu w drodze przetargu podmiot trzeciemu?”, wskazali Państwo, że „Działanie nr (…), zgodnie z wnioskiem aplikacyjnym, planowane jest do realizacji w terminie do końca 2027 r., o ile nie zaistnieją przesłanki do prolongowania terminu zakończenia na rok 2028. Po zakończeniu realizacji rzeczowej zadania i uzyskaniu zgody na użytkowanie obiektów Gmina rozpocznie procedurę przetargową dotyczącą dzierżawy restauracji wraz z zapleczem.”

Na pytanie Organu „Jak będzie przebiegała procedura przetargowa dotycząca powstałej w ramach Działania 2 restauracji wraz z zapleczem? Jakie będą wymagania przetargowe? Zgodnie z jakimi przepisami realizowany będzie przetarg i dokonany będzie wybór dzierżawcy?”, wskazali Państwo, że „Procedura przetargowa dotycząca dzierżawy restauracji wraz z zapleczem będzie przebiegała w oparciu o przyjęty zarządzeniem Prezydenta Miasta (…) regulamin przetargowy oraz w oparciu o przygotowaną treść ogłoszenia przetargowego, w których zostaną ustalone wymagania i reguły przetargowe związane z przyszłą dzierżawą restauracji.

Wymagania będą dotyczyć kwestii związanej z wyposażeniem lokalu, terminu zawarcia przyszłej umowy, wysokości stawki dzierżawnej, kwestii związanej z terminem zagospodarowania restauracji itp.

Procedura przetargowa dotycząca powstałej w ramach Działania 2 restauracji wraz z zapleczem będzie odbywać się zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, która reguluje zasady gospodarowania mienia należącego do jednostki samorządu terytorialnego.

Pierwszym działaniem organu będzie przygotowanie zarządzenia o przeznaczeniu nieruchomości do dzierżawy w trybie przetargu ustnego nieograniczonego i ogłoszeniu wykazu nieruchomości przeznaczonej do dzierżawy.

Oddanie nieruchomości w dzierżawę nastąpi w trybie przetargu ustnego nieograniczonego na wysokość stawki czynszu dzierżawnego za jeden metr kwadratowy powierzchni użytkowej obiektu restauracyjnego.”

Na pytanie Organu „Z uwzględnieniem jakich konkretnie realiów rynkowych będzie skalkulowana wysokość czynszu dzierżawnego?”, wskazali Państwo, że „Stawka czynszu za dzierżawę obiektu restauracyjnego będzie ustalona w oparciu o sporządzony przez rzeczoznawcę operat szacunkowy, w którym zostanie przeprowadzona analiza rynku na podstawie czego będzie możliwe rzetelne ustanie wysokości czynszu dzierżawnego dla tego typu przedsięwzięcia.”

Na pytanie Organu „Czy wysokość wynagrodzenia za dzierżawę lokalu gastronomicznego ustalana będzie także w oparciu o wysokość stawek amortyzacyjnych dla przedmiotowego środka trwałego stanowiącego przedmiot dzierżawy, długość okresu użytkowania ww. majątku? Proszę wskazać właściwą mu stawkę amortyzacyjną.”, wskazali Państwo, że „Nie. Wysokość wynagrodzenia za dzierżawę lokalu gastronomicznego nie będzie ustalana w oparciu o stawki amortyzacyjne dotyczące przedmiotowego środka trwałego.

Z uwagi na fakt, że Gmina dotychczas nie posiadała w swoim zasobie nieruchomości o takim przeznaczeniu i charakterze, wysokość czynszu zostanie ustalona z uwzględnieniem warunków rynkowych. W tym celu zostanie sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy obejmujący analizę rynku, w tym analizę stawek czynszowych stosowanych dla porównywalnych nieruchomości i przedsięwzięć.

Na podstawie przeprowadzonej analizy zostanie określona wysokość stawki czynszu dzierżawnego za jeden metr kwadratowy powierzchni użytkowej obiektu restauracyjnego.”

Na pytanie Organu „Czy świadczenie pomiędzy Państwem, a dzierżawcą lokalu gastronomicznego – restauracji, która powstanie w ramach działania 2, będzie ekwiwalentne?”, wskazali Państwo, że „Tak. Świadczenia pomiędzy Gminą a dzierżawcą lokalu gastronomicznego – restauracji będą miały charakter ekwiwalentny. Gmina odda lokal restauracyjny do odpłatnego korzystania na podstawie umowy dzierżawy, natomiast dzierżawca będzie zobowiązany do zapłaty na rzecz Gminy czynszu dzierżawnego.

Wysokość czynszu zostanie ustalona z uwzględnieniem warunków rynkowych, na podstawie analizy rynku przeprowadzonej przez rzeczoznawcę majątkowego w ramach sporządzanego operatu szacunkowego.”

Na pytanie Organu „Kto będzie ponosić koszty bieżącego utrzymania lokalu gastronomicznego – powstałej w ramach adaptacji obiektów młynów węglowych i transportera klinkieru restauracji, Gmina czy wyłoniony w drodze przetargu podmiot trzeci?”, wskazali Państwo, że „Koszty bieżącego utrzymania lokalu gastronomicznego ponosić będzie wyłoniony w drodze przetargu dzierżawca.”

Na pytanie Organu „Czy zamierzają Państwo stosować roczną waloryzację czynszu dzierżawnego na podstawie średniorocznego wskaźnika wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego?”, wskazali Państwo, że „Wysokość czynszu będzie podwyższana jeden raz w roku o wskaźnik wzrostu cen i usług konsumpcyjnych publikowanych przez Prezesa GUS za poprzedni rok.”

 

Pytania

 

   1. Czy Gmina będzie miała prawo odliczyć podatek VAT z tytułu nabycia towarów i usług, a także kosztów wspólnych (rozliczeń podatku VAT dla dzierżawionego obiektu restauracji i przypisanych mu kosztów nabywanych środków trwałych – dokumentacji, usług nadzoru, robót budowlanych, zakupów, wyposażenia) ponoszonych w ramach realizacji projektu „…” dotyczących tej części projektu, która przewidziana jest do objęcia powstałego lokalu gastronomicznego umową najmu/dzierżawy, zawartą z podmiotem trzecim wyłonionym w trybie przetargu (działania nr 2) a jeżeli tak to w jakim zakresie?

   2. Czy Gmina będzie miała prawo do odliczenia podatku VAT z tytułu nabycia towarów i usług ponoszonych, w ramach realizacji tej części inwestycji, która dotyczyła powstania infrastruktury, która zostanie na podstawie umowy użyczenia, nieodpłatnie przekazana samorządowej jednostce kultury, posiadającej odrębną osobowość prawną oraz będąca aktywnym, odrębnym od miasta, podatnikiem VAT dla realizacji obejmującej w większości bezpłatnych działań kulturalne, edukacyjnych oraz animacyjnych stanowiących zadanie własne Wnioskodawcy (działanie nr 1)?

 

Państwa stanowisko w sprawie

Gminie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, wynikającego z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług związanych z realizacją inwestycji pn. „….”, dotyczących tej części projektu, która przewidziana jest do objęcia powstałego lokalu gastronomicznego umową najmu zawartą z podmiotem trzecim wyłonionym w trybie przetargu w pełnym zakresie.

 

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Prawo to przysługuje podatnikowi o tyle, o ile nie zachodzą przesłanki negatywne, sprecyzowane w art. 88 ustawy o VAT. Dodatkowo prawo to przysługuje w pełnym zakresie, o ile nie zachodzą okoliczności przewidziane w art. 90 i 91 ustawy o VAT. W celu dokonania oceny możliwości skorzystania z prawa do odliczenia podatku VAT, należy każdorazowo rozstrzygnąć, czy towary i usługi, przy zakupie których naliczono VAT:

- zostały nabyte przez podatnika tego podatku,

- pozostają one w związku z wykonywaniem przez niego czynności opodatkowanych, -

- czy w przedmiotowej sytuacji nie występują przesłanki negatywne uregulowane w art. 88 ustawy o VAT oraz ograniczenia prawa do odliczenia z art. 90 i 91 tejże ustawy.

 

Gmina jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Celem odliczenia podatku VAT konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek:

- wydatek musi zostać poniesiony przez podatnika VAT

- wydatek musi mieć związek z dokonywanymi przez podatnika czynnościami opodatkowanymi VAT,

- nie występują przesłanki negatywne, o których mowa w art. 88 ustawy o VAT.

Innymi słowy – nie jest możliwe obniżenie podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przez podmiot, który nie występuje w tym zakresie w charakterze podatnika VAT. Nie jest również możliwe obniżenie podatku należnego o podatek naliczony wynikający z wydatków poniesionych przez podatnika w związku z wykonywaniem czynności pozostających poza zakresem ustawy o VAT, bądź czynności zwolnionych z tego podatku.

Biorąc pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, że w przedmiotowym zagadnieniu przyszłym, przesłanki określone w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT będą spełnione, ponieważ wydatki realizowane w Inwestycji, w zakresie zadania nr 2 Gmina ponosi z zamiarem świadczenia usług udostępniania powstałego majątku na rzecz podmiotów trzecich prowadzących działalność gospodarczą na podstawie umowy dzierżawy. Gmina będzie świadczyć tę usługę działając w charakterze podatnika VAT, a przedmiotowa czynność podlegać będzie opodatkowaniu VAT.

Skoro zatem Gmina będzie występowała w charakterze podatnika VAT oraz wykorzysta poniesione wydatki do czynności podlegających opodatkowaniu (dzierżawa), Gminie będzie przysługiwało prawo do odliczenia VAT od wydatków na Inwestycję.

Ad 2: Zdaniem Wnioskodawcy, w związku z realizacją przedmiotowego projektu, w zakresie działania nr 1, Gminie, nie będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ustawy o podatku od towarów i usług, gdyż poniesione wydatki nie będą służyły do wykonania czynności opodatkowanych. Pomimo, że Gmina jest zarejestrowana jako czynny podatnik VAT, nie będzie jej przysługiwało prawo zwrotu różnicy podatku, o którym mowa w art. 87 ustawy.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki (art. 86, art. 87 ustawy) tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany podatnik VAT oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest bezpośredni i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego). Rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

W przypadku Gminy, warunek uprawniający do odliczenia nie będzie spełniony, gdyż towary i usługi nabywane w ramach realizacji projektu , w działaniu nr 1 nie będą związane z czynnościami opodatkowanymi. Gmina nie będzie miała prawa do odliczenia podatku zaliczonego w związku z realizowanym zadaniem oraz nie będzie przysługiwało prawo do zwrotu podatku.

Poniesione wydatki nie będą służyły do wykonywania czynności opodatkowanych.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o samorządzie gminnym: gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. W myśl art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym – do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Stosownie art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o samorządzie gminnym: zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami.

Wnioskodawca realizuje projekt „…” w części działania nr 1 jako odrębny czynny podatnik podatku VAT. Wydatki związane z realizacją projektu będą udokumentowane fakturami VAT wystawionymi na Gminę przez dostawców.

Po zrealizowaniu projektu nabyte wyposażenie będzie użyczone nieodpłatnie dla Ośrodka Kultury w celu prowadzenia działalności kulturalnej należącej do zadań własnych gminy. Gmina nie będzie osiągać żadnych przychodów z korzystania z budynku i nabytego wyposażenia, ponieważ użyczy nieodpłatnie budynek wraz z wyposażeniem dla Ośrodka Kultury w celu prowadzenia działalności kulturalnej należącej do zadań własnych gminy. Gmina nie będzie osiągać żadnych przychodów z korzystania z budynku i nabytego wyposażenia, ponieważ użyczy nieodpłatnie budynek wraz z wyposażeniem dla Ośrodka Kultury – tym samym, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy, nie przysługuje Wnioskodawcy prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki poniesione na działania nr 1.

 

Ocena stanowiska

 

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

 

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”. Stosownie do treści ww. przepisu:

Według art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Z cytowanego wyżej art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Ponadto ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, to jest m.in. tego że zakupy będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Na zakres prawa do odliczeń w sposób bezpośredni wpływa również pojmowanie statusu danego podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług wykonującego czynności opodatkowane. Tylko podatnik w rozumieniu art. 15 ustawy, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego. Co do zasady status podatnika związany jest z prowadzeniem przez dany podmiot działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:

Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy:

Z powołanych przepisów wynika, że organy władzy publicznej nie będą podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają należności, opłaty lub składki. Organy te, będą natomiast podatnikami podatku od towarów i usług, w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.):

Natomiast w myśl art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Katalog zadań własnych gminy został określony w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Z powyższych konstrukcji prawnych jednoznacznie wynika, że Gmina, wykonując we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działa w charakterze podatnika podatku VAT.

Z opisu wynika, że otrzymali Państwo dofinansowanie ze środków zewnętrznych i podpisali umowę o dofinansowanie projektu „…”.

We wniosku o dofinansowanie realizacji projektu wykazują Państwo, iż projekt obejmuje:

Działanie nr 1: adaptacja obiektów pakowni, halę motorów, obiekty silosów, transportera cementu, elewatora wraz z terenem na miejskie centrum kultury i animacji mieszczące obiekt administracji z salkami spotkań, pomieszczenia biurowe, salki wielofunkcyjne, salki taneczno-rekreacyjne (wielofunkcyjne), salę teatralno-widowiskową na zasadzie sali wielofunkcyjnej ze sceną i widownią, bibliotekę wraz z czytelnią i magazynami, zapleczami technicznymi ( węzły sanitarne, szatnie, hall). Działanie nr 2: adaptację obiektów młynów węglowych i transportera klinkieru na restaurację wraz z niezbędnym zapleczem. W ramach inwestycji powstaną pomieszczenia kuchenne i produkcyjne, magazyny oraz sale konsumpcyjne. Restauracja będzie to obiekt autonomiczny i samodzielny przeznaczonej pod najem z koniecznością jej niezależnego funkcjonowania. Obiekt posiada pełną niezależność techniczną i energetyczną (osobne liczniki, przyłącza, wejścia).

Do części kulturalnej (Działanie 1) będzie przylegać teren zielony. Posłuży on jako zaplecze dla animacji, warsztatów, teatru, kina letniego oraz wydarzeń miejskich. Przestrzeń ta zostanie wzbogacona o zieleń niską i wysoką, w tym łąki kwietne, strefy zadrzewione oraz ogrody, mała architektura.

W ramach środków unijnych, wyłącznie na potrzeby obiektów kultury (z wyłączeniem restauracji), powstaną cztery kompleksy fotowoltaiczne. Wygenerowana energia elektryczna zasili pompy ciepła realizujące funkcję ogrzewania i chłodzenia budynków. Dodatkowo planuje się wykorzystanie gazu jako uzupełniającego źródła energii.

W ramach działania nr 1 infrastrukturą na podstawie umowy użyczenia, władać będzie Ośrodek Kultury – samorządowa jednostka kultury, posiadająca odrębną osobowość prawną oraz będąca aktywnym, odrębnym od miasta, podatnikiem VAT (dalej ośrodek kultury). W obiektach prowadzone będą bezpłatne działania kulturalne, edukacyjne, animacyjne jako zadanie własne Wnioskodawcy. Jedynie część zajęć, w tym prowadzonych przez zewnętrznych animatorów (np. nauka języka, joga, zajęcia taneczne, nauka gry na instrumentach, niektóre warsztaty), kino letnie, będzie odpłatna. Odpłatność będzie niewielka, przez co ośrodek kultury nie osiągnie zysku operacyjnego. Ośrodek Kultury prowadzić będzie również kącik kawowy dla gości. Działania te stanowiły będą poboczną działalność gospodarczą. Głównym źródłem przychodu ośrodka będą dotacje Wnioskodawcy na działalność, w ramach, których Ośrodek Kultury realizował będzie zadania własne Gminy.

W zakresie działania nr 2, Wnioskodawca powstały lokal gastronomiczny - restaurację zamierzają Państwo wydzierżawić w drodze przetargu, podmiotowi trzeciemu oraz pobierać z tego tytułu, ustalony rynkowo czynsz dzierżawny.

Wskazali Państwo, że będą Państwo w stanie wyodrębnić wydatki ponoszone na realizację projektu „…”, wydatki związane wyłącznie z Działaniem nr 1 oraz wydatki związane wyłącznie z Działaniem nr 2.

Państwa wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą ustalenia, czy Gmina będzie miała prawo odliczyć podatek VAT z tytułu nabycia towarów i usług, a także kosztów wspólnych (rozliczeń podatku VAT dla dzierżawionego obiektu restauracji i przypisanych mu kosztów nabywanych środków trwałych – dokumentacji, usług nadzoru, robót budowlanych, zakupów, wyposażenia) ponoszonych w ramach realizacji projektu „…” dotyczących tej części projektu, która przewidziana jest do objęcia powstałego lokalu gastronomicznego umową najmu/dzierżawy, zawartą z podmiotem trzecim wyłonionym w trybie przetargu (działania nr 2) a jeżeli tak to w jakim zakresie.

Podając opis zdarzenia przyszłego wskazali Państwo, że poszczególne towary i usługi są przyporządkowywane odrębnie do Działania 1 albo do Działania 2. Wartość nakładów inwestycyjnych dotyczących Działania nr 2, obejmującego adaptację obiektów młynów węglowych i transportera klinkieru na restaurację wraz z niezbędnym zapleczem, wynosi obecnie około (…) zł brutto, (…) zł netto. Wskazana kwota obejmuje nakłady związane z realizacją części restauracyjnej inwestycji, finansowane zarówno ze środków własnych Gminy, jak i ze środków pozyskanych z zewnątrz. Wskazana wartość inwestycji została określona na podstawie założeń aktualnych na moment sporządzenia niniejszego wniosku i ma charakter szacunkowy. Ostateczna wartość inwestycji zostanie ustalona w wyniku przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego i wyboru wykonawcy. Działanie nr 2, zgodnie z wnioskiem aplikacyjnym, planowane jest do realizacji w terminie do końca 2027 r., o ile nie zaistnieją przesłanki do prolongowania terminu zakończenia na rok 2028. Po zakończeniu realizacji rzeczowej zadania i uzyskaniu zgody na użytkowanie obiektów Gmina rozpocznie procedurę przetargową dotyczącą dzierżawy restauracji wraz z zapleczem. Procedura przetargowa dotycząca dzierżawy restauracji wraz z zapleczem będzie przebiegała w oparciu o przyjęty zarządzeniem Prezydenta Miasta (…) regulamin przetargowy oraz w oparciu o przygotowaną treść ogłoszenia przetargowego, w których zostaną ustalone wymagania i reguły przetargowe związane z przyszłą dzierżawą restauracji. Wymagania będą dotyczyć kwestii związanej z wyposażeniem lokalu, terminu zawarcia przyszłej umowy, wysokości stawki dzierżawnej, kwestii związanej z terminem zagospodarowania restauracji itp. Procedura przetargowa dotycząca powstałej w ramach Działania 2 restauracji wraz z zapleczem będzie odbywać się zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, która reguluje zasady gospodarowania mienia należącego do jednostki samorządu terytorialnego. Pierwszym działaniem organu będzie przygotowanie zarządzenia o przeznaczeniu nieruchomości do dzierżawy w trybie przetargu ustnego nieograniczonego i ogłoszeniu wykazu nieruchomości przeznaczonej do dzierżawy. Oddanie nieruchomości w dzierżawę nastąpi w trybie przetargu ustnego nieograniczonego na wysokość stawki czynszu dzierżawnego za jeden metr kwadratowy powierzchni użytkowej obiektu restauracyjnego. Stawka czynszu za dzierżawę obiektu restauracyjnego będzie ustalona w oparciu o sporządzony przez rzeczoznawcę operat szacunkowy, w którym zostanie przeprowadzona analiza rynku na podstawie czego będzie możliwe rzetelne ustanie wysokości czynszu dzierżawnego dla tego typu przedsięwzięcia. Wysokość wynagrodzenia za dzierżawę lokalu gastronomicznego nie będzie ustalana w oparciu o stawki amortyzacyjne dotyczące przedmiotowego środka trwałego. Z uwagi na fakt, że Gmina dotychczas nie posiadała w swoim zasobie nieruchomości o takim przeznaczeniu i charakterze, wysokość czynszu zostanie ustalona z uwzględnieniem warunków rynkowych. W tym celu zostanie sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy obejmujący analizę rynku, w tym analizę stawek czynszowych stosowanych dla porównywalnych nieruchomości i przedsięwzięć. Na podstawie przeprowadzonej analizy zostanie określona wysokość stawki czynszu dzierżawnego za jeden metr kwadratowy powierzchni użytkowej obiektu restauracyjnego. Świadczenia pomiędzy Gminą a dzierżawcą lokalu gastronomicznego – restauracji będą miały charakter ekwiwalentny. Gmina odda lokal restauracyjny do odpłatnego korzystania na podstawie umowy dzierżawy, natomiast dzierżawca będzie zobowiązany do zapłaty na rzecz Gminy czynszu dzierżawnego. Wysokość czynszu zostanie ustalona z uwzględnieniem warunków rynkowych, na podstawie analizy rynku przeprowadzonej przez rzeczoznawcę majątkowego w ramach sporządzanego operatu szacunkowego. Wysokość czynszu będzie podwyższana jeden raz w roku o wskaźnik wzrostu cen i usług konsumpcyjnych publikowanych przez Prezesa GUS za poprzedni rok. Koszty bieżącego utrzymania lokalu gastronomicznego ponosić będzie wyłoniony w drodze przetargu dzierżawca.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

W świetle art. 7 ust. 1 ustawy:

Natomiast, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy:

Analiza przywołanego art. 8 ust. 1 ustawy prowadzi do stwierdzenia, że przez usługę należy rozumieć każde świadczenie na rzecz danego podmiotu. Przy czym, do uznania czynności za usługę, konieczne jest istnienie odbiorcy usługi. Tak więc usługą jest tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący z niego korzyść.

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 659 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):

Należy zauważyć, że umowa dzierżawy jest umową dwustronnie zobowiązującą i wzajemną. Odpowiednikiem świadczenia wydzierżawiającego polegającego na oddaniu rzeczy do używania i pobierania pożytków, jest świadczenie dzierżawcy polegające na płaceniu umówionego czynszu. Zatem umowa dzierżawy jest cywilnoprawną umową nakładającą na strony - zarówno wydzierżawiającego, jak i dzierżawcę - określone przepisami obowiązki.

Z powyższego wynika, że umówiony między stronami czynsz jest wynagrodzeniem za możliwość korzystania z cudzej rzeczy i stanowi świadczenie wzajemne należne za używanie rzeczy przez jej dzierżawcę.

W związku z tym należy uznać, że dzierżawa stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Analiza okoliczności sprawy i ww. przepisów prowadzi do stwierdzenia, że odpłatne udostępnienie przez Państwa lokalu gastronomicznego - restauracji na rzecz podmiotu trzeciego, na podstawie umowy dzierżawy, za które pobierają Państwo wynagrodzenie, stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT (jest czynnością cywilnoprawną).

Zatem w odniesieniu do tej czynności - nie działają Państwo jako organ władzy publicznej i w konsekwencji nie mogą Państwo skorzystać z wyłączenia, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy.

W analizowanym przypadku występują Państwo w roli podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, a ww. czynność dzierżawy - jako usługa zdefiniowana w art. 8 ust. 1 ustawy - podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Należy zauważyć, że wykonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług może albo być opodatkowana właściwą stawką podatku VAT, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.

Jednocześnie wskazać należy, że ani przepisy ustawy, ani też rozporządzeń wykonawczych do ustawy nie przewidują zwolnienia od podatku dla usługi polegającej na odpłatnym udostępnianiu (dzierżawie lokalu gastronomicznego - restauracji na rzecz dzierżawcy), za które Państwo pobierają wynagrodzenie, w związku z czym, usługa ta nie będzie korzystać ze zwolnienia od podatku VAT, lecz będzie opodatkowana według właściwej stawki podatku.

Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

W odniesieniu do kwestii prawa do odliczenia podatku VAT z tytułu nabycia towarów i usług, a także kosztów wspólnych ponoszonych w ramach realizacji projektu „…” dotyczących tej części projektu, która przewidziana jest do objęcia powstałego lokalu gastronomicznego umową najmu/dzierżawy, zawartą z podmiotem trzecim wyłonionym w trybie przetargu (działania nr 2), należy wskazać, że analiza treści wniosku oraz przywołanych przepisów prawa podatkowego prowadzi do stwierdzenia, że w omawianej sprawie warunki, o których mowa w art. 86 ust. 1 ustawy, będą spełnione, ponieważ są Państwo zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT, a wydatki dotyczące tej części projektu, która przewidziana jest do objęcia powstałego lokalu gastronomicznego, który będzie przedmiotem dzierżawy, będą miały związek z wykonywaniem przez Państwa czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Z okoliczności sprawy wynika bowiem, że powstały lokal gastronomiczny będziecie Państwo wykorzystywać do czynności opodatkowanych, tj. odpłatnego udostępnienia na rzecz podmiotu trzeciego w oparciu o umowę dzierżawy, która to czynność – jak wyjaśniono powyżej – będzie  opodatkowana podatkiem od towarów i usług.

Zatem w omawianej sprawie co do zasady warunki uprawniające do odliczenia będą spełnione, bowiem wykorzystując lokal gastronomiczny, który ma powstać w wyniku realizowanego projektu (działanie 2) wyłącznie do czynności opodatkowanych – w celu odpłatnej dzierżawy na rzecz podmiotu trzeciego – będą mieli Państwo prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego.

Podsumowując, będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku VAT z tytułu nabycia towarów i usług, a także kosztów wspólnych ponoszonych w ramach realizacji projektu „…” dotyczących tej części projektu, która przewidziana jest do objęcia powstałego lokalu gastronomicznego umową najmu/dzierżawy, zawartą z podmiotem trzecim wyłonionym w trybie przetargu (działania nr 2). Prawo to będzie przysługiwało pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych wymienionych w art. 88 ustawy.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.

W dalszej kolejności Państwa wątpliwości dotyczą braku prawa do odliczenia podatku VAT z tytułu nabycia towarów i usług ponoszonych, w ramach realizacji tej części inwestycji, która dotyczyła powstania infrastruktury, która zostanie na podstawie umowy użyczenia, nieodpłatnie przekazana samorządowej jednostce kultury, posiadającej odrębną osobowość prawną oraz będąca aktywnym, odrębnym od miasta, podatnikiem VAT dla realizacji obejmującej w większości bezpłatnych działań kulturalne, edukacyjnych oraz animacyjnych stanowiących zadanie własne Wnioskodawcy (działanie nr 1).

 

Jak stanowi art. 2 pkt 19 i 27a ustawy z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 68 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o OZE”:

Użyte w ustawie określenia oznaczają:

                19) mikroinstalacja – instalację odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest nie większa niż 50 kW;

              27a) prosument energii odnawialnej – odbiorcę końcowego wytwarzającego energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikroinstalacji, pod warunkiem że
w przypadku odbiorcy końcowego niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym, nie stanowi to przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej określonej zgodnie
z przepisami wydanymi na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1799);

 

Stosownie do art. 3 ustawy o OZE:

Podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii wymaga uzyskania koncesji na zasadach i warunkach określonych w ustawie – Prawo energetyczne, z wyłączeniem wytwarzania energii elektrycznej:

1) w mikroinstalacji;

2) w małej instalacji;

3) wyłącznie z biogazu rolniczego, w tym w kogeneracji w rozumieniu art. 3 pkt 33 ustawy – Prawo energetyczne;

4) wyłącznie z biopłynów.

 

W myśl z art. 4 ust. 1 ustawy o OZE:

Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne przez prosumenta energii odnawialnej wytwarzającego energię elektryczną w mikroinstalacji o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej:

1) większej niż 10 kW – w stosunku ilościowym 1 do 0,7;

2) nie większej niż 10 kW – w stosunku ilościowym 1 do 0,8.

Art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE:

W świetle art. 4 ust. 2 ustawy o OZE:

Rozliczenia, o którym mowa w ust. 1 i 1a, w odniesieniu do:

 1) prosumenta energii odnawialnej – dokonuje się z uwzględnieniem zasad, o których mowa w ust. 2a-2d, na podstawie wskazań układu pomiarowo-rozliczeniowego dokonującego pomiaru ilości energii elektrycznej w punkcie poboru energii prosumenta energii odnawialnej;

 2) prosumenta zbiorowego energii odnawialnej – dokonuje się z uwzględnieniem zasad, o których mowa w ust. 2a-2d, na podstawie wskazań układu pomiarowo-rozliczeniowego dokonującego pomiaru ilości energii elektrycznej:

 a) wytworzonej w mikroinstalacji lub małej instalacji, przy czym ilość energii elektrycznej wytworzonej ustala się odpowiednio do udziału prosumenta zbiorowego energii odnawialnej w wytwarzaniu energii odnawialnej w tej instalacji, określonego w umowie, o której mowa w art. 4a ust. 1,

 b) pobranej przez prosumenta zbiorowego energii odnawialnej;

 3) prosumenta wirtualnego energii odnawialnej – dokonuje się z uwzględnieniem zasad, o których mowa w ust. 2b-2d, na podstawie:

 a) wskazań układu pomiarowo-rozliczeniowego dokonującego pomiaru ilości energii elektrycznej pobranej przez prosumenta wirtualnego energii odnawialnej,

 b) ilości energii elektrycznej wytworzonej przez prosumenta wirtualnego energii elektrycznej w instalacji odnawialnego źródła energii, zgłoszonej przez podmioty odpowiedzialne za bilansowanie handlowe tej instalacji odnawialnego źródła energii i sprzedawcy energii prosumenta wirtualnego energii elektrycznej, do operatora systemu przesyłowego elektroenergetycznego w ramach bilansowania handlowego, o którym mowa w ustawie – Prawo energetyczne. Ilość energii elektrycznej wytworzonej przez prosumenta wirtualnego energii elektrycznej w instalacji odnawialnego źródła energii ustala się jako iloczyn:

   - udziału prosumenta wirtualnego energii odnawialnej w wytwarzaniu energii odnawialnej w instalacji odnawialnego źródła energii, określonego w umowie, o której mowa w art. 4a ust. 1, oraz

   - ilości energii elektrycznej określonej dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t) jako energia planowana do wprowadzenia do sieci z tej instalacji odnawialnego źródła energii – w przypadku gdy instalacja odnawialnego źródła energii i sprzedawca energii mają różny podmiot odpowiedzialny za bilansowanie handlowe, albo

   - ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci elektroenergetycznej z tej instalacji odnawialnego źródła energii, w przypadku gdy instalacja odnawialnego źródła energii i sprzedawca energii mają ten sam podmiot odpowiedzialny za bilansowanie handlowe i sprzedawca energii wyrazi zgodę na taki sposób ustalania ilości energii elektrycznej wytworzonej w instalacji odnawialnego źródła energii.

Szczegółowy sposób rozliczania prosumenta z udostępnionej energii regulują przepisy art. 4 ust. 2a-7 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Zgodnie z art. 4 ust. 3a ustawy o OZE:

Na podstawie art. 4 ust. 8 ustawy o OZE:

Stosownie do art. 4 ust. 10 ustawy o OZE:

Pobrana energia elektryczna podlegająca rozliczeniu, o którym mowa w ust. 1 i 1a, jest zużyciem energii wyprodukowanej na potrzeby własne przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej i nie stanowi:

   1) sprzedaży energii elektrycznej nabywcy końcowemu na terytorium kraju,

   2) zużycia energii elektrycznej przez nabywcę końcowego, jeżeli nie została od niej zapłacona akcyza w należnej wysokości i nie można ustalić podmiotu, który dokonał sprzedaży tej energii elektrycznej nabywcy końcowemu

         - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 126 , 222 i 340 ).

 

W myśl art. 4 ust. 10a ustawy o OZE:

W zakresie pobranej energii elektrycznej podlegającej rozliczeniu, o którym mowa w ust. 1 i 1a, nie stosuje się obowiązków, o których mowa w:

1) art. 52 ust. 1;

2) art. 10 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej (Dz. U. z 2025 r. poz. 711).

 

Natomiast art. 4 ust. 11 ustawy o OZE stanowi, że:

W przypadku gdy:

   1) prosument energii odnawialnej w ramach rozliczenia, o którym mowa w ust. 1, nie odbierze energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie 12 miesięcy od daty jej wprowadzenia do sieci zgodnie z ust. 5, to nieodebraną energią dysponuje sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w celu pokrycia kosztów rozliczenia, w tym opłat, o których mowa w ust. 4;

   2) prosument energii odnawialnej, prosument zbiorowy energii odnawialnej lub prosument wirtualny energii odnawialnej w ramach rozliczenia, o którym mowa w ust. 1a pkt 2, nie wykorzysta zgromadzonych dla danego miesiąca kalendarzowego środków odpowiadających wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w tym miesiącu w okresie 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych, to niewykorzystane środki stanowią nadpłatę, która jest zwracana prosumentowi energii odnawialnej, prosumentowi zbiorowemu energii odnawialnej lub prosumentowi wirtualnemu energii odnawialnej przez sprzedawcę, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w terminie nie dłuższym niż do końca 13. miesiąca następującego po danym miesiącu. Wysokość zwracanej nadpłaty nie może przekroczyć dwudziestu procent wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w miesiącu kalendarzowym, którego dotyczy zwrot nadpłaty.

 

Zgodnie z art. 4b ust. 1 ustawy o OZE:

W przypadku gdy prosument energii odnawialnej lub prosument zbiorowy energii odnawialnej wytworzył energię elektryczną w odnawialnym źródle energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie od 1 lipca 2022 r. do 30 czerwca 2024 r., wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi iloczyn:

   1) sumy ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej w poszczególnych okresach rozliczania niezbilansowania (t) składających się na dany miesiąc kalendarzowy, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartości ujemne;

   2) rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 5, wyznaczonej dla danego miesiąca kalendarzowego.

 

Jak wynika z art. 4b ust. 2 ustawy o OZE:

W przypadku gdy prosument energii odnawialnej, prosument zbiorowy energii odnawialnej lub prosument wirtualny energii odnawialnej wytworzył energię elektryczną w odnawialnym źródle energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od 1 lipca 2024 r., wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi sumę następujących iloczynów wyznaczonych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania (t) w tym miesiącu:

   1) ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartość ujemną;

   2) rynkowej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4, przy czym jeżeli wartość tej ceny jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t), to w celu wyznaczania wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie t przez prosumenta energii odnawialnej niebędącego równocześnie prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej przyjmuje się cenę równą zero, z zastrzeżeniem ust. 17 i 18.

 

Na podstawie art. 4c ust. 1-10 ustawy o OZE:

   1. Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w celu prowadzenia rozliczeń, o których mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, prowadzi konto dla prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, zwane dalej „kontem prosumenta”, na którym ewidencjonuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej, o których mowa w art. 4 ust. 1a, oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci, zwaną dalej „depozytem prosumenckim”.

   2. Depozyt prosumencki przeznaczany jest na rozliczenie zobowiązań prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy prowadzącego konto prosumenta, o którym mowa w ust. 1.

   3. Zobowiązanie prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, o którym mowa w ust. 2, określa się dla danego okresu rozliczeniowego jako sumę iloczynów, dla wszystkich okresów rozliczania niezbilansowania (t) w okresie rozliczeniowym, ilości energii elektrycznej pobranej z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb(t) przyjmującym wartość dodatnią, oraz ceny sprzedaży energii elektrycznej uwzględniającej obowiązkowe obciążenia podatkowe i fiskalne, stosowanej w rozliczeniach pomiędzy sprzedawcą i prosumentem dla tego okresu rozliczenia niezbilansowania.

   4. Wartość depozytu prosumenckiego dotycząca danego miesiąca kalendarzowego jest ustalana i przyporządkowywana do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym.

   5. Kwota środków stanowiąca depozyt prosumencki może być rozliczana na koncie prosumenckim przez 12 miesięcy od dnia przypisania tej kwoty jako depozyt prosumencki na koncie prosumenta.

   6. Po upływie 12 miesięcy od dnia przypisania danej kwoty środków do depozytu prosumenckiego niewykorzystane lub niezwrócone na podstawie przepisu art. 4 ust. 11 pkt 2 środki umarza się.

   7. Na rozliczenie ze sprzedawcą w pierwszej kolejności przeznacza się środki o najstarszej dacie przypisania do konta prosumenta jako depozyt prosumencki.

   8. Prosument energii odnawialnej, prosument zbiorowy energii odnawialnej lub prosument wirtualny energii odnawialnej korzystający z dostaw sprzedawcy innego niż sprzedawca zobowiązany, o którym mowa w art. 40 ust. 1, ma prawo do zmiany tego sprzedawcy na sprzedawcę zobowiązanego, o którym mowa w art. 40 ust. 1, i korzystania z rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2.

   9. Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dolicza do konta prosumenta wartość energii elektrycznej wytworzonej i niezużytej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej, który korzystał z rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1a pkt 1. Przepis art. 4 ust. 11 pkt 2 stosuje się odpowiednio.

               10. Wartość energii elektrycznej wytworzonej i niezużytej, o której mowa w ust. 9, wyznacza się na podstawie miesięcznej rynkowej ceny energii elektrycznej ustalanej dla czerwca 2022 r., zgodnie z art. 4b ust. 6.

 

Zgodnie z art. 4d ust. 2 ustawy o OZE:

Z rozliczeń, o których mowa w art. 4 ust. 1, korzysta prosument energii odnawialnej, którego mikroinstalacja została przyłączona do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej:

   1) po 31 marca 2022 r. na podstawie kompletnego i poprawnego zgłoszenia, o którym mowa w art. 7 ust. 8d ustawy – Prawo energetyczne, złożonego przez tego prosumenta energii odnawialnej w terminie do 31 marca 2022 r., z zastrzeżeniem ust. 3;

   2) do 31 marca 2022 r., ale wprowadzenie energii elektrycznej do tej sieci nastąpiło po raz pierwszy po 31 marca 2022 r.;

   3) po 31 marca 2022 r. na podstawie kompletnego i poprawnego zgłoszenia, o którym mowa w art. 7 ust. 8d⁴ ustawy – Prawo energetyczne, złożonego w terminie do 31 grudnia 2023 r., w przypadku gdy prosument ten w terminie do 31 marca 2022 r. zawarł umowę na zakup, montaż lub dofinansowanie tej mikroinstalacji z jednostką samorządu terytorialnego lub innym podmiotem, który realizuje projekt, o którym mowa w art. 2 pkt 18 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818), dofinansowany w ramach regionalnego programu operacyjnego, o którym mowa w art. 2 pkt 17 lit. c tej ustawy, z uwzględnieniem ust. 6.

Na mocy art. 4 ust. 8 ustawy o OZE:

Należy zauważyć, że do dnia 14 lipca 2018 r. obowiązywał art. 4 ust. 9 ustawy o OZE, zgodnie z którym wprowadzanie energii elektrycznej do sieci, a także pobieranie tej energii z sieci, o których mowa w ust. 1, nie są świadczeniem usług ani sprzedażą w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Wskazany art. 4 ust. 9 ustawy o OZE został uchylony przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. 2018 r. poz. 1276). Co do zasady zatem czynności, o których mowa w tym przepisie, mogą stanowić czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, o ile są dokonywane przez podatników tego podatku.

W myśl art. 40 ust. 1 ustawy o OZE:

Jak stanowi art. 40 ust. 1a ustawy o OZE:

W wyroku w sprawie C-219/12 Fuchs Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że:

Raz jeszcze należy podkreślić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług co do zasady podlegają czynności wykonywane odpłatnie.

W okolicznościach niniejszej sprawy, w przypadku instalacji, o których mowa we wniosku, wskazali Państwo, że docelowo instalacja fotowoltaiczna zostanie wyposażona w tzw. blokery, których zadaniem będzie uniemożliwienie wprowadzania do sieci elektroenergetycznej energii elektrycznej wytworzonej przez instalację, która nie zostanie zużyta na potrzeby własne, budynku który zostanie przekazanych do nieodpłatnego użytkowania samorządowej jednostce kultury tj. Ośrodkowi Kultury w (…).

Opis sprawy wskazuje, że w ramach działania nr 1 infrastrukturą na podstawie umowy użyczenia, władać będzie Ośrodek Kultury – samorządowa jednostka kultury, posiadająca odrębną osobowość prawną oraz będąca aktywnym, odrębnym od miasta, podatnikiem VAT.

Wskazali Państwo, że Gmina przekaże powstałe w ramach projektu instalacje fotowoltaiczne do nieodpłatnego użytkowania ¬ samorządowej jednostce kultury ¬ Ośrodkowi Kultury, którego podstawowym przedmiotem działalności jest działalność kulturalna. Instalacje będą wykorzystywane przede wszystkim na potrzeby realizacji nieodpłatnej działalności kulturalnej edukacyjnej i animacyjnej prowadzonej przez Ośrodek Kultury, a więc do celów innych niż działalność gospodarcza. Ponadto wyjaśnili Państwo, że inwestycja obejmuje w szczególności wydatki związane z przygotowaniem, realizacją oraz wyposażeniem powstałej infrastruktury, która zostanie na podstawie umowy użyczenia nieodpłatnie przekazana samorządowej jednostce kultury tj. Ośrodkowi Kultury w (…). Przedmiotem inwestycji są istniejące budynki, które zostaną zaadaptowane potrzeby ośrodka kultury. Przekształcenie silosów, hali pakowni i innych struktur przemysłowych na terenie byłej Cementowni (…) na potrzeby kulturalne i edukacyjne. Wydatki pozostają w związku z realizacją tej konkretnej inwestycji i dotyczą powstania, przebudowy, dostosowania lub wyposażenia infrastruktury objętej projektem. Do części kulturalnej (Działanie 1) będzie przylegać teren zielony, posłuży on jako zaplecze dla animacji, warsztatów, teatru, kina letniego oraz wydarzeń miejskich. Przestrzeń ta zostanie wzbogacona o zieleń niską i wysoką, w tym łąki kwietne, strefy zadrzewione oraz ogrody, mała architektura. Towary i usługi nabywane w ramach realizacji tej części inwestycji, która dotyczy powstania infrastruktury, jaka zostanie na podstawie umowy użyczenia nieodpłatnie przekazana samorządowej jednostce kultury (Działanie nr 1: adaptacja obiektów pakowni, halę motorów, obiekty silosów, transportera cementu, elewatora wraz z terenem) nie będą w żaden sposób wykorzystywane do wykonywania przez Gminę czynności opodatkowanych.

Zatem w odniesieniu do wydatków ponoszonych w ramach realizacji tej części inwestycji, która dotyczyła powstania infrastruktury, która zostanie na podstawie umowy użyczenia, nieodpłatnie przekazana samorządowej jednostce kultury, posiadającej odrębną osobowość prawną oraz będąca aktywnym, odrębnym od miasta, podatnikiem VAT dla realizacji obejmującej w większości bezpłatnych działań kulturalne, edukacyjnych oraz animacyjnych stanowiących zadanie własne Gminy (działanie nr 1), wskazać należy, że podstawowe warunki uprawniające do odliczenia podatku naliczonego nie będą spełnione.

Przypomnieć bowiem należy, że podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny.

W przedmiotowej sprawie, w odniesieniu do działania nr 1, wskazali Państwo, że Gmina na podstawie umowy użyczenia przekaże powstałą w ramach projektu infrastrukturę – zaadaptowane obiekty pakowni, halę motorów, obiekty silosów, transportera cementu, elewatora wraz z terenem, instalacje fotowoltaiczne (stanowiące odrębne środki trwałe) do nieodpłatnego użytkowania – samorządowej jednostce kultury – Ośrodkowi Kultury, a zatem nie wystąpią czynności opodatkowane, które dawałyby Państwu prawo do odliczenia podatku VAT.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że Gminie nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu nabycia towarów i usług ponoszonych w ramach realizacji tej części inwestycji, która dotyczyła powstania infrastruktury, która zostanie na podstawie umowy użyczenia, nieodpłatnie przekazana samorządowej jednostce kultury, posiadającej odrębną osobowość prawną oraz będąca aktywnym, odrębnym od miasta, podatnikiem VAT dla realizacji obejmującej w większości bezpłatnych działań kulturalne, edukacyjnych oraz animacyjnych stanowiących zadanie własne Wnioskodawcy (działanie nr 1).

Tym samym stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest prawidłowe.

 

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zaznaczenia wymaga, że organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego. Podkreślenia wymaga, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z tym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Zatem, należy zaznaczyć, że wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie sprawy, z którego wynika, że świadczenia pomiędzy Gminą a dzierżawcą lokalu gastronomicznego – restauracji będą miały charakter ekwiwalentny oraz że wysokość czynszu zostanie ustalona z uwzględnieniem warunków rynkowych.

Zatem interpretacja nie wywoła skutków prawnych, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej bądź celno-skarbowej zostanie ustalone, że wysokość czynszu dzierżawnego z tytułu dzierżawy powstałego lokalu gastronomicznego w ramach Inwestycji na rzecz podmiotu trzeciego, będzie odbiegała od realiów rynkowych, czy też nie będzie umożliwiała zwrotu poniesionych nakładów inwestycyjnych i będzie skalkulowana na zbyt niskim poziomie lub też, że nie będzie wykorzystywana wyłącznie do czynności opodatkowanych (np. będzie służyć również do realizacji Państwa zadań własnych), interpretacja nie wywoła skutków prawnych.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

   - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

   - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

   - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

 

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

   - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

   - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

 

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.