0111-KDIB3-2.4012.432.2026.1.SR

Interpretacja indywidualna
- stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

11 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 8 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca - X. S.A. (dalej: „Wnioskodawca” lub „Spółka”) - jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, prowadzącym działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem.

U Wnioskodawcy oraz u innych pracodawców działa międzyzakładowa organizacja związkowa. Na podstawie art. 34¹ ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (dalej: „u.z.z.”) koszty związane z wynagrodzeniem oraz składkami na ubezpieczenia społeczne działacza związkowego, zwolnionego od obowiązku świadczenia pracy w celu wykonywania funkcji w organach międzyzakładowej organizacji związkowej, ponoszone są przez pracodawców objętych działaniem tej organizacji.

W związku z powyższym Wnioskodawca otrzymuje od pracodawców macierzystych działaczy związkowych (dalej: „Kontrahenci”) faktury VAT dokumentujące partycypację Wnioskodawcy w kosztach wynagrodzenia oraz składek na ubezpieczenia społeczne tych działaczy, z wykazanym podatkiem VAT według stawki podstawowej. Kontrahenci wykazują i rozliczają podatek należny wynikający z wystawionych faktur.

W obrocie z Wnioskodawcą występują zarówno Kontrahenci legitymujący się interpretacją indywidualną potwierdzającą opodatkowanie ww. czynności podatkiem od towarów i usług, jak i Kontrahenci nieposiadający takiej interpretacji. Kontrahenci wykazują i rozliczają z tego tytułu podatek należny.

W dniu (…) r. Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok w sprawie o sygn. akt (…) dotyczącej Wnioskodawcy oraz jego Kontrahentów. W wyroku tym NSA wyraził pogląd, że partycypacja w kosztach, o której mowa w art. 34¹ ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Pomimo wydania wskazanego wyroku, część Kontrahentów nadal dokumentuje przedmiotowe rozliczenia fakturami VAT z wykazanym podatkiem należnym i rozlicza ten podatek dla celów podatku od towarów i usług.

W związku z powstałymi wątpliwościami co do prawidłowego sposobu opodatkowania przedmiotowych rozliczeń po wydaniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia (…) roku (sygn. akt (…)), Wnioskodawca przyjął ostrożne podejście do rozliczeń podatku od towarów i usług. Do czasu uzyskania interpretacji indywidualnej, Wnioskodawca nie dokonuje odliczenia podatku naliczonego wykazanego na otrzymanych fakturach. Jednocześnie Wnioskodawca kwestionuje zasadność obciążania go podatkiem VAT przedmiotowych rozliczeń. W konsekwencji kwoty odpowiadające podatkowi VAT wykazanemu na otrzymanych fakturach nie są regulowane na rzecz Kontrahentów i pozostają przedmiotem sporu pomiędzy stronami do czasu uzyskania jednoznacznego potwierdzenia skutków podatkowych tych rozliczeń.

Wnioskodawca nie korzysta z prawa do odliczenia podatku naliczonego, wynikającego z przedmiotowych faktur, a kwoty odpowiadające podatkowi VAT pozostają nierozliczone do czasu uzyskania interpretacji indywidualnej.

Pytania

Pytanie nr 1

Czy w przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawcy przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT dokumentujących partycypację Wnioskodawcy w kosztach wynagrodzenia oraz składek na ubezpieczenia społeczne działaczy związkowych, ponoszonych na podstawie art. 34¹ ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, w sytuacji gdy Kontrahenci wystawiają faktury z wykazanym podatkiem VAT i rozliczają go jako podatek należny, a Wnioskodawca - do czasu uzyskania interpretacji indywidualnej - nie dokonuje odliczenia tego podatku?

Pytanie nr 2

Czy na ocenę prawa Wnioskodawcy do odliczenia podatku naliczonego, o którym mowa w pytaniu nr 1, wpływa okoliczność wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia (…) r., sygn. akt (…), w którym uznano, że partycypacja w kosztach, o której mowa w art. 34¹ ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, pomimo że Kontrahenci nadal wystawiają faktury z wykazanym podatkiem VAT i rozliczają ten podatek jako należny?

Pytanie nr 3

W przypadku potwierdzenia prawidłowości stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1, czy Wnioskodawca będzie uprawniony do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z otrzymanych faktur dokumentujących partycypację w kosztach wynagrodzenia oraz składek na ubezpieczenia społeczne działaczy związkowych również w odniesieniu do faktur otrzymanych przed dniem wydania interpretacji indywidualnej, w sytuacji gdy - kierując się zasadą ostrożności - nie dokonywał dotychczas odliczenia podatku naliczonego oraz pozostawiał kwoty odpowiadające podatkowi VAT nierozliczone do czasu uzyskania interpretacji?

Państwa stanowisko w sprawie

Ad. Pytanie nr 1

Zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionym stanie faktycznym przysługuje mu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT dokumentujących partycypację Wnioskodawcy w kosztach wynagrodzenia oraz składek na ubezpieczenia społeczne działaczy związkowych, ponoszonych na podstawie art. 34¹ ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, w sytuacji gdy Kontrahenci wystawiają faktury z wykazanym podatkiem VAT oraz rozliczają go jako podatek należny.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku VAT, a ponoszone wydatki pozostają w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Jednocześnie Wnioskodawca otrzymuje od Kontrahentów faktury VAT zawierające kwotę podatku naliczonego, przy czym Kontrahenci wykazują ten podatek jako podatek należny w swoich rozliczeniach podatkowych.

Wnioskodawca podkreśla, że do czasu uzyskania interpretacji indywidualnej nie korzysta z prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z przedmiotowych faktur. Okoliczność ta wynika wyłącznie z przyjęcia ostrożnego podejścia do rozliczeń podatkowych po wydaniu wyroku NSA z dnia (…) r., sygn. akt (…), i nie oznacza rezygnacji z przysługującego prawa do odliczenia.

W ocenie Wnioskodawcy, jeżeli czynności dokumentowane przez Kontrahentów fakturami VAT są traktowane przez nich jako podlegające opodatkowaniu i podatek należny jest wykazywany w rozliczeniach podatkowych, a nabywane świadczenia pozostają związane z działalnością opodatkowaną Wnioskodawcy, spełnione są przesłanki określone w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, uprawniające do odliczenia podatku naliczonego.

W konsekwencji Wnioskodawca stoi na stanowisku, że przysługuje mu prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z otrzymanych faktur VAT dokumentujących przedmiotowe rozliczenia.

Ad. Pytanie nr 2

Zdaniem Wnioskodawcy, na ocenę prawa do odliczenia podatku naliczonego nie wpływa sama okoliczność wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia (…) r., sygn. akt (…), w którym uznano, że partycypacja w kosztach, o której mowa w art. 34¹ ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wnioskodawca nie kwestionuje znaczenia wskazanego wyroku ani przyjętej w nim oceny prawnej. Wyrok ten stał się podstawą przyjęcia przez Spółkę ostrożnego podejścia do rozliczeń podatkowych, polegającego na czasowym powstrzymaniu się od odliczania podatku naliczonego do czasu uzyskania interpretacji indywidualnej.

Jednocześnie należy zauważyć, że pomimo wydania wskazanego wyroku Kontrahenci nadal wystawiają faktury VAT dokumentujące przedmiotowe rozliczenia, wykazują na nich podatek VAT oraz rozliczają go jako podatek należny.

W ocenie Wnioskodawcy, dla ustalenia jego prawa do odliczenia zasadnicze znaczenie mają przesłanki wynikające z art. 86 ustawy o VAT, w szczególności status podatnika VAT, związek ponoszonych wydatków z działalnością opodatkowaną oraz sposób dokumentowania i rozliczania przedmiotowych czynności przez Kontrahentów.

Samo wydanie wyroku NSA nie powoduje automatycznej zmiany sposobu rozliczeń dokonywanych przez Kontrahentów ani nie przesądza o skutkach podatkowych faktur pozostających w obrocie gospodarczym. W konsekwencji okoliczność wydania wskazanego wyroku nie powinna sama w sobie prowadzić do pozbawienia Wnioskodawcy prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z otrzymanych faktur.

Ad. Pytanie nr 3

Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku potwierdzenia prawidłowości stanowiska przedstawionego w odpowiedzi na pytanie nr 1, będzie on uprawniony do odliczenia podatku naliczonego wynikającego również z faktur otrzymanych przed dniem wydania interpretacji indywidualnej, w odniesieniu do których - kierując się zasadą ostrożności - nie dokonywał odliczenia podatku naliczonego.

Zgodnie z art. 86 ust. 10 i następnych ustawy o VAT, prawo do odliczenia podatku naliczonego powstaje z chwilą spełnienia warunków określonych w ustawie. Jeżeli podatnik nie skorzysta z tego prawa w ustawowych terminach bieżących, może je zrealizować poprzez dokonanie korekty rozliczeń na zasadach przewidzianych w ustawie.

Wnioskodawca nie dokonywał odliczenia podatku naliczonego wynikającego z przedmiotowych faktur wyłącznie z uwagi na istniejące wątpliwości interpretacyjne oraz w celu zachowania należytej staranności w rozliczeniach podatkowych. Brak odliczenia nie wynikał z rezygnacji z przysługującego prawa, lecz z przyjęcia tymczasowego, ostrożnościowego sposobu postępowania do czasu uzyskania interpretacji indywidualnej.

W konsekwencji, jeżeli Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdzi prawidłowość stanowiska Wnioskodawcy w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego, Wnioskodawca będzie uprawniony do realizacji tego prawa również w odniesieniu do faktur otrzymanych przed wydaniem interpretacji, z uwzględnieniem zasad i terminów wynikających z ustawy o podatku od towarów i usług.

Mając na uwadze powyższe, Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie prawidłowości przedstawionego stanowiska w pełnym zakresie.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

W sprawie będącej przedmiotem wniosku w pierwszej kolejności należy ustalić czy w związku z Państwa partycypacją w kosztach wynagrodzenia oraz składek na ubezpieczenia społeczne działaczy związkowych, dochodzi świadczenia na Państwa rzecz usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Jak stanowi art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Należy wyjaśnić, że pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Wobec powyższego, każde świadczenie niebędące dostawą towarów, polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania, stanowi co do zasady usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

- w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,

- świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, że ww. warunki powinny być spełnione łącznie, aby określona czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jako odpłatne świadczenie usług.

Jak już wcześniej wskazano, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, za usługę może być uznane każde niebędące dostawą towarów świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej. Jednak z cywilistycznej istoty pojęcia „świadczenia” wynika, że musi ono polegać na działaniu albo na zaniechaniu podmiotu zobowiązanego do spełnienia świadczenia. Dodatkowo, aby możliwe było uznanie jakiegoś zdarzenia za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu ww. przepisu, musi występować stosunek zobowiązaniowy pomiędzy podmiotami biorącymi udział w tym zdarzeniu, czyli obie strony muszą się zobowiązać do określonego działania bądź powstrzymania się od dokonania określonej czynności.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że są Państwo czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, prowadzącym działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem. U Państwa oraz u innych pracodawców działa międzyzakładowa organizacja związkowa. Na podstawie art. 34¹ ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, koszty związane z wynagrodzeniem oraz składkami na ubezpieczenia społeczne działacza związkowego, zwolnionego od obowiązku świadczenia pracy w celu wykonywania funkcji w organach międzyzakładowej organizacji związkowej, ponoszone są przez pracodawców objętych działaniem tej organizacji. W związku z powyższym otrzymują Państwo od pracodawców macierzystych działaczy związkowych faktury VAT dokumentujące Państwa partycypację w kosztach wynagrodzenia oraz składek na ubezpieczenia społeczne tych działaczy, z wykazanym podatkiem VAT. Kontrahenci wykazują i rozliczają podatek należny wynikający z wystawionych faktur.

Państwa wątpliwości dotyczą prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT dokumentujących Państwa partycypację w kosztach wynagrodzenia oraz składek na ubezpieczenia społeczne działaczy związkowych, ponoszonych na podstawie art. 34¹ ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, w sytuacji gdy Kontrahenci wystawiają faktury z wykazanym podatkiem VAT i rozliczają go jako podatek należny, a Państwo - do czasu uzyskania interpretacji indywidualnej - nie dokonują odliczenia tego podatku.

Zagadnienia dotyczące funkcjonowania międzyzakładowej organizacji związkowej obejmującej swą właściwością więcej niż jednego pracodawcę oraz mechanizm rozliczeń kosztów ponoszonych w związku z jej działaniem między tymi pracodawcami, regulują przepisy ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 549).

W myśl art. 33 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych:

Na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych:

Zgodnie z art. 34¹ ust. 1 ustawy o związkach zawodowych:

Pracodawcy objęci działaniem międzyzakładowej organizacji związkowej ponoszą koszty, w tym koszty wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne, związane z zatrudnianiem osoby wykonującej pracę zarobkową zwolnionej:

   1) z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie międzyzakładowej organizacji związkowej - na podstawie art. 31 ust. 1 w związku z art. 34 ust. 2,

   2) od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia - na podstawie art. 31 ust. 3 lub od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia - na podstawie art. 31 ust. 4

   - odpowiednio do udziału liczby członków tej organizacji zatrudnionych u danego pracodawcy w łącznej liczbie członków tej organizacji zatrudnionych u wszystkich pracodawców objętych działaniem tej organizacji - w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy.

Odnosząc przedstawiony wyżej stan faktyczny do powołanych w sprawie przepisów prawa stwierdzić należy, iż w przedmiotowej sprawie ponoszą Państwo koszty związane z funkcjonowaniem międzyzakładowej organizacji związkowej i otrzymują od Kontrahentów (pracodawców macierzystych działaczy związkowych) faktury dokumentujące Państwa partycypację w kosztach wynagrodzenia oraz składek na ubezpieczenie społeczne działaczy.

W związku z powyższym, wynagrodzenie jakie otrzymuje od Państwa Kontrahent jako świadczący usługi utrzymania międzyzakładowej organizacji, stanowi dla ww. Kontrahenta odpłatność za świadczoną przez niego na Państwa rzecz usługę utrzymania międzyzakładowej organizacji związkowej.

Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności sprawy oraz powołane przepisy prawa należy stwierdzić, że ww. czynności utrzymania międzyzakładowej organizacji związkowej (z którymi to czynnościami związane są koszty wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne), spełniają definicję zawartą w art. 8 ust. 1 ustawy, bowiem można zidentyfikować beneficjenta tego świadczenia (Państwa) zobowiązanego do poniesienia kosztów tego świadczenia.

W konsekwencji stwierdzić należy, że Kontrahent, obciążając Państwa kosztami utrzymania międzyzakładowej organizacji związkowej, świadczy na rzecz Państwa usługę polegającą na utrzymaniu międzyzakładowej organizacji związkowej podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Tym samym sprzedaż tej usługi powinna zostać udokumentowana przez wystawienie faktury. Stosownie bowiem do przepisu art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy:

Odnosząc się do prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej partycypację kosztów wynagrodzenia i składek na ubezpieczenie społeczne pracownika zwolnionego z obowiązku świadczenia pracy za okres kadencji w zarządzie międzyzakładowej organizacji związkowej, należy zauważyć, że podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy. W myśl tego przepisu:

Natomiast zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy:

Z powyższych przepisów wynika, iż prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.

Terminy odliczenia podatku VAT naliczonego z otrzymanych faktur zostały określone w art. 86 ust. 10-13 ustawy.

Zgodnie z art. 86 ust. 10 ustawy:

Według art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy:

Stosownie do art. 86 ust. 11 ustawy:

W myśl art. 86 ust. 13 ustawy:

Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach, o których mowa w ust. 10, 10d, 10e i 11, może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej:

   1) za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, albo

   2) za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych, po okresie rozliczeniowym, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego

       - nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Z powołanych przepisów wynika, że nierozliczony w okresie otrzymania faktury lub w jednym z trzech następnych okresów rozliczeniowych podatek naliczony może zostać rozliczony w okresie 5 lat, licząc od początku roku, w którym wystąpiło prawo do obniżenia podatku należnego. Odliczenie podatku, zgodnie z art. 86 ust. 13 ustawy będzie możliwe poprzez korektę deklaracji za okres, w którym wystąpiło prawo do odliczenia podatku bądź za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych.

Prawo do odliczenia podatku naliczonego, jako integralna część systemu VAT, w zasadzie nie może być ograniczane ani pod względem czasu, ani też pod względem zakresu przedmiotowego. Nie jest to bowiem wyjątkowy przywilej podatnika, lecz jego fundamentalne prawo. Możliwość wykonania tego prawa powinna być zapewniona niezwłocznie i względem wszystkich kwot podatku, które zostały pobrane (naliczone) od transakcji związanych z zakupami.

Decydujące znaczenie dla oceny istnienia prawa do odliczenia ma zamierzony (deklarowany) związek podatku naliczonego z czynnościami opodatkowanymi. Przy czym związek ten może mieć charakter bezpośredni lub pośredni.

O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą, np. dalszej odsprzedaży (towary handlowe) lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy. Bezpośrednio wiążą się więc z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.

Natomiast o pośrednim związku nabywanych towarów i usług z działalnością przedsiębiorcy można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa - mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganym przez podatnika obrotem opodatkowanym. Aby jednak można było wskazać, iż określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług, a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania obrotu przez podatnika, np. przez ich odsprzedaż, lecz przez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez podmiot obrotu.

Mając na uwadze powyższe przepisy oraz przedstawiony opis sprawy stwierdzić należy, iż odliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez podatnika podatku VAT do wykonywania czynności opodatkowanych. Zatem w sytuacji gdy wykorzystują Państwo usługi utrzymania międzyzakładowych organizacji związków zawodowych do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, to przysługuje Państwu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z faktur dokumentujących partycypację kosztów wynagrodzenia i składek na ubezpieczenie społeczne pracownika zwolnionego z obowiązku świadczenia pracy za okres kadencji w zarządzie międzyzakładowej organizacji związkowej.

Tym samym, w przedstawionym stanie faktycznym przysługuje Państwu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT dokumentujących partycypację w kosztach wynagrodzenia oraz składek na ubezpieczenia społeczne działaczy związkowych, ponoszonych na podstawie art. 34¹ ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, w sytuacji gdy Kontrahenci wystawiają faktury z wykazanym podatkiem VAT i rozliczają go jako podatek należny, a Państwo - do czasu uzyskania interpretacji indywidualnej - nie dokonują odliczenia tego podatku.

Będą Państwo również uprawnieni do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z otrzymanych faktur dokumentujących partycypację w kosztach wynagrodzenia oraz składek na ubezpieczenia społeczne działaczy związkowych w odniesieniu do faktur otrzymanych przed dniem wydania interpretacji indywidualnej, w sytuacji gdy - kierując się zasadą ostrożności - nie dokonywali Państwo dotychczas odliczenia podatku naliczonego oraz pozostawiali Państwo kwoty odpowiadające podatkowi VAT nierozliczone do czasu uzyskania interpretacji.

W sytuacji gdy nie obniżyli Państwo kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z ww. faktur w terminach określonych w art. 86 ust. 10 i 10b oraz ust. 11 ustawy, to - zgodnie z art. 86 ust. 13 ustawy - będą Państwo mogli dokonać korekty deklaracji podatkowej za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego albo za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, po okresie rozliczeniowym, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jednak nie później niż w ciągu 5 lat licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Na powyższe rozstrzygnięcie nie może wpłynąć powołany przez Państwa wyrok NSA z dnia (…) r., sygn. akt (…), w którym uznano, że partycypacja w kosztach, o której mowa w art. 34¹ ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wyroki sądów nie mają mocy powszechnie obowiązującej. Sąd wyrokiem lub postanowieniem rozstrzyga wyłącznie konkretną sprawę co do stwierdzenia naruszenia prawa i skutków prawnych tego naruszenia i jedynie w tej sprawie ma moc wiążącą. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, o czym stanowi art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.). Zatem powołany wyrok nie posiada waloru wykładni powszechnej, co w praktyce oznacza, że nie stanowi on podstawy dla analogicznego rozstrzygnięcia przez organy podatkowe. Ponadto Organ nie podziela stanowiska wyrażonego w tym wyroku. 

Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytań nr 1, 2 i 3 jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność. Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

  - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

  - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

   - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

   - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.