0111-KDIB3-2.4012.400.2026.1.KK
Prawo do odliczenia VAT - 5 budynków - OZE.
Interpretacja indywidualna
- stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
22 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 22 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Miasto i Gmina (...) jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT, składającym do urzędu skarbowego pliki JPK_V7M, zawierające część ewidencyjną i deklaracyjną, w których wykazuje m.in. podatek należny VAT z tytułu wynajmu i dzierżawy, wody, odbioru ścieków.
Zgodnie z ustawą z dnia 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 280), w dniu 1 stycznia 2017 r. doszło do scentralizowania rozliczeń VAT Miasta i Gminy (...) i jej jednostek organizacyjnych. Jednostki organizacyjne nie stanowią odrębnych od Gminy podatników VAT - sprzedaż osiągana przez jednostki jest wykazywana w łącznych rozliczeniach VAT Gminy. W strukturze organizacyjnej Miasta i Gminy (...) funkcjonują:
1) Urząd Miasta i Gminy w (...),
2) Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej we (...),
3) Centrum (...),
4) Zakład Usług Komunalnych w (...),
5) Przedszkole w (...),
6) Szkoła Podstawowa w (...),
7) Szkoła Podstawowa w (...),
8) Miejsko-Gminny Żłobek (...).
Na terenie Miasta i Gminy (...) funkcjonuje Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w (...) działający w formie samorządowej instytucji kultury. MGOK swoją działalność realizuje w szczególności na podstawie ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2026 r. poz. 457) oraz ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483 z późn. zm.). Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej nadaje samorządowym instytucjom kultury osobowość prawną. MGOK w świetle przepisów ustawy o VAT stanowi odrębnego (niescentralizowanego) od Miasta i Gminy (...) podatnika VAT. MGOK jest instytucją realizującą na terenie Miasta i Gminy (...) zadania w zakresie kultury. Zgodnie z § (…) Statutu MGOK swoje zadania realizuje m.in. poprzez:
1) (...).
MGOK swoją działalność prowadzi w udostępnionym przez Miasto i Gminę (...) budynku (własność Miasta i Gminy). Korzystanie przez MGOK z ww. budynku ma charakter nieodpłatny - Miasto i Gmina (...) nie pobiera od MGOK odpłatności za korzystanie z ww. budynku na potrzeby prowadzenia działalności kulturalnej.
Miasto i Gmina (...) w okresie od (…) r. do (…) r. realizuje projekt „(...)”. Gmina tym samym realizuje swoje ustawowe zadania wynikające z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r., poz. 1153 z późn. zm.), który stanowi, że gminy wykonują zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy, do zakresu działania gmin należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 1, 3 i 15 ustawy o samorządzie gminnym, Gmina w ramach realizacji zadań własnych odpowiada m.in. za zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie:
1) ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej;
2) zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz;
3) utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych.
Głównym założeniem inwestycyjnym przy realizacji Projektu (dostawie i montażu instalacji fotowoltaicznych) jest (...). Dzięki wykorzystaniu energii odnawialnej nastąpi (...). Dzięki realizacji przedsięwzięcia nastąpi (...).
Celem projektu jest (...). Zakres projektu obejmuje montaż instalacji fotowoltaicznych w obrębie (...) budynków publicznych położonych na terenie Miasta i Gminy (...) wraz z montażem (...) magazynów energii. Energia wytwarzana przez instalacje będzie wykorzystywana na potrzeby własne budynków (instalacje nie są przewymiarowane). Instalacje
1) budynku 1 - (...),
2) budynku 2 - (...),
3) budynku 3 - (...),
4) budynku 4 - (…),
5) budynku 5 - (…).
Inwestycja dotyczyć będzie budynków będących własnością Miasta i Gminy (...). Ww. budynki wymienione w poz. 1-4 są wykorzystywane przez jednostki organizacyjne Miasta i Gminy (...). Budynek wymieniony w poz. 5 wykorzystywany jest przez podmioty niescentralizowane, tj. (…).
Zakres prac wykonawcy instalacji (§ (…) umowy z wykonawcą) obejmuje (…), a w szczególności:
1) (…).
Do obowiązków Miasta i Gminy (...) należy:
1) (…).
Projekt współfinansowany jest ze środków w ramach (…), dla Działania(…).
W dniu (…) r. została podpisana umowa z Województwem (…) Nr (…) o dofinansowanie projektu „(...)”. Z zawartej umowy wynika, że planowana wartość i całkowite wydatki kwalifikowalne projektu (§ (…) umowy o dofinansowanie) wynoszą (…) zł, w tym dofinansowanie (…) zł, wkład własny Miasta i Gminy (...) (…) zł.
Mieszkańcy Gminy, przedsiębiorcy oraz inne niescentralizowane podmioty nie partycypują w kosztach inwestycji.
W realizowanym projekcie podatek VAT może zostać uznany za kwalifikowalny, jeśli w projekcie nie ma prawnej możliwości jego odzyskania, a potwierdzenie kwalifikowalności zostaje określone „przy wykorzystaniu indywidualnej interpretacji prawa podatkowego” (§ (…) umowy o dofinansowanie). Wszelkie wydatki niekwalifikowalne zobowiązane jest pokryć Miasto i Gmina (...).
Całkowita wartość projektu po przeprowadzeniu postępowania przetargowego wynosi (…) zł. Zestawienie faktycznych wydatków na zadanie „(...)” i źródła ich finansowania przedstawia się następująco:
|
KOSZTY |
DOFINANSOWANIE |
WKŁAD GMINY |
OGOŁEM |
|||
|
netto |
VAT |
netto |
VAT |
netto |
VAT |
|
|
Montaż fotowoltaiki Dokumentacja projektowo-techniczna |
(…) |
(…) |
(…) |
(…) |
(…) |
(…) |
|
Inspektor nadzoru |
(…) |
(…) |
(…) |
(…) |
(…) |
(…) |
|
Promocja |
(…) |
(…) |
(…) |
(…) |
(…) |
(…) |
|
RAZEM |
(…) |
(…) |
(…) |
(…) |
(…) |
(…) |
Struktura udziału poszczególnych źródeł finansowania (koszty 100% - (…)) w realizowanej inwestycji „(...)” przedstawia się następująco:
- dofinansowanie - (…)% (kwota (…)zł ),
- wkład własny Miasta i Gminy (...) - (…)% ((…) zł).
Przedmiotowe dofinansowanie nie będzie stanowiło (w całości ani w części) dopłaty do ceny konkretnych usług świadczonych przez Gminę - dofinansowanie obejmuje środki trwałe będące własnością Miasta i Gminy (...). Pozyskane dofinansowanie będzie miało wyłącznie charakter „zakupowy” tzn. zostanie przeznaczone na częściowe pokrycie wydatków ponoszonych w związku z realizacją zadania inwestycyjnego pn. „(...)”. Otrzymane dofinansowanie będzie przeznaczone na pokrycie kosztów związanych z realizacją projektu. Przedmiotowe dofinansowanie nie będzie stanowiło (w całości ani w części) dopłaty do ceny konkretnych usług świadczonych przez Miasto i Gminę (...). Dotychczas zrealizowano:
1) w (…)).
Do dnia (…) r. ww. prace zostały zakończone.
Wykonawcy są zarejestrowanymi czynnymi podatnikami podatku VAT, na fakturach będzie wykazany podatek VAT.
Do chwili obecnej Miasto i Gmina (...) otrzymała następujące faktury:
|
L p. |
Nr faktury |
Data otrzymania |
Miesiąc i sposób odliczenia |
Przedmiot zakupu |
Wartość brutto |
Wartość netto |
Podatek VAT |
|
1. |
(…) |
(…) |
(…) |
(…) |
(…) |
(…) |
(…) |
Miasto i Gmina (...) nie dokonała odliczenia podatku naliczonego z powyższej faktury, uznając że nie ma takiego prawa, a celem potwierdzenia powyższego został złożony wniosek o interpretację indywidualną.
Wydatki inwestycyjne są bezpośrednio i wyłącznie związane z realizacją projektu - instalacjami fotowoltaicznymi. Wydatki związane z instalacjami stanowić będą nakłady na środek trwały będący własnością Miasta i Gminy (...), które zostaną przyjęte do ewidencji środków trwałych, podlegające amortyzacji na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Właścicielem powstałych w wyniku projektu środków trwałych (instalacji fotowoltaicznych) będzie Miasto i Gmina (...). Gminy. Wydatki ponoszone w związku z poszczególnymi instalacjami wyniosą powyżej 15 tys. zł.
Nabywane towary i usługi w związku z realizacją inwestycji będą wykorzystywane przez Miasto i Gmina (...) zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej (czynności opodatkowanych i zwolnionych), jak również w zakresie wykonywania zadań własnych przez Miasto i Gminę (...) i jednostki organizacyjne. Miasto i Gmina (...) będzie wykorzystywać nabywane towary i usługi w związku z instalacjami do różnych czynności: opodatkowanych podatkiem VAT, zwolnionych z opodatkowania oraz niepodlegających opodatkowaniu - w zależności od miejsca montażu instalacji (budynku). Realizowana inwestycja - będzie służyć następującym czynnościom:
1) montaż instalacji fotowoltaicznej na budynku 1 (…) :
- niepodlegającym VAT (zadania własne gminy),
- opodatkowanym (czynsz dzierżawny, najem lokalu niemieszkalnego w budynku 1, dzierżawa części dachu),
- zwolnionym (czynsz za dzierżawę gruntów rolnych).
W budynku 1 na podstawie trwałego zarządu udostępnione są pomieszczenia na rzecz Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej (wykonuje czynności niepodlegające VAT - zadania własne z zakresu pomocy społecznej) oraz (…) (wykonuje czynności niepodlegające VAT - prowadzenie (…)).
2) montaż instalacji fotowoltaicznej na budynku udostępnionym na rzecz 2:
- niepodlegającym (dostawa wody i odbiór ścieków na rzecz jednostek organizacyjnych Miasta i Gminy (...)),
- zwolnionym (najem lokali mieszkalnych),
- opodatkowanym (dostawa wody i odbiór ścieków podmiotom zewnętrznym).
- część pomieszczeń w budynku 2 (całość budynku ma (…) m2 powierzchni, (…) zajmuje (…) m2 (sprzedaż zwolniona, opodatkowana i nie podlegająca), a część pomieszczeń zajmuje Urząd Miasta i Gminy (...) (…) m2 - pomieszczenia nie są wykorzystywane).
W chwili obecnej (…) korzysta z prawa do odliczenia podatku VAT w odniesieniu do zakupów towarów i usług wykorzystywanych przez Miasto i Gminę (...) w prowadzonej działalności w zakresie zbiorowego dostarczania wody i odbioru ścieków stosując indywidualny sposób określenia proporcji (prewspółczynnik) przy pomocy klucza metrażowego, który został potwierdzony interpretacją indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 10 marca 2020 r., znak 0112-KDIL2-2.4012.207.2018.11.JK;
Na 2026 r. wstępny prewspółczynnik indywidualny dla (…) wynosi - 100%.
3) montaż instalacji fotowoltaicznej na budynku użytkowanym przez (…):
- zwolnionym (czynsz z tytułu najmu lokali mieszkalnych),
- niepodlegającym (zadania własne - działalność opiekuńcza oraz świetlicy wiejskiej),
- nie występuje sprzedaż opodatkowana;
4) montaż instalacji fotowoltaicznej na budynku udostępnionym na rzecz (…):
- niepodlegającym (zadania własne - działalność oświatowa, udostępnienie pomieszczeń na podstawie umowy trwałego zarządu (…) - wykonuje zadania własne - usługi nauczania i opiekuńcze),
- opodatkowanym (wynajem sal lekcyjnych, czynsz z tytułu najmu pomieszczeń znajdujących się w piwnicy);
5) montaż instalacji fotowoltaicznej na budynku (…) wraz z magazynem energii elektrycznej
- niepodlegającym (budynek udostępniony nieodpłatnie).
Budynek wymieniony w poz. 5) wykorzystywany jest przez podmioty niescentralizowane, tj. (…).
Po zakończeniu realizacji inwestycji Miasto i Gmina (...) nadal będzie nieodpłatnie udostępniać budynek MGOK, tj. odrębnej instytucji kultury, posiadającej osobowość prawną. Ponoszone nakłady w trakcie realizacji inwestycji bezpośrednio związane będą z czynnościami niepodlegającymi opodatkowanymi podatkiem VAT (z nieodpłatnym udostępnieniem - użyczeniem budynku). Towary i usługi nabywane przez Miasto i Gminę (...) do realizacji projektu nie będą wykorzystywane w jakiejkolwiek części do czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Wydatki, które będzie ponosić Miasto i Gmina (...) w związku z realizacją tej części inwestycji, nie będą związane z wykonywanymi przez Miasto i Gmina (...) czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Dotyczą one wyłącznie zadań własnych gminy w zakresie kultury oraz utrzymania gminnych obiektów, z których Gmina nie będzie otrzymywać żadnych dochodów oraz nieodpłatnego udostępnienia. Gmina nie będzie wykorzystywała efektów rzeczowych tej części projektu do celów komercyjnych (np. dzierżawa czy też najem), jak również nie będzie osiągała jakichkolwiek dochodów z tego tytułu.
Wydatki związane z montażem instalacji na poszczególnych budynkach - na dokumentację projektowo-techniczną, inspektora nadzoru, promocję - związane z czynnościami mieszanymi (wykonywanymi w budynkach tj. z czynnościami opodatkowanymi, zwolnionymi, niepodlegającymi VAT).
Po zakończeniu realizacji inwestycji, zmodernizowana infrastruktura wymieniona w pkt 1-4 nadal będzie użytkowana przez odpowiednie jednostki organizacyjne Miasta i Gminy (...).
Na 2026 r. proporcje poszczególnych jednostek organizacyjnych (objętych realizacją projektu) wynoszą:
|
NAZWA JEDNOSTKI |
WARTOŚĆ PREWSPÓŁCZYNNIKA W % |
WARTOŚĆ WSPÓŁCZYNNIKA W % |
ODLICZENIA |
|
Urząd Miasta i Gminy |
(…) |
(…) |
nie dokonuje odliczeń od żadnych wydatków |
|
Zakład Usług Komunalnych |
(…) |
(…) |
dokonuje odliczeń |
|
Przedszkole |
(…) |
(…) |
nie dokonuje odliczeń od żadnych wydatków |
|
Dzienny Dom Seniora |
brak - nie występuje sprzedaż opodatkowana |
brak - brak sprzedaży opodatkowanej |
nie dokonuje odliczeń od żadnych wydatków |
Miasto i Gmina (...) nie jest w stanie dokonać bezpośredniego przyporządkowania ponoszonych wydatków (związanych z montażem instalacji fotowoltaicznych, z dokumentacją projektowo-techniczną, usługami promocyjnymi, nadzoru inwestycyjnego) do poszczególnych budynków. Wydatki będą dokumentowane jedną fakturą (za poszczególne usługi tj. odrębna faktura na dokumentację i montaż, odrębna faktura za nadzór budowlany, odrębna faktura za promocję), bez wskazania wartości przypadających na poszczególne budynki.
Miasto i Gmina (...) nie jest w stanie także dokonać bezpośredniego przyporządkowania ponoszonych wydatków do poszczególnych rodzajów czynności tj. opodatkowanych, zwolnionych, niepodlegających VAT. Powyższe dotyczy wydatków związanych z:
1) montażem instalacji fotowoltaicznych (dotyczy wszystkich zadań bez możliwości podziału - związanych z czynnościami opodatkowanymi, zwolnionymi, niepodlegającymi VAT) - nie jest możliwe wyodrębnienie;
2) inspektorem nadzoru (dotyczy wszystkich zadań bez możliwości podziału - związanych z czynnościami opodatkowanymi, zwolnionymi, niepodlegającymi VAT) - nie jest możliwe wyodrębnienie;
3) dokumentacją projektowo - techniczną (dotyczy wszystkich zadań bez możliwości podziału związanych z czynnościami opodatkowanymi, zwolnionymi, niepodlegającymi VAT) - nie jest możliwe wyodrębnienie;
4) promocją projektu (dotyczy wszystkich zadań bez możliwości podziału związanych z czynnościami opodatkowanymi, zwolnionymi, niepodlegającymi VAT) - nie jest możliwe wyodrębnienie.
Gmina nie jest w stanie dokonać bezpośredniego przyporządkowania ponoszonych wydatków związanych z wydatkami poniesionymi na realizację projektu do poszczególnych budynków, ani do poszczególnych rodzajów czynności.
Natomiast na środki trwałe zostaną przyjęte instalacje jako odrębne środki trwałe - dotyczące poszczególnych budynków. Wartość każdej instalacji zostanie określona według podziału wydatków przyjętych proporcjonalnie do ilości zamontowanych paneli.
Miasto i Gmina (...) od poniesionych wydatków, które będą związane z czynnościami mieszanymi ma prawo do częściowego obniżenia podatku VAT należnego o podatek naliczony wynikający z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług, których nie można przyporządkować poszczególnym jednostkom organizacyjnym z zastosowaniem prewspółczynnika obliczonego dla urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego.
Prewspółczynnik Urzędu Miasta i Gminy (...) wynosi poniżej 2%, zgodnie z przepisami Miasto i Gmina (...) ma prawo zrezygnować w tym przypadku z odliczenia podatku naliczonego związanego z realizacją Projektu - montażem instalacji fotowoltaicznej.
Z uwagi na niski zakres prawa do odliczania podatku VAT związanego z działalnością Urzędu Miasta i Gminy (...), na podstawie art. 90 ust. 10 pkt 2, w powiązaniu z art. 86 ust. 2g ustawy o VAT, Miasto i Gmina (...) przyjmuje, że prewspółczynnik VAT Urzędu wynosi 0%, co oznacza rezygnację z prawa do odliczania podatku naliczonego związanego równocześnie z działalnością opodatkowaną VAT, jak i działalnością niestanowiącą działalności gospodarczej Urzędu, którego Miasto i Gmina (...) nie jest w stanie przypisać wyłącznie i w całości do działalności opodatkowanej VAT Urzędu.
Gmina nie korzysta w roku 2026 (oraz nie korzystała w roku 2025, 2024, 2023) z prawa do odliczania podatku naliczonego wynikającego z wydatków o charakterze ogólnoadministracyjnym, czyli wydatków dotyczących całokształtu działalności Urzędu, w tym m.in. wydatków na poczet poprawy efektywności energetycznej, poniesionych w ramach projektu pn. „(...)”. Wydatki tego rodzaju nie mogą zostać przypisane wyłącznie i w całości do działalności opodatkowanej VAT prowadzonej przez Urząd. Urząd Miasta i Gminy (...) nie ma możliwości wydzielenia bezpośrednio, obiektywnie i miarodajnie, jaka część z tego rodzaju wydatków związana z jest z działalnością opodatkowaną VAT, a jaka z działalnością niestanowiącą działalności gospodarczej.
Miasto i Gmina (...) jest odbiorcą końcowym, tj. odbiorcą dokonującym zakupu paliw lub energii na własny użytek w rozumieniu art. 3 pkt 13a ustawy z 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2026 r. poz. 43).
Wytwarzanie przez Miasto i Gminę (...) energii elektrycznej wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikro instalacji nie będzie stanowić dla Miasta i Gminy (...) przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej. Miasto i Gmina (...) nie będzie wytwarzać energii elektrycznej z innych źródeł niż energia słoneczna. W związku z tym Miasto i Gmina (...) będzie nabywać brakującą energię elektryczną od dostawcy energii elektrycznej. Na potrzeby budynków, na których znajdują się instalacje fotowoltaiczne Miasto i Gmina (...) będzie korzystać z energii elektrycznej nabytej od dostawcy energii elektrycznej oraz energii elektrycznej wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznej. Ewentualne nadwyżki energii elektrycznej wyprodukowanej w instalacjach mogą powstać okresowo i wówczas Miasto i Gmina (...) dokona rozliczenia podatku VAT z tytułu wprowadzenia energii do sieci. Instalacje fotowoltaiczne, które będą zainstalowane na dachach budynków nie będą wykorzystywane przez inne obiekty/nieruchomości gminne.
W związku z wykonaniem instalacji fotowoltaicznych Miasto i Gmina (...) będzie prosumentem energii odnawialnej w rozumieniu przepisów art. 2 pkt 27a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. ustawy o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2026 r. poz. 68).
Wykonane instalacje fotowoltaiczne stanowić będą mikro instalację w rozumieniu przepisów ww. ustawy o odnawialnych źródłach energii (art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii). Obecnie Miasto i Gmina (...) posiada jedną umowę zawartą w dniu 28 kwietnia 2026 r. z przedsiębiorstwem energetycznym, w której następuje rozliczenie energii wprowadzanej do sieci, która została wyprodukowana w już istniejącej instalacji fotowoltaicznej tj. w budynku Urzędu Miasta i Gminy (...). Po zainstalowaniu nowych instalacji fotowoltaicznych podpisane zostaną umowy przedsiębiorstwa energetycznego z dyrektorami poszczególnych jednostek organizacyjnych, a także z dyrektorem MGOK na sprzedaż energii elektrycznej, świadczenia usług dystrybucji oraz świadczenia usług odbioru i rozliczania energii elektrycznej wprowadzonej do sieci OSD z mikro instalacji.
Wyprodukowana w instalacjach fotowoltaicznych energia elektryczna rozliczana będzie w oparciu o model net-billingu. W tym systemie wielkość nadwyżki energii, która nie została zużyta i została wprowadzona do sieci jest przeliczana na wartość pieniężną i trafia na konto prosumenta jako depozyt. Rozliczenia tego dokonuje zakład energetyczny, z którym zawarta jest umowa na dostawę energii elektrycznej. Środki pieniężne z depozytu pomniejszają rachunek (kwotę do zapłaty) za energię elektryczną. Niewykorzystane środki przechodzą na następny miesiąc. Pod koniec roku rozliczeniowego następuje rozliczenie.
Wytwarzanie energii elektrycznej w przedmiotowych instalacjach będzie odbywać się w sposób ciągły, lecz Miasto i Gmina (...) nie będzie jej wykorzystywała w celach zarobkowych. Wyprodukowana przez instalacje fotowoltaiczne energia elektryczna wykorzystywana będzie w pierwszej kolejności na potrzeby własne Miasta i Gminy (...) (Urzędu i jednostek organizacyjnych), natomiast ewentualna nadwyżka energii elektrycznej rozliczana będzie zgodnie z modelem net-billing (jako wprowadzenie do sieci - sprzedaż objęta należnym podatkiem VAT). Gmina będzie korzystała z rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w oparciu o art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o odnawialnych źródłach energii zgodnie z zasadą net-billing. Instalacje objęte zakresem wniosku nie mieszczą się w przepisach określonych w art. 4d ust. 2 ustawy o odnawialnych źródłach energii.
W przypadku występowania nadwyżek wartości energii elektrycznej wyprodukowanej przez panele fotowoltaiczne umieszczone na budynkach nad wartością energii pobranej z sieci i zużytej w tych budynkach, zgodnie z ustawą o OZE, niewykorzystane środki pochodzące z depozytu prosumenckiego będą stanowiły nadpłatę zwracaną na rzecz Miasta i Gminy (...) przez dostawcę energii elektrycznej. Za wprowadzenie energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej Miastu i Gminie (...) będzie przysługiwać wynagrodzenie.
Na gruncie ustawy o podatku VAT sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, na zasadach dla niej określonych. Sprzedaż ewentualnych nadwyżek energii elektrycznej wprowadzonych do sieci przez Gminę nastąpi w ramach działalności gospodarczej (art. 15 ust. 2 ustawy o VAT), Gmina w tym zakresie będzie podatnikiem podatku VAT (art. 15 ust. 1 ustawy o VAT), w tym przypadku nie występuje wyłączenie jednostki samorządu terytorialnego z grona podatników na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT - gdyż Gmina będzie dokonywać dostawy energii elektrycznej wytworzonej w mikro instalacji nie jako organ władzy publicznej, lecz na podstawie umowy cywilnoprawnej, która zostanie zawarta z dostawcą energii elektrycznej. Wprowadzenie do sieci przez Miasto i Gminę (...) nadwyżek energii, która zostanie wyprodukowana w instalacjach fotowoltaicznych będzie stanowiło odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.
Pytanie
Czy w związku z realizowaną inwestycją „(...)”, Miasto i Gmina (...) ma prawo skorzystać z uprawnienia do uznania, że prewspółczynnik VAT Urzędu Miasta i Gminy (...) wynosi 0% i nie dokonywać odliczenia podatku naliczonego związanego z inwestycją (montażem instalacji fotowoltaicznych, z dokumentacją projektowo-techniczną, usługami promocyjnymi, nadzoru inwestycyjnego)?
Państwa stanowisko w sprawie
Miasto i Gmina (...) ma prawo skorzystać z uprawnienia do uznania, że prewspółczynnik VAT Urzędu Miasta i Gminy (...) wynosi 0% i nie dokonywać odliczenia podatku związanego z inwestycją (montażem instalacji fotowoltaicznych, z dokumentacją projektowo-techniczną, usługami promocyjnymi, nadzoru inwestycyjnego) wykorzystywaną do czynności mieszanych.
Uzasadnienie
Zdaniem Miasta i Gminy (...), zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Z powyższego przepisu wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Miasto i Gmina (...) jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Miasto i Gmina (...) efekty projektu „(...)”, będzie wykorzystywać do:
1) montaż instalacji fotowoltaicznej na budynku 1 (...):
- niepodlegających VAT (zadania własne gminy, udostępnienie pomieszczeń jednostkom organizacyjnym wykonującym czynności niepodlegające),
- opodatkowanych (czynsz dzierżawny, najem lokalu w budynku 1, dzierżawa części dachu),
- zwolnionych (czynsz za dzierżawę gruntów rolnych);
2) montaż instalacji fotowoltaicznej na budynku 2:
- niepodlegających (dostawa wody i odbiór ścieków na rzecz jednostek organizacyjnych Miasta i Gminy),
- zwolnionych (najem lokali mieszkalnych),
- opodatkowanych (dostawa wody i odbiór ścieków podmiotom zewnętrznym);
3) montaż instalacji fotowoltaicznej na budynku (…):
- zwolnionych (czynsz z tytułu najmu lokali mieszkalnych),
- niepodlegających (zadania własne - działalność opiekuńcza oraz świetlicy wiejskiej),
- nie występuje sprzedaż opodatkowana;
4) montaż instalacji fotowoltaicznej na budynku (…):
- niepodlegających (zadania własne - działalność oświatowa, udostępnienie pomieszczeń na podstawie umowy trwałego zarządu (…) - wykonuje zadania własne (usługi nauczania i opiekuńcze),
- opodatkowanych (wynajem sal lekcyjnych, czynsz z tytułu najmu pomieszczeń znajdujących się w piwnicy);
5) montaż instalacji fotowoltaicznej na budynku (…) - niepodlegających.
Budynek udostępniony nieodpłatnie (użyczenie) - wykorzystywany jest przez podmioty niescentralizowane, ale wykonujące zadania Miasta i Gminy (...) tj. (…).
Realizując projekt „(...)”, Miasto i Gmina (...):
- nie jest w stanie dokonać bezpośredniego przyporządkowania ponoszonych wydatków związanych z montażem instalacji fotowoltaicznych, z dokumentacją projektowo-techniczną, usługami promocyjnymi, nadzoru inwestycyjnego do poszczególnych budynków. Wydatki będą dokumentowane przez wykonawców jedną fakturą (za poszczególne usługi) bez wskazania wartości dotyczącej poszczególnych budynków;
- nie jest w stanie także dokonać bezpośredniego przyporządkowania ponoszonych wydatków do poszczególnych rodzajów czynności tj. opodatkowanych, zwolnionych, niepodlegających VAT). Zgodnie z obowiązującymi przepisami Miastu i Gminie (...) przysługuje częściowe prawo do odliczenia podatku naliczonego według prewspółczynnika z rozporządzenia i współczynnika - od wydatków dotyczących całej inwestycji, które będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych, zwolnionych i niepodlegających VAT.
W pierwszej kolejności będzie przysługiwało prawo do odliczenia odpowiedniej części podatku naliczonego od poniesionych wydatków, ustalonej zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej. W sytuacji, gdy podatnik wykonuje działalność jednocześnie podlegającą opodatkowaniu VAT i/lub zwolnioną z VAT, a także działalność spoza zakresu regulacji ustawy o VAT, odliczenie podatku naliczonego od wydatków ponoszonych z tego tytułu jest możliwe tylko w takim zakresie, w jakim wydatki te da się przyporządkować działalności podlegającej VAT (w szczególności potwierdzają to wyroki TSUE w sprawach C-437/06 oraz C-515/07).
W art. 86 ust. 2a ustawy o VAT ustawodawca wskazał wyraźnie, iż sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć. Ponadto, zgodnie z art. 86 ust. 22 ustawy o VAT, minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, określić w przypadku niektórych podatników sposób określenia proporcji uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć oraz wskazać dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem tego sposobu określenia proporcji, uwzględniając specyfikę prowadzenia działalności przez niektórych podatników i uwarunkowania obrotu gospodarczego. W konsekwencji, na mocy powyższej delegacji Minister Finansów wydał Rozporządzenie, w którym wskazał m.in. dla jednostek samorządu terytorialnego sposób określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (Dz. U. z 2021 r. poz. 999) w przypadku jednostki samorządu terytorialnego sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego. Sposób obliczenia proporcji dla gmin został przewidziany w § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia.
W odniesieniu do wydatków ponoszonych w ramach realizacji projektu, w stosunku do których Miasto i Gmina (...) nie jest w stanie dokonać bezpośredniej alokacji do prowadzonej działalności, Miasto i Gmina (...) powinna dokonać odliczenia podatku VAT naliczonego przy zastosowaniu tzw. prewspółczynnika z rozporządzenia.
Celem wydzielenia działalności gospodarczej opodatkowanej stawkami VAT od działalności zwolnionej z VAT, Gmina powinna dodatkowo zastosować proporcję sprzedaży, o której mowa w art. 90 ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie z tą regulacją, w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. Zgodnie z ust. 2 ww. przepisu, jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. Proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo (art. 90 ust. 3 ustawy o VAT).
Miasto i Gmina (...) ma prawo do częściowego odliczenia podatku VAT od wydatków związanych z realizacja Projektu według prewspółczynnika z rozporządzenia o którym mowa w art. 86 ust. 2a-2h ustawy o VAT oraz przepisów rozporządzenia i współczynnika, o którym mowa w art. 90 ust. 3 ustawy o VAT, które będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych, zwolnionych i niepodlegających VAT.
Stanowisko Miasta i Gminy (...) znajduje potwierdzenie w wydawanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej interpretacjach indywidualnych:
- z dnia 26 lutego 2026 r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.1133.2025.1.SM
„w odniesieniu do wydatków związanych z realizacją ww. inwestycji pn. „…”, polegającej na zakupie i montażu paneli fotowoltaicznych na budynku Urzędu Gminy, które są/będą wykorzystywane przez Państwa zarówno do celów działalności gospodarczej (czynności opodatkowane VAT oraz zwolnione z VAT), jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (czynności niepodlegające opodatkowaniu VAT), i których nie mają/nie będą mieć Państwo możliwości przyporządkowania w całości do działalności gospodarczej, powinni Państwo dokonać wyliczenia kwoty podatku naliczonego przypisanego do działalności gospodarczej z zastosowaniem tzw. preproporcji, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy z uwzględnieniem przepisu § 3 ust. 2 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2015 r., tj. przy zastosowaniu prewspółczynnika obliczonego dla urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego. Ponadto, z uwagi na fakt, że - jak wynika z okoliczności sprawy - ponoszone wydatki związane z realizacją ww. inwestycji służą/będą służyć w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zarówno do czynności opodatkowanych, jak i do czynności zwolnionych od podatku, i Państwo nie mają/nie będą mieli możliwości odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których przysługuje/będzie przysługiwać prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, to Państwo są/będą zobowiązani również do proporcjonalnego odliczenia podatku, zgodnie z art. 90 ust. 2 i 3 ustawy. Podsumowując, stwierdzam, że od wydatków ponoszonych na realizację inwestycji pn. „…”, polegającej na zakupie i montażu paneli fotowoltaicznych na budynku Urzędu Gminy, mają/będą mieli Państwo prawo do odliczenia części podatku naliczonego na podstawie art. 86 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 2a ustawy, § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia oraz przepisów art. 90 ust. 3 i następne ustawy, tj. przy zastosowaniu prewspółczynnika i proporcji właściwych dla urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego. Przy czym, prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje/będzie przysługiwać pod warunkiem niewystąpienia przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy”;
- z dnia 12 lutego 2026 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.688.2025.1.BS
„w odniesieniu do wydatków związanych z realizacją Inwestycji, które wykorzystają Państwo zarówno do celów działalności gospodarczej (czynności opodatkowanych VAT oraz zwolnionych z VAT), jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT), i których nie mają/nie będą Państwo mieli możliwości przyporządkowania w całości do działalności gospodarczej, w pierwszej kolejności powinni Państwo dokonać wyliczenia kwoty podatku naliczonego przypisanego do działalności gospodarczej zgodnie ze „sposobem określenia proporcji”, o którym mowa w art. 86 ust. 2a i następne ustawy z uwzględnieniem § 3 ust. 2 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2015 roku. Następnie, z uwagi na to, że - jak wynika z okoliczności sprawy - wydatki związane z realizacją Inwestycji służą/będą służyć w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zarówno do czynności opodatkowanych, jak i do czynności zwolnionych od podatku, i nie mają/nie będą Państwo mieli możliwości odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, są/będą Państwo zobowiązani również do proporcjonalnego odliczenia podatku, zgodnie z art. 90 ust. 3 i następne ustawy. Zatem przysługuje/będzie Państwu przysługiwało prawo do częściowego odliczenia podatku naliczonego w związku z realizacją inwestycji w pierwszej kolejności przy zastosowaniu prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a i następne ustawy w związku z § 3 ust. 2 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2015 r., a następnie proporcji sprzedaży, o której mowa w art. 90 ustawy”;
- z dnia 28 stycznia 2026 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.697.2025.1.MK
„Podatnik w celu odliczenia podatku naliczonego, w pierwszej kolejności ma obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Jeżeli takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej, brak jest natomiast takiego prawa w stosunku do podatku naliczonego związanego z zakupem towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności niepodlegających temu podatkowi oraz zwolnionych z opodatkowania. Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy, a w przypadku wystąpienia czynności zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem - także proporcję, o której mowa w art. 90 ust. 2 i 3 ustawy. Zatem w odniesieniu do wydatków związanych z realizacją Inwestycji, które wykorzystają Państwo zarówno do celów działalności gospodarczej (czynności opodatkowanych VAT oraz zwolnionych z VAT), jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT), i których nie mają/nie będą Państwo mieli możliwości przyporządkowania w całości do działalności gospodarczej, w pierwszej kolejności powinni Państwo dokonać wyliczenia kwoty podatku naliczonego przypisanego do działalności gospodarczej zgodnie ze „sposobem określenia proporcji”, o którym mowa w art. 86 ust. 2a i następne ustawy z uwzględnieniem § 3 ust. 2 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2015 roku. Następnie, z uwagi na to, że - jak wynika z okoliczności sprawy - wydatki związane z realizacją Inwestycji służą/będą służyć w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zarówno do czynności opodatkowanych, jak i do czynności zwolnionych od podatku, i nie mają/nie będą Państwo mieli możliwości odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, są/będą Państwo zobowiązani również do proporcjonalnego odliczenia podatku, zgodnie z art. 90 ust. 3 i następne ustawy. Zatem przysługuje/będzie Państwu przysługiwało prawo do częściowego odliczenia podatku naliczonego w związku z realizacją Inwestycji w pierwszej kolejności przy zastosowaniu prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a i następne ustawy w związku z § 3 ust. 2 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2015 r., a następnie proporcji sprzedaży, o której mowa w art. 90 ustawy. Prawo do odliczenia przysługuje/będzie Państwu przysługiwało pod warunkiem niewystąpienia przesłanek negatywnych wymienionych w art. 88 ustawy”;
- z dnia 26 listopada 2025 r., sygn. 0113-KDIPT1-1.4012.873.2025.1.WL
„wydatki poniesione w związku z realizacją Projektu są/będą wykorzystywane przez Państwa do działalności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT, opodatkowanej podatkiem VAT oraz zwolnionej z VAT i nie są/nie będą Państwo w stanie przyporządkować wydatków wyłącznie do działalności opodatkowanej lub wyłącznie do działalności niepodlegającej opodatkowaniu VAT. W związku z powyższym stwierdzić należy, że w sytuacji gdy wydatki poniesione w związku z realizacją ww. Projektu są/będą wykorzystywane przez Państwa zarówno do działalności gospodarczej (czynności opodatkowane i zwolnione od podatku VAT) oraz do celów innych niż działalność gospodarcza (czynności niepodlegające opodatkowaniu) i nie mają/nie będą mieli Państwo możliwości przypisania poniesionych wydatków w całości do działalności gospodarczej, to w celu obliczenia kwoty podatku naliczonego przypisanego do działalności gospodarczej są/będą Państwo zobowiązani do stosowania prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy z uwzględnieniem § 3 ust. 2 Rozporządzenia, skalkulowanego dla urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego. Ponadto z uwagi na to, że wydatki związane z realizacją ww. projektu służą/będą służyły w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zarówno do czynności opodatkowanych, jak i do czynności zwolnionych od podatku, i nie mają/nie będą mieli Państwo możliwości odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, są/będą Państwo zobowiązani również do proporcjonalnego odliczenia podatku, zgodnie z art. 90 ust. 2 i 3 ustawy. W konsekwencji przysługuje/będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia części podatku naliczonego z tytułu wydatków poniesionych w związku z realizacją projektu pn. „...” na podstawie art. 86 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 2a ustawy, § 3 ust. 2 rozporządzenia oraz przepisów art. 90 ust. 3 i następne ustawy”;
- z dnia 30 stycznia 2025 r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.1054.2024.1.AM
„Podatnik w celu odliczenia podatku naliczonego, w pierwszej kolejności ma obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Jeżeli takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy przysługuje prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych wyłącznie z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej. Brak jest natomiast takiego prawa w stosunku do podatku naliczonego związanego z zakupem towarów i usług wykorzystywanych wyłącznie do wykonywania czynności zwolnionych z opodatkowania oraz niepodlegających temu podatkowi. Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy, a w przypadku wystąpienia także czynności zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem - proporcję, o której mowa w art. 90 ust. 2 i 3 ustawy. Jak wynika z okoliczności sprawy, wydatki poniesione w związku z realizacją zadania „…” w ramach ww. projektu będą wykorzystywane przez Państwa do działalności mieszanej, tj. niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT, opodatkowanej podatkiem VAT oraz zwolnionej z VAT i nie są Państwo w stanie przyporządkować wydatków wyłącznie do działalności opodatkowanej lub wyłącznie do działalności niepodlegającej opodatkowaniu VAT. W związku z powyższym stwierdzić należy, że w sytuacji gdy wydatki poniesione w związku z realizacją ww. zadania w ramach projektu będą wykorzystywane przez Państwa zarówno do działalności gospodarczej (czynności opodatkowane i zwolnione od podatku VAT) oraz do celów innych niż działalność gospodarcza (czynności niepodlegające opodatkowaniu) i nie będą mieli Państwo możliwości przypisania poniesionych wydatków w całości do działalności gospodarczej, to w celu obliczenia kwoty podatku naliczonego przypisanego do działalności gospodarczej będą Państwo zobowiązani do stosowania prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy z uwzględnieniem § 3 ust. 2 Rozporządzenia, skalkulowanego dla urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego. Ponadto z uwagi na to, że wydatki związane z realizacją ww. zadania będą służyły w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zarówno do czynności opodatkowanych, jak i do czynności zwolnionych od podatku, i nie będą mieli Państwo możliwości odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, będą Państwo zobowiązani również do proporcjonalnego odliczenia podatku, zgodnie z art. 90 ust. 2 i 3 ustawy. W konsekwencji będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wydatków poniesionych w związku z realizacją zadania „…” - w części, w jakiej ww. wydatki będą związane z wykonywanymi przez Państwa czynnościami opodatkowanymi, na podstawie art. 86 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 2a ustawy, § 3 ust. 2 Rozporządzenia oraz przepisów art. 90 ust. 3 i następne ustawy, tj. przy zastosowaniu prewspółczynnika i proporcji właściwych dla urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego. Zauważyć przy tym należy, że prawo do odliczenia będzie przysługiwało pod warunkiem niewystąpienia przesłanek negatywnych wymienionych w art. 88 ustawy”;
- z dnia 29 stycznia 2024 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.13.2024.1.KSA, gdzie wskazano, że „Podatnik w celu odliczenia podatku naliczonego, w pierwszej kolejności ma obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Jeżeli takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej, brak jest natomiast takiego prawa w stosunku do podatku naliczonego związanego z zakupem towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności niepodlegających temu podatkowi oraz zwolnionych z opodatkowania. Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, a w przypadku wystąpienia czynności zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem - także proporcję, o której mowa w art. 90 ust. 2 i 3 ustawy o VAT. W analizowanej sprawie, mając na uwadze powołane przepisy prawa, należy stwierdzić, że w odniesieniu do wydatków związanych z realizacją Inwestycji, które wykorzystają Państwo zarówno do celów działalności gospodarczej (czynności opodatkowanych VAT oraz zwolnionych z VAT), jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT), i których nie mają Państwo możliwości przyporządkowania w całości do działalności gospodarczej, powinni Państwo dokonać wyliczenia kwoty podatku naliczonego przypisanego do działalności gospodarczej z zastosowaniem tzw. prewspółczynnika określonego w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT z uwzględnieniem przepisu § 3 ust. 2 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2015 roku. Ponadto z uwagi na fakt, że - jak wynika z okoliczności sprawy - wydatki związane z realizacją Inwestycji służą w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zarówno do czynności opodatkowanych, jak i do czynności zwolnionych od podatku, i nie mają Państwo możliwości odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, będą Państwo zobowiązani również do proporcjonalnego odliczenia podatku, zgodnie z art. 90 ust. 3 i następne ustawy o VAT.
Podsumowując, będzie Państwu przysługiwało prawo do częściowego odliczenia podatku naliczonego w związku z realizacją inwestycji pn. „(...)” przy zastosowaniu prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT w związku z § 3 ust. 2 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2015 r., a następnie proporcji sprzedaży, o której mowa w art. 90 ustawy o VAT. Zaznaczyć jednocześnie należy, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje, pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy o VAT”;
- z dnia 22 stycznia 2024 r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.826.2023.1.MC, w której uznano, że „w odniesieniu do wydatków związanych z realizacją ww. inwestycji pn. „…”, które będą wykorzystywane przez Państwa zarówno do celów działalności gospodarczej (czynności opodatkowane VAT oraz zwolnione z VAT), jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (czynności niepodlegające opodatkowaniu VAT), i których nie będą mieli Państwo możliwości przyporządkowania w całości do działalności gospodarczej, powinni Państwo dokonać wyliczenia kwoty podatku naliczonego przypisanego do działalności gospodarczej z zastosowaniem tzw. preproporcji, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT z uwzględnieniem przepisu § 3 ust. 2 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2015 r., tj. przy zastosowaniu prewspółczynnika obliczonego dla urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego. Ponadto z uwagi na fakt, że - jak wynika z okoliczności sprawy - wydatki związane z realizacją ww. inwestycji będą służyły w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zarówno do czynności opodatkowanych, jak i do czynności zwolnionych od podatku, i nie będą mieli Państwo możliwości odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, będą Państwo zobowiązani również do proporcjonalnego odliczenia podatku, zgodnie z art. 90 ust. 2 i 3 ustawy o VAT. Podsumowując, od wydatków ponoszonych w związku z realizacją inwestycji pn. „…” będą mieli Państwo prawo do odliczenia części podatku naliczonego na podstawie art. 86 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia oraz przepisów art. 90 ust. 3 i następne ustawy o VAT, tj. przy zastosowaniu prewspółczynnika i proporcji właściwych dla urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego. Przy czym, prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje, pod warunkiem niewystąpienia przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy o VAT”.
W świetle przepisów możliwe jest stosowanie proporcji jednostek organizacyjnych, które wykorzystują bezpośrednio poszczególne budynki. Powyższe znajduje potwierdzenie w wydawanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej interpretacjach indywidualnych, m.in.:
- z dnia 1 kwietnia 2026 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.82.2026.1.MK
„Realizując przedmiotową inwestycję będą Państwo ponosili wydatki z zamiarem przeznaczenia wytworzonego majątku do wykorzystania go na cele podlegające w większości opodatkowaniu VAT, tj.: przekażą Państwo w całości powstały majątek do administrowania na rzecz Państwa jednostki organizacyjnej prowadzonej w formie jednostki budżetowej, która nie posiada osobowości prawnej (Miejskie (…) w (…)). Oddanie majątku do administrowania będzie stanowić czynność nieopodatkowaną, jednakże jednostka budżetowa zarządzająca przekazanym mieniem będzie wykorzystywała je do wykonywania czynności opodatkowanych i nieopodatkowanych. Obydwie jednostki (Urząd Miejski w (…) i Miejskie (…) w (…)) są Państwa jednostkami organizacyjnymi i wspólnie są wykazywane w zbiorczej deklaracji VAT z Gminy (…), lecz mają różne wartości prewspółczynników rocznych.
Państwa wątpliwości dotyczą kwestii, czy będą mieli Państwo prawo do odliczenia podatku VAT częściowo od wydatków poniesionych na realizację zadania w przypadku, gdy realizującym inwestycje będzie Urząd Miejski w (…) a administrującym będzie Miejskie (…) w (…) (odliczenie podatku VAT wg prewspółczynnika jednostki, która będzie bezpośrednio wykorzystywać przedmiotową inwestycję, czyli Miejskiego (…) w (…)). Do obowiązków podatnika należy w pierwszej kolejności przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju działalności, z którym wydatki te są związane. Podatnik jest zatem zobowiązany do odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Każdorazowo zatem, gdy takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną, przy jednoczesnym braku takiego prawa w stosunku do towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT lub zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem. Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić „sposób określenia proporcji” (prewspółczynnik), o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy. W analizowanej sprawie, mając na uwadze powołane przepisy prawa, należy stwierdzić, że w odniesieniu do wydatków związanych z realizacją Inwestycji, które będą wykorzystywane zarówno do celów działalności gospodarczej (czynności opodatkowanych VAT), jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT), i których nie będzie możliwości przyporządkowania w całości do działalności gospodarczej, powinni Państwo dokonać wyliczenia kwoty podatku naliczonego przypisanego do działalności gospodarczej z zastosowaniem „sposobu określenia proporcji”, o którym mowa w art. 86 ust. 2a i następne ustawy i przepisach rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. (§ 3 ust. 3 rozporządzenia), właściwego dla jednostki, która będzie wykorzystywała nabyte towary i usługi, pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.W konsekwencji będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy zastosowaniu prewspółczynnika, o którym mowa w rozporządzeniu, obliczonego dla jednostki organizacyjnej wykorzystującej zakupione towary i usługi, tj. Miejskiego”;
- z dnia 31 grudnia 2025 r., sygn. 0111-KDIB3-2.4012.849.2025.2.SR
„w części, w której wykorzystują Państwo budynek do odpłatnego udostępniania sali konferencyjnej wraz zapleczem socjalnym, będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego w zakresie towarów i usług nabywanych dla celów realizacji Inwestycji. Jednocześnie powinni Państwo dokonywać proporcjonalnego odliczania VAT naliczonego na podstawie proporcji (tzw. preproporcji) wynikającej z art. 86 ust. 2a ustawy o VAT właściwej dla jednostki organizacyjnej wykorzystującej ww. budynek do ww. celów, tj. Z.”;
- z dnia 23 października 2025 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.546.2025.1.DP
„Jednostki samorządu terytorialnego realizują określone zadania przy pomocy swoich jednostek organizacyjnych. Mimo że podatnikiem VAT jest Gmina, uzasadnione jest, aby wyliczać kwotę podatku naliczonego podlegającego odliczeniu przez jednostkę samorządu terytorialnego w oparciu o sposób określenia proporcji, obliczony odrębnie dla każdej jednostki organizacyjnej. Wskazali Państwo, że nie jest możliwe bezpośrednie przyporządkowanie poszczególnych wydatków poniesionych w ramach prowadzonej inwestycji do jednego rodzaju wykonywanej działalności (opodatkowanej VAT lub niepodlegającej VAT), z uwagi na wszechstronne wykorzystanie obiektu. Działalność w zmodernizowanym obiekcie będzie prowadzić OSiR - jednostka budżetowa. W tej sytuacji przysługuje Państwu częściowe prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dotyczących zakupów związanych z realizacją zadania „(…)”. Do wyliczenia podatku naliczonego powinni Państwo zastosować prewspółczynnik - czyli proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy - właściwy dla jednostki organizacyjnej wykorzystującej Inwestycję, tj. OSiR, wyliczony zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia”;
- z dnia 9 października 2025 r., sygn. 0112-KDIL1-1.4012.564.2025.1.JKU
„Gmina będzie uprawniona do dokonania odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług związanych z realizacją Projektu w zakresie termomodernizacji budynków oraz pozostałych robót (w tym montażu instalacji fotowoltaicznych) przy zastosowaniu prewspółczynnika obliczonego odpowiednio dla poszczególnych jednostek budżetowych objętych realizacją Projektu, stosownie do art. 86 ust. 2a-2h oraz § 3 ust. 3 rozporządzenia”.
Po zrealizowaniu zadania „(...)” efekty projektu będą wykorzystywane przez różne jednostki organizacyjne scentralizowane oraz niescentralizowane. Wobec otrzymania jednej faktury od poszczególnych wykonawców za poszczególne usługi tj. odrębna faktura na dokumentację i montaż, odrębna faktura za nadzór budowlany, odrębna faktura za promocję, bez wskazania wartości przypadających na poszczególne budynki, nie jest możliwe określenie wydatków przypadających na poszczególne budynki i zastosowanie prewspółczynnika obliczonego odpowiednio dla poszczególnych jednostek budżetowych objętych realizacją Projektu.
Zgodnie z interpretacją Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 28 czerwca 2021 r. sygn. 0114-KDIP4-1.4012.259.2021.1.PS w sytuacji gdy „nie ma możliwości jednoznacznego przypisana kosztów poniesionych na dokumentację projektową, nadzór autorski oraz nadzór inwestorski do konkretnej jednostki organizacyjnej, najbardziej właściwe jest przypisanie tych kosztów urzędowi obsługującemu jednostkę samorządu terytorialnego i dokonanie odliczenia podatku naliczonego z zastosowaniem sposobu określenia proporcji właściwego dla tego urzędu. Skoro bowiem Gmina nie jest w stanie ustalić (bezpośrednio alokować) w jakim stopniu nabyte towary i usługi wykorzystywane są przez poszczególne jednostki organizacyjne uznać należy, że wykorzystywane będą one przez Gminę - jako podatnika podatku od towarów i usług w odniesieniu do wszystkich rozliczeń Gminy i jej jednostek organizacyjnych. Wobec powyższego, Gminie przysługuje prawo do częściowego obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług, których nie można bezpośrednio przyporządkować do poszczególnych etapów inwestycji (tj. kosztów poniesionych na dokumentację projektową, nadzór autorski oraz nadzór inwestorski) z zastosowaniem prewspółczynnika Urzędu Miasta, tj. urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego”.
Do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z realizacją projektu „(...)”, Miastu i Gminie (...) przysługuje częściowe prawo do odliczenia według proporcji (prewspółczynnika i współczynnika) urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego, tj. Urzędu Miasta i Gminy (...). Miasto i Gmina (...) może jednak skorzystać z uprawnienia do uznania, że prewspółczynnik VAT Urzędu Miasta i Gminy (...) wynosi 0% i nie dokonywać odliczenia podatku związanego z realizacją projektu. Prewspółczynnik Urzędu Miasta i Gminy (...) liczony zgodnie z rozporządzeniem za rok 2025 wyniósł 1% (0,89%).
Zgodnie z art. 90 ust. 10 pkt 2 ustawy o VAT, w przypadku gdy współczynnik VAT nie przekroczył 2% - podatnik ma prawo uznać, że wynosi on 0%. Na podstawie art. 86 ust 2g ustawy o VAT, regulacja art. 90 ust. 10 pkt 2 ustawy o VAT ma także zastosowanie względem prewspółczynnika VAT. Zgodnie z powyższym w przypadku gdy prewspółczynnik VAT nie przekracza 2%, podatnik może uznać, że prewspółczynnik VAT wynosi 0%. W efekcie podjęcia przez Miasto i Gminę (...) decyzji o skorzystaniu z uprawnienia do uznania, że prewspółczynnik VAT Urzędu Miasta i Gminy (...) wynosi 0%, podatek naliczony wynikający z wszelkich wydatków związanych z działalnością Urzędu Miasta i Gminy (...), nie może być odliczany w jakimkolwiek zakresie, w całym roku, którego dotyczy decyzja o skorzystaniu z uprawnienia do uznania, że prewspółczynnik VAT wynosi 0%. W przypadku skorzystania przez Miasto i Gminę (...) z uprawnienia do uznania, że prewspółczynnik VAT na 2026 r. wynosi 0%, Miasto i Gmina (...) nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego od wszelkich wydatków dotyczących działalności Urzędu Miasta i Gminy (...), których Miasto i Gmina (...) nie będzie w stanie przypisać w całości i wyłącznie do działalności opodatkowanej VAT.
Powyższe stanowisko potwierdza także Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacjach indywidualnych:
W rozpatrywanej sprawie podali Państwo, że wyliczony dla MZUiM prewspółczynnik wynosi …. % jednakże MZUiM korzystając z uprawnień art. 90 ust. 10 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług uznał, że prewspółczynnik wynosi 0%. Zatem mając to na względzie, w świetle przytoczonych przepisów nie mają Państwo prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dotyczących zakupionego samochodu elektrycznego, wykorzystywanego do celów mieszanych”. Na gruncie przepisów w zakresie VAT możliwe jest, aby Miasto i Gmina (...) skorzystała z uprawnienia do przyjęcia, że w Urzędzie Miasta i Gminy - prewspółczynnik VAT wynosi 0%. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, w przypadku jednostki samorządu terytorialnego prewspółczynnik VAT ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego.
- z dnia 5 maja 2026 r., sygn. 0112-KDIL1-1.4012.215.2026.1.JKU
„Zgodnie z przywołanym wyżej art. 90 ust. 10 pkt 2 ustawy, jeżeli proporcja nie przekroczy 2% podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0% i nie dokonywać odliczeń podatku naliczonego. Zasada ta - z uwagi na treść art. 86 ust. 2g ustawy - ma również zastosowanie do proporcji, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy. Nie oznacza to jednak, że wskaźnik, który nie przekroczy 2% będzie pozbawiał podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego z zastosowaniem wyliczonej proporcji. W sytuacji takiej bowiem podatnik będzie miał prawo wyboru, czy będzie dokonywał odliczania w oparciu o wyliczoną proporcję, czy też zrezygnuje z tego prawa i nie będzie odliczał podatku naliczonego. Zatem - co do zasady - Gminie przysługuje częściowe prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur dokumentujących wydatki związane z inwestycją na budynku Zespołu, polegającej na modernizacji energetycznej na budynku Zespołu Szkoły i Przedszkola, która jest wykorzystywana zarówno do celów działalności gospodarczej, jak również do celów innych niż działalność gospodarcza. Prawo to przysługuje na podstawie art. 86 ust. 2a ustawy z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników oraz art. 86 ust. 2g ustawy. Zauważyć przy tym należy, że uprawnienie do odliczenia podatku naliczonego mogą Państwo zrealizować pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Jednakże, jeżeli wyliczony przez Państwa prewspółczynnik na podstawie art. 86 ust. 2a i następne ustawy oraz § 3 ust. 3 rozporządzenia nie przekroczy 2% i uznają Państwo, że prewspółczynnik wynosi 0%, należy stwierdzić, że mają Państwo prawo zrezygnować z prawa do odliczenia podatku naliczonego dotyczącego wydatków poniesionych na Inwestycję polegającą modernizacji energetycznej na budynku Zespołu Szkoły i Przedszkola. Wobec powyższego, Gmina będzie miała prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, wynikającego z faktur dokumentujących wydatki poniesione na realizację inwestycji w zakresie modernizacji energetycznej na budynku Zespołu Szkoły i Przedszkola. Fakt, że prewspółczynnik dla ZSiP wynosi poniżej 2% nie powoduje, że podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT. Jak bowiem wyjaśniono wyżej, wskaźnik, który nie przekracza 2%, nie pozbawia podatnika prawa do odliczenia, a jedynie powoduje, że w takim przypadku podatnik ma prawo wyboru, czy będzie dokonywał odliczenia, czy też przyjmując, że wynosi on 0%, nie będzie odliczał podatku. Podsumowanie. W przedstawionym stanie faktycznym, skoro prewspółczynnik VAT ZSiP nie przekracza 2%, Gmina ma prawo uznać, że prewspółczynnik ten wynosi 0%, co oznacza, że Gmina ma prawo nie korzystać z jakichkolwiek odliczeń naliczonego podatku VAT od wydatków na zakup towarów i usług związanych z inwestycją w zakresie”;
- z dnia 30 marca 2026 r., sygn. 0112-KDIL1-2.4012.762.2025.1.AW
„w przypadku, gdy nie mają/nie będą mieli Państwo możliwości przypisania ponoszonych wydatków na realizację Inwestycji odnoszących się do montażu instalacji fotowoltaicznej w całości do działalności gospodarczej, to przysługuje/będzie przysługiwało Państwu, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w takim zakresie, w jakim wydatki te będą związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, z uwzględnieniem zasad określonych w art. 86 ust. 2a i następne ustawy oraz rozporządzenia. Zauważyć przy tym należy, że uprawnienie do odliczenia podatku naliczonego mogą Państwo zrealizować, pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy. Należy wskazać, że zgodnie z art. 90 ust. 10 pkt 2, jeżeli proporcja nie przekroczy 2% podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0% i nie dokonywać odliczeń podatku naliczonego. Zasada ta - z uwagi na treść art. 86 ust. 2g ustawy - ma również zastosowanie do proporcji, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy. Nie oznacza to jednak - jak już wskazano - że wskaźnik, który nie przekroczy 2% będzie pozbawiał podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego z zastosowaniem wyliczonej proporcji. W takiej sytuacji podatnik ma prawo wyboru, czy będzie dokonywał odliczania w oparciu o wyliczoną proporcję, czy też zrezygnuje z tego prawa i nie będzie odliczał podatku naliczonego. W konsekwencji, jeżeli wyliczony przez Państwa prewspółczynnik - na podstawie art. 86 ust. 2a i następne ustawy oraz rozporządzenia - nie przekroczy 2% i uznają Państwo, że prewspółczynnik wynosi 0%, to mają/będą mieli Państwo prawo zrezygnować z prawa do odliczenia podatku naliczonego dotyczącego wydatków poniesionych na Inwestycję w zakresie wydatków poniesionych na Instalację OZE. Z kolei odnośnie wydatków związanych z pozostałymi kosztami Inwestycji, wskazali Państwo, że będą one służyły wykonywaniu czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Wobec tego w tej sytuacji nie przysługuje/nie będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego od ww. wydatków poniesionych w związku z realizacją Inwestycji. Podsumowując, stwierdzam, że przysługuje/będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia części podatku naliczonego od wydatków związanych z zakupem i montażem Instalacji na Budynku. Jednakże w sytuacji, gdy prewspółczynnik Jednostki wykorzystującej Inwestycję do swojej działalności, będzie wynosił poniżej 2%, są/będą Państwo uprawnieni do uznania, że prewspółczynnik ten wynosi 0%, a w rezultacie do przyjęcia, że nie przysługuje/nie będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia VAT wynikającego z wydatków ponoszonych na Inwestycję w tej części”;
- z dnia 20 listopada 2025 r., sygn. 0112-KDIL1-1.4012.734.2025.1.JKU
„Mają Państwo możliwość częściowego odliczenia podatku VAT zawartego w fakturach dokumentujących zakup towarów i usług nabytych w celu realizacji projektu pn. „(…)” (wraz z dofinansowaniem) - wyłącznie w zakresie, w jakim zakupy będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Jeśli nie jest możliwe przyporządkowanie wydatków wyłącznie do czynności opodatkowanych i czynności niepodlegających opodatkowaniu, w celu odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej to nabycie są Państwo zobowiązani zastosować odpowiedni prewspółczynnik, czyli sposób określenia proporcji, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy, z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia. Jeżeli proporcja nie przekroczy 2%, to mają Państwo prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0%, i nie odliczać podatku naliczonego”;
- z dnia 22 lipca 2025 r., sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.570.2025.1.MWJ
„z uwagi na fakt, iż wartość prewspółczynnika dla jednostki budżetowej (Gminnego Ośrodku Pomocy Społecznej w ...), której dotyczy ww. inwestycja, skalkulowanego zgodnie z rozporządzeniem, nie przekracza 2%, to zgodnie z art. 86 ust. 2g w zw. z art. 90 ust. 10 pkt 2 ustawy, będą mogli Państwo przyjąć, iż prewspółczynnik ten wynosi 0%, jak również, że nie będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego od ww. wydatków”;
- z dnia 8 października 2024 r., sygn. 0111-KDIB3-2.4012.431.2024.2.AK
„W analizowanej sprawie należy stwierdzić, że na podstawie art. 86 ust. 2a ustawy oraz przepisów rozporządzenia - co do zasady - przysługuje/będzie Państwu przysługiwało prawo do częściowego odliczenia podatku naliczonego od wydatków na realizację inwestycji, w części w jakiej zakupione towary i usługi będą związane z czynnościami opodatkowanymi VAT. Należy jednak zauważyć, że czynności opodatkowane podatkiem VAT będą stanowić w omawianym przypadku znikomą część działalności jednostki budżetowej, której dotyczą ww. inwestycje i wyliczony dla niej prewspółczynnik nie przekroczy 2%. W konsekwencji, na podstawie art. 86 ust. 2g w zw. z art. 90 ust. 10 pkt 2 ustawy, mogą Państwo przyjąć, że proporcja wynosi 0% i nie przysługuje/nie będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków dotyczących realizacji ww. inwestycji. Podsumowując, nie przysługuje/nie będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z realizacją projektów pn. „…”, „…” oraz „…”, bowiem prewspółczynnik wyliczony przez Państwa nie przekroczy 2% i uznają Państwo, że wynosi on 0%. Tym samym, Państwa stanowisko jest prawidłowe”;
- z dnia 4 czerwca 2024 r. sygn. 0114-KDIP4-1.4012.196.2024.1.AM
„jeżeli proporcja nie przekroczy 2%, to mają Państwo prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0%, i nie dokonywać odliczeń podatku naliczonego. Nie oznacza to jednak, że wskaźnik poniżej 2% pozbawi Państwa prawa do odliczenia podatku naliczonego z zastosowaniem wyliczonej proporcji - w takiej sytuacji mają Państwo prawo wyboru, czy dokonają Państwo odliczania w oparciu o wyliczoną proporcję, czy też zrezygnują z prawa do odliczenia podatku naliczonego”;
- z dnia 7 czerwca 2024 r. sygn. 0111-KDIB3-2.4012.175.2024.1.AR
„Jak wskazano wyżej, zgodnie z art. 90 ust. 10 pkt 2, jeżeli proporcja nie przekroczy 2% podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0% i nie dokonywać odliczeń podatku naliczonego. Zasada ta - z uwagi na treść art. 86 ust. 2g ustawy - ma również zastosowanie do proporcji, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy. Nie oznacza to jednak, że wskaźnik poniżej 2% pozbawia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego z zastosowaniem wyliczonej proporcji. W powyższej sytuacji bowiem podatnik ma prawo wyboru, czy będzie dokonywał odliczania w oparciu o wyliczoną proporcję, czy też zrezygnuje z tego prawa i nie będzie odliczał podatku naliczonego.
Skoro zatem prewspółczynnik VAT ustalany jest odrębnie na poziomie każdej jednostki organizacyjnej samorządu terytorialnego, to także odrębnie dla każdej z tych jednostek podejmowana jest przez Miasto i Gminę (...) decyzja o ewentualnym skorzystaniu lub nieskorzystaniu z uprawnienia do przyjęcia, że prewspółczynnik w danej jednostce wynosi 0%. W przypadku prawa do częściowego obniżenia podatku VAT należnego o podatek naliczony wynikający z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług, których nie można przyporządkować poszczególnym jednostkom organizacyjnym wówczas zastosowanie ma prewspółczynnik obliczony dla urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego (interpretacja z dnia 28 czerwca 2021 r. sygn. 0114-KDIP4-1.4012.259.2021.1.PS).
Przy realizacji powyższego Projektu Miasto i Gmina (...) nie ma możliwości przyporządkowania poszczególnych wydatków związanych z montażem instalacji fotowoltaicznych do poszczególnych budynków (z montażem instalacji fotowoltaicznych, z dokumentacją projektowo-techniczną, usługami promocyjnymi, nadzoru inwestycyjnego).
Miasto i Gmina (...) może więc skorzystać z uprawnienia do uznania, że prewspółczynnik VAT Urzędu Miasta i Gminy (...) wynosi 0% i nie dokonywać odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z realizacją Projektu - inwestycją (montażem instalacji fotowoltaicznych, z dokumentacją projektowo-techniczną, usługami promocyjnymi, nadzoru inwestycyjnego) wykorzystywaną do czynności mieszanych. W przypadku skorzystania z uprawnienia do uznania, że prewspółczynnik Urzędu w 2025 r. wynosi 0% (i wstępny na 2026 r.), wydatki ponoszone w ramach Projektu „(...)” nie uprawniają Miasto i Gminę (...) do odliczenia wynikającego z nich podatku naliczonego w jakimkolwiek zakresie.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi. Jednocześnie z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku od tych towarów i usług, w jakiej towary te (usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT.
W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.
Ponadto ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Obowiązkiem podatnika jest przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju sprzedaży, z którymi wydatki te są związane. Podatnik ma zatem obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. alokacji podatku.
Na zakres prawa do odliczeń w sposób bezpośredni wpływa również pojmowanie statusu danego podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług, wykonującego czynności opodatkowane. Tylko podatnik, w rozumieniu art. 15 ustawy, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego. Co do zasady status podatnika związany jest z prowadzeniem przez dany podmiot działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Jak stanowi art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Z powołanych przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego nie są podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają z tego tytułu należności, opłaty lub składki. Podmioty te są natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Kryterium podziału stanowi więc charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenia usług podlegają opodatkowaniu tym podatkiem.
Wyłączenie z opodatkowania podatkiem VAT jednostek samorządu terytorialnego jest możliwe tylko wtedy, gdy wykonują one czynności w ramach przypisanych im specyficznych zadań i funkcji samorządowych (publicznych) i tylko w odniesieniu do tych czynności, które nie są wykonywane na podstawie zawartych przez gminę umów cywilnoprawnych.
Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Jak wynika z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy (…).
Realizacja tych zadań następować może także w drodze dostawy towarów i świadczenia usług w rozumieniu art. 7 i art. 8 ustawy o VAT (w zakresie dostaw i usług co do zasady odpłatnych). Gmina, w celu wypełnienia nałożonych na nią zadań, organizuje warunki dla innych podmiotów bądź bezpośrednio uczestniczy w obrocie gospodarczym.
Art. 2 pkt 19 i pkt 27a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 68 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o OZE” stanowią:
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
19) mikroinstalacja - instalację odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest nie większa niż 50 kW;
27a) prosument energii odnawialnej - odbiorcę końcowego wytwarzającego energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikroinstalacji, pod warunkiem że w przypadku odbiorcy końcowego niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym, nie stanowi to przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej określonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1799).
Art. 3 ustawy o OZE:
Podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii wymaga uzyskania koncesji na zasadach i warunkach określonych w ustawie - Prawo energetyczne, z wyłączeniem wytwarzania energii elektrycznej:
1) w mikroinstalacji;
2) w małej instalacji;
3) wyłącznie z biogazu rolniczego, w tym w kogeneracji w rozumieniu art. 3 pkt 33 ustawy - Prawo energetyczne;
4) wyłącznie z biopłynów.
Art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE:
Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od 1 lipca 2022 r. przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, wytwarzającego energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii, której przyłączenie do sieci elektroenergetycznej i wprowadzenie z niej energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej po raz pierwszy nastąpiło po 31 marca 2022 r., z wyłączeniem mikroinstalacji przyłączonych do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej zgodnie z art. 4d ust. 2-11 , wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne.
Art. 4 ust. 2 pkt 1) ustawy o OZE:
Rozliczenia, o którym mowa w ust. 1 i 1a, w odniesieniu do prosumenta energii odnawialnej - dokonuje się z uwzględnieniem zasad, o których mowa w ust. 2a-2d, na podstawie wskazań układu pomiarowo-rozliczeniowego dokonującego pomiaru ilości energii elektrycznej w punkcie poboru energii prosumenta energii odnawialnej.
Szczegółowy sposób rozliczania prosumenta z udostępnionej energii regulują przepisy art. 4 ust. 2a-7 ustawy o odnawialnych źródłach energii.
Art. 4 ust. 3a ustawy o OZE:
Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia, o którym mowa w ust. 1a pkt 2, na podstawie ilości energii sumarycznie zbilansowanych zgodnie z ust. 2a-2d, w zakresie różnicy pomiędzy wartością energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, ustaloną w sposób określony w art. 4b, oraz wartością energii elektrycznej pobranej z tej sieci, ustaloną w sposób określony w art. 4c ust. 3.
Art. 4 ust. 8 ustawy o OZE:
Wytwarzanie i wprowadzanie do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej energii elektrycznej, o której mowa w ust. 1 oraz ust. 1a, przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej niebędącego przedsiębiorcą, o którym mowa w ustawie - Prawo przedsiębiorców, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 tej ustawy.
Art. 4 ust. 10 ustawy o OZE:
Pobrana energia elektryczna podlegająca rozliczeniu, o którym mowa w ust. 1 i 1a, jest zużyciem energii wyprodukowanej na potrzeby własne przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej i nie stanowi:
1) sprzedaży energii elektrycznej nabywcy końcowemu na terytorium kraju,
2) zużycia energii elektrycznej przez nabywcę końcowego, jeżeli nie została od niej zapłacona akcyza w należnej wysokości i nie można ustalić podmiotu, który dokonał sprzedaży tej energii elektrycznej nabywcy końcowemu
- w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 126, 222 i 340).
Art. 4 ust. 11 ustawy o OZE stanowi, że:
W przypadku gdy:
1) prosument energii odnawialnej w ramach rozliczenia, o którym mowa w ust. 1, nie odbierze energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie 12 miesięcy od daty jej wprowadzenia do sieci zgodnie z ust. 5, to nieodebraną energią dysponuje sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w celu pokrycia kosztów rozliczenia, w tym opłat, o których mowa w ust. 4;
2) prosument energii odnawialnej, prosument zbiorowy energii odnawialnej lub prosument wirtualny energii odnawialnej w ramach rozliczenia, o którym mowa w ust. 1a pkt 2, nie wykorzysta zgromadzonych dla danego miesiąca kalendarzowego środków odpowiadających wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w tym miesiącu w okresie 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych, to niewykorzystane środki stanowią nadpłatę, która jest zwracana prosumentowi energii odnawialnej, prosumentowi zbiorowemu energii odnawialnej lub prosumentowi wirtualnemu energii odnawialnej przez sprzedawcę, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w terminie nie dłuższym niż do końca 13. miesiąca następującego po danym miesiącu.
Art. 4b ust. 2 ustawy o OZE:
W przypadku prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, który po raz pierwszy wytworzył energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od dnia 1 lipca 2024 r., wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi sumę następujących iloczynów wyznaczonych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania (t) w tym miesiącu:
1) ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb(t) przyjmującym wartość ujemną;
2) rynkowej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4, przy czym jeżeli wartość tej ceny jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t), to w celu wyznaczania wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie t przez prosumenta energii odnawialnej niebędącego równocześnie prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej przyjmuje się cenę równą zero, z zastrzeżeniem ust. 17 i 18.
Art. 4c ust. 1-10 ustawy o OZE:
1. Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w celu prowadzenia rozliczeń, o których mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, prowadzi konto dla prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, zwane dalej „kontem prosumenta”, na którym ewidencjonuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej, o których mowa w art. 4 ust. 1a, oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci, zwaną dalej „depozytem prosumenckim”.
2. Depozyt prosumencki przeznaczany jest na rozliczenie zobowiązań prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy prowadzącego konto prosumenta, o którym mowa w ust. 1.
3. Zobowiązanie prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, o którym mowa w ust. 2, określa się dla danego okresu rozliczeniowego jako sumę iloczynów, dla wszystkich okresów rozliczania niezbilansowania (t) w okresie rozliczeniowym, ilości energii elektrycznej pobranej z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb(t) przyjmującym wartość dodatnią, oraz ceny sprzedaży energii elektrycznej uwzględniającej obowiązkowe obciążenia podatkowe i fiskalne, stosowanej w rozliczeniach pomiędzy sprzedawcą i prosumentem dla tego okresu rozliczenia niezbilansowania.
4. Wartość depozytu prosumenckiego dotycząca danego miesiąca kalendarzowego jest ustalana, zwiększana o współczynnik 1,23 i przyporządkowywana do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym.
5. Kwota środków stanowiąca depozyt prosumencki może być rozliczana na koncie prosumenckim przez 12 miesięcy od dnia przypisania tej kwoty jako depozyt prosumencki na koncie prosumenta.
6. Po upływie 12 miesięcy od dnia przypisania danej kwoty środków do depozytu prosumenckiego niewykorzystane lub niezwrócone na podstawie przepisu art. 4 ust. 11 pkt 2 środki umarza się.
7. Na rozliczenie ze sprzedawcą w pierwszej kolejności przeznacza się środki o najstarszej dacie przypisania do konta prosumenta jako depozyt prosumencki.
8. Prosument energii odnawialnej, prosument zbiorowy energii odnawialnej lub prosument wirtualny energii odnawialnej korzystający z dostaw sprzedawcy innego niż sprzedawca zobowiązany, o którym mowa w art. 40 ust. 1, ma prawo do zmiany tego sprzedawcy na sprzedawcę zobowiązanego, o którym mowa w art. 40 ust. 1, i korzystania z rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2.
9. Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dolicza do konta prosumenta wartość energii elektrycznej wytworzonej i niezużytej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej, który korzystał z rozliczenia, o którym mowa w art. 4:
1) ust. 1 - w przypadku, o którym mowa w art. 4 ust. 1b;
2) ust. 1a pkt 1.
Przepis art. 4 ust. 11 pkt 2 stosuje się odpowiednio.
10. Wartość energii elektrycznej wytworzonej i niezużytej, o której mowa w ust. 9:
1) pkt 1, wyznacza się na podstawie średniej miesięcznej ceny rynkowej obowiązującej dla miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje koniec sposobu rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1,
2) pkt 2, wyznacza się na podstawie miesięcznej rynkowej ceny energii elektrycznej dla czerwca 2022 r.
- ustalanej zgodnie z art. 4b ust. 6.
Art. 40 ust. 1 ustawy o OZE:
Obowiązek zakupu energii elektrycznej, o którym mowa w art. 41 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 70c ust. 2 oraz art. 92 ust. 1, wykonuje wyznaczony przez Prezesa URE sprzedawca energii elektrycznej, zwany dalej "sprzedawcą zobowiązanym", na podstawie umowy, o której mowa w art. 5 ustawy - Prawo energetyczne.
Art. 40 ust. 1a ustawy o OZE:
Sprzedawca zobowiązany, o którym mowa w ust. 1, ma obowiązek dokonać rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1-3 oraz w art. 38c ust. 3, chyba że rozliczenia dokonuje sprzedawca wybrany przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej lub spółdzielnię energetyczną, na podstawie umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży.
Należy zauważyć, że do dnia 14 lipca 2018 r. obowiązywał art. 4 ust. 9 ustawy o odnawialnych źródłach energii, zgodnie z którym wprowadzanie energii elektrycznej do sieci, a także pobieranie tej energii z sieci, o których mowa w ust. 1, nie są świadczeniem usług ani sprzedażą w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.
Wskazany art. 4 ust. 9 ustawy o odnawialnych źródłach energii został uchylony przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. 2018 r., poz. 1276). Co do zasady zatem, czynności, o których mowa w tym przepisie, stanowić mogą czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, o ile są dokonywane przez podatników tego podatku.
Wskazać należy, że w świetle zacytowanych wyżej przepisów, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, co do zasady wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, na zasadach dla niej określonych.
Odnosząc się do kwestii prawa do odliczenia podatku naliczonego w ramach opisanego zadania, wskazać należy, że wyrażoną w cytowanym wcześniej art. 86 ust. 1 ustawy generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego, uzupełniają regulacje zawarte m.in. w art. 86 ust. 2a-2g ustawy.
Na mocy art. 86 ust. 2a ustawy:
W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.
Stosownie do treści art. 86 ust. 2b ustawy:
Sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:
1) zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz
2) obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.
Zgodnie z art. 86 ust. 2c ustawy:
Przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane:
1) średnioroczną liczbę osób wykonujących wyłącznie prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie osób wykonujących prace w ramach działalności gospodarczej i poza tą działalnością;
2) średnioroczną liczbę godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą i poza tą działalnością;
3) roczny obrót z działalności gospodarczej w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności, w tym wartość dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, otrzymanych na sfinansowanie wykonywanej przez tego podatnika działalności innej niż gospodarcza;
4) średnioroczną powierzchnię wykorzystywaną do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.
Na mocy art. 86 ust. 2d ustawy:
W celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje się dane za poprzedni rok podatkowy.
Na podstawie art. 86 ust. 2g ustawy:
Proporcję określa się procentowo w stosunku rocznym. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej. Przepisy art. 90 ust. 5, 6, 9a, 10 i 10c-10g stosuje się odpowiednio.
W odniesieniu do art. 86 ust. 2h ustawy należy wskazać, że:
W przypadku gdy podatnik, dla którego sposób określenia proporcji wskazują przepisy wydane na podstawie ust. 22, uzna, że wskazany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 22 sposób określenia proporcji nie będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć, może zastosować inny bardziej reprezentatywny sposób określenia proporcji.
Jak stanowi art. 86 ust. 22 ustawy:
Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, określić w przypadku niektórych podatników sposób określenia proporcji uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć oraz wskazać dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem tego sposobu określenia proporcji, uwzględniając specyfikę prowadzenia działalności przez niektórych podatników i uwarunkowania obrotu gospodarczego.
Na podstawie ww. przepisu art. 86 ust. 22 ustawy zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 999), zwane dalej „rozporządzeniem”.
Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia:
Rozporządzenie:
1) określa w przypadku niektórych podatników sposób określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć, zwany dalej „sposobem określenia proporcji”;
2) wskazuje dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem sposobu określenia proporcji.
Podatnikami, do których odnoszą się przepisy zawarte w rozporządzeniu, są m.in. jednostki samorządu terytorialnego.
W myśl § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia:
W przypadku jednostki samorządu terytorialnego sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego.
Oznacza to, że w przypadku jednostki samorządu terytorialnego nie będzie ustalany jeden „całościowy” sposób określenia proporcji dla jednostki samorządu terytorialnego jako osoby prawnej tylko będą ustalane odrębne sposoby określenia proporcji dla poszczególnych jednostek organizacyjnych.
W ww. rozporządzeniu ustawodawca podał ustalone według wzoru sposoby określania proporcji m.in. w przypadku urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego, w przypadku jednostki budżetowej oraz zakładu budżetowego.
Stosownie do § 2 pkt 5 rozporządzenia:
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o urzędzie obsługującym jednostkę samorządu terytorialnego - rozumie się przez to urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego, działający w formie samorządowej jednostki budżetowej.
Ww. rozporządzenie wprowadza wzory, według których będą wyznaczane sposoby określenia proporcji, uznane za najbardziej odpowiadające specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć.
Stosownie do § 3 ust. 2 rozporządzenia:
Jako sposób określenia proporcji uznaje się w
przypadku urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego sposób
ustalony według wzoru:
X = Ax100DUJST
gdzie poszczególne symbole oznaczają:
X - proporcję określoną procentowo, zaokrągloną w górę do najbliższej liczby całkowitej,
A - roczny obrót z działalności gospodarczej zrealizowany przez urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego, stanowiący część rocznego obrotu jednostki samorządu terytorialnego z działalności gospodarczej,
DUJST - dochody wykonane urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego.
Zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia:
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o obrocie - rozumie się przez to podstawę opodatkowania, o której mowa w art. 29a, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5 ustawy, w zakresie:
a) dokonywanych przez podatników:
- odpłatnych dostaw towarów na terytorium kraju,
- odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju,
- eksportu towarów,
- wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
b) odpłatnych dostaw towarów lub świadczenia usług poza terytorium kraju, które podlegałyby opodatkowaniu podatkiem gdyby były wykonywane na terytorium kraju.
W myśl § 2 pkt 9 rozporządzenia:
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o dochodach wykonanych urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego - rozumie się przez to dochody obejmujące dochody publiczne, środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz środki pochodzące ze źródeł zagranicznych, w rozumieniu ustawy o finansach publicznych - wynikające ze sprawozdania rocznego z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego, pomniejszone o:
a) dochody, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 4 lit. b-d i pkt 5 ustawy o finansach publicznych,
b) zwrot różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy, lub zwrot kwoty podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy,
c) dochody wykonane jednostki budżetowej powiększone o kwotę stanowiącą równowartość środków przeznaczonych na wypłatę przez tę jednostkę, na podstawie odrębnych przepisów, zasiłków, zapomóg i innych świadczeń o podobnym charakterze na rzecz osób fizycznych, celem realizacji zadań jednostki samorządu terytorialnego,
d) środki finansowe pozostające na wydzielonym rachunku, o którym mowa w art. 223 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, odprowadzone na rachunek budżetu jednostki samorządu terytorialnego,
e) wpłaty nadwyżki środków obrotowych zakładu budżetowego,
f) kwoty stanowiące równowartość środków, innych niż stanowiące zapłatę, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy, przekazanych zakładom budżetowym, innym jednostkom sektora finansów publicznych oraz innym osobom prawnym lub jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, z wyłączeniem kwot, które zostały zwrócone, celem realizacji przez te podmioty zadań jednostki samorządu terytorialnego,
g) odszkodowania należne jednostce samorządu terytorialnego, pomniejszone o kwoty odszkodowań stanowiących zapłatę, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy.
Stosownie do § 3 ust. 5 rozporządzenia:
Dochody wykonane urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego, dochody wykonane jednostki budżetowej oraz przychody wykonane zakładu budżetowego nie obejmują odpowiednio dochodów lub przychodów uzyskanych z tytułu:
1) dostawy towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane odpowiednio przez jednostkę samorządu terytorialnego lub jednostkę organizacyjną jednostki samorządu terytorialnego do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, oraz gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli są zaliczane odpowiednio do środków trwałych jednostki samorządu terytorialnego lub jednostki organizacyjnej jednostki samorządu terytorialnego - używanych na potrzeby prowadzonej przez te jednostki działalności;
2) transakcji dotyczących:
a) pomocniczych transakcji w zakresie nieruchomości i pomocniczych transakcji finansowych,
b) usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41 ustawy, w zakresie, w jakim transakcje te mają charakter pomocniczy.
Zaproponowane metody mają charakter „obrotowy”, polegający na ustaleniu „udziałów” z tytułu działalności gospodarczej w całkowitym „obrocie” z tytułu działalności gospodarczej oraz działalności pozostającej poza sferą VAT.
Przepis art. 86 ust. 2a ustawy wprost określa, co stanowi kwotę podatku naliczonego w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych.
Ponadto należy zauważyć, że w przypadku wykonywania w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług oraz zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem, należy mieć na uwadze uregulowania zawarte w art. 90 ustawy o podatku od towarów i usług. Powyższe przepisy stanowią uzupełnienie regulacji art. 86 ww. ustawy.
I tak zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy:
W stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.
W myśl art. 90 ust. 2 ustawy:
Jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10.
Stosownie do art. 90 ust. 3 ustawy:
Proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo.
Zgodnie z art. 90 ust. 4 ustawy:
Proporcję, o której mowa w ust. 3, określa się procentowo w stosunku rocznym na podstawie obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym rok podatkowy, w odniesieniu do którego jest ustalana proporcja. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej.
W myśl art. 90 ust. 10a ustawy:
W przypadku jednostki samorządu terytorialnego proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego. Przepisy ust. 3-6 i 8-10 stosuje się odpowiednio.
Stosownie do art. 90 ust. 10b ustawy:
Przez jednostki organizacyjne jednostki samorządu terytorialnego, o których mowa w ust. 10a, rozumie się:
1) utworzone przez jednostkę samorządu terytorialnego samorządową jednostkę budżetową lub samorządowy zakład budżetowy;
2) urząd gminy, starostwo powiatowe, urząd marszałkowski.
Analiza powołanych wyżej przepisów wskazuje, że na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy, występuje obowiązek wyodrębnienia podatku naliczonego związanego z czynnościami, w stosunku do których przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego oraz kwot podatku naliczonego związanego z czynnościami, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje.
Należy podkreślić, że przepisy dotyczące zasad odliczania częściowego, zawarte w art. 90 ustawy, znajdują zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do czynności wykonywanych w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy. Zatem, dotyczą czynności podlegających opodatkowaniu (opodatkowanych i zwolnionych).
Z powołanych powyżej przepisów wynika, że w celu odliczenia podatku naliczonego, w pierwszej kolejności podatnik winien przyporządkować ponoszone wydatki do poszczególnych rodzajów działalności (opodatkowanej podatkiem VAT, zwolnionej i niepodlegającej opodatkowaniu tym podatkiem). W przypadku zakupów bezpośrednio związanych z działalnością opodatkowaną, podatnik, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, odlicza podatek naliczony w całości. Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy oraz (w przypadku wystąpienia także czynności zwolnionych od podatku) w art. 90 ust. 2 i 3 ustawy.
Jak wynika z powołanych powyżej przepisów prawa, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Obowiązkiem podatnika w pierwszej kolejności będzie więc przypisanie konkretnych wydatków inwestycyjnych i bieżących do określonych rodzajów działalności (opodatkowanej, zwolnionej i niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT), z którymi wydatki te będą związane. Podatnik będzie miał zatem obowiązek odrębnego określenia, z jakimi czynnościami będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania bezpośredniej alokacji. Jeżeli takie wyodrębnienie jest możliwe - podatnikowi, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej. Brak będzie natomiast takiego prawa w stosunku do podatku naliczonego związanego z zakupem towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności niepodlegających temu podatkowi oraz zwolnionych od podatku.
Natomiast w przypadku, gdy dokonywane zakupy towarów i usług służą do celów działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, a bezpośrednie przyporządkowanie tych zakupów do działalności gospodarczej nie jest możliwe, podatek do odliczenia od zakupów realizowanych w danej jednostce organizacyjnej ustala się z wykorzystaniem sposobu określenia proporcji, na podstawie art. 86 ust. 2a-2h ustawy oraz rozporządzenia.
Zauważyć również należy, że w przypadku jednostki samorządu terytorialnego, na którą przepisy nakładają realizację określonych zadań i która realizuje te zadania przy pomocy swoich jednostek organizacyjnych, uzasadnione jest - pomimo, że podatnikiem podatku VAT jest Gmina - wyliczenie kwoty podatku naliczonego podlegającego odliczeniu przez jednostkę samorządu terytorialnego w oparciu o sposoby określania proporcji ustalone odrębnie dla każdej jednostki organizacyjnej.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT i w okresie od (…) do (…) r. realizują Państwo projekt „(...)” w ramach zadań własnych wynikających z ustawy o samorządzie gminnym, tj. zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1, 3 i 15 ww. ustawy Gmina odpowiada m.in. za zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie:
1) ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej;
2) zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz;
3) utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych.
Celem projektu jest (...). Zakres projektu obejmuje (…). Instalacje fotowoltaiczne oraz magazyny energii elektrycznej są montowane na:
1) budynku 1,
2) budynku 2,
3) budynku 3,
4) budynku 4,
5) budynku 5.
Inwestycja dotyczyć będzie budynków będących własnością Miasta i Gminy (...). Ww. budynki wymienione w poz. 1-4 są wykorzystywane przez jednostki organizacyjne Miasta i Gminy (...). Budynek wymieniony w poz. 5 wykorzystywany jest przez podmioty niescentralizowane, tj. (…).
Wydatki inwestycyjne są bezpośrednio i wyłącznie związane z realizacją projektu - instalacjami fotowoltaicznymi. Wydatki związane z instalacjami stanowić będą nakłady na środek trwały będący własnością Miasta i Gminy (...), które zostaną przyjęte do ewidencji środków trwałych, podlegające amortyzacji na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Właścicielem powstałych w wyniku projektu środków trwałych (instalacji fotowoltaicznych) będzie Miasto i Gmina (...). Gminy. Wydatki ponoszone w związku z poszczególnymi instalacjami wyniosą powyżej 15 tys. zł.
Jednoznacznie Państwo wskazali, żer nabywane towary i usługi w związku z realizacją inwestycji będą wykorzystywane przez Miasto i Gmina (...) zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej (czynności opodatkowanych i zwolnionych), jak również w zakresie wykonywania zadań własnych przez Miasto i Gminę (...) i jednostki organizacyjne. Miasto i Gmina (...) będzie wykorzystywać nabywane towary i usługi w związku z instalacjami do różnych czynności: opodatkowanych podatkiem VAT, zwolnionych z opodatkowania oraz niepodlegających opodatkowaniu - w zależności od miejsca montażu instalacji (budynku).
Wskazali Państwo , że realizowana inwestycja - będzie służyć następującym czynnościom:
1) montaż instalacji fotowoltaicznej na budynku 1 (…):
- niepodlegających VAT (zadania własne gminy, udostępnienie pomieszczeń jednostkom organizacyjnym wykonującym czynności niepodlegające),
- opodatkowanych (czynsz dzierżawny, najem lokalu w budynku 1, dzierżawa części dachu),
- zwolnionych (czynsz za dzierżawę gruntów rolnych);
2) montaż instalacji fotowoltaicznej na budynku 2:
- niepodlegających (dostawa wody i odbiór ścieków na rzecz jednostek organizacyjnych Miasta i Gminy),
- zwolnionych (najem lokali mieszkalnych),
- opodatkowanych (dostawa wody i odbiór ścieków podmiotom zewnętrznym);
3) montaż instalacji fotowoltaicznej na budynku 3:
- zwolnionych (czynsz z tytułu najmu lokali mieszkalnych),
- niepodlegających (zadania własne - działalność opiekuńcza oraz świetlicy wiejskiej),
- nie występuje sprzedaż opodatkowana;
4) montaż instalacji fotowoltaicznej na budynku 4:
- niepodlegających (zadania własne - działalność oświatowa, udostępnienie pomieszczeń na podstawie umowy trwałego zarządu (…) - wykonuje zadania własne (usługi nauczania i opiekuńcze),
- opodatkowanych (wynajem sal lekcyjnych, czynsz z tytułu najmu pomieszczeń znajdujących się w piwnicy);
5) montaż instalacji fotowoltaicznej na budynku 5 (…) -niepodlegających.
Podali Państwo, że Miasto i Gmina (...) nie jest w stanie dokonać bezpośredniego przyporządkowania ponoszonych wydatków (związanych z montażem instalacji fotowoltaicznych, z dokumentacją projektowo-techniczną, usługami promocyjnymi, nadzoru inwestycyjnego) do poszczególnych budynków. Wydatki będą dokumentowane jedną fakturą (za poszczególne usługi tj. odrębna faktura na dokumentację i montaż, odrębna faktura za nadzór budowlany, odrębna faktura za promocję), bez wskazania wartości przypadających na poszczególne budynki.
Miasto i Gmina (...) nie jest w stanie także dokonać bezpośredniego przyporządkowania ponoszonych wydatków do poszczególnych rodzajów czynności tj. opodatkowanych, zwolnionych, niepodlegających VAT.
Zatem nie są Państwo w stanie dokonać bezpośredniego przyporządkowania ponoszonych wydatków związanych z wydatkami poniesionymi na realizację projektu do poszczególnych budynków, ani do poszczególnych rodzajów czynności.
Podali Państwo, że nie mają Państwo możliwości wydzielenia bezpośrednio, obiektywnie i miarodajnie, jaka część z tego rodzaju wydatków związana z jest z działalnością opodatkowaną VAT, a jaka z działalnością niestanowiącą działalności gospodarczej.
Ewentualne nadwyżki energii elektrycznej wyprodukowanej w instalacjach mogą powstać okresowo i wówczas dokonają Państwo rozliczenia podatku VAT z tytułu wprowadzenia energii do sieci. Instalacje fotowoltaiczne, które będą zainstalowane na dachach budynków nie będą wykorzystywane przez inne obiekty/nieruchomości gminne.
Wykonane instalacje fotowoltaiczne stanowić będą mikroinstalację w rozumieniu przepisów ww. ustawy o odnawialnych źródłach energii (art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii). Obecnie posiadają Państwo jedną umowę zawartą w dniu 28 kwietnia 2026 r. z przedsiębiorstwem energetycznym, w której następuje rozliczenie energii wprowadzanej do sieci, która została wyprodukowana w już istniejącej instalacji fotowoltaicznej tj. w budynku Urzędu Miasta i Gminy (...). Po zainstalowaniu nowych instalacji fotowoltaicznych podpisane zostaną umowy przedsiębiorstwa energetycznego z dyrektorami poszczególnych jednostek organizacyjnych, a także z dyrektorem MGOK na sprzedaż energii elektrycznej, świadczenia usług dystrybucji oraz świadczenia usług odbioru i rozliczania energii elektrycznej wprowadzonej do sieci OSD z mikro instalacji.
Wyprodukowana w instalacjach fotowoltaicznych energia elektryczna rozliczana będzie w oparciu o model net-billingu. W przypadku występowania nadwyżek wartości energii elektrycznej wyprodukowanej przez panele fotowoltaiczne umieszczone na budynkach nad wartością energii pobranej z sieci i zużytej w tych budynkach, zgodnie z ustawą o OZE, niewykorzystane środki pochodzące z depozytu prosumenckiego będą stanowiły nadpłatę zwracaną na rzecz Miasta przez dostawcę energii elektrycznej. Za wprowadzenie energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej będzie przysługiwało Państwu wynagrodzenie.
Wskazali Państwo, że nabywane towary i usługi w związku z realizacją inwestycji będą wykorzystywane przez Miasto i Gmina (...) zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej (czynności opodatkowanych i zwolnionych), jak również w zakresie wykonywania zadań własnych przez Miasto i Gminę (...) i jednostki organizacyjne. Miasto i Gmina (...) będzie wykorzystywać nabywane towary i usługi w związku z instalacjami do różnych czynności: opodatkowanych podatkiem VAT, zwolnionych z opodatkowania oraz niepodlegających opodatkowaniu - w zależności od miejsca montażu instalacji (budynku). Przy czym, podali Państwo, że nie są Państwo w stanie dokonać bezpośredniego przyporządkowania ponoszonych wydatków (związanych z montażem instalacji fotowoltaicznych, z dokumentacją projektowo-techniczną, usługami promocyjnymi, nadzoru inwestycyjnego) do poszczególnych budynków ani do poszczególnych rodzajów czynności.
Mając na uwadze powyższe, skoro - co jednoznacznie podkreślono w opisie sprawy - nie mają Państwo możliwości wydzielenia bezpośrednio, obiektywnie i miarodajnie, jaka część wydatków związana z jest z działalnością opodatkowaną VAT, a jaka z działalnością niestanowiącą działalności gospodarczej, nie mają Państwo możliwości przypisania nabywanych towarów i usług będących przedmiotem wniosku do konkretnego rodzaju działalności (opodatkowanej VAT, zwolnionej od podatku, niepodlegającej opodatkowaniu), nie są Państwo w stanie dokonać bezpośredniego przyporządkowania wydatków do poszczególnych budynków, to należy stwierdzić, że przysługuje Państwu prawo do częściowego odliczenia podatku naliczonego, obliczonego zgodnie ze sposobem określenia proporcji, o którym mowa w art. 86 ust. 2a i następne ustawy, z uwzględnieniem przepisu § 3 ust. 2 rozporządzenia dla Urzędu Gminy.
W dalszej kolejności, w przypadku gdy towary i usługi nabywane w związku z realizacją inwestycji, będą wykorzystywane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zarówno do czynności opodatkowanych VAT, jak również zwolnionych od tego podatku, w sytuacji gdy nie ma możliwości przyporządkowania całości lub części kwot podatku naliczonego związanego z ww. inwestycją do poszczególnych rodzajów czynności, są Państwo zobowiązani w odniesieniu do tych zakupów do proporcjonalnego rozliczenia podatku zgodnie z art. 90 ust. 2 i ust. 3 ustawy.
Podsumowując, w związku z realizacją zadania pn. „(...)” przysługuje Państwu prawo do częściowego odliczenia podatku naliczonego obliczonego przy zastosowaniu sposobu określenia proporcji wyliczonego dla Urzędu Gminy, na podstawie art. 86 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 2a i nast. ustawy z uwzględnieniem przepisu § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia oraz przepisów art. 90 ust. 2 i nast. ustawy. Przy czym, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony, przysługuje pod warunkiem niewystąpienia przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy.
Należy jednak zauważyć, że w myśl art. 90 ust. 10 pkt 2 ustawy, jeżeli proporcja nie przekracza 2% podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0% i nie dokonywać odliczeń podatku naliczonego. Zasada ta - z uwagi na treść art. 86 ust. 2g ustawy - ma również zastosowanie do proporcji, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy. Nie oznacza to jednak, że wskaźnik poniżej 2% pozbawia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego z zastosowaniem wyliczonej proporcji. W powyższej sytuacji bowiem podatnik ma prawo wyboru, czy dokona on odliczenia w oparciu o wyliczoną proporcję, czy też zrezygnuje z tego prawa i nie odliczy podatku naliczonego.
Zatem skoro - jak Państwo jednoznacznie podali - prewspółczynnik wyliczony dla Urzędu Miasta i Gminy (...) wynosi poniżej 2%, to mogą Państwo uznać na podstawie art. 86 ust. 2g w zw. z art. 90 ust. 10 pkt 2 ustawy, że proporcja ta wynosi 0%. W takiej sytuacji nie mają Państwo prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z realizacją ww. inwestycji.
Podsumowując, należy stwierdzić, że na podstawie art. 86 ust. 2a ustawy oraz przepisów rozporządzenia - co do zasady - przysługuje Państwu prawo do częściowego odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z inwestycją pn. „(...)” w części w jakiej zakupione towary i usługi będą związane z czynnościami opodatkowanymi VAT. Należy jednak zauważyć, że jeżeli wyliczona proporcja nie przekracza 2%, to na podstawie art. 86 ust. 2g w zw. z art. 90 ust. 10 pkt 2 ustawy, mogą Państwo przyjąć, że proporcja wynosi 0% i wówczas nie przysługuje Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z realizacją ww. inwestycji.
Tym samym, należy zgodzić się z Państwa stanowiskiem, w myśl którego Miastu i Gminie (...) przysługuje częściowe prawo do odliczenia według proporcji (prewspółczynnika i współczynnika) urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego, tj. Urzędu Miasta i Gminy (...), do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z realizacją projektu „(...)”, przy czym Miasto i Gmina (...) może skorzystać z uprawnienia do uznania, że prewspółczynnik VAT Urzędu Miasta i Gminy (...) wynosi 0% i nie dokonywać odliczenia podatku związanego z realizacją projektu.
Zatem, Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.
Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem okoliczność, iż efekty realizacji Projektu będą służyły czynnościom opodatkowanym podatkiem VAT, zwolnionym od podatku VAT oraz niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem VAT, a Państwo nie są wstanie dokonać przypisania wydatków do konkretnego rodzaju działalności (opodatkowanej VAT, zwolnionej od podatku, niepodlegającej opodatkowaniu) oraz dokonać bezpośredniego przyporządkowania wydatków do poszczególnych budynków przyjęto jako element opisu sprawy. Przy czym Organ nie dokonywał oceny przyporządkowania wykonywanych przez Państwa czynności, w tym wytwarzania energii elektrycznej, do poszczególnych kategorii czynności, tj. opodatkowanych podatkiem VAT, zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego, jak również w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan faktyczny, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Odnośnie powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych, należy zauważyć, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych co oznacza, że należy je traktować indywidualnie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów