0111-KDIB3-2.4012.338.2026.1.ASZ

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

29 kwietnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej.

Uzupełnił go Pan pismem z 29 kwietnia 2026 r. (wpływ 8 maja 2026 r.) oraz pismem z 12 maja 2026 r. (wpływ 12 maja 2026 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Prowadzi Pan działalność gospodarczą w formie ośrodka leczenia uzależnień (jednoosobowa działalność gospodarcza) – dalej jako „Ośrodek”.

Prowadzony przez Pana Ośrodek nie jest podmiotem wykonującym działalność leczniczą, o którym mowa w ustawie o podmiotach leczniczych i nie jest wpisany do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą (nie jest podmiotem leczniczym w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej).

Jest Pan zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług ze statusem „zwolniony”.

Działalność Ośrodka prowadzona jest pod kodem PKD (główne) 86.93.Z – Działalność psychologiczna i psychoterapeutyczna, z wyłączeniem lekarskiej (zgodnie z Centralną Ewidencją i Informacją o Działalności Gospodarczej).

Podstawą działalności jest terapia stacjonarna (z noclegiem), która trwa zazwyczaj od 2 do 4 tygodni, z możliwością przedłużenia. Przed przyjęciem do ośrodka lekarz przeprowadza konsultację z pacjentem. Warunkiem przyjęcia do ośrodka jest brak przeciwwskazań medycznych, co ustala lekarz po przeprowadzeniu konsultacji. Lekarz wystawia zwolnienie lekarskie (L4) na czas pobytu, stawia diagnozę oraz — w razie potrzeby — wdraża leczenie farmakologiczne i wystawia recepty bezpośrednio na pacjenta.

Terapia prowadzona jest przez terapeutów zgodnie z ich kwalifikacjami od poniedziałku do soboty w godzinach 10:00–18:00, z przerwą obiadową oraz w soboty w godzinach 10:00–13:00. Po zajęciach grupowych terapeuta prowadzi sesje indywidualne lub rodzinne.

Na czas pobytu ośrodek zapewnia pełne wyżywienie (zakupy spożywcze oraz catering), a także dostęp do pralki, suszarki oraz niezbędnych środków czystości i chemii gospodarczej. Konsultacja lekarska, zajęcia grupowe, sesje indywidualne i rodzinne, wyżywienie, nocleg itp. są zawarte w cenie pakietu. Ceny pakietów ustalane są w zależności od długości pobytu i nie ma możliwości rezygnacji z poszczególnych elementów (np. wyżywienia czy sesji indywidualnych).

Istnieje również możliwość terapii dochodzącej, która skierowana jest głównie do osób, które już przeszły terapię podstawową w przeszłości. Nie jest to zatem pakiet alternatywny, ale formuła przeznaczona dla osób znajdujących się w określonej fazie leczenia. Terapia dochodząca obejmuje zajęcia terapeutyczne w godzinach 10:00–18:00, z przerwą obiadową. W tym wariancie pacjent nie przebywa w ośrodku całodobowo, lecz codziennie stawia się na zajęcia o godzinie 10:00 i pozostaje na terenie ośrodka do godziny 18:00 lub dłużej, jeśli ma zaplanowaną indywidualną sesję terapeutyczną. Terapia dochodząca nie jest standardowym ani podstawową formą leczenia. Ta opcja jest dedykowana osobom w nawrocie nałogu, które już przeszły cały program terapeutyczny, lub osobom, u których uzależnienie jest w fazie ostrzegawczej lub jako wstępny motywacyjny/diagnostyczny do podjęcia terapii zamkniętej.

Zarówno długość terapii stacjonarnej, jak i dochodzącej jest określona w kontrakcie terapeutycznym, który pacjent podpisuje przed przyjęciem do Ośrodka.

W celu wykonywania swojej głównej działalności Ośrodek współpracuje z odpowiednio wykwalifikowaną kadrą: lekarzami oraz terapeutami:

1.  Lekarz anestezjolog - świadczy usługi medyczne na zasadnie konsultacji, które kończą się diagnozą, wystawieniem zwolnienia lekarskie (L4) lub orzeczeniem o stanie zdrowia. Jeżeli zaistnieje taka potrzeba lekarz wystawia recepty dla pacjentów. Ocenia czy stan zdrowia pacjenta pozwala na odbycie terapii w naszym ośrodku w przypadku wątpliwości zaleca hospitalizacje lub wykonanie badań – umowa o świadczenie usług (umowa B2B),

2.  Certyfikowany specjalista psychoterapii uzależnień, seksuolog – główny terapeuta w Ośrodku – umowa o świadczenie usług (umowa B2B),

3.  Instruktor terapii uzależnień w trakcie certyfikacji – umowa o świadczenie usług (umowa B2B),

4.  Terapeuta zajęciowy – ukończona 2-letnia szkoła policealna, kierunek medyczny (przed egzaminem) – umowa o pracę (½ etatu).

Usługi świadczone przez lekarza anestezjologa świadczone są na podstawie Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki zdrowotnej w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii (Dz.U.2024.332 t. j.).

Do zawodów wskazanych w punktach 2 - 4 odnosi się § 2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień oraz Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 7 sierpnia 2014 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy, które wymieniają specjalistę psychoterapii uzależnień (poz. 229906), specjalistę terapii uzależnień (poz. 229907) w grupie specjalistów do spraw zdrowia gdzie indziej niesklasyfikowanych oraz instruktora terapii uzależnień (poz. 325903) w grupie średniego personelu do spraw zdrowia gdzie indziej niesklasyfikowanego. Osoba wymieniona w pkt 3, tj. instruktor terapii uzależnień w procesie certyfikacji spełnia warunki, o których mowa w § 2 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień.

Wiodącą rolę w świadczeniu usług przez Ośrodek pełni certyfikowany specjalista uzależnień oraz lekarz, który stwierdza czy stan zdrowia danej osoby pozwala bezpiecznie odbyć terapię w Ośrodku. Natomiast instruktor terapii i terapeuta zajęciowy pełnią role pomocnicze.

Pan osobiście zajmuje się m.in. zakupami, kontaktem z firmami marketingowymi, obsługą dokumentacji oraz sprawami organizacyjnymi. Pracą terapeutyczną i kwestiami medycznymi zajmuje się opisana wyżej kadra Ośrodka.

Z zawieranych przez Pana umów z osobami korzystającymi z usług Ośrodka wynika, iż świadczy Pan na rzecz poszczególnych osób jedną kompleksową usługę w zakresie terapii uzależnień w trybie stacjonarnym – Ośrodek świadczy swoje usługi w formule pakietu, którego nie można modyfikować w zakresie świadczonych usług. Jedynym elementem, którym różnią się pakiety to czas trwania.

Wszystkie usługi nabywane od osób współpracujących (na podstawie umów o świadczenie usług) są nabywane przez Wnioskodawcę na rzecz osób trzecich - klientów Wnioskodawcy tj. osób uzależnionych.

Usługi terapii świadczone przez Ośrodek mają na celu profilaktykę, zachowanie, ratowanie, przywracanie lub poprawę zdrowia.

Ośrodek nie prowadzi żadnej działalności nieterapeutycznej.

Ponadto wskazał Pan, że:

Usługi terapii świadczone przez Ośrodek mają na celu profilaktykę, zachowanie, ratowanie, przywracanie lub poprawę zdrowia. Działalność prowadzona przez ośrodek polega na wsparciu pacjentów w walce z uzależnieniami, które są sklasyfikowane jako jednostki chorobowe. Podczas świadczenia usług przez Ośrodek pacjenci uzależnieni wychodzą z aktywnego nałogu - uzależnienia, które są chorobami wg klasyfikacji ICD 10 - F10.2 lub F19.2, F.63 - poprawia się ich stan zdrowia fizycznego i psychicznego. Każdy pacjent po przyjeździe do Ośrodka jest diagnozowany przez lekarza, gdzie jest mu stawiana diagnoza, ewentualnie zlecane są badania laboratoryjne w celu oceny stanu zdrowia. W razie potrzeby lekarz wdraża leczenie farmakologiczne i wystawia recepty bezpośrednio na pacjenta. Czynności realizowane przez Ośrodek służą zatem zarówno poprawie i przywracaniu zdrowia – leczenie z uzależnienia (chorób), jak również mają charakter profilaktyczny – kreują postawy pozwalające unikać lub zapobiegać uzależnieniom.

Wskazany we wniosku terapeuta zajęciowy ukończył 2-letnią szkołę policealną, niemniej jednak w wyniku niezależnych od niej okoliczności (zamknięcie szkoły) nie miała możliwości przystąpienia do egzaminów i uzyskania tytułu zawodowego.

Czynności wykonywane w ramach podstawowej oferty Ośrodka (terapia uzależnień, zakwaterowanie oraz wyżywienie) stanowią z ekonomicznego punktu widzenia jedno świadczenie kompleksowe, którego istotą jest pobyt terapeutyczny. Dotyczy to osobno terapii stacjonarnej, jak i dochodzącej. Każdy z tych pakietów oferowanych w ramach usług Ośrodka tworzy z ekonomicznego punktu widzenia jedną całość, którą jedynie sztucznie można byłoby podzielić.

Czynności wykonywane w ramach podstawowej oferty Ośrodka (terapia uzależnień, zakwaterowanie oraz wyżywienie) stanowią z ekonomicznego punktu widzenia jedno świadczenie kompleksowe, którego głównym świadczeniem jest usługa terapii. Dotyczy to osobno terapii stacjonarnej, jak i dochodzącej – w każdym z tych pakietów świadczeniem głównym jest usługa terapii.

W ramach usług świadczonych przez Ośrodek głównym i podstawowym świadczeniem jest oczywiście działalność terapeutyczna, niemniej jednak, aby możliwe było zrealizowanie tej podstawowej działalności wykonywane są inne usługi o charakterze pomocniczym, w tym m.in. noclegowe, żywieniowe. Zgodnie z treścią umowy zawieranej przez Klientów Ośrodka z Ośrodkiem, w trakcie odbywania terapii podstawowej klient korzysta z noclegu oraz całodobowego wyżywienia w Ośrodku przez cały czas trwania terapii.

Konieczność uwzględnienia wskazanych świadczeń pomocniczych w ramach jednego świadczenia wynika ze specyfiki prowadzonej terapii, w szczególności z jej intensywności oraz liczby sesji realizowanych w trakcie turnusu, ale przede wszystkim z faktu, iż dla pełnej skuteczności prowadzenie terapii wymaga pełnej izolacji pacjenta od środowiska, w którym osoba przebywa, i w którym osoba narażona jest na największe ryzyka związane z nałogiem. W konsekwencji wskazane usługi pomocnicze służą pełnej realizacji usług Ośrodka i wykorzystania świadczenia głównego, czyli usługi terapeutycznej. Z praktycznego punktu widzenia nie jest możliwe realizowanie usługi terapeutycznej w oderwaniu od usług pomocniczych. W terapii stacjonarnej pacjent musi przebywać na terenie ośrodka przez cały czas terapii, a zatem musi być mu zapewniony nocleg i wyżywienie jako podstawowe potrzeby codziennego funkcjonowania. Natomiast w terapii dochodzącej pacjent przebywa w Ośrodku cały dzień, a zatem również musi mieć zapewnione wyżywienie w odpowiednim wymiarze umożliwiającym realizację usługi terapeutycznej w ciągu całego dnia.

W realiach Ośrodka świadczeniem głównym jest terapia uzależnień o celu terapeutycznym (leczenie i poprawa zdrowia). Zakwaterowanie oraz wyżywienie mają charakter funkcjonalnie podporządkowany terapii – umożliwiają jej realizację w formule pobytowej (ciągłość oddziaływań, dostępność pacjenta, organizacja dnia i reżimu terapeutycznego), nie stanowią natomiast niezależnego celu nabycia przez pacjenta.

Wszystkie osoby współpracujące w ramach umów B2B są osobami, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT. W szczególności:

-          usługi świadczone przez lekarza anestezjologa (osoba wskazana w pkt 1) świadczone są na podstawie Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki zdrowotnej w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii (Dz.U.2024.332 t. j.) – usługi są świadczone w ramach wykonywanego zawodu lekarza (art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. a) ustawy o VAT)

-          usługi świadczone przez certyfikowanego specjalistę psychoterapii uzależnień, seksuologa (osobę wskazaną w pkt 2) są realizowane na podstawie § 2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień oraz Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 7 sierpnia 2014 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy, które wymieniają specjalistę psychoterapii uzależnień (poz. 229906), specjalistę terapii uzależnień (poz. 229907) w grupie specjalistów do spraw zdrowia gdzie indziej niesklasyfikowanych oraz instruktora terapii uzależnień (poz. 325903) w grupie średniego personelu do spraw zdrowia gdzie indziej niesklasyfikowanego

-          w odniesieniu do osoby wskazanej w pkt 3 osoba nie uzyskała ostatecznie dyplomu ukończenia szkoły pomimo jej ukończenia (z przyczyn niezależnych nie miała możliwości przystąpienia do egzaminu i uzyskania dyplomu potwierdzającego tytuł zawodowy).

-          Wszystkie świadczenia Ośrodka stanowiące podstawę usługi terapeutycznej są głównie realizowane przez osoby wskazane w punktach 1 i 2 – są to osoby, które posiadają odpowiednie wykształcenie, tytuł zawodowy i doświadczenie, które gwarantuje prawidłową realizację usługi terapeutycznej.

-          Osoby wskazane w punktach 3 i 4 wykonują czynności wspierające główną działalność terapeutyczną.

-          Wszystkie usługi realizowane przez usługi wskazane we wniosku są nabywane we własnym imieniu (nabywcą jest Ośrodek), ale na rzecz osób trzecich (pacjentów Ośrodka).

-          Wskazane we wniosku osoby w związku z realizacją usług na podstawie umów B2B wystawiają/będą wystawiać faktury na rzecz Ośrodka, który jest nabywcą usług.

W uzupełnieniu podał Pan informację dotyczącą terapeuty zajęciowego (osoba wymieniona w punkcie 4 stanu faktycznego) - osoba ta nie spełnia żadnego z kryterium wskazanego w § 2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień.

Pytania

1.  Czy usługa terapii uzależnień świadczona przez Ośrodek (za pośrednictwem osób wymienionych w stanie faktycznym) w trybie stacjonarnym wraz z usługą noclegową z wyżywieniem, jako usługa kompleksowa powinna korzystać ze zwolnienia od opodatkowania na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT w związku z art. 43 ust. 1 pkt 19a ustawy o VAT?

2.  Czy usługa terapii uzależnień świadczona przez Ośrodek (za pośrednictwem osób wymienionych w stanie faktycznym) w trybie dochodzącym z wyżywieniem, jako usługa kompleksowa powinna korzystać ze zwolnienia od opodatkowania na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT w związku z art. 43 ust. 1 pkt 19a ustawy o VAT?

Pana stanowisko w sprawie

Usługa terapii uzależnień świadczona przez Ośrodek (w sposób opisany w stanie faktycznym) w trybie stacjonarnym wraz z usługą noclegową z wyżywieniem, jest usługą kompleksową i jako taka powinna być opodatkowana jak usługa terapeutyczna, zatem korzystać ze zwolnienia od opodatkowania na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT w związku z art. 43 ust. 1 pkt 19a ustawy o VAT.

Usługa terapii uzależnień świadczona przez Ośrodek (w sposób opisany w stanie faktycznym) w trybie dochodzącym z wyżywieniem, jest usługą kompleksową i jako taka powinna być opodatkowana jak usługa terapeutyczna, zatem korzystać ze zwolnienia od opodatkowania na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT w związku z art. 43 ust. 1 pkt 19a ustawy o VAT.

Uzasadnienie

Zgodnie z treścią treści art. 43 ust. 1 pkt 19 oraz 19a ustawy o VAT zwolnione z VAT są:

„19) usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone w ramach wykonywania zawodów:

a)    lekarza i lekarza dentysty,

b)    pielęgniarki i położnej,

c)    medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2025 r. poz. 450, 620 i 637), d) psychologa;

19a) świadczenie usług, o których mowa w pkt 18 i 19, jeżeli usługi te zostały nabyte przez podatnika we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej od podmiotów, o których mowa w pkt 18 i 19;.

Na podstawie powyższych przepisów należy stwierdzić, że zwolnienie ma charakter podmiotowo-przedmiotowy. A zatem, aby móc zastosować zwolnienie z VAT niezbędne jest jednoczesne spełnienie przesłanki charakteru usługi, jak i sama usługa powinna być wykonywana przez odpowiedni podmiot.

1.  Usługa terapeutyczna jako usługa opieki medycznej w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT.

W świetle powołanych wyżej regulacji prawnych oraz opisu stanu faktycznego należy stwierdzić, iż Wnioskodawca spełnia przesłanki zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe wynikające z treści art. 43 ust. 1 pkt 19 oraz 19a ustawy o VAT.

Przesłanka podmiotowa zwolnienia VAT

Jeśli chodzi o przesłanki podmiotowe usługi świadczone przez Ośrodek są wykonywane przez osoby wykonujące zawody medyczne, a więc lekarzy, pielęgniarki, psychologów i osoby legitymujące się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny.

Przepis art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT odnosi się konkretnych zawodów, m.in. lekarza, ale też zawiera odesłanie do ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej wskazując, że osoby wykonujące zawody medyczne zdefiniowane w tej ustawie również spełniają kryterium podmiotowe wskazanego zwolnienia VAT.

W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o działalności leczniczej, określenie osoba wykonująca zawód medyczny - oznacza osobę uprawnioną na podstawie odrębnych przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych oraz osobę legitymującą się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny. Natomiast stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy o działalności leczniczej świadczeniem zdrowotnym są działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania.

Warunek wynikający z powołanych przepisów, zgodnie z którym świadczenia zdrowotne powinny być wykonywane przez osoby uprawnione do ich udzielania na podstawie odrębnych przepisów albo przez osoby posiadające fachowe kwalifikacje do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub dziedzinie medycyny, ma na celu ograniczenie zakresu stosowania zwolnienia od podatku wyłącznie do usług opieki medycznej realizowanych przez podmioty i osoby spełniające wymagania kwalifikacyjne przewidziane w przepisach prawa.

Osobami wykonującymi usługi świadczone przez Ośrodek są wymienione niżej osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje:

1.  Lekarz anestezjolog - świadczy usługi medyczne na zasadnie konsultacji, które kończą się diagnozą, wystawieniem zwolnienia lekarskie (L4) lub orzeczeniem o stanie zdrowia. Jeżeli zaistnieje taka potrzeba lekarz wystawia recepty dla pacjentów. Ocenia czy stan zdrowia pacjenta pozwala na odbycie terapii w naszym ośrodku w przypadku wątpliwości zaleca hospitalizacje lub wykonanie badań – umowa o świadczenie usług (umowa B2B),

2.  Certyfikowany specjalista psychoterapii uzależnień, seksuolog – główny terapeuta w Ośrodku – umowa o świadczenie usług (umowa B2B),

3.  Terapeuta zajęciowy – ukończona 2-letnia szkoła policealna, kierunek medyczny (przed egzaminem) – umowa o pracę (½ etatu).

4.  Instruktor terapii uzależnień w trakcie certyfikacji – umowa o świadczenie usług (umowa B2B).

Ad. 1

Usługi świadczone przez lekarza anestezjologa świadczone są na podstawie Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie standardu organizacyjnego i intensywnej terapii (Dz.U.2024.332 t.j.).

Ad. 2 i 3

Do zawodów wskazanych w punktach 2 i 3 odnosi się § 2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień oraz Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 7 sierpnia 2014 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy, które wymieniają specjalistę psychoterapii uzależnień (poz. 229906) w grupie specjalistów do spraw zdrowia gdzie indziej niesklasyfikowanych oraz terapeutę zajęciowego (325907) w grupie personelu do spraw zdrowia gdzie indziej niesklasyfikowanych.

W kontekście powyższego specjalistę terapii uzależnień oraz terapeutę zajęciowego, należy uznać za osoby uprawnione do udzielania świadczeń zdrowotnych, oraz osoby legitymujące się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w dziedzinie medycyny.

Ad. 4

Instruktor terapii uzależnień w procesie certyfikacji spełnia warunki, o których mowa w § 2 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień.

Przepisy ww. rozporządzenia do realizacji określonych świadczeń w zakresie psychoterapii uzależnienia i współuzależnienia dopuszczają także osobę, o której mowa powyżej w § 2 pkt 7 ww. rozporządzenia, zwaną „osobą ubiegającą się o otrzymanie certyfikatu specjalisty psychoterapii uzależnień”.

W związku z powyższym należy uznać, iż wszystkie osoby wykonujące usługi na rzecz pacjentów Ośrodka spełniają kryterium podmiotowe, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT.

Osoby współpracujące lub zatrudnione w Ośrodku wykonują usługi bezpośrednio na rzecz pacjentów, a zatem należy stwierdzić, że wykonywane przez Ośrodek usługi spełniają kryterium podmiotowe, ponieważ rzeczywistymi wykonawcami usług są osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje i wskazane w przepisach ustawy o VAT. W praktyce w odniesieniu do usług wykonywanych w ramach umów o świadczenie usług (kontrakty B2B) Ośrodek w pierwszej kolejności nabywa przedmiotowe usługi w celu ich dalszej odsprzedaży na rzecz pacjentów.

Taka forma wykonywania działalności również spełnia kryterium podmiotowe zwolnienia, albowiem zgodnie z treścią art. 43 ust. 1 pkt 19a ustawy o VAT „świadczenie usług, o których mowa w pkt 18 i 19, jeżeli usługi te zostały nabyte przez podatnika we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej od podmiotów, o których mowa w pkt 18 i 19”. Ośrodek nabywa przedmiotowe usługi we własnymi imieniu, ale na rzecz pacjentów (osoby trzecie), a zatem należy uznać, że w ten sposób wypełnia przesłanki zwolnienia na gruncie wskazanego przepisu ustawy o VAT.

Należy dodatkowo wskazać, że zgodnie z treścią przepisów, jak również praktyką organów skarbowych omawiane zwolnienie VAT ma zastosowanie przy odsprzedaży usług medycznych bez względu na to czy podatnik odsprzedający usługę dolicza swoją marżę. Taka konkluzja znajduje potwierdzenie m.in. w interpretacji z dnia 16 lipca 2014 r. (sygn. ILPP1/443-317/14-2/HW), w której Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu za prawidłowe uznał stanowisko wnioskodawcy, że działalność polegająca na odsprzedaży usług psychoterapii online pacjentom podlega zwolnieniu z art. 43 ust. 1 pkt 19a ustawy o VAT bez względu na fakt, że usługi odsprzedawane są z marżą (podobnie w interpretacji z dnia 29.12.2020 r., nr 0114-KDIP4-2.4012.561.2020.2.MB).

Mając na uwadze powyższe Wnioskodawca jest zdania, że w zakresie świadczonych przez Ośrodek usług spełnione są kryteria podmiotowe zwolnienia wynikające z treści art. 43 ust. 1 pkt 19 oraz 19a ustawy o VAT.

Przesłanka przedmiotowa zwolnienia VAT

Natomiast w odniesieniu do przesłanek przedmiotowych należy jednoznacznie stwierdzić, że świadczone przez osoby zatrudnione w Ośrodku usługi służą profilaktyce, przywracaniu i poprawie zdrowia. Celem działalności prowadzonej przez ośrodek jest wsparcie pacjentów w walce z uzależnieniami, które są sklasyfikowane jako jednostki chorobowe. Podczas świadczenia usług przez Ośrodek pacjenci uzależnieni wychodzą z aktywnego nałogu - uzależnienia, które są chorobami wg klasyfikacji ICD 10 - F10.2 lub F19.2, F.63 - poprawia się ich stan zdrowia fizycznego i psychicznego. Każdy pacjent po przyjeździe do Ośrodka jest diagnozowany przez lekarza, gdzie jest mu stawiana diagnoza, ewentualnie zlecane są badania laboratoryjne w celu oceny stanu zdrowia. W razie potrzeby lekarz wdraża leczenie farmakologiczne i wystawia recepty bezpośrednio na pacjenta.

W związku z powyższym podstawowym celem świadczonych usług jest ratowanie i poprawa zdrowia pacjentów poprzez leczenie osób uzależnionych od alkoholu lub innych środków uzależniających. Usługi takie niewątpliwie mieszczą się w pojęciu opieki medycznej w rozumieniu powołanych powyżej przepisów ustawy o VAT. Wniosek taki znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych, w tym m.in. w interpretacji z dnia 8 lutego 2024 r. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB3-2.4012.628.2023.2.ASZ.

Podsumowując usługa terapii uzależnień świadczona przez Ośrodek (za pośrednictwem osób wymienionych w stanie faktycznym) w trybie stacjonarnym wraz z usługą noclegową z wyżywieniem, jest usługą kompleksową i jako taka powinna być opodatkowana jak usługa terapeutyczna, zatem korzystać ze zwolnienia od opodatkowania na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT w związku z art. 43 ust. 1 pkt 19a ustawy o VAT.

Mając na uwadze powyższe Wnioskodawca jest zdania, że w zakresie świadczonych przez Ośrodek usług spełnione są kryteria przedmiotowe zwolnienia wynikające z treści art. 43 ust. 1 pkt 19 oraz 19a ustawy o VAT.

2.            Usługa terapeutyczna jako kompleksowa usługa opieki medycznej (świadczenie złożone).

W ramach usług świadczonych przez Ośrodek głównym i podstawowym świadczeniem jest oczywiście działalność terapeutyczna, niemniej jednak, aby możliwe było zrealizowanie tej podstawowej działalności wykonywane są inne usługi o charakterze pomocniczym, w tym m.in. noclegowe, żywieniowe. Zgodnie z treścią umowy zawieranej przez Klientów Ośrodka z Ośrodkiem, w trakcie odbywania terapii podstawowej klient korzysta z noclegu oraz całodobowego wyżywienia w Ośrodku przez cały czas trwania terapii.

Konieczność uwzględnienia wskazanych świadczeń pomocniczych w ramach jednego świadczenia wynika ze specyfiki prowadzonej terapii, w szczególności z jej intensywności oraz liczby sesji realizowanych w trakcie turnusu, ale przede wszystkim z faktu, iż dla pełnej skuteczności prowadzenie terapii wymaga pełnej izolacji pacjenta od środowiska, w którym osoba przebywa, i w którym osoba narażona jest na największe ryzyka związane z nałogiem. W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy, całość wykonywanych czynności powinna być traktowana jako jedno świadczenie, bez wyodrębniania poszczególnych jego elementów.

Usługa terapeutyczna Ośrodka jako jedno świadczenie złożone

W ocenie Wnioskodawcy czynności wykonywane w ramach podstawowej oferty Ośrodka (terapia uzależnień, zakwaterowanie oraz wyżywienie) stanowią z ekonomicznego punktu widzenia jedno świadczenie kompleksowe, którego istotą jest pobyt terapeutyczny. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem TSUE (konkluzja taka wprost wynika z wyroków w sprawach m.in. C-349/96 Card Protection Plan (CPP), C-41/04 Levob) transakcja stanowiąca jedną całość gospodarczą nie powinna być sztucznie dzielona dla celów VAT; element należy uznać za pomocniczy, jeżeli dla pacjenta nie jest celem samym w sobie, lecz środkiem do pełniejszej realizacji świadczenia głównego.

Co ważne, charakter danego świadczenia należy oceniać biorąc pod uwagę punkt widzenia nabywcy oraz cechy charakterystyczne tego świadczenia (takie rozumienie pojęcia świadczenia złożonego wynika m.in. z treści wyroków: TSUE z 21 lutego 2008 r. w sprawie C-425/06 Part Service srl,; z 11 czerwca 2009 r. w sprawie C-572/07 RLRE Tellmer Property sro, oraz z 19 listopada 2009 r. w sprawie C-461/08 Don Bosco Onroerend Goed BV).

Dla nabywcy kluczowym jest aspekt terapeutyczny, który realizowany jest jako pakiet świadczeń. Zgodnie z treścią umowy w trakcie odbywania terapii podstawowej klient korzysta z noclegu oraz całodobowego wyżywienia w Ośrodku przez cały czas trwania terapii. Dlatego biorąc pod uwagę wskazaną linię orzeczniczą TSUE należy stwierdzić, iż świadczona przez Ośrodek usługa terapii podstawowej stanowi świadczenie złożone.

Świadczenie główne i pomocnicze

Z uwagi na fakt, że terapia realizowana jest przede wszystkim w formie pobytów stacjonarnych w Ośrodku, Wnioskodawca zapewnia pacjentom również zakwaterowanie oraz wyżywienie. Elementy te mają charakter wyłącznie pomocniczy i pozostają w bezpośrednim związku z usługą zasadniczą, jaką jest terapia uzależnień. Usługi noclegowe oraz gastronomiczne nie stanowią dla pacjentów celu samego w sobie i nie byłyby przez nich nabywane samodzielnie, gdyby nie były integralnie powiązane z procesem terapeutycznym.

Usługi pomocnicze pozostają w ścisłym i nierozerwalnym związku z usługą zasadniczą oraz są niezbędne do jej prawidłowego wykonania i wykorzystania przez odbiorcę. Tym samym usługi noclegowe i wyżywienia jedynie uzupełniają usługę główną i umożliwiają jej realizację zgodnie z jej celem, co oznacza, że dla celów podatku od towarów i usług całość świadczenia powinna podlegać opodatkowaniu/zwolnieniu według zasad właściwych dla usługi zasadniczej, tj. terapii uzależnień. W realiach Ośrodka świadczeniem głównym jest terapia uzależnień o celu terapeutycznym (leczenie i poprawa zdrowia). Zakwaterowanie oraz wyżywienie mają charakter funkcjonalnie podporządkowany terapii – umożliwiają jej realizację w formule pobytowej (ciągłość oddziaływań, dostępność pacjenta, organizacja dnia i reżimu terapeutycznego), nie stanowią natomiast niezależnego celu nabycia przez pacjenta. Tym samym spełniona jest przesłanka uznania tych elementów za pomocnicze w rozumieniu standardu prezentowanego przez TSUE w wyżej wspomnianych wyrokach dotyczących świadczeń złożonych.

W ocenie Wnioskodawcy, na rzecz pacjentów (klientów Ośrodka) świadczona jest usługa o charakterze kompleksowym, w ramach której elementem dominującym jest prowadzenie terapii uzależnień. Świadczenie to stanowi usługę z zakresu opieki medycznej, gdyż jego celem jest profilaktyka, zachowanie, ratowanie, przywracanie oraz poprawa zdrowia pacjentów.

Usługa terapii uzależnień świadczona przez Ośrodek (za pośrednictwem osób wymienionych w stanie faktycznym) w trybie stacjonarnym wraz z usługą noclegową z wyżywieniem, jest usługą kompleksową i jako taka powinna być opodatkowana jak usługa terapeutyczna, zatem korzystać ze zwolnienia od opodatkowania na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT w związku z art. 43 ust. 1 pkt 19a ustawy o VAT.

Usługa terapii uzależnień świadczona przez Ośrodek (za pośrednictwem osób wymienionych w stanie faktycznym) w trybie dochodzącym z wyżywieniem, jest usługą kompleksową i jako taka powinna być opodatkowana jak usługa terapeutyczna, zatem korzystać ze zwolnienia od opodatkowania na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT w związku z art. 43 ust. 1 pkt 19a ustawy o VAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:

Na podstawie art. 8 ust. 2a ustawy:

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, przewidują dla niektórych towarów i usług zwolnienia od podatku. Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy:

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy:

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy:

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19a ustawy:

Należy jednak zauważyć, że ww. przepisy art. 43 ust. 1 pkt 18 i 19 ustawy zwalniają od podatku wyłącznie usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, nie zwalniają zatem wszystkich świadczeń, które można wykonać w ramach działalności leczniczej przez podmioty lecznicze bądź w ramach zawodów medycznych, ale tylko te które służą określonemu celowi.

Zauważyć zatem należy, że wszędzie tam, gdzie nie ma bezpośredniego związku z leczeniem – nie ma prawa do zastosowania zwolnienia od podatku. Świadczenie usług, dokonywane w ramach wykonywania zawodu medycznego, jest opodatkowane podatkiem od towarów i usług, jeśli nie odpowiada ono koncepcji opieki medycznej. Jeśli głównym celem usług medycznych nie jest ochrona, w tym zachowanie lub odtworzenie zdrowia, ale raczej udzielanie pewnych porad, nie będzie miało zastosowania zwolnienie od podatku.

Przytoczone powyżej przepisy krajowe w zakresie opieki medycznej stanowią implementację do polskiego porządku prawnego przepisu art. 132 ust. 1 lit. b) oraz lit. c) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L 347 z 11 grudnia 2006 str. 1 ze zm.), zgodnie z którym:

Z powołanych powyżej przepisów jednoznacznie wynika, że zwolnieniu od podatku VAT podlegają usługi w zakresie opieki medycznej, które spełniają określone warunki: służą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, a także świadczone są przez konkretne, wymienione przez ustawodawcę wprost podmioty. Zwolnienie powyższe ma zatem charakter podmiotowo-przedmiotowy, co oznacza, że zwolnieniu od podatku podlega określony rodzaj usług wykonywanych przez ściśle zdefiniowany krąg podmiotów, wykonujących te usługi.

Należy mieć na uwadze, że analizowany przepis zwalnia od podatku wyłącznie usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, nie zwalnia zatem wszystkich świadczeń, które można wykonać w ramach działalności leczniczej przez podmioty lecznicze bądź w ramach zawodów medycznych, ale tylko służące określonemu celowi.

Precyzując czynności, których celem jest profilaktyka, zachowanie, ratowanie, przywracanie lub poprawa zdrowia należy zastosować wykładnię językową.

„Profilaktyka” to wszelkie działania i środki stosowane w celu zapobiegania czemuś niepożądanemu, likwidowanie przyczyn niekorzystnych zjawisk, to działania i środki stosowane w celu zapobiegania chorobom. Zatem profilaktyka zdrowotna obejmuje działania mające na celu zapobieganie chorobom bądź innemu niekorzystnemu zjawisku zdrowotnemu przed jej rozwinięciem, poprzez ich wczesne wykrycie i leczenie. Ma ona również na celu zahamowanie postępu lub powikłań już istniejącej choroby, czy też zapobieganie powstawaniu niekorzystnych wzorów zachowań społecznych, które przyczyniają się do podwyższania ryzyka choroby.

„Zachowywanie” rozumiane jest zaś jako dochowanie czegoś w stanie niezmienionym, nienaruszonym lub niezniszczonym mimo upływu czasu lub niesprzyjających okoliczności, utrzymywanie.

Interpretując słowo „ratowanie” należy odwołać się do słów „ratować” i „ratownictwo”. Ratować to starać się ocalić, zachować coś, natomiast ratownictwo jest rozumiane jako ogół środków i metod ratowania życia ludzkiego i niesienia pomocy w warunkach zagrożenia.

Pojęcie „przywracać” oznacza doprowadzić coś do poprzedniego stanu, wprowadzić coś na nowo, odtworzyć coś w pierwotnej postaci, wznowić, odnowić, sprawić, że ktoś się znajdzie w takiej sytuacji, w takim stanie, w jakim był poprzednio. Pojęcie „przywracanie zdrowia” oznacza doprowadzenie zdrowia do poprzedniego stanu, sprawienie, że znajdzie się ono w takim stanie, w jakim był poprzednio.

„Poprawa” to zmiana stanu czegoś na lepsze, poprawienie czegoś, poprawianie się, polepszanie. Z kolei termin „poprawa zdrowia”, którym posługuje się ustawodawca określając zakres zwolnień, zgodnie z wykładnią literalną, oznacza zmianę stanu zdrowia na lepsze, poprawienie zdrowia, jego polepszanie.

Zatem dokonując ustalenia, czy dana usługa medyczna korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług należy ustalić, czy będzie spełniała wyżej określone warunki.

Z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE wynika, że zwolnienia stanowią autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, które służą unikaniu rozbieżności w stosowaniu systemu podatku VAT w poszczególnych państwach członkowskich i które należy postrzegać w ogólnym kontekście wspólnego systemu podatku VAT wyrok C-473/08 w sprawie Eulitz, pkt 25). Jak również wielokrotnie podkreślał Trybunał Sprawiedliwości UE w swym orzecznictwie: pojęcia używane do opisania zwolnień wymienionych w art. 13 VI Dyrektywy (obecnie art. 132 Dyrektywy 2006/112/WE Rady) powinny być interpretowane w sposób ścisły, ponieważ stanowią one odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT objęta jest każda dostawa towarów i każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika.

Zauważyć należy, że definicja opieki medycznej nie została zawarta ani w krajowych, ani wspólnotowych przepisach podatkowych. W tym zakresie należy szukać wyjaśnienia tych pojęć w bogatym dorobku orzecznictwa wspólnotowego.

W wyroku w sprawie L.u.P. GmbH (C-106/05, pkt 27) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że pojęcia „opieki medycznej” oraz „świadczeń opieki medycznej” (…) odnoszą się do świadczeń, które służą diagnozie, opiece oraz w miarę możliwości, leczeniu chorób lub zaburzeń zdrowia. Pojęcie to zdefiniowano również w wyroku w sprawie d´Ambrumenil (C-307/01, pkt 57), gdzie podkreślono, że pojęcia świadczenia opieki medycznej nie można interpretować w sposób, który obejmuje świadczenia medyczne realizowane w innym celu niż postawienie diagnozy, udzielenie pomocy medycznej oraz w zakresie, w jakim to możliwe, leczenie chorób lub zaburzeń zdrowotnych.

Należy więc uznać, że pojęcie „usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia” odpowiada określeniom używanym przez Trybunał „postawienie diagnozy, udzielenie pomocy medycznej oraz w zakresie, w jakim jest to możliwe, leczenie chorób lub zaburzeń zdrowotnych”. W pojęciu tym zawierają się również usługi medyczne realizowane w celach profilaktycznych (wyrok w sprawie Margarete Unterpertinger v Pensionsversicherungsanstalt der Arbeiter, C-212/01, pkt 40).

Należy podkreślić, że ani przepisy Dyrektywy, ani orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE nie dają podstaw do tego, aby zakresem opieki medycznej podlegającej zwolnieniu objąć wszystkie działania medyczne wynikające z procesu leczenia. Zatem czynności, których celem nie jest ochrona zdrowia, nie mogą być uznane za świadczenia opieki medycznej i nie mogą podlegać zwolnieniu od podatku od towarów i usług. Stanowisko takie wynika z wyroku w sprawie C-212/01.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku w sprawie Margarete Unterpertinger v Pensionsversicherungsanstalt der Arbeiter C-212/01 stwierdził, że „(…) to cel usługi medycznej decyduje o tym, czy powinna ona być zwolniona z podatku VAT. Dlatego też, jeśli kontekst, w jakim taka usługa jest wykonywana, pozwala ustalić, że jej głównym celem nie jest ochrona zdrowia, włączając w to utrzymanie lub przywrócenie zdrowia, lecz udzielanie porad wymaganych przed podjęciem decyzji wywołujących skutki prawne, zwolnienie nie ma zastosowania do takiej usługi”.

Również z orzeczenia C-384/98 wynika, że preferencji podlegać mogą jedynie te usługi, które mają cel terapeutyczny bądź profilaktyczny, a nie podlegają mu takie, które mają charakter czysto ekspercki i doradczy (np. orzekanie o stanie zdrowia dla potrzeb przyznania renty, bądź dla instytucji ubezpieczeniowych dla ustalenia wysokości składki ubezpieczenia na życie).

Ponadto jak zauważył Rzecznik Generalny w sprawie C-262/08: „Cel usługi medycznej określa, czy powinna ona korzystać ze zwolnienia, jeżeli z kontekstu wynika, że jej głównym celem nie jest ochrona, utrzymanie bądź przywrócenie zdrowia, lecz inny cel, to wówczas zwolnienie nie będzie miało zastosowania”. Rzecznik zauważa również, że: „działalność, którą uznano za części składowe opieki medycznej (leczenia medycznego), obejmuje: opiekę terapeutyczną jako część usługi ambulatoryjnej świadczonej przez wykwalifikowane pielęgniarki; leczenie psychoterapeutyczne świadczone przez wykwalifikowanych psychologów; prowadzenie badań lekarskich bądź pobieranie krwi lub innych próbek do badania pod kątem występowania choroby, na rzecz pracodawców lub ubezpieczycieli, albo poświadczanie zdolności medycznej do odbycia podróży, jeżeli celem tych usług zasadniczo pozostaje ochrona zdrowia zainteresowanych osób; oraz badania medyczne umożliwiające obserwację i zbadanie pacjentów, zanim zajdzie konieczność diagnozowania, rozciągnięcia opieki bądź leczenia potencjalnej choroby, zlecone przez internistów i wykonywane przez zewnętrzne laboratoria prywatne”.

Dokonując oceny przedstawionych okoliczności sprawy należy mieć na względzie zasadę wykładni zwolnień, stanowiących w istocie odstępstwo od generalnej zasady powszechności opodatkowania podatkiem VAT. Tym samym, wszelkie zwolnienia należy interpretować możliwie ściśle i wąsko tak, aby nie doprowadzić do rozszerzenia zwolnień.

Przedmiotem Pana zainteresowania są następujące kwestie:

-     czy usługa terapii uzależnień świadczona przez Ośrodek (za pośrednictwem osób wymienionych w stanie faktycznym) w trybie stacjonarnym wraz z usługą noclegową z wyżywieniem, jako usługa kompleksowa powinna korzystać ze zwolnienia od opodatkowania na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT w związku z art. 43 ust. 1 pkt 19a ustawy o VAT oraz

-     czy usługa terapii uzależnień świadczona przez Ośrodek (za pośrednictwem osób wymienionych w stanie faktycznym) w trybie dochodzącym z wyżywieniem, jako usługa kompleksowa powinna korzystać ze zwolnienia od opodatkowania na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT w związku z art. 43 ust. 1 pkt 19a ustawy o VAT?

W rozpatrywanej sprawie wskazał Pan, że nie jest Pan podmiotem leczniczym w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej.

W konsekwencji powyższego z uwagi na niespełnienie przesłanki podmiotowej nie może Pan korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy.

W tej sytuacji zbadać należy, czy dla świadczonych usług terapii uzależnień można zastosować zwolnienie od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy.

W świetle przywołanej wyżej regulacji należy zauważyć, że warunkiem zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek:

-     przesłanki o charakterze podmiotowym, odnoszącej się do usługodawcy, który musi być osobą wykonującą zawód lekarza, lekarza dentysty, pielęgniarki, położnej, psychologa lub inny zawód medyczny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej;

-     przesłanki o charakterze przedmiotowym, dotyczącej rodzaju świadczonych usług, tj. usług w zakresie opieki medycznej, służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia.

Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie nie ma zastosowania.

Oznacza to, że zwolnieniu podlega określony rodzaj usług wykonywanych w określonym celu, przez zdefiniowany krąg podmiotów. Powyższa regulacja nie zwalnia od podatku wszystkich świadczeń, ale tylko służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, jeśli wykonywane są przez osoby posiadające wymagane wykształcenie zawodowe. Jeśli nie jest spełniona choćby jedna z powyższych przesłanek, usługi podlegają opodatkowaniu właściwą stawką podatku VAT.

W opisie sprawy wskazał Pan, że usługi terapii świadczone przez Ośrodek mają na celu profilaktykę, zachowanie, ratowanie, przywracanie lub poprawę zdrowia. Działalność prowadzona przez ośrodek polega na wsparciu pacjentów w walce z uzależnieniami, które są sklasyfikowane jako jednostki chorobowe. Podczas świadczenia usług przez Ośrodek pacjenci uzależnieni wychodzą z aktywnego nałogu - uzależnienia, które są chorobami wg klasyfikacji ICD 10 - F10.2 lub F19.2, F.63 - poprawia się ich stan zdrowia fizycznego i psychicznego. Każdy pacjent po przyjeździe do Ośrodka jest diagnozowany przez lekarza, gdzie jest mu stawiana diagnoza, ewentualnie zlecane są badania laboratoryjne w celu oceny stanu zdrowia. W razie potrzeby lekarz wdraża leczenie farmakologiczne i wystawia recepty bezpośrednio na pacjenta. Czynności realizowane przez Ośrodek służą zatem zarówno poprawie i przywracaniu zdrowia – leczenie z uzależnienia (chorób), jak również mają charakter profilaktyczny – kreują postawy pozwalające unikać lub zapobiegać uzależnieniom.

Zatem, w przedmiotowej sprawie zostanie spełniona przesłanka przedmiotowa warunkująca zastosowanie zwolnienia od podatku od towarów i usług na mocy art. 43 ust. 1 pkt 19 i 19a ustawy.

Do rozpatrzenia pozostaje przesłanka podmiotowa zwolnienia od podatku.

Należy wskazać, że w art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. a, b i d ustawy przewidziano zwolnienia dla usług w zakresie opieki medycznej, służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczonych w ramach wykonywania zawodów: lekarza i lekarza dentysty, pielęgniarki i położnej oraz psychologa.

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 37 ze zm.):

Natomiast przepis art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy odsyła do art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej, który jednakże nie wymienia wprost zawodów medycznych odsyłając do kolejnych uregulowań.

W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 156):

Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy:

Przewidziany w przepisie art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy warunek, zgodnie z którym zwolnione od podatku VAT są usługi opieki medycznej wykonywane w ramach zawodów medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej, tj. przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych oraz osoby legitymujące się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny, ma na celu zapewnienie, aby zwolnienie od podatku było stosowane wyłącznie do świadczeń opieki medycznej wykonywanych przez osoby posiadające wymagane kwalifikacje zawodowe. Dlatego nie każde świadczenie opieki medycznej objęte jest zakresem zwolnienia od podatku, zwolnienie to dotyczy tylko świadczeń o odpowiednim poziomie jakości, biorąc pod uwagę wykształcenie zawodowe osób je wykonujących.

Zasady wykonywania niektórych zawodów medycznych zostały uregulowane w odrębnych aktach prawnych, np. zawód lekarza, dentysty, pielęgniarki, położnej, ratownika medycznego, farmaceuty, felczera, diagnosty laboratoryjnego. Poza wymienionymi istnieje jeszcze spora grupa innych zawodów medycznych, dla których jednak nie zostały określone zasady wykonywania w odrębnych przepisach. Należy zatem przyjąć, iż pojęcie „osoba wykonująca zawód medyczny” obejmuje osoby wykonujące zawody, których status jest określony ustawowo, jak i zawody, które nie mają na gruncie obowiązującego prawa takiego uregulowania. Pojęcie „wykonywanie zawodu medycznego” należy odnieść do osób, które fachowo, stale i w celach zarobkowych zajmują się wykonywaniem zajęcia mającego związek z medycyną i które mają odpowiednie kwalifikacje. Przez kwalifikacje należy rozumieć zasób wiedzy i umiejętności wymaganych do udzielania świadczeń zdrowotnych.

Wskazać należy, że zgodnie z nomenklaturą zawartą w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. z 2025 r. poz. 1534), w załączniku w grupie 2299 „Specjaliści ochrony zdrowia gdzie indziej niesklasyfikowani” został wymieniony  „specjalista terapii uzależnień” - 229907.

Zgodnie z § 2 pkt 16 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 383)

Pomimo, że zawód „specjalista psychoterapii uzależnień” nie został objęty unormowaniem odrębnych aktów prawnych, to jednak został uwzględniony w aktualnie obowiązujących przepisach, a tym samym osoba posiadająca wykształcenie w zakresie psychoterapii uzależnienia i współuzależnienia, jest osobą uprawnioną do wykonywania określonych świadczeń zdrowotnych oraz osobą legitymującą się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w dziedzinie medycyny.

Ponadto art. 1 ust. 1 pkt 1 pkt d i o ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. ustawy o niektórych zawodach medycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1730) wskazuje, że:

Zgodnie z art. 1 ust. 3 ustawy o niektórych zawodach medycznych:

Na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 4 i 15 ustawy o niektórych zawodach medycznych:

W poz. 5 załącznika do ustawy o niektórych zawodach medycznych jako wykształcenie uzyskane w systemie szkolnictwa wyższego i nauki, kwalifikacje uzyskane w systemie oświaty lub inne kwalifikacje wymagane do wykonywania zawodu instruktora terapii uzależnień podano:

W poz. 16 załącznika do ustawy o niektórych zawodach medycznych jako wykształcenie uzyskane w systemie szkolnictwa wyższego i nauki, kwalifikacje uzyskane w systemie oświaty lub inne kwalifikacje wymagane do wykonywania zawodu terapeuty zajęciowego podano:

Na podstawie § 2 pkt 1 cytowanego wyżej Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień:

Na podstawie § 2 pkt 7 cytowanego wyżej Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień:

Na podstawie § 2 pkt 6 cytowanego wyżej Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień:

Z powyższego wynika, że określone świadczenia w zakresie udzielania świadczeń z zakresu uzależnienia i współuzależnienia mogą być wykonywane przez osoby ubiegające się o otrzymanie certyfikatu instruktora terapii uzależnień oraz terapeuty zajęciowego.

Zauważyć należy, że wykładnia normy zawartej w art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy wskazuje, że zwolnienie od podatku świadczenia usług w zakresie opieki medycznej dotyczy podatników będących osobami wskazanymi w tym przepisie (lekarzy i lekarzy dentystów, pielęgniarki i położne, osoby wykonujące zawody medyczne, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej oraz psychologów), nie wykluczając jednocześnie możliwości zastosowania zwolnienia, np. w sytuacji świadczenia tych usług przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą.

Brak jest przesłanek, aby z ww. zwolnienia wykluczyć podmioty prawa handlowego, jednostki budżetowe, czy osoby fizyczne, które zatrudniają wskazane w art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy osoby, jeżeli umowa zatrudnienia przewiduje, że to właśnie te osoby wykonują usługi w zakresie opieki medycznej w tych podmiotach. W takich przypadkach, ziszczenie się świadczenia dokonanego przez osoby wymienione w punktach od a) do d) art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy, następuje bowiem w świadczeniu usług dokonywanych przez te podmioty.

Nadto, zwalnia się od podatku świadczenie usług, o których mowa w pkt 19, jeżeli usługi te zostały nabyte przez podatnika we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej od podmiotów, o których mowa w pkt 19.

Przy czym, ze zwolnienia korzystają usługi świadczone przez ww. podmioty, ale służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia.

W opisie sprawy wskazał Pan, że w celu wykonywania swojej głównej działalności Ośrodek współpracuje z odpowiednio wykwalifikowaną kadrą: lekarzami oraz terapeutami:

1.  lekarz anestezjolog - świadczy usługi medyczne na zasadnie konsultacji, które kończą się diagnozą, wystawieniem zwolnienia lekarskie (L4) lub orzeczeniem o stanie zdrowia. Jeżeli zaistnieje taka potrzeba lekarz wystawia recepty dla pacjentów. Ocenia czy stan zdrowia pacjenta pozwala na odbycie terapii w naszym ośrodku w przypadku wątpliwości zaleca hospitalizacje lub wykonanie badań umowa o świadczenie usług (umowa B2B),

2.  certyfikowany specjalista psychoterapii uzależnień, seksuolog główny terapeuta w Ośrodku umowa o świadczenie usług (umowa B2B),

3.  instruktor terapii uzależnień w trakcie certyfikacji umowa o świadczenie usług (umowa B2B),

4.  terapeuta zajęciowy ukończona 2-letnia szkoła policealna, kierunek medyczny (przed egzaminem) umowa o pracę (½ etatu).

Z opisu sprawy wynika, że usługi świadczone przez lekarza anestezjologa świadczone są na podstawie Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki zdrowotnej w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii.

Do zawodów wskazanych w punktach 2 - 4 odnosi się § 2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 7 sierpnia 2014 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy, które wymieniają specjalistę psychoterapii uzależnień (poz. 229906), specjalistę terapii uzależnień (poz. 229907) w grupie specjalistów do spraw zdrowia gdzie indziej niesklasyfikowanych oraz instruktora terapii uzależnień (poz. 325903) w grupie średniego personelu do spraw zdrowia gdzie indziej niesklasyfikowanego. Instruktor terapii uzależnień w procesie certyfikacji spełnia warunki, o których mowa w § 2 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień.

Mając zatem na uwadze przywołane przepisy oraz opis sprawy należy odnieść się do usług terapii uzależnień wykonywanych przez następujące osoby współpracujące w Panem na podstawie umów B2B:

˗       osobę wskazaną w pkt 1 (usługi są wykonywane w ramach zawodu lekarza),

˗       osoby wskazane w pkt 2 i 3 (usługi są wykonywane w ramach zawodów medycznych, o których mowa w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej).

Zgodnie z powołanym wyżej art. 8 ust. 2a ustawy o podatku od towarów i usług, podmiot świadczący (sprzedający) daną usługę nabytą we własnym imieniu, lecz na rzecz osoby trzeciej, traktowany jest najpierw jako usługobiorca, a następnie jako usługodawca tej samej usługi.

Należy w tym miejscu zaznaczyć, że do odsprzedaży usług dochodzi w przypadkach, gdy podatnik VAT, działając we własnym imieniu, ale na rzecz innego podmiotu (osoby trzeciej), bierze udział w świadczeniu usług. W przypadkach takich przyjmuje się, że sam otrzymał i wyświadczył te usługi.

Z opisu sprawy wynika, że wszystkie usługi wskazane we wniosku są nabywane we własnym imieniu (nabywcą jest Ośrodek), ale na rzecz osób trzecich (pacjentów Ośrodka). Wskazane we wniosku osoby w związku z realizacją usług na podstawie umów B2B wystawiają/będą wystawiać faktury na rzecz Ośrodka, który jest nabywcą usług.

Jak stwierdzono wyżej usługi w zakresie terapii uzależnień wykonywane przez osoby współpracujące wskazane w punkcie 1, 2 i 3 są wykonywane w ramach zawodu lekarza oraz w ramach zawodu medycznego, o którym mowa w ustawie o działalności leczniczej.

Mając na uwadze powyższe, skoro nabywa Pan od ww. osób usługi we własnym imieniu ale na rzecz osób trzecich – tj. osób uzależnionych i są one świadczone przez nich jako lekarza oraz osobę wykonującą zawód medyczny, które – jak wynika z opisu sprawy – w przypadku instruktora terapii uzależnień w procesie certyfikacji – jest dopuszczony do realizacji określonych świadczeń w zakresie psychoterapii uzależnienia, a celem świadczonych usług jest profilaktyka, zachowanie, ratowanie, przywracanie i poprawa zdrowia pacjentów, to odsprzedaż tych usług przez Pana korzysta ze zwolnienia od podatku na mocy art. 43 ust. 1 pkt 19a ustawy.

Natomiast, jak Pan podał w opisie sprawy, terapeuta zajęciowy (zatrudniony przez Pana na podstawie umowy o pracę) - nie spełnia żadnego z kryterium wskazanego w § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień.

W konsekwencji należy wskazać, że terapeuta zajęciowy nie spełnia przesłanek, o których mowa w § 2 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień.

Mając zatem na uwadze przywołane przepisy oraz opis sprawy należy stwierdzić, że świadczone przez Pana usługi (czynności) wykonywane przez osobę zatrudnioną na umowę o pracę tj. osobę wymienioną w punkcie 4, nie korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy, bowiem nie są wykonywane są w ramach zawodu medycznego, o którym mowa w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Opis sprawy wskazuje, że osoba wymieniona w punkcie 4 - terapeuta zajęciowy przed egzaminem nie uzyskał dyplomu potwierdzającego tytuł zawodowy, nie jest osobą legitymującą się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych.

W tym miejscu wyjaśnić również należy, że co do zasady, każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług powinno być traktowane jako odrębne i niezależne, jednak w sytuacji, gdy jedna usługa obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia kilka świadczeń, usługa ta nie powinna być sztucznie dzielona dla celów podatkowych. Zatem, z ekonomicznego punktu widzenia usługi nie powinny być dzielone dla celów podatkowych wówczas, gdy tworzyć będą jedną usługę kompleksową, obejmującą kilka świadczeń pomocniczych.

Zagadnienie to było przedmiotem wielu orzeczeń wydawanych zarówno przez TSUE, jak i sądy administracyjne. Organ podatkowy pragnie przywołać wyroki TSUE, które zapadły w sprawach C-111/05 Aktiebolaget NN v. Skatteverket i C-41/04 Levob Verzekeringen BV v. OV Bank NV, z których jednoznacznie wynika, że w sytuacji gdy „dwa lub więcej niż dwa świadczenia (czynności) dokonane przez podatnika na rzecz konsumenta są tak ściśle powiązane, że obiektywnie tworzą w aspekcie gospodarczym jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter, to wszystkie te świadczenia lub czynności stanowią jednolite świadczenie dla celów podatku od wartości dodanej”.

Co również istotne, zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 10 września 2002 r. C-141/00 w sprawie Ambulanter Pflegedienst Kugler GMBH, „zwolnienie przyznane w art. 13(A)(1)(c)b szóstej dyrektywy (aktualnie art. 132 ust. 1 lit. c) dyrektywy 2006/112/WE Rady) nie zależy od formy prawnej podatnika świadczącego usługi medyczne lub paramedyczne, o których mowa w tym przepisie”.

W wyroku tym TSUE wyjaśnił również: „W dosłownej interpretacji, przepis ten art. 132 ust. 1 lit. c dyrektywy nie wymaga, by usługi medyczne były świadczone przez podatnika o konkretnej formie prawnej, aby objąć je zwolnieniem. Spełnione muszą być tylko dwa warunki: musi to obejmować usługi medyczne i muszą one być świadczone przez osoby posiadające konieczne kwalifikacje zawodowe”.

Podstawowym kryterium pozwalającym uznać zbiór określonych czynności za usługę kompleksową (złożoną) jest określenie wzajemnych relacji pomiędzy usługami wchodzącymi w skład usługi złożonej w zakresie celów, które usługi te realizują. Usługę należy uznać za usługę pomocniczą w stosunku do usługi zasadniczej, jeżeli nie stanowi ona dla klienta celu samego w sobie, jest środkiem do lepszego wykorzystania usługi zasadniczej. Podstawowym celem usługi pomocniczej tworzącej razem z usługą główną – usługę kompleksową – jest lepsze wykorzystanie przez klienta usługi głównej. Aby dana usługa pomocnicza mogła być uznana za element usługi kompleksowej winna służyć bezpośrednio realizacji usługi głównej. W celu ustalenia czy dana usługa może być uznana za usługę złożoną, konieczne jest zbadanie przebiegu konkretnej transakcji z uwzględnieniem wszystkich ekonomicznych aspektów tej transakcji.

Zgodnie z powyższym wyjaśnieniem, jedynie te usługi można uznać za jedną usługę kompleksową, które są ze sobą funkcjonalnie związane i które nie mogą funkcjonować prawidłowo bez siebie.

Z opisu sprawy wynika, że, podstawą działalności jest terapia stacjonarna (z noclegiem), która trwa zazwyczaj od 2 do 4 tygodni, z możliwością przedłużenia. Przed przyjęciem do ośrodka lekarz przeprowadza konsultację z pacjentem. Warunkiem przyjęcia do ośrodka jest brak przeciwwskazań medycznych, co ustala lekarz po przeprowadzeniu konsultacji. Lekarz wystawia zwolnienie lekarskie (L4) na czas pobytu, stawia diagnozę oraz w razie potrzeby wdraża leczenie farmakologiczne i wystawia recepty bezpośrednio na pacjenta.

Terapia prowadzona jest przez terapeutów zgodnie z ich kwalifikacjami od poniedziałku do soboty w godzinach 10:00 18:00, z przerwą obiadową oraz w soboty w godzinach 10:00 13:00. Po zajęciach grupowych terapeuta prowadzi sesje indywidualne lub rodzinne.

Na czas pobytu ośrodek zapewnia pełne wyżywienie (zakupy spożywcze oraz catering), a także dostęp do pralki, suszarki oraz niezbędnych środków czystości i chemii gospodarczej. Konsultacja lekarska, zajęcia grupowe, sesje indywidualne i rodzinne, wyżywienie, nocleg itp. są zawarte w cenie pakietu. Ceny pakietów ustalane są w zależności od długości pobytu i nie ma możliwości rezygnacji z poszczególnych elementów (np. wyżywienia czy sesji indywidualnych).

Istnieje również możliwość terapii dochodzącej, która skierowana jest głównie do osób, które już przeszły terapię podstawową w przeszłości. Nie jest to zatem pakiet alternatywny, ale formuła przeznaczona dla osób znajdujących się w określonej fazie leczenia. Terapia dochodząca obejmuje zajęcia terapeutyczne w godzinach 10:00 18:00, z przerwą obiadową. W tym wariancie pacjent nie przebywa w ośrodku całodobowo, lecz codziennie stawia się na zajęcia o godzinie 10:00 i pozostaje na terenie ośrodka do godziny 18:00 lub dłużej, jeśli ma zaplanowaną indywidualną sesję terapeutyczną. Terapia dochodząca nie jest standardowym ani podstawową formą leczenia. Ta opcja jest dedykowana osobom w nawrocie nałogu, które już przeszły cały program terapeutyczny, lub osobom, u których uzależnienie jest w fazie ostrzegawczej lub jako wstępny motywacyjny/ diagnostyczny do podjęcia terapii zamkniętej.

Zarówno długość terapii stacjonarnej, jak i dochodzącej jest określona w kontrakcie terapeutycznym, który pacjent podpisuje przed przyjęciem do Ośrodka.

Wskazał Pan, że czynności wykonywane w ramach podstawowej oferty Ośrodka (terapia uzależnień, zakwaterowanie oraz wyżywienie) stanowią z ekonomicznego punktu widzenia jedno świadczenie kompleksowe, którego istotą jest pobyt terapeutyczny. Dotyczy to osobno terapii stacjonarnej, jak i dochodzącej. Każdy z tych pakietów oferowanych w ramach usług Ośrodka tworzy z ekonomicznego punktu widzenia jedną całość, którą jedynie sztucznie można byłoby podzielić.

Czynności wykonywane w ramach podstawowej oferty Ośrodka (terapia uzależnień, zakwaterowanie oraz wyżywienie) stanowią z ekonomicznego punktu widzenia jedno świadczenie kompleksowe, którego głównym świadczeniem jest usługa terapii. Dotyczy to osobno terapii stacjonarnej, jak i dochodzącej – w każdym z tych pakietów świadczeniem głównym jest usługa terapii.

W ramach usług świadczonych przez Ośrodek głównym i podstawowym świadczeniem jest oczywiście działalność terapeutyczna, niemniej jednak, aby możliwe było zrealizowanie tej podstawowej działalności wykonywane są inne usługi o charakterze pomocniczym, w tym m.in. noclegowe, żywieniowe. Zgodnie z treścią umowy zawieranej przez Klientów Ośrodka z Ośrodkiem, w trakcie odbywania terapii podstawowej klient korzysta z noclegu oraz całodobowego wyżywienia w Ośrodku przez cały czas trwania terapii.

Konieczność uwzględnienia wskazanych świadczeń pomocniczych w ramach jednego świadczenia wynika ze specyfiki prowadzonej terapii, w szczególności z jej intensywności oraz liczby sesji realizowanych w trakcie turnusu, ale przede wszystkim z faktu, iż dla pełnej skuteczności prowadzenie terapii wymaga pełnej izolacji pacjenta od środowiska, w którym osoba przebywa, i w którym osoba narażona jest na największe ryzyka związane z nałogiem. W konsekwencji wskazane usługi pomocnicze służą pełnej realizacji usług Ośrodka i wykorzystania świadczenia głównego, czyli usługi terapeutycznej. Z praktycznego punktu widzenia nie jest możliwe realizowanie usługi terapeutycznej w oderwaniu od usług pomocniczych. W terapii stacjonarnej pacjent musi przebywać na terenie ośrodka przez cały czas terapii, a zatem musi być mu zapewniony nocleg i wyżywienie jako podstawowe potrzeby codziennego funkcjonowania. Natomiast w terapii dochodzącej pacjent przebywa w Ośrodku cały dzień, a zatem również musi mieć zapewnione wyżywienie w odpowiednim wymiarze umożliwiającym realizację usługi terapeutycznej w ciągu całego dnia.

W ramach usług świadczonych przez Ośrodek głównym i podstawowym świadczeniem jest oczywiście działalność terapeutyczna, niemniej jednak, aby możliwe było zrealizowanie tej podstawowej działalności wykonywane są inne usługi o charakterze pomocniczym, w tym m.in. noclegowe, żywieniowe. Zgodnie z treścią umowy zawieranej przez Klientów Ośrodka z Ośrodkiem, w trakcie odbywania terapii podstawowej klient korzysta z noclegu oraz całodobowego wyżywienia w Ośrodku przez cały czas trwania terapii.

Konieczność uwzględnienia wskazanych świadczeń pomocniczych w ramach jednego świadczenia wynika ze specyfiki prowadzonej terapii, w szczególności z jej intensywności oraz liczby sesji realizowanych w trakcie turnusu, ale przede wszystkim z faktu, iż dla pełnej skuteczności prowadzenie terapii wymaga pełnej izolacji pacjenta od środowiska, w którym osoba przebywa, i w którym osoba narażona jest na największe ryzyka związane z nałogiem. W konsekwencji wskazane usługi pomocnicze służą pełnej realizacji usług Ośrodka i wykorzystania świadczenia głównego, czyli usługi terapeutycznej. Z praktycznego punktu widzenia nie jest możliwe realizowanie usługi terapeutycznej w oderwaniu od usług pomocniczych. W terapii stacjonarnej pacjent musi przebywać na terenie ośrodka przez cały czas terapii, a zatem musi być mu zapewniony nocleg i wyżywienie jako podstawowe potrzeby codziennego funkcjonowania. Natomiast w terapii dochodzącej pacjent przebywa w Ośrodku cały dzień, a zatem również musi mieć zapewnione wyżywienie w odpowiednim wymiarze umożliwiającym realizację usługi terapeutycznej w ciągu całego dnia.

Uwzględniając powyższy opis sprawy wskazać należy się, że głównym i wiodącym celem organizowanych przez Pana terapii stacjonarnych oraz „dochodzących” jest prowadzenie terapii uzależnień. Natomiast usługi noclegu oraz wyżywienie są usługami pobocznymi, ale nierozerwalnymi i wchodzącymi w skład całości. Ponadto w wniosku wynika, że zatrudniony przez Pana na podstawie umowy o pracę terapeuta zajęciowy przed egzaminem pełni role pomocnicze. Wykonuje czynności wspierające główną działalność terapeutyczną.

Należy zatem stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie usługi terapii uzależnień (świadczonej w trybie stacjonarnym oraz usługa terapii „dochodzącej”) wraz z usługami pomocniczymi (czynności wspierające główną działalność terapeutyczną, nocleg, wyżywienie) stanowią za każdym razem usługę kompleksową, podlegającą opodatkowaniu jednolitą stawką, w której świadczeniem wiodącym są usługi lekarza oraz osób wykonujących zawód medyczny, polegające na prowadzeniu terapii uzależnień, natomiast usługi noclegu wraz z wyżywieniem oraz usługi terapeuty zajęciowego przed egzaminem (czynności wspierające główną działalność terapeutyczną), jako usługi pomocnicze, stanowią element ww. usługi.

Jak wyżej wskazano, skoro w odniesieniu do nabytych przez Pana usług spełnione są warunki konieczne do objęcia tych świadczeń zwolnieniem od podatku od towarów i usług w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 19a ustawy, to w konsekwencji świadczenie przez Pana usług korzysta ze zwolnienia od podatku, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19a ustawy.

W konsekwencji powyższego, zarówno usługa terapii uzależnień świadczona przez Ośrodek w trybie stacjonarnym wraz z usługą noclegową z wyżywieniem, jak i usługa terapii uzależnień świadczona przez Ośrodek w trybie dochodzącym z wyżywieniem, jako usługi kompleksowe korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19a ustawy. Zatem oceniając całościowo Pana stanowisko do pytań nr 1 i nr 2, pomimo częściowo błędnej argumentacji (w zakresie czynności pomocniczych wykonywanych przez terapeutę zajęciowego przed egzaminem), to jednak z uwagi na to, że wywiódł Pan prawidłowy skutek prawny, należy je uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany z przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Pana w złożonym wniosku. Biorąc pod uwagę powyższe, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy  z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.