0111-KDIB3-1.4012.535.2026.4.KO

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

6 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie m.in. podatku od towarów i usług.

Wniosek uzupełnili Państwo pismem z 11 sierpnia 2026 r.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

„A” Sp. z o.o. (dalej: „Spółka” lub „Wnioskodawca”) prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków. Spółka świadczy podstawowe usługi wodociągowo- kanalizacyjne (...). Spółka jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług oraz podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, podlegającym w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Spółka nie stosuje opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek.

Przedmiotem niniejszego wniosku jest sposób rozliczenia podatkowego dokumentów korygujących, które będą wystawiane w związku z ujawnieniem nieprawidłowości w stosowaniu stawek taryfowych dotyczących abonamentów za usługi dostarczania wody oraz odprowadzania ścieków. Korekty będą dotyczyły świadczenia będącego elementem podstawowych usług wykonywanych przez Spółkę.

W ramach prowadzonej działalności Spółka wykryła nieprawidłowość polegającą na naliczaniu jednego abonamentu zamiast dwóch odrębnych abonamentów: abonamentu związanego z usługą wodociągową oraz abonamentu związanego z usługą kanalizacyjną. Nieprawidłowość dotyczyła części odbiorców oraz rozliczeń dokonywanych od 2018 r. W ocenie Spółki nie była to jednorazowa pomyłka w treści faktury ani prosty błąd arytmetyczny, lecz złożona nieprawidłowość systemowa związana ze sposobem stosowania taryf w systemie rozliczeniowym.

Na dzień pierwotnego fakturowania i rozliczania usług Spółka nie identyfikowała nieprawidłowości. Standardowe czynności fakturowe i kontrolne nie pozwalały na jej ujawnienie. Wynikało to m.in. z faktu, że w określonych okresach wartości abonamentu za usługę wodociągową oraz abonamentu za usługę ściekową były identyczne kwotowo, co utrudniało zauważenie, że w praktyce w systemie rozliczeniowym stosowana była jedna opłata abonamentowa zamiast dwóch odrębnych opłat.

Dodatkowo przed 2018 r., tj. przed utworzeniem regulatora (...) i zmianą sposobu wyliczania, tworzenia oraz zatwierdzania taryf, w Spółce funkcjonował model jednej opłaty abonamentowej za dwie usługi. W 2018 r. takie same wartości obu abonamentów zostały w praktyce uznane za jedną stawkę abonamentu dotyczącą dwóch usług.

Okoliczności ujawnienia nieprawidłowości

Nieprawidłowość została ujawniona w toku prac nad wnioskiem taryfowym dotyczącym nowej taryfy opłat za usługi dostarczania wody i odprowadzania ścieków. W ramach tego procesu Spółka przeprowadziła szczegółową analizę grupowania kosztów dla poszczególnych grup taryfowych i zmieniła schemat przyporządkowania tych kosztów zgodnie z aktualnymi warunkami. Strukturalna zmiana sposobu alokacji kosztów, znajdująca się u podstaw naliczania opłat, uwidoczniła odmienne końcowe wielkości abonamentów dla usług wodnych oraz abonamentów dla usług związanych ze ściekami.

Po zakończeniu procesu tworzenia wniosku taryfowego Spółka dokonała analizy i porównania nowych wielkości opłat z opłatami obecnie obowiązującymi. Na tym etapie zauważono, że dotychczas wartości abonamentowe dla wody i ścieków były identyczne kwotowo. W związku z wykryciem tej różnicy ponownie przeliczono wartości przyjęte w sporządzanym wniosku taryfowym, uznając je za prawidłowe.

W wyniku dalszych konsultacji międzywydziałowych uzyskano informację, że wykorzystywane przez Spółkę oprogramowanie do masowych rozliczeń usług wodociągowo-kanalizacyjnych nie pozwala na techniczne zastosowanie dwóch różnych abonamentów dla jednego klienta, gdy klient korzysta jednocześnie z usługi dostarczania wody i usługi odprowadzania ścieków. Ograniczenie to doprowadziło do przeprowadzenia kolejnych analiz, których celem było sprawdzenie faktycznego procesu fakturowania oraz sposobu stosowania stawek wynikających z decyzji taryfowych.

Dopiero po przeprowadzeniu tej wieloetapowej analizy Spółka zdiagnozowała i potwierdziła wystąpienie nieprawidłowości polegającej na naliczaniu jednego abonamentu zamiast dwóch abonamentów. W konsekwencji Spółka uznała, że ujawniona nieprawidłowość nie ma charakteru oczywistego ani możliwego do ustalenia bez szczegółowej weryfikacji danych rozliczeniowych.

Charakter nieprawidłowości

W ocenie Spółki ujawniona nieprawidłowość nie jest spowodowana błędem rachunkowym ani inną oczywistą omyłką. Nie polegała ona na jednorazowym wpisaniu nieprawidłowej kwoty na fakturze, oczywistym pominięciu pozycji na pojedynczym dokumencie, błędnym sumowaniu, błędnym przepisaniu kwoty albo prostym arytmetycznym przeliczeniu stawki. Nieprawidłowość dotyczyła samego sposobu stosowania taryf w systemie rozliczeniowym, interpretacji decyzji taryfowych, indywidualnej oceny pracowników oraz ograniczeń technicznych posiadanego oprogramowania. Błąd był powtarzalny i systemowy. Przez kilka lat funkcjonował niezauważony mimo bieżącej działalności Spółki oraz mimo prowadzenia standardowych czynności rozliczeniowych. Bez wieloetapowej weryfikacji obejmującej analizę taryf, konfiguracji systemu, danych historycznych oraz praktyki fakturowania błąd mógłby nadal pozostawać niewykryty.

Samo stwierdzenie, że mogło dojść do błędnego stosowania abonamentów, nie pozwalało jednak na automatyczne określenie wysokości należnych dopłat. Konieczne jest przeprowadzenie analizy historycznych rozliczeń, identyfikacja odbiorców objętych nieprawidłowością, ustalenie okresów występowania błędu oraz wyliczenie kwot według grup taryfowych obowiązujących w poszczególnych okresach. Każdy klient rozliczany według grup taryfowych, w których zdiagnozowano nieprawidłowość, musi zostać poddany indywidualnej analizie historycznej.

Analizie muszą zostać poddane również umowy już rozwiązane oraz umowy, które w przeszłości ulegały zmianom ze względu na zakres świadczonych usług. Dopiero po indywidualnej analizie danego odbiorcy możliwe będzie wystawienie właściwego dokumentu korygującego. W opisanym przypadku Spółka nie dysponuje automatycznym, systemowym sposobem wystawienia wszystkich dokumentów korygujących. Z uwagi na skalę sprawy i liczbę potencjalnie objętych odbiorców proces wystawiania dokumentów korygujących może potrwać wiele miesięcy.

Podsumowanie cech sprawy istotnych dla oceny podatkowej

Dla potrzeb niniejszego wniosku Spółka wskazuje w szczególności, że:

-          nieprawidłowość nie została ujawniona w toku zwykłej kontroli dokumentu źródłowego;

-          nie wynikała z pojedynczej pomyłki przy wystawieniu konkretnej faktury;

-          dotyczyła sposobu konfiguracji lub stosowania zasad rozliczeniowych w systemie rozliczeń;

-          przez kilka lat funkcjonowała niezauważona mimo bieżącej działalności Spółki;

-          jej wykrycie wymagało przeprowadzenia analizy rozliczeń historycznych oraz weryfikacji technicznej procesu fakturowania;

-          ustalenie wysokości nieprawidłowo naliczonych kwot wymaga identyfikacji wszystkich grup taryfowych i poszczególnych klientów objętych błędem, ustalenia okresów jego występowania, odtworzenia historycznych taryf i wyliczenia kwot dla poszczególnych odbiorców;

-          błąd nie dotyczył jednorazowej transakcji, lecz masowego procesu rozliczeniowego obejmującego dużą liczbę odbiorców oraz wiele okresów rozliczeniowych;

-          bez wieloetapowej weryfikacji błąd mógłby nadal pozostawać niewykryty;

-          w momencie wystawiania faktur pierwotnych Spółka działała zgodnie z posiadaną wiedzą oraz w oparciu o funkcjonujący system rozliczeń;

-          prawidłowa wysokość należności od poszczególnych odbiorców nie była możliwa do ustalenia bez przeprowadzenia specjalistycznych analiz.

Pytanie w zakresie podatku od towarów i usług oznaczone jak we wniosku

2. Czy w przedstawionym stanie faktycznym, zdarzeniu przyszłym korekty zwiększające podstawę opodatkowania i VAT należny z tytułu braku naliczenia części abonamentu za usługi wodociągowo- kanalizacyjne powinny zostać rozliczone na bieżąco, tj. w okresie, w którym zaistnieje przyczyna zwiększenia podstawy opodatkowania rozumiana jako ujawnienie i skonkretyzowanie systemowej nieprawidłowości oraz ustalenie kwot należnych od poszczególnych odbiorców, a nie poprzez korektę JPK_V7 za historyczne okresy rozliczeniowe?

3. Czy w przypadku gdy, z uwagi na liczbę odbiorców i konieczność indywidualnej analizy historycznych rozliczeń, wystawianie dokumentów korygujących będzie następować sukcesywnie przez wiele miesięcy, Spółka powinna rozpoznawać skutki podatkowe tych korekt w okresach bieżących właściwych dla wystawienia konkretnych dokumentów korygujących albo skonkretyzowania przyczyny zwiększenia podstawy opodatkowania dla konkretnych odbiorców?

Państwa stanowisko w sprawie

Stanowisko w zakresie pytania nr 2 - VAT

Zdaniem Spółki, również na gruncie VAT korekty zwiększające podstawę opodatkowania i VAT należny powinny zostać rozliczone w okresie, w którym zaistniała przyczyna zwiększenia podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 17 ustawy o VAT. W analizowanym przypadku przyczynę tę należy rozumieć jako moment ujawnienia oraz skonkretyzowania systemowej nieprawidłowości, a następnie ustalenia kwot należnych od poszczególnych odbiorców.

Do czasu przeprowadzenia indywidualnych analiz historycznych Spółka nie zna pełnej grupy odbiorców objętych nieprawidłowością, nie zna okresów, za które należy dokonać korekt, oraz nie zna prawidłowych kwot należnych od konkretnych odbiorców. Skoro dopiero te czynności pozwalają na ustalenie rzeczywistego zakresu korekty, Spółka stoi na stanowisku, że korekty zwiększające podstawę opodatkowania powinny być rozliczane na bieżąco, a nie przez korektę okresów pierwotnych.

Stanowisko w zakresie pytania nr 3 - sukcesywne wystawianie dokumentów korygujących Zdaniem Spółki, jeżeli z przyczyn obiektywnych, technicznych i organizacyjnych wystawianie dokumentów korygujących będzie następować sukcesywnie przez wiele miesięcy, skutki podatkowe powinny być ujmowane w okresach właściwych dla konkretnych dokumentów i konkretnych odbiorców. (…) Dla VAT będzie to okres, w którym w odniesieniu do danego odbiorcy zaistnieje i zostanie skonkretyzowana przyczyna zwiększenia podstawy opodatkowania, tj. okres, w którym po przeprowadzeniu analizy możliwe będzie ustalenie prawidłowej kwoty korekty.

2.  Uzasadnienie w zakresie VAT

Na gruncie VAT zasadnicze znaczenie ma art. 29a ust. 17 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku gdy podstawa opodatkowania uległa zwiększeniu, korekty tej podstawy dokonuje się w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym zaistniała przyczyna zwiększenia podstawy opodatkowania. Przepis ten odwołuje się zatem do momentu zaistnienia przyczyny korekty in plus. Dodatkowo art. 106j ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT przewiduje obowiązek wystawienia faktury korygującej m.in. w przypadku, gdy po wystawieniu faktury podwyższono cenę albo stwierdzono pomyłkę w cenie, stawce, kwocie podatku lub w jakiejkolwiek innej pozycji faktury. Sam obowiązek wystawienia faktury korygującej nie przesądza jednak automatycznie o wstecznym ujęciu korekty. Kluczowe pozostaje ustalenie, kiedy zaistniała przyczyna zwiększenia podstawy opodatkowania.

Spółka stoi na stanowisku, że w przedstawionym przypadku przyczyną zwiększenia podstawy opodatkowania nie jest sama abstrakcyjna możliwość poboru dwóch abonamentów w poprzednich okresach, lecz późniejsze ujawnienie, zweryfikowanie i skonkretyzowanie systemowej nieprawidłowości oraz ustalenie konkretnych kwot należnych od konkretnych odbiorców. Dopiero zakończenie albo etapowe zakończenie analiz dla poszczególnych odbiorców pozwala na określenie podstawy opodatkowania i podatku należnego w prawidłowej wysokości.

W momencie pierwotnego fakturowania Spółka działała w oparciu o posiadany system rozliczeniowy i posiadaną wiedzę. Standardowe czynności rozliczeniowe nie uwidaczniały nieprawidłowości. Błąd był związany z technicznym ograniczeniem oprogramowania oraz z utrwalonym sposobem stosowania taryf w masowym procesie fakturowania. Nie można zatem traktować go na równi z oczywistą pomyłką w cenie na pojedynczej fakturze.

W ocenie Spółki, skoro dopiero przeprowadzenie szczegółowych analiz pozwala na identyfikację odbiorców, okresów, grup taryfowych i kwot korekt, to momentem zaistnienia przyczyny zwiększenia podstawy opodatkowania jest moment ujawnienia i skonkretyzowania tej przyczyny w odniesieniu do konkretnych odbiorców. W takim ujęciu korekty VAT powinny być ujmowane na bieżąco, w okresach, w których przyczyna ta zostanie skonkretyzowana i możliwe będzie wystawienie właściwych dokumentów korygujących.

Spółka ma świadomość, że w zakresie VAT istnieje ryzyko odmiennej oceny. Organ podatkowy może argumentować, że skoro obowiązujące taryfy określały prawidłową wysokość opłat już w okresach pierwotnych, przyczyna korekty istniała w dacie wystawienia faktur pierwotnych. W ocenie Spółki argument ten nie powinien jednak przesądzać sprawy, ponieważ pomija systemowy i nieoczywisty charakter nieprawidłowości oraz fakt, że prawidłowa wysokość korekt nie była możliwa do ustalenia bez specjalistycznych analiz.

3.  Uzasadnienie w zakresie sukcesywnego wystawiania dokumentów korygujących

Z uwagi na masowy charakter procesu rozliczeniowego Spółka nie będzie w stanie wystawić wszystkich dokumentów korygujących jednorazowo. Konieczna jest indywidualna analiza historycznych rozliczeń każdego odbiorcy objętego nieprawidłowością. Analiza ta musi obejmować w szczególności okres obowiązywania umowy, zakres świadczonych usług, grupę taryfową, zmiany umowy, ewentualne rozwiązanie umowy oraz stawki obowiązujące w poszczególnych okresach.

W konsekwencji dokumenty korygujące będą mogły być wystawiane dopiero po zakończeniu analizy dotyczącej danego odbiorcy. Jeżeli proces ten potrwa wiele miesięcy, nie oznacza to, że Spółka powinna rozpoznać całość korekt w jednym historycznym okresie albo w jednym miesiącu. Skoro przyczyna korekty jest konkretyzowana etapowo, w odniesieniu do poszczególnych odbiorców i kwot, skutki podatkowe powinny być rozpoznawane odpowiednio w okresach, w których powstaje możliwość prawidłowego udokumentowania i kwotowego określenia korekty.

Podejście to odpowiada (…) regulacji VAT, która odwołuje się do okresu zaistnienia przyczyny zwiększenia podstawy opodatkowania. W opisanym przypadku przyczyna ta nie może zostać w pełni skonkretyzowana bez uprzedniej indywidualnej analizy danych historycznych.

Konkluzja

(…)

W ocenie Spółki, również na gruncie VAT korekty zwiększające podstawę opodatkowania i VAT należny powinny zostać rozliczone w okresie, w którym zaistniała przyczyna zwiększenia podstawy opodatkowania, rozumiana jako moment ujawnienia i skonkretyzowania systemowej nieprawidłowości oraz ustalenia kwot należnych od poszczególnych odbiorców. Dopiero w tym momencie Spółka dysponuje informacjami pozwalającymi na prawidłowe określenie podstawy opodatkowania i podatku należnego.

Jeżeli proces ustalania kwot korekt i wystawiania dokumentów korygujących będzie następował sukcesywnie, przez wiele miesięcy, Spółka powinna rozpoznawać skutki podatkowe w odpowiednich okresach bieżących, właściwych dla konkretnych dokumentów korygujących i konkretnych odbiorców. Takie podejście jest konsekwencją systemowego i nieoczywistego charakteru błędu oraz braku możliwości automatycznego, jednorazowego ustalenia wszystkich kwot korekt.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:

Na podstawie art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy:

Faktura jest dokumentem potwierdzającym zaistnienie zdarzenia gospodarczego (potwierdzeniem nabycia określonych towarów i usług lub też otrzymania zaliczki) i nierozerwalnie związana jest z powstaniem obowiązku podatkowego. Wystawienie faktury należy rozumieć jako sporządzenie ww. dokumentu oraz jego przekazanie innemu podmiotowi (nabywcy), a przez to wprowadzenie faktury do obrotu prawnego.

W praktyce zdarzają się jednakże sytuacje, gdy po wystawieniu faktury następują zdarzenia gospodarcze mające wpływ na treść pierwotnej faktury lub faktura zawiera błędy. W takiej sytuacji ustawodawca wskazuje na możliwość skorygowania takiej faktury poprzez wystawienie faktury korygującej.

Zgodnie z art. 106j ust. 1 ustawy:

Z powyższego wynika, że faktury korygujące są specyficznym rodzajem faktur. Celem ich wystawienia jest doprowadzenie faktury pierwotnej do stanu odpowiadającego rzeczywistości. Wystawia się je w celu udokumentowania ostatecznej wielkości sprzedaży w danym okresie rozliczeniowym.

Na podstawie art. 29a ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 29a ust. 10 ustawy,

W myśl art. 29a ust. 13 ustawy:

Stosownie do art. 29a ust. 14 ustawy:

W świetle art. 29a ust. 17 ustawy,

Wskazać należy, że faktury korygujące można generalnie podzielić na te, które powodują zmniejszenie podstawy opodatkowania (tzw. faktury korygujące „in minus”) oraz te, które wywołują skutki odwrotne, tj. w wyniku ich wystawienia wartość podstawy opodatkowania ulega podwyższeniu (tzw. faktury korygujące „in plus”). W ramach powyższego rozróżnienia można również dokonać podziału tychże faktur ze względu na powód ich wystawienia:

-     jeżeli korekta spowodowana jest przyczynami powstałymi już w momencie wystawienia faktury pierwotnej, to powinna ona zostać rozliczona w deklaracji podatkowej za okres, w którym została wykazana faktura pierwotna;

-     w sytuacji gdy korekta jest spowodowana przyczynami zaistniałymi po dokonaniu sprzedaży (przykładowo zaistniały nowe okoliczności transakcji skutkujące zwiększeniem podstawy opodatkowania), korekta powinna być dokonana w deklaracji podatkowej za miesiąc, w którym wystawiono fakturę korygującą. Taki przypadek będzie miał miejsce, gdy w fakturze pierwotnej podatek należny został wykazany w prawidłowej wysokości, natomiast przyczyna korekty powstała później i nie była możliwa do przewidzenia w momencie wystawienia faktury pierwotnej;

-     późniejsze wykrycie błędu w fakturze pierwotnej stanowi przyczynę zwiększenia podstawy opodatkowania rozliczanej w deklaracji podatkowej za okres, w którym została wykazana faktura pierwotna.

Z powołanych wyżej przepisów ustawy dotyczących faktur korygujących wynika, że jeżeli po wystawieniu faktury wystąpią zdarzenia mające wpływ na treść wystawionej faktury lub okaże się, że wystawiona faktura zawiera błędy, podatnik, wystawia w takim przypadku fakturę korygującą. Fakturę korygującą wystawia się m.in. w razie stwierdzenia pomyłki w cenie, stawce lub kwocie podatku bądź w jakiejkolwiek innej pozycji faktury, również gdy dokonano zwrotu podatnikowi towarów i opakowań, udzielono rabatu, bądź upustów i obniżek cen.

Zatem, co do zasady, korygowanie pierwotnie wystawionej faktury, z przyczyn wskazanych wyżej, powinno nastąpić przez wystawienie przez sprzedawcę faktury korygującej. Faktura korygująca wystawiana jest w celu podania właściwych, prawidłowych i zgodnych z rzeczywistością kwot i innych danych, decydujących o rzetelności wystawionego dokumentu.

Tym samym, istotą faktur korygujących jest korekta faktur pierwotnych, tak aby dokumentowały rzeczywisty przebieg zdarzeń gospodarczych.

Z opisu sprawy wynika, w ramach prowadzonej działalności wykryli Państwo nieprawidłowość polegającą na naliczaniu jednego abonamentu zamiast dwóch odrębnych abonamentów: abonamentu związanego z usługą wodociągową oraz abonamentu związanego z usługą kanalizacyjną. Nieprawidłowość dotyczyła części odbiorców oraz rozliczeń dokonywanych od 2018 r.

Na dzień pierwotnego fakturowania i rozliczania usług Spółka nie identyfikowała nieprawidłowości. Standardowe czynności fakturowe i kontrolne nie pozwalały na jej ujawnienie. Wynikało to m.in. z faktu, że w określonych okresach wartości abonamentu za usługę wodociągową oraz abonamentu za usługę ściekową były identyczne kwotowo, co utrudniało zauważenie, że w praktyce w systemie rozliczeniowym stosowana była jedna opłata abonamentowa zamiast dwóch odrębnych opłat.

Dodatkowo przed 2018 r., tj. przed utworzeniem regulatora Wód Polskich i zmianą sposobu wyliczania, tworzenia oraz zatwierdzania taryf, w Spółce funkcjonował model jednej opłaty abonamentowej za dwie usługi. W 2018 r. takie same wartości obu abonamentów zostały w praktyce uznane za jedną stawkę abonamentu dotyczącą dwóch usług.

Nieprawidłowość została ujawniona w toku prac nad wnioskiem taryfowym dotyczącym nowej taryfy opłat za usługi dostarczania wody i odprowadzania ścieków. W ramach tego procesu Spółka przeprowadziła szczegółową analizę grupowania kosztów dla poszczególnych grup taryfowych i zmieniła schemat przyporządkowania tych kosztów zgodnie z aktualnymi warunkami. Strukturalna zmiana sposobu alokacji kosztów, znajdująca się u podstaw naliczania opłat, uwidoczniła odmienne końcowe wielkości abonamentów dla usług wodnych oraz abonamentów dla usług związanych ze ściekami.

Po zakończeniu procesu tworzenia wniosku taryfowego Spółka dokonała analizy i porównania nowych wielkości opłat z opłatami obecnie obowiązującymi. Na tym etapie zauważono, że dotychczas wartości abonamentowe dla wody i ścieków były identyczne kwotowo. W związku z wykryciem tej różnicy ponownie przeliczono wartości przyjęte w sporządzanym wniosku taryfowym, uznając je za prawidłowe.

W wyniku dalszych konsultacji międzywydziałowych uzyskano informację, że wykorzystywane przez Spółkę oprogramowanie do masowych rozliczeń usług wodociągowo-kanalizacyjnych nie pozwala na techniczne zastosowanie dwóch różnych abonamentów dla jednego klienta, gdy klient korzysta jednocześnie z usługi dostarczania wody i usługi odprowadzania ścieków. Ograniczenie to doprowadziło do przeprowadzenia kolejnych analiz, których celem było sprawdzenie faktycznego procesu fakturowania oraz sposobu stosowania stawek wynikających z decyzji taryfowych.

Nieprawidłowość dotyczyła samego sposobu stosowania taryf w systemie rozliczeniowym, interpretacji decyzji taryfowych, indywidualnej oceny pracowników oraz ograniczeń technicznych posiadanego oprogramowania. Błąd był powtarzalny i systemowy. Przez kilka lat funkcjonował niezauważony mimo bieżącej działalności Spółki oraz mimo prowadzenia standardowych czynności rozliczeniowych. Bez wieloetapowej weryfikacji obejmującej analizę taryf, konfiguracji systemu, danych historycznych oraz praktyki fakturowania błąd mógłby nadal pozostawać niewykryty.

Wątpliwości Państwa dotyczą kwestii:

-    czy korekty zwiększające podstawę opodatkowania i VAT należny z tytułu braku naliczenia części abonamentu za usługi wodociągowo- kanalizacyjne powinny zostać rozliczone na bieżąco,

-    czy w przypadku gdy, z uwagi na liczbę odbiorców i konieczność indywidualnej analizy historycznych rozliczeń, wystawianie dokumentów korygujących będzie następować sukcesywnie przez wiele miesięcy, powinni Państwo rozpoznawać skutki podatkowe tych korekt w okresach bieżących właściwych dla wystawienia konkretnych dokumentów korygujących albo skonkretyzowania przyczyny zwiększenia podstawy opodatkowania dla konkretnych odbiorców.

W zależności od przyczyny korekty, tj. momentu, w którym zaistniała przyczyna zwiększenia podstawy opodatkowania, podatnik jest zobowiązany do korekty podstawy opodatkowania w rozliczeniu za okres, w którym ta przyczyna zaistniała. Zasadniczo, zaistnienie przesłanek do dokonania korekty zwiększającej podstawę opodatkowania powoduje obowiązek wykazania zwiększenia podstawy opodatkowania w rozliczeniu bieżącym (tj. tym, w którym zaistniały wspomniane przesłanki). Takie okoliczności wystąpią w przypadku, gdy przyczyna korekty zwiększającej podstawę opodatkowania jest spowodowana przyczynami zaistniałymi po dokonaniu sprzedaży. Jednak, w przypadku gdy przyczyna korekty istniała już w momencie wystawienia faktury, obowiązek dokonania korekty zwiększającej podstawę opodatkowania wystąpi w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy dla dostawy towarów lub świadczenia usług.

Korekta na bieżąco będzie miało miejsce gdy w momencie wystawienia faktury pierwotnej, podatek należny z tytułu danego zdarzenia wykazany jest w prawidłowej wysokości (biorąc pod uwagę okoliczności aktualne na ten moment), a dopiero zdarzenie, które następuje po sprzedaży stanowi podstawę do podwyższenia ceny, a w konsekwencji – dokonania korekty poprzez podwyższenie podatku. W tym zatem przypadku dopiero zdarzenie skutkujące podwyższeniem ceny zwiększa wysokość prawidłowo wcześniej wykazanej podstawy opodatkowania i podatku należnego z tytułu dokonanej sprzedaży. Korekta podstawy opodatkowania jest zatem ujmowana w momencie zaistnienia zdarzenia skutkującego podwyższeniem ceny.

Natomiast korekta wsteczna gdy, odnosząc się do rozliczenia dokonywanego wstecz (poprzez korektę), dokonywana korekta ma na celu wykazanie prawidłowej wysokości podatku należnego z tytułu danego zdarzenia, który w rozliczeniu za dany okres powstania obowiązku podatkowego z tego tytułu został wykazany w wadliwej (zaniżonej) wysokości. Istotne jest zatem, że korekta wsteczna dotyczy przypadku gdy wspomniane zaniżenie podstawy opodatkowania nastąpiło w świetle okoliczności aktualnych już w momencie „pierwotnego” rozpoznania obowiązku podatkowego.

W takiej sytuacji faktura korygująca dokumentuje jedynie prawidłową wysokość podatku należnego z tytułu danej sprzedaży, odnośnie do której obowiązek podatkowy powstał w momencie jej realizacji i wystawienia faktury pierwotnej. Wobec tego – w świetle ogólnej zasady określającej moment powstania obowiązku podatkowego – sam fakt wystawienia faktury korygującej nie ma wpływu na obiektywną wysokość ukonstytuowanego już zobowiązania (podatku należnego) w miesiącu powstania obowiązku podatkowego, w przypadku którego doszło jedynie do wadliwego jego udokumentowania i wykazania w rozliczeniu za ten okres. Stąd wystawiana faktura korygująca musi zostać ujęta w rozliczeniu za ten okres.

Kluczową rolę w ustaleniu momentu ujęcia korekty w deklaracji stanowi więc przeanalizowanie sytuacji i ustalenie, czy przyczyna wystawienia faktury korygującej przez sprzedawcę stanowi nową okoliczność, powstałą po wystawieniu faktury pierwotnej. Bowiem jak wskazano wyżej, w przypadku, gdy przyczyna korekty powstaje w terminie późniejszym, po wykonaniu usługi np. wystąpią nowe okoliczności powodujące zmianę ceny po wykonaniu usług i wystawieniu faktur dokumentujących te usługi, korekta powinna zostać ujęta w rozliczeniu za okres, w którym powstała przyczyna korekty, gdyż faktury zostały wystawione poprawnie, tzn. nie były wynikiem błędu, czy pomyłki ze strony wystawiającego faktury.

Mając na uwadze przedstawiony stan prawny i opis sprawy należy stwierdzić, że wystawienie faktury korygującej „in plus” spowodowane jest przyczynami, które miały miejsce już w momencie wystawienia faktury pierwotnej. Nieprawidłowość polegała na naliczaniu jednego abonamentu zamiast dwóch odrębnych abonamentów: abonamentu związanego z usługą wodociągową oraz abonamentu związanego z usługą kanalizacyjną. Czyli w momencie wystawienia faktury, na fakturze powinny zostać wskazane dwa abonamenty:

-     abonament związany z usługą wodociągową,

-     abonament związany z usługą kanalizacyjną.

Co oznacza, że przyczyna korekty istniała już w momencie wystawienia pierwotnej faktury. Jak sami Państwo wskazali, nieprawidłowość dotyczyła samego sposobu stosowania taryf w systemie rozliczeniowym, interpretacji decyzji taryfowych, indywidualnej oceny pracowników oraz ograniczeń technicznych posiadanego oprogramowania. Zatem w tym przypadku, gdy korekta spowodowana jest przyczynami powstałymi już w momencie wystawienia faktury pierwotnej, to powinna ona zostać rozliczona w deklaracji podatkowej za okres, w którym została wykazana faktura pierwotna.

Tym samym korekty zwiększające podstawę opodatkowania w opisanej sytuacji powinni Państwo rozliczyć przez korektę okresów pierwotnych, a nie jak Państwo twierdzą – na bieżąco.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że wykorzystywane przez Państwa oprogramowanie do masowych rozliczeń usług wodociągowo-kanalizacyjnych, które nie pozwala na techniczne zastosowanie dwóch różnych abonamentów dla jednego klienta, gdy klient korzysta jednocześnie z usługi dostarczania wody i usługi odprowadzania ścieków, nie może wpływać na prawidłowość rozliczenia podatku od towarów i usług i stanowić przeszkody w realizowaniu w sposób prawidłowy obowiązku podatkowego. A zatem fakt, że nieprawidłowość dotyczyła samego sposobu stosowania taryf w systemie rozliczeniowym, interpretacji decyzji taryfowych, indywidualnej oceny pracowników oraz wykorzystywane przez Państwa oprogramowanie do masowych rozliczeń usług wodociągowo-kanalizacyjnych, które nie pozwala na techniczne zastosowanie dwóch różnych abonamentów dla jednego klienta pozostaje bez znaczenia dla przyjętego rozstrzygnięcia. Okoliczność ta nie może determinować uznania, że podstawa opodatkowania podlega zwiększeniu w momencie przez Państwa wskazanym we wniosku tj. w momencie wystawienia faktury korygującej w innym okresie rozliczeniowym niż pierwotnie powstał obowiązek podatkowy. Mieli Państwo obowiązek zapewnić takie oprogramowanie do masowych rozliczeń usług wodociągowo-kanalizacyjnych, które ustalając podstawę opodatkowania dla poszczególnych klientów powinno sprostać wymogom ustawodawcy.

Zatem stanowisko Państwa w zakresie podatku od towarów i usług, tj. w zakresie pytania nr 2 i 3 jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Ocena prawna Państwa stanowiska w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych zostanie zawarta w odrębnym rozstrzygnięciu.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym. Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

-   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

-    Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.