0111-KDIB3-1.4012.489.2026.3.ICZ

Interpretacja indywidualna2026-08-27Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Czynność wniesienia akcji do fundacji rodzinnej nie podlega opodatkowaniu.

akcja akcja-przeniesienie akcji fundacje-fundacja rodzinna opodatkowanie podatnik

Interpretacja indywidualna
- stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

17 czerwca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług.

Uzupełnił go Pan - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 24 lipca 2026 r.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Pan (dalej: Wnioskodawca) jest polskim rezydentem podatkowym, podlegającym w Polsce opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania. Wnioskodawca nie prowadzi jednoosobowej działalności gospodarczej, nie jest zarejestrowanym podatnikiem VAT. Wnioskodawca w przeszłości prowadził jednoosobową działalność gospodarczą, na dzień składania wniosku nie prowadzi już takiej działalności. Na dzień złożenia wniosku Wnioskodawca posiada rachunek w banku inwestycyjnym w Szwajcarii. Wnioskodawca nie inwestuje w papiery wartościowe (akcje, inne), nie prowadzi działalności zarobkowej w oparciu o akcje, udziały, nie zajmuje się nabywaniem i sprzedażą udziałów lub akcji w sposób profesjonalny (posiada akcje i udziały wskazane w niniejszym wniosku, posiada ww. rachunek w banku inwestycyjnym), nie prowadzi działalności maklerskiej ani brokerskiej. Wnioskodawca posiada w Polsce nieruchomości, które stanowią jego majątek osobisty. Nieruchomości te wykorzystywane są do celów prywatnych.

Wnioskodawca jest akcjonariuszem X Spółka Akcyjna, posiada X sztuk akcji zwykłych imiennych (…szt.), (dalej: Akcje), co stanowi X % udziału w kapitale zakładowym Spółki.

Wnioskodawca wszedł w posiadanie Akcji w latach 2001 - 2016, stanowią one jego majątek prywatny, w jego małżeństwie obowiązuje rozdzielność majątkowa, Akcje stanowią jego majątek osobisty. Czynności, poprzez które Wnioskodawca wszedł w posiadanie Akcji nie były czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Posiadanie Akcji nie było ani nie jest bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem działalności Wnioskodawcy, jest to posiadanie długoterminowe. Wnioskodawca posiada również udziały w innych spółkach (które nie są przedmiotem niniejszego wniosku).

Wnioskodawca jest zatrudniony w Spółce na podstawie umowy o pracę z dnia (…) r., aktualnie na stanowisku Dyrektora Generalnego ds. Rozwoju, z tytułu zatrudnienia pobiera wynagrodzenie.

Ponadto Wnioskodawca na podstawie powołania uchwałą z dnia (…) pełni w Spółce funkcję Wiceprezesa Zarządu. Z tytułu udziału w posiedzeniach Zarządu pobiera stałe miesięczne wynagrodzenie ryczałtowe.

Wnioskodawca nie świadczy oraz nie świadczył w przeszłości żadnych usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług na rzecz Spółki.

X S.A. prowadzi działalność, której podstawowym przedmiotem jest (…). Na majątek Spółki składają się m.in. nieruchomości - stanowiące około 61% wartości aktywów ogółem (…).

Spółka jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług w kraju oraz podlega w Polsce opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania.

Struktura własności kapitału zakładowego X S.A. na dzień złożenia niniejszego wniosku przedstawiała się następująco:

Akcjonariusz: ilość akcji ilość głosów wart, nom.1 akcji udział w kapitale

(…)%. W tym (…) akcje uprzywilejowane co do dywidendy

Pan X (Wnioskodawca - dalej także: Fundator 1), Pan S (dalej także: Fundator 2), oraz Pan M (dalej także: Fundator 3) są (…).

Fundator 2 i Fundator 3, podobnie jak Wnioskodawca, są polskimi rezydentami podatkowymi, podlegającymi w Polsce opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania.

Fundator 1, Fundator 2, Fundator 3 (łącznie: Fundatorzy) realizują rodzinny plan sukcesyjny. Działania sukcesyjne podjęte przez Fundatorów pozwolą na zachowanie kontroli właścicielskiej nad Spółką, zapobiegną rozdrobnieniu akcjonariatu w przyszłości w przypadku sukcesji oraz potencjalnym konfliktom w sytuacji wystąpienia wielu sukcesorów (akcjonariuszy), zapewnią dalszy stabilny i niezakłócony rozwój X S.A.

W związku z tym Fundator 1, Fundator 2, Fundator 3 na podstawie ustawy z dnia 26.01.2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 326 ze zm.) utworzyli jako fundatorzy swoje fundacje rodzinne.

Fundator 1 - utworzył fundację rodzinną (…), z siedzibą w miejscowości (…).

Fundator 2 - utworzył fundację rodzinną (…) Fundacja Rodzinna, (…).

Fundusze założycielskie w każdej fundacji zostały pokryte w wysokości wymaganej ww. ustawą, przy zakładaniu poszczególnych fundacji. Fundacje posiadają rezydencje podatkowe w Polsce.

Wnioskodawca jest Prezesem Zarządu Fundacji rodzinnej.

Zgodnie ze statutem Fundacji rodzinnej jej beneficjentami są: Fundator, małżonka Fundatora, dzieci Fundatora oraz każdorazowi dalsi zstępni Fundatora.

Wprowadzenie instytucji fundacji rodzinnej do polskiego porządku prawnego sprawiło, że możliwe stało się przeprowadzenie sprawnego procesu sukcesyjnego, uniknięcie rozdrobnienia majątku, akcjonariatu Spółki oraz zabezpieczenie i powiększanie rodzinnego majątku. Fundacja rodzinna ze względu na zasady jej ukształtowania w polskim prawie, jest skutecznym narzędziem do realizacji ww. celów.

W związku z realizacją planu sukcesyjnego, każdy z Fundatorów tj. Fundator 1, Fundator 2, Fundator 3, zamierza wnieść wszystkie swoje akcje X S.A. do utworzonej przez siebie fundacji rodzinnej. Wnioskodawca planuje wnieść Akcje do Fundacji rodzinnej na podstawie nieodpłatnej czynności prawnej w formie umowy darowizny. Podobnie planują zrobić ze swoimi akcjami Fundator 2, który wniósłby swoje akcje w formie darowizny do Fundacji rodzinnej 2 oraz Fundator 3, który wniósłby swoje akcje w formie darowizny do Fundacji rodzinnej 3.

Struktura własności kapitału zakładowego X S.A. po przekazaniu akcji do fundacji rodzinnych przedstawiałaby się następująco: (…).

Wnioskodawca wskazuje, że dwaj akcjonariusze Spółki tj. Pan S. i Pan M. złożyli tożsame wnioski o wydanie interpretacji indywidualnych w ich sprawach.

Pismem z 24 lipca 2026 r. uzupełnił Pan opis sprawy w następujący sposób:

W odpowiedzi na wezwanie z dnia 17.07.2026 r. doręczone w dniu 17.07.2026 r. o znaku 0111-KDIB3-1.4012.489.2026.2.ICZ, niniejszym przedkładam uzupełnienie braków formalnych wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego poprzez odpowiedzi na zadane pytania:

Odpowiedź na pytanie nr 1:

Wnioskodawca jest osobę fizyczną, która nie prowadziła, ani nie prowadzi działalności zarobkowej w oparciu o posiadane Akcje Spółki w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów podatkowych ani ustawy - Prawo przedsiębiorców.

Relacje łączące Wnioskodawcę ze Spółką skupiają się wyłącznie na płaszczyźnie stosunku pracy oraz stosunku korporacyjnego (ustrojowego). Wnioskodawca jest zatrudniony w Spółce na podstawie umowy o pracę z dnia 18.06.2008 r., aktualnie na stanowisku Dyrektora Generalnego ds. Rozwoju, z tytułu zatrudnienia pobiera wynagrodzenie. Ponadto Wnioskodawca na podstawie powołania uchwałą z dnia 18.06.2008 r. pełni w Spółce funkcję Wiceprezesa Zarządu. Z tytułu udziału w posiedzeniach Zarządu pobiera stałe miesięczne wynagrodzenie ryczałtowe.

Wykonywanie obowiązków dyrektorskich w ramach etatu oraz realizowanie spraw związanych z prowadzeniem spraw spółki i jej reprezentacją regulują przepisy Kodeksu spółek handlowych (dalej: K.S.H.):

- Art. 371 K.S.H. (Zasada wspólnego zarządu): Określa zasady podejmowania decyzji. W sprawach nieprzekraczających zakresu zwykłych czynności spółki uchwała zarządu jest wymagana tylko wtedy, gdy choćby jeden z członków zarządu się tego domaga.

- Art. 372 K.S.H. (Prawo reprezentacji): Prawo członka zarządu do reprezentowania spółki dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych. Nie można go ograniczyć ze skutkiem prawnym wobec osób trzecich.

- Art. 3751 K.S.H. (Związanie uchwałami): Walne zgromadzenie ani rada nadzorcza nie mogą wydawać zarządowi więżących poleceń dotyczących prowadzenia spraw spółki.

Realizacja powyższych funkcji pracowniczych i korporacyjnych stanowi wyłącznie wykonywanie uprawnień ustrojowych oraz wypełnianie obowiązków pracowniczych. Czynności te nie są i nie będą wykonywane w ramach profesjonalnej i samodzielnej działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: podatek VAT lub VAT) i nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem.

Odpowiedź na pytanie nr 2:

Posiadanie Akcji przez Wnioskodawcę nie było, nie jest i nie będzie bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem jakiejkolwiek działalności Wnioskodawcy. Wynika to z faktu, że Wnioskodawca jest osobą fizyczną, która nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów podatkowych ani ustawy - Prawo przedsiębiorców. Przedmiotowe Akcje stanowią wyłącznie składnik prywatnego majątku osobistego Wnioskodawcy, a intencją jego jest ich długoterminowe posiadanie w charakterze pasywnego instrumentu finansowego, zarówno aktualnie jak i docelowo w ramach sukcesji, poprzez fundację rodzinną. Aktywność zawodowa Wnioskodawcy skupia się wyłącznie na relacjach łączących go ze Spółką na płaszczyźnie prawa pracy oraz prawa korporacyjnego. Wnioskodawca jest zatrudniony w Spółce na podstawie umowy o pracę z dnia 18.06.2008 r., aktualnie na stanowisku Dyrektora ds. Rozwoju, w ramach którego realizuje bieżące zadania operacyjne i techniczne w reżimie podporządkowania pracowniczego. Niezależnie od stosunku pracy, Wnioskodawca pełni w Spółce akcyjnej funkcję Wiceprezesa Zarządu z tytułu aktu powołania. W ramach tej funkcji korporacyjnej Wnioskodawca wykonuje czynności mieszczące się w granicach tzw. zwykłego zarządu, czyli bieżącego i rutynowego prowadzenia spraw spółki, ukierunkowanego na zachowanie jej majątku i zapewnienie normalnego funkcjonowania. Pojęcie to znajduje bezpośrednie oparcie w przepisach ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych regulujących funkcjonowanie zarządu spółki akcyjnej: art. 371 § 1 K.S.H., który ustanawia zasadę, że w sprawach nieprzekraczających zakresu zwykłych czynności spółki uchwała zarządu jest wymagana tylko wtedy, gdy choćby jeden z członków zarządu się tego domaga. Przepis ten wprost legitymizuje samodzielne działanie Członka Zarządu w sprawach bieżącej administracji (zwykłego zarządu).

Art. 372 § 1 K.S.H., zgodnie z którym prawo członka zarządu do reprezentowania spółki dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych, co w wymiarze zewnętrznym pozwala Wnioskodawcy na płynne wykonywanie owych codziennych aktów zwykłego zarządu wobec osób trzecich. Art. 375 K.S.H., który gwarantuje niezależność zarządu w realizacji tych zadań, stanowiąc, że walne zgromadzenie oraz rada nadzorcza nie mogą wydawać zarządowi więżących poleceń dotyczących prowadzenia spraw spółki. W konsekwencji, posiadanie Akcji przez Wnioskodawcę ma charakter ściśle prywatny i właścicielski. Nie można go utożsamiać z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT czy ustaw o podatkach dochodowych, a pełnienie funkcji zarządczych oraz dyrektorskich stanowi realizację obowiązków zawodowych i korporacyjnych, a nie przejaw komercyjnego obrotu prawami majątkowymi na własny rachunek.

Odpowiedź na pytanie nr 3:

Dywidendy są przekazywane Wnioskodawcy wyłącznie w formie pieniężnej (przelew bankowy).

Wypłata dywidendy w formie pieniężnej pozostaje całkowicie poza zakresem przedmiotowym opodatkowania podatkiem od towarów i usług z następujących względów:

- Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT: Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że opodatkowaniu tym podatkiem podlegają wyłącznie odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

- Wypłata dywidendy to nie towar ani usługa: Przelew środków pieniężnych z tytułu dywidendy stanowi realizację prawa korporacyjnego wspólnika (akcjonariusza) do udziału w zysku wypracowanym przez spółkę. W ramach tej czynności spółka nie dokonuje na rzecz akcjonariusza dostawy żadnego towaru, a akcjonariusz nie świadczy na rzecz spółki jakiejkolwiek wzajemnej usługi, za którą dywidenda miałaby stanowić ekwiwalentne wynagrodzenie. Jest to jednostronne przesunięcie kapitałowe.

Odpowiedź na pytanie nr 4:

Nabycie Akcji w Spółce przez Wnioskodawcę nastąpiło w ramach czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług VAT.

Przedmiotowe Akcji przez Wnioskodawcę nabyte zostały w oparciu o umowę darowizny, umowę połączenia oraz wniesienie firmy jako aportu do nowej Spółki. Wszystkie te zdarzenia prawno-gospodarcze leżały całkowicie poza zakresem ustawy o VAT (czynności niepodlegające opodatkowaniu - NPO):

- Umowa darowizny

Część Akcji została nabyta w drodze darowizny do majątku prywatnego Wnioskodawcy. Transakcja ta leży całkowicie poza zakresem ustawy o VAT, ponieważ nie zostały spełnione kryteria podmiotowe i przedmiotowe:

- Brak statusu podatnika VAT (Kryterium Podmiotowe) - art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT: Przepis ten definiuje podatnika jako podmiot wykonujący samodzielnie działalność gospodarczą. Zarówno darczyńca jak i obdarowany w tej relacji nie występował jako podatnik VAT, lecz jako osoba fizyczna zarządzająca swoim prywatnym majątkiem. Osoba fizyczna nie staje się podatnikiem z tytułu jednorazowego, bezpłatnego przekazania majątku osobistego członkowi rodziny.

- Akcje to nie „towar” (Kryterium Przedmiotowe) - art. 2 pkt 6 ustawy o VAT: Ustawa definiuje towary jako rzeczy ruchome i ich części. Akcje są prawami majątkowymi, a nie rzeczami ruchomymi. Ich przekazanie nigdy nie jest „dostawą towarów”.

- Darowizna prywatna to nie „świadczenie usług” - art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o VAT: Nieodpłatne świadczenie usług podlega VAT tylko wtedy, gdy jest dokonywane na cele osobiste przez podatnika VAT i gdy przysługiwało mu wcześniej prawo do odliczenia podatku naliczonego. Darczyńca nie był podatnikiem VAT i nie odliczał podatku przy objęciu tych udziałów, więc przepis ten nie ma zastosowania.

- Orzecznictwo TSUE: Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. wyroki w sprawach C-60/90 Polysar, C-442/01 KapHag), samo posiadanie, nabywanie oraz zbywanie (w tym darowanie) udziałów w celu zarządzania własnym majątkiem prywatnym nie stanowi działalności gospodarczej. Działania te są zwykłym wykonywaniem prawa własności.

- Wniesienie firmy jako aportu do nowej Spółki

Niezależnie od sposobu przekazania przedsiębiorstwa (firmy) art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, stanowi, że przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa (ZCP).

- Pojęcie „zbycie” na gruncie prawa podatkowego i unijnego (art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE Rady w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej) jest rozumiane bardzo szeroko. Obejmuje ono każdą czynność, w wyniku której dochodzi do przeniesienia własności, w tym wniesienie aportem. Cała transakcja jest w pełni neutralna w VAT - nie wystawia się z tego tytułu faktury VAT a transakcja dokumentowana w formie aktu notarialnego lub umową).

- Umowa połączenia spółek: W sytuacji, gdy następuje połączenie spółek przez przejęcie (sukcesja uniwersalna, gdzie spółka przejmująca przejmuje cały majątek spółki przejmowanej w zamian za wydanie swoich akcji/udziałów akcjonariuszom), transakcja również nie podlega pod VAT.

- Zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o VAT, czynności połączenia spółek (reorganizacji) celowo wyłączono z sytuacji uznawanych za opodatkowaną dostawę towarów.

- Ponadto, zgodnie z zasadą sukcesji generalnej (art. 93 Ordynacji podatkowej), spółka przejmująca wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki spółki przejmowanej. Połączenie spółek nie jest traktowane jako sprzedaż czy świadczenie usług pomiędzy dwoma odrębnymi podmiotami, lecz jako neutralny proces restrukturyzacyjny leżący poza zakresem ustawy o VAT.

Odpowiedź na pytanie nr 5:

W związku z nabyciem przez Wnioskodawcę przedmiotowych akcji Spółki w drodze otrzymanej darowizny (umowa darowizny), w skutek połączenia Spółki z inną Spółką w której Wnioskodawca posiadał udziały oraz w zamian za wniesione do Spółki przedsiębiorstwo, Wnioskodawcy nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT, ponieważ transakcje nabycia wspomnianych akcji Spółki nie podlegały opodatkowaniu tym podatkiem, a samo nabycie Akcji nastąpiło na cele prywatne (zarządzanie własnym majątkiem osobistym), a nie do celów prowadzonej działalności gospodarczej.

Odpowiedź na pytanie nr 6:

Wnioskodawca jako osobą fizyczną, która nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów podatkowych ani ustawy - Prawo przedsiębiorców i nie świadczy usług na rzecz Spółki, a w szczególności których przedmiotem są usługi przechowywania udziałów i zarządzania nimi. Aktywność zawodowa Wnioskodawcy skupia się wyłącznie na relacjach łączących go ze Spółką na płaszczyźnie prawa pracy oraz prawa korporacyjnego. Wnioskodawca jest zatrudniony w Spółce na podstawie umowy o pracę z dnia na stanowisku Dyrektora ds. Rozwoju, w ramach którego realizuje bieżące zadania operacyjne i techniczne w reżimie podporządkowania pracowniczego. Poza łączącym Wnioskodawcę ze Spółką stosunkiem pracy, Wnioskodawca pełni w Spółce akcyjnej funkcję Wiceprezesa Zarządu z tytułu aktu powołania. W ramach tej funkcji korporacyjnej Wnioskodawca wykonuje czynności mieszczące się w granicach tzw. zwykłego zarządu, czyli bieżącego i rutynowego prowadzenia spraw spółki.

Odpowiedź na pytanie nr 7:

Wnioskodawca jest osobą fizyczną i jako taka nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów podatkowych ani ustawy - Prawo przedsiębiorców oraz nie jest również podatnikiem podatku VAT. Wnioskodawcę ze Spółką wiąże stosunek pracy zgodnie z ustawą z dnia 26 czerwca 1974 Kodeks Pracy (dalej: KP) zgodnie z zawartą w dniu 18.06.2008 umową o pracę oraz pełni on funkcję Wiceprezesa Zarządu Spółki zgodnie z uchwałą z dnia 18.06.2008 wykonując czynności mieszczące się w granicach tzw. zwykłego zarządu, czyli bieżącego i rutynowego prowadzenia spraw spółki. W związku z powyższym wykonywane przez Wnioskodawcę czynności nie należą do katalogu usługami, o których mowa w art. 43 ust. 15 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku VAT.

Odpowiedź na pytanie nr 8:

Z opisu stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej (sygn. 0111-KDIB3-1.4012.489.2026.2.ICZ) nie wynika, aby akcje Spółki mające być przedmiotem darowizny stanowiły prawa lub udziały dające tytuł prawny do towarów bądź nieruchomości. Nie reprezentują one również praw rzeczowych uprawniających do korzystania z lokali i gruntów, udziałów dających prawo do ich własności lub posiadania, ani praw majątkowych opartych na towarach, których realizacja następuje poprzez dostawę towarów lub świadczenie opodatkowanych usług.

Podatnik powołuje się przy tym na brzmienie i wykładnię art. 43 ust. 16 ustawy o VAT, odwołując się do struktury majątkowej Spółki, na którą składają się: nieruchomości, które stanowią w przybliżeniu 61% całkowitej wartości aktywów (obejmujące głównie sklepy wielkopowierzchniowe wraz z gruntem), towary stanowiące około 20% wartości aktywów oraz środki transportu.

Przy analizie art. 43 ust. 16 ustawy o VAT istotne znaczenie ma wyrok TSUE z 5 lipca 2012 r. w sprawie C-259/11 (DTZ Zadelhoff v. Staatssecretaris van Financien). Trybunał sprecyzował w nim kluczowe kwestie:

(...)

30. Z art. 13 część B lit. d pkt 5 tiret drugie szóstej dyrektywy wynika, że nie naruszając innych przepisów Unii, państwa członkowskie zwalniają, między innymi transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące akcji, udziałów w spółkach lub stowarzyszeniach, obligacji i innych rodzajów papierów wartościowych, z wyjątkiem praw lub papierów wartościowych, określonych w art. 5 ust. 3 owej dyrektywy.

31. Zgodnie z art. 5 ust. 3 lit. c szóstej dyrektywy państwa członkowskie mogą uznać za dobra materialne między innymi akcje lub prawa udziałowe dające ich posiadaczowi uprawnienia prawnego lub faktycznego właściciela lub do korzystania z nieruchomości lub jej części.

32. W związku z tym, dla celów podatku VAT państwa członkowskie mogą uznać za dobra materialne akcje - tego rodzaju jak akcje rozpatrywane w sporze przed sądem krajowym - dające ich posiadaczowi uprawnienia prawnego lub faktycznego właściciela lub do korzystania z nieruchomości lub jej części.

(...)

34. Z utrwalonego orzecznictwa Trybunału wynika, że państwa członkowskie mają swobodę w wykonywaniu udzielonej im przez art. 5 ust. 3 szóstej dyrektywy możliwości wyboru włącznie ze stanowieniem pewnych warunków, o ile nie zmieniają one zasadniczo natury owej możliwości wyboru, bowiem żaden przepis szóstej dyrektywy nie ogranicza w tym względzie w jakikolwiek sposób uprawnień dyskrecjonalnych państw członkowskich (wyrok z dnia 4 października 2001 r. w sprawie C-326/99 Goed Wonen, Rec.s. 1-6831, pkt 34).

35. W związku z tym, skoro art. 5 ust. 3 szóstej dyrektywy pozwala na zrównanie wszystkich rozważanych praw, kilku lub jednego z nich z dobrami materialnymi, to wskazany przepis pozwala również na ograniczenie tego rodzaju zrównania jedynie do tych praw, które spełniają kryteria szczegółowo określone przez dane państwo członkowskie (ww. wyrok w sprawie "Goed Wonen", pkt 34).

Podsumowując, Trybunał stwierdził, że art. 13 część B lit. d pkt 5 VI Dyrektywy 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. należy rozumieć w ten sposób, iż zwolnienie z VAT obejmuje transakcje mające na celu (i skutkujące) przekazaniem akcji spółek, nawet jeśli w rzeczywistości zmierzają one do (pośredniego) przeniesienia własności nieruchomości należących do tych podmiotów. Przewidziane w tym przepisie wyłączenie ze zwolnienia nie znajdzie zastosowania, jeżeli dane państwo członkowskie nie zdecydowało się na wykorzystanie uprawnienia z art. 5 ust. 3 lit. c dyrektywy - czyli nie uznało w swoich przepisach krajowych akcji lub udziałów dających prawo do własności lub korzystania z nieruchomości za dobra materialne tj. towary czy usługi.

W świetle przywołanego orzeczenia, na potrzeby rozliczeń podatku od towarów i usług kluczowe jest uwzględnienie obiektywnego charakteru czynności. Skoro planowana przez Wnioskodawcę operacja dotyczy w rzeczywistości akcji, a nie bezpośrednio samych nieruchomości czy towarów, należy ją kwalifikować dokładnie w ten sposób. Przekładając to na wnioski z wyroku, dla Trybunału nie miała znaczenia okoliczność, że jeden z podmiotów rozważał początkowo bezpośrednią sprzedaż nieruchomości, skoro ostatecznie zdecydował się na zbycie akcji. Trybunał uznał, że wyłączenie ze zwolnienia z VAT (o którym mowa w art. 13 część B lit. d pkt 5 tiret drugie VI Dyrektywy) nie dotyczy akcji i udziałów reprezentujących tytuł prawny do nieruchomości, o ile dane państwo członkowskie nie zdecydowało się na zrównanie takich papierów wartościowych z towarami. Odmienna interpretacja naruszałaby systematykę VI Dyrektywy, co - jak zauważył TSUE - znajduje potwierdzenie w materiałach prac legislacyjnych nad jej przyjęciem.

W myśl art. 2 pkt 6 ustawy o VAT pod pojęciem towarów rozumie się rzeczy, ich części oraz wszelkie postacie energii. Oznacza to, że polski prawodawca - analogicznie do holenderskiego - nie zdecydował się na zrównanie akcji i udziałów przyznających prawo własności lub posiadania nieruchomości z dobrami materialnymi (towarami). Przyjęta w polskiej ustawie definicja ogranicza się wyłącznie do rzeczy i energii, bez uwzględniania jakichkolwiek akcji czy udziałów. Co więcej, chociaż art. 7 ust. 1 pkt 5 i 7 ustawy o VAT traktuje przeniesienie niektórych praw do nieruchomości (np. spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu) na równi z dostawą towarów, to przepis ten w żadnym miejscu nie odwołuje się do walorów takich jak udziały czy akcje spółek.

Z perspektywy Kodeksu spółek handlowych akcja w spółce akcyjnej odzwierciedla ogół praw i obowiązków akcjonariusza (zarówno majątkowych, jak i korporacyjnych). Jest to papier wartościowy poświadczający udział w kapitale zakładowym podmiotu, który uprawnia m.in. do współdecydowania o sprawach spółki (prawo głosu) oraz uczestniczenia w jej zyskach (np. prawo do dywidendy). Przekazanie Akcji w drodze darowizny w żaden sposób nie modyfikuje sytuacji prawnej ani faktycznej nieruchomości bądź towarów. Operacja ta nie prowadzi do zmiany podmiotu, któremu przysługuje do nich tytuł prawny - zmienia się jedynie właściciel samych walorów (akcji) w spółce, do której ten majątek należy. X S.A., której Akcje są przedmiotem czynności, stanowi odrębny podmiot gospodarczy posiadający osobowość prawną. W konsekwencji zmiana akcjonariusza w spółce dysponującej towarami czy nieruchomościami pozostaje bez wpływu na ich status prawno-rzeczowy.

Mając to na uwadze, nieodpłatne przekazanie przez Wnioskodawcę Akcji na rzecz Fundacji Rodzinnej w formie darowizny nie będzie obejmowało praw i udziałów odzwierciedlających:

- tytuł prawny do towarów lub prawo własności nieruchomości,

- prawa rzeczowe dające prawo do korzystania z nieruchomości,

- udziały oraz inne prawa dające formalne lub faktyczne władztwo (własność/posiadanie) nad nieruchomością lub jej częścią.

Zarówno nieruchomości, jak i towary są bezpośrednio i stale wykorzystywane w ramach podstawowej działalności gospodarczej Spółki polegającej na sprzedaży towarów. Należy podkreślić, że bez tych aktywów Spółka nie byłaby w stanie prowadzić działalności handlowej. Posiadane przez Wnioskodawcę Akcje stanowią instrumenty kapitałowe odzwierciedlające uczestnictwo w spółce prowadzącej biznes operacyjny w zakresie działalności handlowej. Z opisu sprawy nie wynika także, aby planowana darowizna dotyczyła praw majątkowych opartych na instrumentach bazowych w postaci towarów, których realizacja następuje poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług nieobjętych zwolnieniem z VAT. Darowizna Akcji nie wpłynie w żaden sposób na status prawny lub faktyczny nieruchomości czy też towarów posiadanych przez X S.A. W związku z tym, w przedmiotowej sprawie nie będzie miał zastosowania art. 43 ust. 16 ustawy VAT, ponieważ według Wnioskodawcy darowizna akcji Spółki na rzecz fundacji rodzinnej nie podlega ustawie o VAT.

Pytania oznaczone jak we wniosku

1. Czy planowane wniesienie przez Wnioskodawcę Akcji do Fundacji rodzinnej w formie umowy darowizny na rzecz Fundacji rodzinnej będzie stanowiło czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

2. W przypadku negatywnej odpowiedzi na pytanie nr 1, Wnioskodawca zwraca się z pytaniem, czy planowane wniesienie przez Wnioskodawcę Akcji do Fundacji rodzinnej w formie umowy darowizny na rzecz Fundacji rodzinnej zostanie objęte zwolnieniem z podatku od towarów i usług?

Pana stanowisko

Wniesienie przez Wnioskodawcę Akcji w formie umowy darowizny na rzecz Fundacji rodzinnej będzie czynnością dokonaną w ramach zarządu majątkiem prywatnym, a nie przejawem prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy VAT, w związku z tym czynność ta nie będzie stanowić czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Jak przedstawiono w opisie zdarzenia przyszłego Fundatorzy realizują rodzinny plan sukcesyjny. Działania sukcesyjne podjęte przez Fundatorów pozwolą na zachowanie kontroli właścicielskiej nad Spółką, zapobiegną rozdrobnieniu akcjonariatu w przyszłości w przypadku sukcesji oraz potencjalnym konfliktom w sytuacji wystąpienia wielu sukcesorów (akcjonariuszy), zapewnią dalszy stabilny i niezakłócony rozwój X S.A.

W związku z tym Fundator 1, Fundator 2, Fundator 3 na podstawie ustawy z dnia 26.01.2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 326 ze zm.) utworzyli jako fundatorzy swoje fundacje rodzinne.

Fundusze założycielskie w każdej fundacji zostały pokryte w wysokości wymaganej ww. ustawą, przy zakładaniu poszczególnych fundacji. Fundacje posiadają rezydencje podatkowe w Polsce.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy VAT:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy VAT:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy VAT:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również (...).

Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy VAT:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...), w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres. Przez świadczenie należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie, powstrzymanie się od działania (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa VAT zalicza do kategorii usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 tej ustawy.

Należy jednak zaznaczyć, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.

W tym miejscu wskazania wymaga, że papiery wartościowe to dokumenty gwarantujące posiadanie określonego prawa majątkowego. Jednym z rodzajów papierów wartościowych są akcje, łączące w sobie prawa o charakterze majątkowym i niemajątkowym. Oznacza to, że obrót akcjami, tj. np. ich sprzedaż, zamiana, wniesienie do innego podmiotu, darowizna, w wyniku których następuje przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych wypełnia definicję świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy VAT.

W pewnych, ściśle określonych przypadkach, na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy VAT, nieodpłatne świadczenie usług należy uznać za spełniające definicję odpłatnego świadczenia usług, które na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

I tak zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy VAT:

Za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1) użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;

2) nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

W tym miejscu dodać trzeba, że działalność fundacji rodzinnej uregulowana została przepisami ustawy z 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 326 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o fundacji rodzinnej:

1. Fundacja rodzinna jest osobą prawną utworzoną w celu gromadzenia mienia, zarządzania nim w interesie beneficjentów oraz spełniania świadczeń na rzecz beneficjentów. Fundator określa w statucie szczegółowy cel fundacji rodzinnej.

2. Przez świadczenie rozumie się składniki majątkowe, w tym środki pieniężne, rzeczy lub prawa, przeniesione na beneficjenta albo oddane beneficjentowi do korzystania przez fundację rodzinną albo fundację rodzinną w organizacji, zgodnie ze statutem i listą beneficjentów.

W myśl art. 17 ustawy o fundacji rodzinnej:

Fundator wnosi do fundacji rodzinnej mienie na pokrycie funduszu założycielskiego o wartości określonej w statucie, nie niższej niż 100 000 zł.

Ponadto, zgodnie z art. 20 ww. ustawy o fundacji rodzinnej:

Fundacja rodzinna nie może zwracać fundatorowi mienia wniesionego na pokrycie funduszu założycielskiego ani w całości, ani w części, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Aby dana czynność stanowiąca dostawę towarów rozumieniu art. 7, czy świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ustawy VAT, była opodatkowana podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy VAT.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy VAT:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy VAT:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Kwestia, czy za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy VAT można uznać działalność polegającą na posiadaniu i zbywaniu własnych akcji oraz udziałów była przedmiotem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W wyrokach w sprawach C-60/90 Polysar lnvestments Netherlands BV z 20 czerwca 1991 r. i C-155/94 Wellcome Trust Ltd z 20 czerwca 1996 r. oraz w sprawie C-80/95 Harnaś & Heim CV z 6 lutego 1997 r., TSUE podkreślał, że samo posiadanie, czy też emisja udziałów i innych papierów wartościowych co do zasady nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 4 VI Dyrektywy, która pozwalałaby na uznanie posiadacza takich udziałów za podatnika. Natomiast w wyroku z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-77/01 Empresa de Desenvolvimento Mineiro TSUE uznał, że zwykłe nabycie udziałów w innych podmiotach nie stanowi wykorzystania majątku w celu osiągnięcia dochodu w sposób ciągły, ponieważ dywidenda uzyskana z udziału jest skutkiem własności majątku i nie jest wynagrodzeniem uzyskanym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu Dyrektywy. Podobnie transakcje finansowe polegające jedynie na sprzedaży udziałów i innych papierów wartościowych, np. jednostek w funduszach inwestycyjnych, nie stanowią w ogóle działalności gospodarczej.

Posiłkując się tym orzecznictwem, stwierdzić należy, że co do zasady, powyższe czynności nie stanowią działalności gospodarczej, a zatem podmiot dokonujący tych czynności nie ma statusu podatnika, nawet jeżeli z tytułu innej działalności jest podatnikiem.

Od tej zasady orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przewiduje pewne wyjątki, które pozwalają łączyć z faktem posiadania i zbywania papierów wartościowych (akcji, udziałów) wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Dotyczy to sytuacji, gdy:

- posiadacz papierów wartościowych uczestniczy w zarządzaniu spółką, której akcje posiada;

- sprzedaż akcji, udziałów prowadzona jest w ramach działalności maklerskiej i brokerskiej;

- posiadanie udziałów jest bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem działalności gospodarczej.

Zatem, w sytuacji, gdy w zakres prowadzonej przez podmiot działalności gospodarczej nie wchodzi obrót papierami wartościowymi, to czynność samego nabycia/sprzedaży udziałów/akcji innych spółek nie jest traktowana jako działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy VAT.

Są to czynności polegające na zarządzaniu własnym portfelem w celu maksymalizacji zwrotu z inwestycji. Nie można również samego nabycia czy sprzedaży udziałów finansowych w innych przedsiębiorstwach traktować jako wykorzystywanie majątku do uzyskiwania z niego dochodów w sposób ciągły. Aby obrót ten podlegał opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonywany przez podatnika w rozumieniu ustawy VAT w ramach jego profesjonalnej aktywności. Podkreślenia wymaga, że zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wyznacza czynnik przedmiotowy - opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług oraz czynnik podmiotowy - czynności muszą być wykonywane przez podatnika działającego w takim charakterze.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w orzeczeniu z 14 listopada 2000 r. w sprawie C-142/99 Floridienne S.A. Beginvest przeciwko Państwu belgijskiemu stwierdził, że zaangażowanie w zarządzanie spółkami zależnymi (w holdingu) należy uznać za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 4 (2) VI Dyrektywy, ale tylko w zakresie, w jakim pociąga to za sobą dokonywanie transakcji podlegających VAT na mocy art. 2 V, Dyrektywy, takich jak świadczenie przez Floridienne usług administracyjnych, rachunkowych i informatycznych na rzecz swoich spółek zależnych.

Również w orzeczeniu z 12 lipca 2001 r. w sprawie C-102/00 Welthgrove BV (także spółka holdingowa) przeciwko Staatssecretaris van Financien TSUE wyraźnie wskazał, że samo zaangażowanie spółki holdingowej w zarządzanie jej spółkami zależnymi, lecz bez dokonywania transakcji podlegających VAT w rozumieniu art. 2 VI Dyrektywy, nie może być traktowane jak działalność gospodarcza w rozumieniu art. 4 (2) tej Dyrektywy. Wobec tego, działalnością gospodarczą będzie tylko takie zarządzanie spółkami zależnymi, które pociąga za sobą dokonywanie transakcji podlegających opodatkowaniu na mocy art. 2 VI Dyrektywy.

W orzeczeniu TSUE z 27 września 2001 r. w sprawie C-16/00 Cibo Participations, Trybunał podtrzymał stanowisko, że udział spółki holdingowej w zarządzaniu spółkami, których udziały nabyła, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy, ale tylko w przypadku, gdy pociąga to za sobą przeprowadzenie transakcji podlegających opodatkowaniu na mocy art. 2 ust. 1 tej Dyrektywy, takich jak świadczenie przez spółkę holdingową na rzecz spółek zależnych usług administracyjnych, finansowych, handlowych lub technicznych.

Natomiast w wyroku z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-77/01 Empresa de Desenvolvimento Mineiro TSUE uznał, że "zwykłe nabycie udziałów w innych podmiotach nie stanowi wykorzystania majątku w celu osiągnięcia dochodu w sposób ciągły, ponieważ dywidenda uzyskana z udziału jest skutkiem własności majątku i nie jest wynagrodzeniem uzyskanym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu Dyrektywy. Podobnie transakcje finansowe polegające jedynie na sprzedaży udziałów i innych papierów wartościowych, np. jednostek w funduszach inwestycyjnych, nie stanowią w ogóle działalności gospodarczej”.

W związku z powyższym, zdaniem TSUE, samo nabycie i posiadanie akcji spółki nie powinno być traktowane jako działalność gospodarcza w rozumieniu art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy, nadająca ich posiadaczowi status podatnika. Trybunał powtórzył tu wyrażone wcześniej w orzeczeniu z 20 czerwca 1996 r. C-155/94 stanowisko, że jeżeli objęcie akcji nie stanowi działalności gospodarczej, to również nie ma takiego charakteru ich zbycie (także orzeczenie TSUE z 26 czerwca 2003 r. w sprawie C-442/01).

Stanowisko to zostało podtrzymane w orzeczeniu z dnia 26 maja 2005 r. w sprawie C-465/03 Kretztechnik AG, gdzie TSUE odwołał się do swego utrwalonego już orzecznictwa, zgodnie z którym samo nabycie lub dzierżenie udziałów nie może być traktowane jako działalność gospodarcza w rozumieniu VI Dyrektywy. Samo nabycie wkładów finansowych w innych przedsiębiorstwach nie stanowi wykorzystywania dobra w celach zarobkowych w sposób ciągły, jako że ewentualna dywidenda, stanowiąca pożytek tego wkładu, wynika z prawa własności, a nie jest świadczeniem wzajemnym z tytułu jakiejkolwiek działalności gospodarczej w rozumieniu ww. Dyrektywy.

Jak przedstawiono w opisie sprawy Akcje stanowią majątek osobisty Wnioskodawcy. Wnioskodawca jest fundatorem Fundacji rodzinnej i zamierza wnieść Akcje do Fundacji rodzinnej w formie umowy darowizny.

Wnosząc do Fundacji rodzinnej wskazane powyżej mienie, Wnioskodawca nie otrzyma w zamian żadnych udziałów, certyfikatów lub innych instrumentów prawnych, które dawałyby tytuł prawny do wniesionego do Fundacji rodzinnej majątku. Wnioskodawca jest zatrudniony w Spółce na podstawie umowy o pracę oraz pełni funkcję Wiceprezesa Zarządu na podstawie powołania. Wniesienie Akcji do Fundacji rodzinnej będzie miało charakter nieodpłatny. Zatem ustalenia wymaga czy przeniesienie przez Wnioskodawcę na rzecz Fundacji rodzinnej w formie darowizny posiadanych Akcji w Spółce, stanowić będzie czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Analiza przedstawionego opisu sprawy w kontekście wyżej powołanych przepisów oraz tez wynikających z powołanego orzecznictwa prowadzi do wniosku, że nie będą spełnione przesłanki pozwalające uznać wniesienia przez Wnioskodawcę Akcji w formie darowizny na rzecz Fundacji rodzinnej za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy VAT, a w konsekwencji uznać Wnioskodawcę za podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy VAT.

W ocenie Wnioskodawcy wniesienie Akcji w formie darowizny na rzecz Fundacji rodzinnej będzie miało charakter nieodpłatny i będzie czynnością dokonaną w ramach zarządu majątkiem prywatnym, a nie przejawem prowadzenia działalności gospodarczej. W konsekwencji, wniesienie Akcji w formie darowizny na rzecz Fundacji rodzinnej nie będzie wypełniało dyspozycji art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT w związku z tym czynność ta nie będzie stanowić czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Dodatkowo Wnioskodawca wskazuje, że prezentowane powyżej stanowisko, zostało potwierdzone przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacjach indywidualnych dotyczących zbliżonych stanów faktycznych, w tym przykładowo w:

1. interpretacji indywidualnej z dnia 23 grudnia 2024 r., sygn. 0112-KDIL1 -3.4012.637.2024.4.MG, w której organ podatkowy stwierdził:

„W konsekwencji, nieodpłatne wniesienie przez Pana akcji Spółki (...) Spółka z o.o. Spółka komandytowo-akcyjna (SKA) na rzecz Fundacji rodzinnej (jako fundator na pokrycie funduszu założycielskiego) nie będzie wypełniało dyspozycji art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Tym samym, Pana stanowisko, że wskazana czynność (tj. nieodpłatne wniesienie akcji do Fundacji rodzinnej) będzie czynnością zwykłego zarządu majątkiem prywatnym, a nie przejawem prowadzenia działalności gospodarczej, zatem nie będzie Pan zobowiązany do odprowadzenia w związku z nieodpłatnym wniesieniem akcji na rzecz Fundacji rodzinnej podatku od towarów i usług.”

2. interpretacji indywidualnej z dnia 17 października 2025 r., sygn. 0113- KDIPT1 -1.4012.814.2025.2.MSU, gdzie organ podatkowy wskazał:

„Wniesienie przez Panią akcji w formie darowizny na rzecz Fundacji rodzinnej będzie czynnością dokonaną w ramach zarządu majątkiem prywatnym, a nie przejawem prowadzenia działalności gospodarczej.

W konsekwencji, wniesienie przez Panią akcji w formie darowizny na rzecz Fundacji rodzinnej nie będzie wypełniało dyspozycji art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług."

3. interpretacji indywidualnej z dnia 20 sierpnia 2024 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.326.2024.4.ICZ, organ podatkowy stwierdził:

„Wniesienie przez Panią pakietu kontrolnego akcji w formie darowizny na rzecz Fundacji rodzinnej będzie czynnością dokonaną w ramach zarządu majątkiem prywatnym, a nie przejawem prowadzenia działalności gospodarczej.

W konsekwencji, wniesienie przez Panią pakietu kontrolnego akcji w formie darowizny na rzecz Fundacji rodzinnej nie będzie wypełniało dyspozycji art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Tym samym, Pani stanowisko, że wskazana czynność będzie czynnością zwykłego zarządu majątkiem prywatnym, a nie przejawem prowadzenia działalności gospodarczej, zatem nie będzie Pani zobowiązana do odprowadzenia w związku z dokonaniem darowizny akcji na rzecz Fundacji rodzinnej podatku od towarów i usług, z uwagi na przedmiot darowizny - uznaję za prawidłowe.”

W ocenie Wnioskodawcy bez wpływu na zaprezentowane powyżej stanowisko pozostaje fakt pełnienia przez niego funkcji Wiceprezesa Zarządu w X S.A. Pełnienie funkcji na podstawie powołania uchwałą od organu Spółki jakim jest Zarząd nie jest świadczeniem usług wykonywanym samodzielnie w ramach działalności gospodarczej, w rozumieniu ustawy VAT, osoby takiej nie uznaje się za podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ww. ustawy, wykonującego samodzielnie działalność gospodarczą. W konsekwencji wykonywanie takich czynności pozostaje poza zakresem objętym ustawą VAT.

Stanowisko takie potwierdzają liczne interpretacje indywidualne. Przykładowo Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 17 stycznia 2022 r., sygn. 0114- KDIP1 -1.4012.777.2021.2.MKA wskazał:

„Analiza powyższego opisu sprawy w kontekście przywołanych przepisów prawa, prowadzi do wniosku, że Pan wykonując czynności członka zarządu na rzecz Spółki, na podstawie uchwały o świadczenie usług zarządzania, nie wykonuje samodzielnie działalności gospodarczej, w rozumieniu ustawy o VAT, nie może Pan zostać uznany za podatnika podatku VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, wykonującego samodzielnie działalność gospodarczą.

W konsekwencji uzyskane przez Pana wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji członka zarządu nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.”

Podobnie Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 7 lutego 2019 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4012.599.2018.3.MC stwierdził:

„W rezultacie, biorąc pod uwagę opis sprawy, powołane przepisy prawa oraz powyższą analizę, stwierdzić należy, że w związku z pobieraniem wynagrodzenia na podstawie uchwał Zgromadzenia Wspólników (stanowiących akt powołania do organów Spółki, tj. Zarządu) Prezes Zarządu nie będzie działał w charakterze podatnika VAT, a czynność ta nie będzie stanowiła odpłatnego świadczenia wykonywanego w ramach samodzielnie wykonywanej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ustawy.

Tym samym, stanowisko Zainteresowanych odnośnie pytania oznaczonego we wniosku nr 1 należało ocenić jako prawidłowe.”

Jednocześnie wskazać należy, że w interpretacji indywidualnej z dnia 24 kwietnia 2024 r. o sygn. 0112-KDIL1-1.4012.118.2024.2.AR Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził, że w sytuacji, gdy osoba pełniąca funkcje w zarządzie spółki, w związku z czym otrzymuje wynagrodzenie na podstawie umowy o pracę, wniesienie udziałów w spółce / pakietu kontrolnego akcji do fundacji rodzinnej nie spełnia przesłanek warunkujących uznanie tej czynności za wykonywaną w ramach działalności gospodarczej jako podatnik VAT.

Uwzględniając ww. argumenty, aktualne w sprawie pozostaje cytowane już powyżej orzecznictwo TSUE:

- orzeczenie z 14 listopada 2000 r. w sprawie C-142/99 Floridienne S.A. Beginvest przeciwko Państwu belgijskiemu, gdzie TSUE stwierdził, że zaangażowanie w zarządzanie spółkami zależnymi (w holdingu) należy uznać za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 4 (2) VI Dyrektywy, ale tylko w zakresie, w jakim pociąga to za sobą dokonywanie transakcji podlegających VAT (...).

- orzeczenie z 12 lipca 2001 r. w sprawie C-102/00 Welthgrove BV (także spółka holdingowa) przeciwko Staatssecretaris van Financien, TSUE wskazał, że samo zaangażowanie spółki holdingowej w zarządzanie jej spółkami zależnymi, lecz bez dokonywania transakcji podlegających VAT w rozumieniu art. 2 VI Dyrektywy, nie może być traktowane jak działalność gospodarcza w rozumieniu art. 4 (2) tej Dyrektywy.

- orzeczenie z 27 września 2001 r. w sprawie C-16/00 Cibo Participations, Trybunał podtrzymał stanowisko, że udział spółki holdingowej w zarządzaniu spółkami, których udziały nabyła, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy, ale tylko w przypadku, gdy pociąga to za sobą przeprowadzenie transakcji podlegających opodatkowaniu na mocy art. 2 ust. 1 tej Dyrektywy, takich jak świadczenie przez spółkę holdingową na rzecz spółek zależnych usług administracyjnych, finansowych, handlowych lub technicznych.

Reasumując, w ocenie Wnioskodawcy wniesienie przez Wnioskodawcę Akcji w formie umowy darowizny na rzecz Fundacji rodzinnej będzie czynnością dokonaną w ramach zarządu majątkiem prywatnym, a nie przejawem prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy VAT, w związku z tym czynność ta nie będzie stanowić czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Własne stanowisko w sprawie - pytanie 2

Gdyby Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał jednak, w zakresie odpowiedzi na pierwsze pytanie niniejszego wniosku, że wniesienie przez Wnioskodawcę Akcji w formie umowy darowizny na rzecz Fundacji rodzinnej będzie czynnością związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy VAT, w związku z tym czynność ta podlegałaby opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, Wnioskodawca wnosi o udzielenie odpowiedzi na drugie pytanie.

W ocenie Wnioskodawcy, gdyby przyjąć, że wniesienie przez Wnioskodawcę Akcji w formie umowy darowizny na rzecz Fundacji rodzinnej będzie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy VAT, w związku z tym czynność ta podlegałaby opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, byłaby ona jednocześnie objęta zwolnieniem z tego podatku.

Przepisy ustawy VAT oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, przewidują dla niektórych towarów i usług zwolnienie od podatku. Zakres i zasady zwolnienia od podatku dostaw towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy VAT.

I tak, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy:

Zwalnia się od podatku usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 722 i 1863 oraz z 2025 r. poz. 146), z wyłączeniem przechowywania tych instrumentów i zarządzania nimi, oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie.

Przy czym, stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 722 z późn. zm.):

Instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy są papiery wartościowe.

Z kolei, jak stanowi art. 3 pkt 1 ww. ustawy o obrocie instrumentami finansowymi: Ilekroć w ustawie jest mowa o papierach wartościowych - rozumie się przez to: a) akcje, prawa poboru w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18 i 96), prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne, bankowe prawa pochodne w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 2488) i inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego, b) inne zbywalne prawa majątkowe, które powstają w wyniku emisji, inkorporujące uprawnienie do nabycia lub objęcia papierów wartościowych określonych w lit. a, lub wykonywane poprzez dokonanie rozliczenia pieniężnego, odnoszące się do papierów wartościowych określonych w lit. a, walut, stóp procentowych, stóp zwrotu, towarów oraz innych wskaźników lub mierników (prawa pochodne).

Ponadto, jak stanowi przepis art. 43 ust. 15 ustawy VAT:

zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7,12 i 37-41, nie mają zastosowania do:

1) czynności ściągania długów, w tym factoringu;

2) usług doradztwa;

3) usług w zakresie leasingu.

Należy również wskazać, że na podstawie art. 43 ust. 16 ustawy VAT:

zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 40a i 41, nie ma zastosowania do usług dotyczących praw i udziałów odzwierciedlających:

1) tytuł prawny do towarów;

2) tytuł własności nieruchomości;

3) prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości;

4) udziały i inne tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części;

5) prawa majątkowe, których instrumentami bazowymi są towary, mierniki i limity wielkości produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń, i które mogą być zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione z podatku.

Przepis art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy VAT stanowi implementację zwolnienia przewidzianego w art. § 135 ust. 1 lit. f Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L Nr 347 z 11 grudnia 2006 s. 1 z późn. zm.), z którego wynika, że:

Państwa członkowskie zwalniają transakcje, łącznie z pośrednictwem, jednakże z wyłączeniem przechowywania i zarządzania, których przedmiotem są akcje, udziały w spółkach lub związkach, obligacje i inne papiery wartościowe, z wyłączeniem dokumentów ustanawiających tytuł prawny do towarów, oraz praw lub papierów wartościowych, o których mowa w art. 15 ust. 2.

W związku z powyższym, odnosząc się do kwestii zwolnienia z podatku od towarów i usług darowizny Akcji na rzecz Fundacji rodzinnej, wskazać również należy przepisy ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 18 z późn. zm.). Zgodnie z art. 301 Kodeksu spółek handlowych:

§ 1 Zawiązać spółkę akcyjną może jedna albo więcej osób. Spółka akcyjna nie może być zawiązana wyłącznie przez jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.

§ 2 Statut spółki akcyjnej powinien być sporządzony w formie aktu notarialnego.

§ 3 Osoby podpisujące statut są założycielami spółki.

§ 4 Akcjonariusze są zobowiązani jedynie do świadczeń określonych w statucie.

§ 5 Akcjonariusze nie odpowiadają za zobowiązania spółki.

Art. 302 ww. ustawy mówi z kolei, że kapitał zakładowy spółki akcyjnej dzieli się na akcje o równej wartości nominalnej.

Stosownie do art. 306 Kodeksu spółek handlowych do powstania spółki akcyjnej wymaga się:

1) zawiązania spółki, w tym podpisania statutu przez założycieli;

2) wniesienia przez akcjonariuszy wkładów na pokrycie całego kapitału zakładowego, z uwzględnieniem art. 309 § 3 i § 4;

3) ustanowienia zarządu i rady nadzorczej;

4) wpisu do rejestru.

Jak stanowi art. 309 Kodeksu spółek handlowych:

§ 1 Akcje nie mogą być obejmowane poniżej ich wartości nominalnej.

§ 2 Jeżeli akcje są obejmowane po cenie wyższej od wartości nominalnej, nadwyżka powinna być uiszczona w całości przed zarejestrowaniem spółki.

§ 3 Akcje obejmowane za wkłady niepieniężne powinny być pokryte w całości nie później niż przed upływem roku po zarejestrowaniu spółki. Akcje obejmowane za wkłady pieniężne powinny być opłacone przed zarejestrowaniem spółki co najmniej w jednej czwartej ich wartości nominalnej.

§ 4 Jeżeli akcje są obejmowane wyłącznie za wkłady niepieniężne albo za wkłady niepieniężne i pieniężne, wówczas kapitał zakładowy powinien być pokryty przed zarejestrowaniem co najmniej w jednej czwartej jego wysokości, określonej w art. 308 § 1.

§ 5 Przepisy niniejszego działu dotyczące wpłaty na akcje stosuje się odpowiednio do wkładów niepieniężnych.

Na podstawie art. 347 § 1 Kodeksu spółek handlowych akcjonariusze mają prawo do udziału w zysku wykazanym w sprawozdaniu finansowym, zbadanym przez biegłego rewidenta, który został przeznaczony przez walne zgromadzenie do wypłaty akcjonariuszom.

W świetle powołanych przepisów ustawy Kodeks spółek handlowych akcje to ogół uprawnień i obowiązków akcjonariusza w stosunku do spółki, związanych z nabyciem akcji. Wspólnik spółki akcyjnej otrzymuje akcje za wkłady wnoszone do spółki. Akcje mogą być obejmowane za wkłady pieniężne lub niepieniężne.

Ponadto, w niniejszej sprawie Wnioskodawca nie wykonuje czynności ściągania długów w tym factoringu, usługi doradztwa ani usługi w zakresie leasingu.

Ze stanu faktycznego przedmiotowej sprawy nie wynika również, że Akcje Spółki mające być przedmiotem darowizny dotyczą praw i udziałów odzwierciedlających tytuł prawny do towarów, tytuł własności nieruchomości, prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości, udziały i inne tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadanie nieruchomości lub jej części czy prawa majątkowe, których instrumentami bazowymi są towary, mierniki i limity wielkości produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń, i które mogą być zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione z podatku.

W tym zakresie Wnioskodawca wskazuje na treść oraz rozumienie przywołanego powyżej art. 43 ust. 16 ustawy VAT w kontekście tego, że jak wskazano w opisie stanu faktycznego, na majątek Spółki składają się m.in. nieruchomości (np. grunty, budynki, budowle), towary, środki transportu.

W kontekście przepisu art. 43 ust. 16 ustawy VAT należy przywołać wyrok z 5 lipca 2012 r. w sprawie C-259/11 DTZ Zadelhoff przeciwko Staatssecretaris van Financien, w którym TSUE wskazał: 30. Z art. 13 część B lit. d pkt 5 tiret drugie szóstej dyrektywy wynika, że nie naruszając innych przepisów Unii, państwa członkowskie zwalniają, między innymi transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące akcji, udziałów w spółkach lub stowarzyszeniach, obligacji i innych rodzajów papierów wartościowych, z wyjątkiem praw lub papierów wartościowych, określonych w art. 5 ust. 3 owej dyrektywy.

(...)

Ostatecznie Trybunał orzekł, że:

Artykuł 13 część B lit. d pkt 5 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku powinien być interpretowany w ten sposób, że zwolnieniem z podatku od wartości dodanej są objęte transakcje, takie jak transakcje rozpatrywane w sprawie przed sądem krajowym, które mają na celu przeniesienie akcji danych spółek, i które odniosły ten skutek, lecz które, w istocie dotyczą nieruchomości będących w posiadaniu tych spółek i (pośredniego) przeniesienia ich własności. Wyjątek od owego zwolnienia, przewidziany w owym pkt 5 tiret drugie nie ma zastosowania, jeżeli państwo członkowskie nie skorzystało z możliwości przewidzianej w art. 5 ust. 3 lit. c owej dyrektywy, aby za dobra materialne uznać akcje i prawa udziałowe dające ich posiadaczowi uprawnienia prawnego lub faktycznego właściciela lub do korzystania z nieruchomości.

Jak wynika z powołanego wyżej orzeczenia, do celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług należy zatem uwzględniać obiektywny charakter danej transakcji. Ponieważ planowana przez Wnioskodawcę transakcja rzeczywiście dotyczyłaby akcji - nie zaś bezpośrednio samych nieruchomości, towarów - transakcja ta powinna być rozpatrywana w takim właśnie charakterze. W związku z powyższym, przekładając to na ww. orzeczenie, bez znaczenia dla Trybunału pozostała okoliczność, że jeden ze zleceniodawców rozważał także bezpośrednią sprzedaż nieruchomości, lecz ostatecznie dokonał sprzedaży akcji.

W ocenie Trybunału wyłączenie z omawianego zwolnienia (przewidziane w art. 13 część B lit. d) pkt 5 tiret 2 VI Dyrektywy) nie obejmuje zatem akcji i udziałów odzwierciedlających tytuł prawny do nieruchomości, jeżeli dane państwo nie skorzystało z opcji zrównania do celów podatku VAT wskazanych papierów wartościowych z towarami. Inna wykładnia przepisów byłaby sprzeczna z systematyką VI Dyrektywy. Trybunał zwrócił także uwagę, że powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w dokumentach dotyczących prac legislacyjnych związanych z przyjęciem VI Dyrektywy.

Zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy VAT: ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Nie ulega zatem wątpliwości, że polski ustawodawca, podobnie jak ustawodawca holenderski, nie skorzystał z możliwości uznania za dobro materialne (towar) akcji i udziałów, które dają ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości. Zgodnie z obowiązującą na gruncie ustawy VAT definicją towarów są to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Definicja towarów nie odnosi się zatem w ogóle do akcji bądź udziałów, bez względu na ich rodzaj. Co więcej, w art. 7 ust. 1 pkt 5 i 7 ustawy VAT z dostawą towarów zrównane zostały jedynie niektóre prawa do nieruchomości (przykładowo zbycie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego), przepis ten nie wspomina jednak o jakichkolwiek akcjach czy też udziałach w spółkach.

W świetle przepisów ustawy Kodeks spółek handlowych wskazać należy, że akcja w spółce akcyjnej to ogół praw i obowiązków akcjonariusza w takiej spółce (zarówno o charakterze majątkowym jak i niemajątkowym). Akcja stanowi papier wartościowy reprezentujący udziały jej posiadacza w kapitale zakładowym spółki akcyjnej, daje prawo do uczestnictwa w jej zarządzaniu (prawo głosu na walnych zgromadzeniach) czy prawo do udziału w zyskach spółki (np. dywidendy).

Darowizna Akcji nie wpływa w żaden sposób na status prawny lub faktyczny nieruchomości czy towarów. W jej ramach nie dochodzi do zmiany podmiotu posiadającego tytuł prawny do towarów czy też tytuł własności nieruchomości, lecz do zmiany właściciela Akcji w podmiocie posiadającym tytuł prawny do towarów czy też tytuł własności nieruchomości. Z kolei X S.A., której Akcje mają być przedmiotem transakcji, jest samodzielnym podmiotem gospodarczym posiadającym osobowość prawną. Zmiana właściciela Akcji Spółki posiadającej nieruchomości czy też towary będzie zatem obojętna dla stanu prawnego czy stanu faktycznego tych nieruchomości lub towarów, które w ramach przedmiotowej czynności nie będą podlegać zmianom.

W związku z powyższym, wniesienie przez Wnioskodawcę Akcji w formie umowy darowizny na rzecz Fundacji rodzinnej nie będzie dotyczyło praw i udziałów odzwierciedlających: tytuł prawny do towarów, tytuł własności nieruchomości, prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości oraz udziały i inne tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części. Z okoliczności przedmiotowej sprawy nie wynika również, aby planowana darowizna dotyczyła praw i udziałów odzwierciedlających prawa majątkowe, których instrumentami bazowymi są towary, mierniki i limity wielkości produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń, i które mogą być zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione z podatku.

Darowizna Akcji nie wpłynie w żaden sposób na status prawny lub faktyczny nieruchomości czy też towarów posiadanych przez X S.A.

W związku z tym, w przedmiotowej sprawie nie będzie miał zastosowania art. 43 ust. 16 ustawy VAT.

Zaprezentowaną powyżej interpretację oraz zastosowanie art. 43 ust. 16 ustawy VAT potwierdzają liczne interpretacje indywidualne Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, w tym przykładowo:

1. interpretacja indywidualna z dnia 27 listopada 2025 r., sygn. 0114-KDIP4-3.4012.513.2025.1 .KM, gdzie stwierdzono:

„Wskazał Pan, że opisane w ramach niniejszego wniosku: Usługi pośrednictwa w sprzedaży udziałów, Usługi pośrednictwa w sprzedaży udziałów na rzecz podmiotu właściwego oraz Usługi pośrednictwa w nabyciu udziałów mogą dotyczyć udziałów w spółkach, których aktywa składają się głównie, w przeważającej większości, lub wyłącznie z nieruchomości (Spółki Nieruchomościowe). W wyniku świadczenia przez Pana usług dotyczących Spółek Nieruchomościowych nie ulegnie zmianie status prawny samych nieruchomości będących składnikami majątku tych spółek. Zmianie ulega jedynie struktura właścicielska danej spółki w związku z transakcją dotyczącą jej udziałów z akcji lub transakcji pozyskania nowego właściciela (udziałowca) / inwestora. Świadczone przez Pana usługi nie będą bezpośrednio związane z transakcjami polegającymi na przeniesieniu prawa własności samych nieruchomości. W związku z powyższym, świadczone przez Pana usługi nie będą dotyczyły praw i udziałów odzwierciedlających: tytuł prawny do towarów, tytuł własności nieruchomości, prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości oraz udziały i inne tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części. (...)

Biorąc zatem pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie będą miały zastosowania wyłączenia określone w ww. art. 43 ust. 16 ustawy."

2. interpretacja indywidualna z dnia 18 stycznia 2023 r., sygn. 0112-KDIL1-3.4012.520.2022.1.KK, w której zawarto:

„Zatem jak już wskazano w odpowiedzi na pytanie oznaczone we wniosku nr 1, w okolicznościach niniejszej sprawy nie będą miały zastosowania wyłączenia określone w ww. przepisach, w tym w szczególności w art. 43 ust. 16 ustawy, bowiem celem transakcji jest sprzedaż udziałów lub ogółu praw i obowiązków w A, a nie sprzedaż nieruchomości wchodzącej w skład majątku A (sprzedawca nie zbywa bowiem jednego składnika majątkowego, tylko prawa do wszystkich składników majątkowych A, jakie reprezentują posiadane przez sprzedawcę udziały lub ogół praw i obowiązków). Cel tej transakcji jest odzwierciedlony w umowie zawartej między sprzedawcą i nabywcą i w przyjętych zasadach wynagrodzenia sprzedawcy za udziały lub ogół praw i obowiązków, a nie za nieruchomość. Nie można w tej sytuacji uznać, że działania sprzedawcy koncentrują się jedynie na nieruchomości stanowiącej składnik majątku A. Ponadto, sprzedaż udziałów lub ogółu praw i obowiązków nie wpływa w żaden sposób na status prawny lub faktyczny nieruchomości. W jej ramach nie dochodzi do zmiany właściciela nieruchomości, lecz do zmiany właściciela udziałów podmiotu władającego nieruchomością."

Podobne wnioski wynikają z interpretacji indywidualnych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej: z dnia 28 lutego 2024 r., sygn. 0112-KDIL1 -1.4012.688.2023.2.EK oraz z dnia 27 lutego 2024 r., sygn. 0114-KDIP4-3.4012.594.2023.3. APR.

Reasumując, w analizowanej sprawie nie znajdą zatem zastosowania wyłączenia, o których mowa w art. 43 ust. 15 i 16 ustawy VAT.

Wobec powyższego uznać należy, że wniesienie przez Wnioskodawcę Akcji w formie umowy darowizny na rzecz Fundacji rodzinnej będzie spełniało przesłanki wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy VAT i będzie korzystało ze zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie ww. przepisu.

Zastosowanie zwolnienia z podatku od towarów i usług dla czynności dotyczących przeniesienia własności akcji podobnie jak i udziałów, wielokrotnie potwierdzał Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w wydawanych interpretacjach indywidualnych. Przykładowo można przywołać interpretacje:

1. z dnia 16 grudnia 2025 r., sygn. 0113-KDIPT1 -1.4012.977.2025.2.MSU, w której zawarto: „Zatem w analizowanej sprawie, w związku ze spełnieniem warunków określonych w art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy, nieodpłatne wniesienie Udziałów w Spółce do Fundacji rodzinnej, będzie korzystało ze zwolnienia od podatku na podstawie tego przepisu.

Podsumowując, planowane wniesienie Udziałów do Fundacji rodzinnej w drodze umowy darowizny, będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT i jednocześnie korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy."

2. z dnia 27 lutego 2024 r., sygn. 0114-KDIP4-3.4012.594.2023.3.APR, gdzie organ interpretacyjny stwierdził:

„Ponadto, w niniejszej sprawie nie będą miały miejsca czynności ściągania długów w tym factoringu, usługi doradztwa ani usługi w zakresie leasingu. Z opisu sprawy nie wynika również, że zbywane Akcje Spółki Zależnej dotyczą praw i udziałów odzwierciedlających tytuł prawny do towarów, tytuł własności nieruchomości, prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości, udziały i inne tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadanie nieruchomości lub jej części czy prawa majątkowe, których instrumentami bazowymi są towary, mierniki i limity wielkości produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń, i które mogą być zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione z podatku. W analizowanej sprawie nie znajdą zatem zastosowania wyłączenia, o których mowa w art. 43 ust. 15 i 16 ustawy.

Wobec powyższego uznać należy, że sprzedaż Akcji w Spółce Zależnej na rzecz Nabywcy będzie spełniała przesłanki wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy i będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie ww. artykułu."

3. z dnia 28 lutego 2024 r., sygn. 0112-KDIL1 -1.4012.688.2023.2.EK, gdzie stwierdzono: „Mając na uwadze powołane wyżej przepisy oraz przedstawiony opis sprawy należy stwierdzić, że w sytuacji gdy uczestniczą Państwo w zarządzaniu Spółką Celową, której są Państwo jedynym udziałowcem, oraz świadczą Państwo na rzecz tej Spółki usługi opodatkowane podatkiem VAT, sprzedaż udziałów tej Spółki spełniać będzie przesłanki wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy i korzystać będzie ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie tego przepisu."

Podsumowując, w ocenie Wnioskodawcy, gdyby przyjąć, że wniesienie przez Wnioskodawcę Akcji w formie umowy darowizny na rzecz Fundacji rodzinnej będzie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy VAT, w związku z tym czynność ta podlegałaby opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, byłaby ona jednocześnie objęta zwolnieniem z tego podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy VAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlega, odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:

Towarami są rzeczy oraz ich części a także wszelkie postacie energii.

Przepis art. 2 pkt 22 ustawy stanowi, że:

Przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów, co do zasady, podlega opodatkowaniu VAT wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie (za wynagrodzeniem). Jednocześnie ustawodawca zrównał niektóre dostawy towarów wykonywane nieodpłatne z odpłatną dostawą towarów, a więc z czynnościami, które podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.

W świetle art. 8 ust. 1 ustawy:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Pod pojęciem usługi należy zatem rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą towarów w myśl art. 7 ustawy. Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.

W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym, związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności, musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy bądź świadczenie usług zdefiniowane w art. 8 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Analizując powyższe przepisy należy stwierdzić, że dostawa towarów bądź świadczenie usługi podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy/usługi mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.

Działalność fundacji rodzinnej uregulowana została przepisami ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 326), zwanej dalej ustawą o fundacji rodzinnej.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o fundacji rodzinnej:

Fundacja rodzinna jest osobą prawną utworzoną w celu gromadzenia mienia, zarządzania nim w interesie beneficjentów oraz spełniania świadczeń na rzecz beneficjentów. Fundator określa w statucie szczegółowy cel fundacji rodzinnej.

Przez świadczenie rozumie się składniki majątkowe, w tym środki pieniężne, rzeczy lub prawa, przeniesione na beneficjenta albo oddane beneficjentowi do korzystania przez fundację rodzinną albo fundację rodzinną w organizacji, zgodnie ze statutem i listą beneficjentów.

W myśl art. 5 ust. 1 ww. ustawy o fundacji rodzinnej:

Fundacja rodzinna może wykonywać działalność gospodarczą w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 221) tylko w zakresie:

1) zbywania mienia, o ile mienie to nie zostało nabyte wyłącznie w celu dalszego zbycia;

2) najmu, dzierżawy lub udostępniania mienia do korzystania na innej podstawie;

3) przystępowania do spółek handlowych, funduszy inwestycyjnych, spółdzielni oraz podmiotów o podobnym charakterze, mających swoją siedzibę w kraju albo za granicą, a także uczestnictwa w tych spółkach, funduszach, spółdzielniach oraz podmiotach;

4) nabywania i zbywania papierów wartościowych, instrumentów pochodnych i praw o podobnym charakterze;

5) udzielania pożyczek:

a) spółkom kapitałowym, w których fundacja rodzinna posiada udziały albo akcje,

b) spółkom osobowym, w których fundacja rodzinna uczestniczy jako wspólnik,

c) beneficjentom;

6) obrotu zagranicznymi środkami płatniczymi należącymi do fundacji rodzinnej w celu dokonywania płatności związanych z działalnością fundacji rodzinnej;

7) produkcji przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych, z wyjątkiem przetworzonych produktów roślinnych i zwierzęcych uzyskanych w ramach prowadzonych działów specjalnych produkcji rolnej oraz produktów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, o ile ilość produktów roślinnych lub zwierzęcych pochodzących z własnej uprawy, hodowli lub chowu, użytych do produkcji danego produktu stanowi co najmniej 50% tego produktu;

8) gospodarki leśnej.

Z cytowanych przepisów ustawy o fundacji rodzinnej wynika, że fundacja rodzinna tworzona jest w celu gromadzenia majątku rodzinnego przedsiębiorstwa, zarządzania nim oraz zabezpieczenia potrzeb finansowych beneficjentów tej fundacji. Fundator określa w statucie szczegółowy cel fundacji, dodatkowo przepisy ustawy o fundacji rodzinnej określają również zakres, w jakim fundacja może prowadzić działalność gospodarczą.

Zatem w sytuacji wykonywania czynności wpisujących się w definicję dostawy towarów czy świadczenia usług w rozumieniu art. 5 ustawy o VAT, a także mając na względzie przepisy art. 7, art. 8 i art. 15 należy wskazać, że fundacja rodzinna może być uznana za podatnika podatku VAT prowadzącego działalność gospodarczą, tak jak każda inna osoba prawna i na takich samych zasadach. Z uwagi na specyfikę podatku VAT sama definicja działalności gospodarczej funkcjonuje w pewien sposób autonomicznie i nie jest rozpatrywana z perspektywy innych przepisów krajowych.

Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie ma na tyle uniwersalny charakter, że pozwala na objęcie pojęciem „podatnika” te wszystkie podmioty, które prowadzą określoną działalność występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.

Dlatego też, że nie każda czynność dokonana przez podmiot mający status podatnika, będzie podlegać opodatkowaniu. Status podatnika podatku od towarów i usług nie powoduje automatycznie rozciągnięcia skutków podatkowych na całą sferę aktywności danego podmiotu. Zatem za działalność rodzącą obowiązki w podatku od towarów i usług należy uznać tylko tę działalność, którą można zidentyfikować i zaliczyć do zawodowej płaszczyzny jednostki.

Pana wątpliwości, objęte pytaniem nr 1, dotyczą kwestii czy planowane wniesienie przez Pana akcji do Fundacji rodzinnej w formie umowy darowizny na rzecz Fundacji rodzinnej będzie stanowiło czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Kwestia, czy za działalność gospodarczą można uznać działalność polegającą na posiadaniu i zbywaniu własnych akcji oraz udziałów była przedmiotem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W wyrokach w sprawach C-60/90 Polysar Investments Netherlands BV z 20 czerwca 1991 r. i C-155/94 Wellcome Trust Ltd z 20 czerwca 1996 r. oraz w sprawie C-80/95 Harnas & Helm CV z 6 lutego 1997 r., TSUE podkreślał, że samo posiadanie, czy też emisja udziałów i innych papierów wartościowych, co do zasady, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 4 VI Dyrektywy, która pozwalałaby na uznanie posiadacza takich udziałów za podatnika.

Natomiast w wyroku z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-77/01 Empresa de Desenvolvimento Mineiro TSUE uznał, że zwykłe nabycie udziałów w innych podmiotach nie stanowi wykorzystania majątku w celu osiągnięcia dochodu w sposób ciągły, ponieważ dywidenda uzyskana z udziału jest skutkiem własności majątku i nie jest wynagrodzeniem uzyskanym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu Dyrektywy. Podobnie transakcje finansowe polegające jedynie na sprzedaży udziałów i innych papierów wartościowych, np. jednostek w funduszach inwestycyjnych, nie stanowią w ogóle działalności gospodarczej.

Podobnie w orzeczeniu z 26 maja 2005 r. w sprawie C-465/03 Kretztechnik AG przeciwko Finanzamt Linz, Trybunał odwołał się do swego utrwalonego już orzecznictwa, że samo nabycie lub dzierżenie akcji nie może być traktowane jak działalność gospodarcza w rozumieniu VI Dyrektywy. Samo nabycie wkładów finansowych w innych przedsiębiorstwach nie stanowi wykorzystywania dobra w celach zarobkowych w sposób ciągły, jako że ewentualna dywidenda, stanowiąca pożytek tego wkładu, wynika z prawa własności, a nie jest świadczeniem wzajemnym z tytułu jakiejkolwiek działalności gospodarczej w rozumieniu Dyrektywy.

Posiłkując się tym orzecznictwem, należy stwierdzić, że co do zasady, powyższe czynności nie stanowią działalności gospodarczej, a zatem podmiot dokonujący tych czynności nie ma statusu podatnika, nawet jeżeli z tytułu innej działalności jest podatnikiem.

- posiadacz papierów wartościowych uczestniczy w zarządzaniu spółką, której akcje posiada;

- sprzedaż akcji, udziałów prowadzona jest w ramach działalności maklerskiej i brokerskiej;

- posiadanie udziałów jest bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem działalności gospodarczej.

Aby obrót ten podlegał opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być wykonywany przez podatnika w rozumieniu ustawy w ramach jego profesjonalnej aktywności. Podkreślić należy, że zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza czynnik przedmiotowy - opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług oraz czynnik podmiotowy - czynności muszą być wykonywane przez podatnika działającego w takim charakterze.

Udział w spółce posiadającej osobowość prawną jest prawem majątkowym, które może być przedmiotem transakcji (prawo zbywalne), nie mieści się jednak ani w definicji towarów, ani usługi w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.

Należy zauważyć, że w sytuacji, gdy w zakres prowadzonej przez podmiot działalności gospodarczej nie wchodzi obrót papierami wartościowymi, to czynność samego nabycia/sprzedaży akcji czy udziałów innych spółek nie jest traktowana jako działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy.

Są to czynności polegające na zarządzaniu własnym portfelem w celu maksymalizacji zwrotu z inwestycji. Nie można również samego nabycia czy sprzedaży udziałów finansowych w innych przedsiębiorstwach traktować jako wykorzystywanie majątku do uzyskiwania z niego dochodów w sposób ciągły. Aby obrót ten podlegał opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być wykonywany przez podatnika w rozumieniu ustawy w ramach jego profesjonalnej aktywności. Podkreślić należy, że zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza czynnik przedmiotowy - opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług oraz czynnik podmiotowy - czynności muszą być wykonywane przez podatnika działającego w takim charakterze.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w orzeczeniu z 14 listopada 2000 r. w sprawie C-142/99 Floridienne S.A. Beginvest przeciwko Państwu belgijskiemu stwierdził, że zaangażowanie w zarządzanie spółkami zależnymi (w holdingu) należy uznać za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 4 (2) VI Dyrektywy, ale tylko w zakresie, w jakim pociąga to za sobą dokonywanie transakcji podlegających VAT na mocy art. 2 VI Dyrektywy, takich jak świadczenie przez Floridienne usług administracyjnych, rachunkowych i informatycznych na rzecz swoich spółek zależnych.

Również w orzeczeniu z 12 lipca 2001 r. w sprawie C-102/00 Welthgrove BV (także spółka holdingowa) przeciwko Staatssecretaris van Financiën TSUE wyraźnie wskazał, że samo zaangażowanie spółki holdingowej w zarządzanie jej spółkami zależnymi, lecz bez dokonywania transakcji podlegających VAT w rozumieniu art. 2 VI Dyrektywy, nie może być traktowane jak działalność gospodarcza w rozumieniu art. 4 (2) tej Dyrektywy. Wobec tego, działalnością gospodarczą będzie tylko takie zarządzanie spółkami zależnymi, które pociąga za sobą dokonywanie transakcji podlegających opodatkowaniu na mocy art. 2 VI Dyrektywy.

Natomiast w wyroku z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-77/01 Empresa de Desenvolvimento Mineiro TSUE uznał, że „zwykłe nabycie udziałów w innych podmiotach nie stanowi wykorzystania majątku w celu osiągnięcia dochodu w sposób ciągły, ponieważ dywidenda uzyskana z udziału jest skutkiem własności majątku i nie jest wynagrodzeniem uzyskanym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu Dyrektywy. Podobnie transakcje finansowe polegające jedynie na sprzedaży udziałów i innych papierów wartościowych, np. jednostek w funduszach inwestycyjnych, nie stanowią w ogóle działalności gospodarczej”.

Tak samo w wyroku C-320/17 TSUE wskazał, że samo nabycie i posiadanie udziałów nie powinno być uznane, w rozumieniu dyrektywy VAT, za działalność gospodarczą przyznającą nabywcy lub posiadaczowi status podatnika. Trybunał podkreślił przy tym, że z utrwalonego orzecznictwa Trybunału wynika, że uczestniczenie spółki holdingowej w zarządzaniu spółkami, w których nabyła ona udział lub akcje, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy VAT, w zakresie, w jakim skutkuje ono dokonywaniem transakcji podlegających opodatkowaniu VAT na podstawie art. 2 tej dyrektywy, takich jak świadczenie usług administracyjnych, księgowych, finansowych, handlowych, informacyjnych i technicznych przez spółkę holdingową na rzecz spółek.

Interpretując wskazany w tym orzecznictwie wyjątek od omawianej zasady, sprowadzający się do możliwości uznania za działalność gospodarczą posiadania (zbywania) udziałów, jeżeli towarzyszyłoby temu uczestnictwo w zarządzaniu spółką - WSA w Opolu w wyroku z 25 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Op 176/10, wyjaśnił że interpretując wskazany w tym orzecznictwie wyjątek od powyższej zasady, sprowadzający się do możliwości uznania za działalność gospodarczą posiadania (zbywania) udziałów, jeżeli towarzyszyłoby temu uczestnictwo w zarządzaniu spółką, stwierdził że taka możliwość ograniczona jest do sytuacji szczególnych, w których udział w zarządzaniu pociąga za sobą przeprowadzenie transakcji podlegających opodatkowaniu, takich jak świadczenie usług na rzecz spółki. Ponadto WSA wskazał, że samo pełnienie funkcji członka zarządu, powiązane z posiadaniem udziałów i ich sprzedażą, nie czyni z wnioskodawcy podatnika tego podatku, gdyż w opisanym stanie faktycznym brak jest podstaw do stwierdzenia, by zarządzanie spółką wynikające z członkostwa w jej zarządzie miało jakiegokolwiek związek ze sprzedażą udziałów w tej spółce. Sąd podkreślił, że przypadki, w których TSUE uznawał posiadanie udziałów i obrót nimi za działalność gospodarczą dotyczyły tych szczególnych sytuacji, gdzie w związku z posiadaniem udziałów spółki holdingowe wykonywały szereg usług na rzecz podmiotów kontrolowanych i cały sens i cel ich działalności oparty był na kontroli podmiotów gospodarczych przez posiadanie ich udziałów (np. wyrok ETS w sprawie C-16/00 z 27.09.2001 r.). Sąd przyjął, że w odniesieniu do sprzedaży udziałów w spółce dokonywane przez podmiot, który nie trudni się działalnością polegającą na pośrednictwie finansowym, tego rodzaju czynności nie stanowią działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u. oraz art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy 112/2006. Nie będzie również miało takiego charakteru zbycie udziałów w warunkach opisanych przez wnioskodawcę, który wprawdzie w zarządzaniu spółką uczestniczy, lecz nie posiada portfela udziału spółek i ich nie kontroluje, nie prowadzi działalności zarobkowej w oparciu o te udziały, nie wykonuje w ramach działalności gospodarczej różnego rodzaju usług na rzecz spółki, której udziały posiada.

Wskazać zatem należy, że nie każde uczestnictwo w zarządzie przedsiębiorstwa pozwala na uznanie zarządzania za działalność gospodarczą, lecz tylko takie, które pociąga za sobą dokonywanie transakcji opodatkowanych.

Z opisu sprawy wynika, że jest Pan osobą fizyczną, która nie prowadziła, ani nie prowadzi działalności zarobkowej w oparciu o posiadane Akcje Spółki w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów podatkowych ani ustawy - Prawo przedsiębiorców. Relacje łączące Pana ze Spółką skupiają się wyłącznie na płaszczyźnie stosunku pracy oraz stosunku korporacyjnego (ustrojowego). Jest Pan zatrudniony w Spółce na podstawie umowy o pracę na stanowisku Dyrektora Generalnego ds. Rozwoju, z tytułu zatrudnienia pobiera wynagrodzenie. Ponadto na podstawie powołania uchwałą pełni w Spółce funkcję Wiceprezesa Zarządu. W ramach tej funkcji korporacyjnej wykonuje Pan czynności mieszczące się w granicach tzw. zwykłego zarządu, czyli bieżącego i rutynowego prowadzenia spraw spółki. Z tytułu udziału w posiedzeniach Zarządu pobiera stałe miesięczne wynagrodzenie ryczałtowe. Nie inwestuje Pan w papiery wartościowe (akcje, inne), nie prowadzi Pan działalności zarobkowej w oparciu o akcje, udziały, nie zajmuje się nabywaniem i sprzedażą udziałów lub akcji w sposób profesjonalny, nie prowadzi działalności maklerskiej ani brokerskiej. Wszedł Pan w posiadanie Akcji w latach 2001 - 2016, stanowią one Pana majątek prywatny. Czynności, poprzez które wszedł Pan w posiadanie Akcji nie były czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Nie świadczy oraz nie świadczył Pan w przeszłości żadnych usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług na rzecz Spółki. Posiadanie Akcji nie było i nie jest bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem Pana działalności.

Zatem mając na uwadze przedstawiony stan prawny oraz opis sprawy stwierdzam, że w analizowanym przypadku nie będą spełnione przesłanki warunkujące uznanie czynności wniesienia przez Pana akcji do Fundacji rodzinnej w formie umowy darowizny za wykonywanie czynności w ramach działalność gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, a Pan nie uzyska statusu podatnika podatku od towarów i usług w tym zakresie, na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy.

Powyższe wynika z faktu, że jako Wiceprezes Spółki uczestniczy Pan wprawdzie w zarządzaniu Spółką, lecz nie kontroluje i nie prowadzi Pan działalności zarobkowej w oparciu o te udziały, nie świadczy oraz nie świadczył Pan w przeszłości żadnych usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług na rzecz Spółki, której akcje Pan posiada.

Zatem, czynność wniesienia przez Pana akcji do Fundacji rodzinnej w formie umowy darowizny, nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Tym samym z tytułu ww. transakcji nie będzie Pan działać w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, ponieważ ww. czynność będzie czynnością zwykłego zarządu majątkiem prywatnym, a nie przejawem prowadzenia działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy.

Wobec powyższego Pana stanowisko, w zakresie pytania oznaczonego nr 1, zgodnie z którym wniesienie przez Wnioskodawcę akcji w formie umowy darowizny na rzecz Fundacji rodzinnej będzie czynnością dokonaną w ramach zarządu majątkiem prywatnym, a nie przejawem prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy VAT, w związku z tym czynność ta nie będzie stanowić czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług - uznaję za prawidłowe.

W analizowanej sprawie sformułował Pan również pytanie warunkowe, tj. czy planowane wniesienie przez Wnioskodawcę akcji do Fundacji rodzinnej w formie umowy darowizny na rzecz Fundacji rodzinnej zostanie objęte zwolnieniem z podatku od towarów i usług - pytanie nr 2.

Z uwagi na okoliczność, że w zakresie planowanej transakcji (kwestia objęta pytaniem nr 1) wniesienia Akcji w formie umowy darowizny na rzecz Fundacji rodzinnej - nie będzie Pan działał w charakterze podatnika podatku VAT zdefiniowanego w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, a planowana transakcja nie będzie podlegała opodatkowaniu tym podatkiem - nie udzielam odpowiedzi na pytanie oznaczone we wniosku nr 2 z uwagi na jego warunkowy charakter.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego, ponosi Pan ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Pobierz TaxMachine Zobacz wersje programu →