0111-KDIB2-3.4015.349.2026.4.BZ

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

31 sierpnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy pożyczki. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 29 września 2026 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Jest Pan obywatelem Białorusi. Przyjechał Pan do Polski w październiku 2022 r.

(…) października 2023 r. Wojewoda (…) wydał Panu zezwolenie na pobyt czasowy w formie tzw. niebieskiej karty Unii Europejskiej. Wcześniej przebywał Pan w Polsce na podstawie wizy (…) udzielanej (…) z Białorusi, w związku z protestami politycznymi, które wybuchły w tym kraju w 2020 r.

(…) czerwca 2022 r. zawarł Pan na Białorusi z mężem swojej siostry umowę pożyczki. Zgodnie z tą umową pożyczył Pan 50.000 dolarów amerykańskich. Pożyczka została wydana w gotówce. Przed przekazaniem pożyczki w gotówce środki pieniężne przeznaczone na jej udzielenie znajdowały się na Pana rachunku bankowym prowadzonym w banku w Republice Białorusi. Strony ustaliły, że pożyczka zostanie zwrócona do końca sierpnia 2026 r., z tym, że zwrot pożyczki mógł nastąpić od (…) stycznia 2025 r. bez konieczności uprzedniego kierowania przez Pana odrębnego wezwania do jej zwrotu.

Pożyczka miała charakter nieoprocentowany, co wynikało ze względu na bliską relację rodzinną między stronami umowy.

Na moment zawarcia umowy pożyczki środki pieniężne znajdowały się na Pana rachunku bankowym prowadzonym przez białoruski bank.

Środki na udzielenie pożyczki pochodziły z wynagrodzenia o pracę, które otrzymał Pan na Białorusi przed przyjazdem do Polski.

(…) czerwca 2025 r. strony umowy pożyczki zawarły umowę przekazu, zgodnie z którą Pożyczkobiorca (przekazany) miał wpłacać środki odbiorcy przekazu (deweloperowi) na poczet ceny zakupu przez Pana – Pożyczkodawcę (przekazującego) mieszkania.

Umowa pożyczki oraz umowa przekazu zostały zawarte w formie ustnej, a następnie potwierdzone (…) sierpnia 2026 r. przez strony przed polskim notariuszem w formie pisemnej – na odpowiednich dokumentach podpisy poświadczył notariusz (tj. strony na piśmie potwierdziły swoje wcześniejsze ustne ustalenia).

Pożyczka nie została udzielona w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W ramach rozliczenia pożyczki nie powstały przychody z tytułu różnic kursowych (Strony dostosowały odpowiednio swoje rozliczenie końcowe w ten sposób, aby nie powstały różnice kursowe).

Opis umowy przekazu

Na podstawie tego przekazu Przekazujący upoważnił Odbiorcę przekazu do przyjmowania od Przekazanego świadczeń pieniężnych, a Przekazanego do spełniania tych świadczeń na rachunek Przekazującego.

Podstawę stosunku pomiędzy Przekazującym a Przekazanym stanowi umowa pożyczki z (…) czerwca 2022 r. na kwotę 50 000,00 USD. W zakresie obowiązku zwrotu pożyczki Przekazany jest dłużnikiem Przekazującego, co odpowiada sytuacji określonej w art. 921⁴ Kodeksu cywilnego.

Przekazujący posiada zobowiązanie pieniężne wobec Dewelopera, wynikające z umowy zakupu mieszkania nr (…). W relacji pomiędzy Przekazującym a Odbiorcą przekazu zastosowanie znajduje art. 921⁵ Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym umorzenie długu Przekazującego następuje przez spełnienie świadczenia przez Przekazanego, chyba że z Odbiorcą przekazu uzgodniono inaczej.

Płatności były dokonywane na rachunek bankowy Dewelopera w tytule przelewu było każdorazowe wskazywane „(…)”. Każda kwota faktycznie zaksięgowana na rachunku bankowym Dewelopera w wykonaniu przekazu potwierdzonego dokumentem jest w stosunkach pomiędzy Stronami traktowana jako zwrot przez Przekazanego na rzecz Przekazującego odpowiedniej części pożyczki. Zgodnie z gospodarczym i prawnym skutkiem przekazu wynikającym z art. 921¹, art. 921⁴ i art. 921⁵ Kodeksu cywilnego, ta sama płatność jednocześnie pomniejsza zadłużenie Przekazanego wobec Przekazującego z tytułu umowy pożyczki oraz – w wysokości faktycznie przyjętej płatności – prowadzi do wykonania zobowiązania Przekazującego wobec Odbiorcy przekazu.

Przekazany (Pożyczkobiorca) dokonywał płatności w następujący sposób (data przelewu i przelana kwota):

1. (…) lipca 2025 r. — 5 000,00 zł

2. (…) lipca 2025 r. — 5 000,00 zł

3. (…) lipca 2025 r. — 5 000,00 zł

4. (…) lipca 2025 r. — 5 000,00 zł

5. (…) sierpnia 2025 r. — 3 268,00 zł

6. (…) sierpnia 2025 r. — 5 000,00 zł

7. Razem za 2025 r.: 28 268,00 zł.

8. Płatności dokonane w 2026 r.:

9. (…) stycznia 2026 r. — 10 000,00 zł

10. (…) stycznia 2026 r. — 5 000,00 zł

11. (…) stycznia 2026 r. — 10 000,00 zł

12. (…) stycznia 2026 r. — 5 000,00 zł

13. (…) stycznia 2026 r. — 10 000,00 zł

14. (…) stycznia 2026 r. — 5 000,00 zł

15. (…) stycznia 2026 r. — 9 078,50 zł

16. (…) lutego 2026 r. — 10 000,00 zł

17. (…) lutego 2026 r. — 5 000,00 zł

18. (…) lutego 2026 r. — 5 000,00 zł

19. (…) lutego 2026 r. — 10 000,00 zł

20. (…) czerwca 2026 r. — 10 000,00 zł

21. (…) czerwca 2026 r. — 3 000,00 zł

22. (…) czerwca 2026 r. — 2 262,00 zł

23. (…) czerwca 2026 r. — 10 000,00 zł

24. (…) czerwca 2026 r. — 3 000,00 zł

25. (…) czerwca 2026 r. — 10 000,00 zł

26. (…) czerwca 2026 r. — 3 000,00 zł

27. (…) czerwca 2026 r. — 3 000,00 zł

28. (…) czerwca 2026 r. — 10 000,00 zł

29. (…) czerwca 2026 r. — 9 554,00 zł

30. (…) czerwca 2026 r. — 3 000,00 zł

31. Razem za 2026 r.: 150 894,50 zł.

Łącznie w drodze przekazu zostało rozliczone: 179 162,50 zł.

Pozostała część pożyczki została Panu zwrócona (…) sierpnia 2026 r.

Zaznaczam, że przywołując za Panem treść opisu stanu faktycznego pominąłem tę jego część, która znajduje się w treści uzupełnienia i odnosi się wyłącznie do zagadnień dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych.

Pytanie w zakresie podatku od spadków i darowizn

Czy pożyczka udzielona przez Pana (…) czerwca 2022 r. podlegała opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn po Pana stronie? (pytanie oznaczone we wniosku nr 2)

Pana stanowisko w sprawie w zakresie podatku od spadków i darowizn

W Pana ocenie pożyczka udzielona przez Pana (…) czerwca 2022 r. nie podlegała opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn po Pana stronie.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j.: Dz. U. z 2026 r. poz. 478 ze zm.), podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem", podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

1)  dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;

2)  darowizny, polecenia darczyńcy;

3)  zasiedzenia;

4)  nieodpłatnego zniesienia współwłasności;

5)  zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;

6)  nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

Stosownie do art. 1 ust. 2 ww. ustawy podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że katalog tytułów nabycia podlegającego opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, określony w art. 1 ust. 1 i 2 cyt. ustawy, jest katalogiem zamkniętym. Wymienione w nim tytuły nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych stanowią jedyne przypadki podlegające opodatkowaniu tym podatkiem.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji darowizny (do której się Pan odwołuje), w związku z tym należy sięgnąć do odpowiednich przepisów uregulowanych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j.: Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

Zgodnie z art. 888 § 1 ustawy Kodeks cywilny przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu w postaci świadczenia wzajemnego i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Darowizna jest więc czynnością, której celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego (świadczenie musi wzbogacić obdarowanego), a zobowiązanie darczyńcy musi być zamierzone jako nieodpłatne.

Do zawarcia umowy darowizny, podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie woli złożone przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia woli przez obdarowanego o przyjęciu darowizny. Należy zaznaczyć, że ustawodawca nie wymaga żadnej szczególnej formy oświadczenia obdarowanego o przyjęciu darowizny.

Stosownie do treści art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.

Zatem daną czynność można uznać za darowiznę, jeżeli posiada cechy tegoż zobowiązania, tzn., gdy zostanie złożone oświadczenie darczyńcy o przekazaniu darowizny oraz oświadczenie obdarowanego o jej przyjęciu, a ponadto czynność ta musi polegać na nieodpłatnym świadczeniu darczyńcy (kosztem jego majątku) na rzecz obdarowanego, pod warunkiem, że czynność ta nie została wymieniona w treści art. 889 ustawy.

Wg tego przepisu (art. 889 Kodeksu cywilnego) nie stanowią darowizny następujące bezpłatne przysporzenia:

1)  gdy zobowiązanie do bezpłatnego świadczenia wynika z umowy uregulowanej innymi przepisami kodeksu;

2)  gdy kto zrzeka się prawa, którego jeszcze nie nabył albo które nabył w taki sposób, że w razie zrzeczenia się prawo jest uważane za nienabyte.

W Pana ocenie, zawarcie umowy pożyczki (nawet nieoprocentowanej) nie powoduje uznania, że doszło do zawarcia umowy darowizny. Mając na uwadze ten fakt, że pożyczkobiorca faktycznie zwrócił pożyczoną kwotę, to w Pana ocenie nie może być mowy o tym, że zawarcie przez strony nieoprocentowanej umowy pożyczki spowodowało powstanie obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn. Niemniej, ponieważ to inna osoba fizyczna otrzymała pożyczkę, to jakiekolwiek skutki podatkowe w podatku od spadków i darowizn powinny być analizowane po stronie pożyczkobiorcy, a nie pożyczkodawcy, a zatem udzielenie pożyczki nie spowodowało skutków w podatku od spadków i darowizn po Pana stronie.

Z uwagi na zakres tej interpretacji, przywołałem powyżej tylko tę część Pana stanowiska, która odnosi się do zagadnienia dotyczącego podatku od spadków i darowizn.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1043):

Stosownie do treści art. 1 ust. 2 ww. ustawy:

W myśl art. 5 ww. ustawy :

Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że ustawa o podatku od spadków i darowizn ściśle określa granice przedmiotu opodatkowania, tj. nabycie według określonych tytułów, wyczerpująco wymieniając tytuły, na podstawie których nabycie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Powyższy katalog czynności ujęty w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn ma charakter zamknięty. Zatem, opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn podlega tylko nabycie i to takie, które zostało w nim wymienione w sposób wyraźny.

Stosownie do art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795):

Elementami przedmiotowo istotnymi umowy pożyczki są: obowiązek pożyczkodawcy przeniesienia na własność pożyczkobiorcy określonej ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku oraz obowiązek pożyczkobiorcy zwrotu tej samej ilości pieniędzy albo rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Umowa pożyczki nie została wymieniona w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn jako tytuł podlegający opodatkowaniu tym podatkiem.

Z opisu zdarzenia wynika, że (…) czerwca 2022 r. zawarł Pan na Białorusi z mężem swojej siostry umowę pożyczki. Zgodnie z tą umową pożyczył Pan Pożyczkobiorcy (szwagrowi) 50.000 dolarów amerykańskich. Przed przekazaniem pożyczki w gotówce, środki pieniężne przeznaczone na jej udzielenie, znajdowały się na Pana rachunku bankowym prowadzonym w banku w Republice Białorusi. Ze względu na bliską relację rodzinną, pożyczka miała charakter nieoprocentowany.

Biorąc pod uwagę przywołane przepisy i przedstawiony we wniosku opis zdarzenia należy stwierdzić, iż umowa pożyczki zawarta pomiędzy Panem a Pana szwagrem nie będzie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, jako że czynność ta nie została wskazana w przywołanych przepisach ww. ustawy jako przedmiot opodatkowania. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że ww. pożyczka jest nieoprocentowana.

Tym samym Pana stanowisko uznałem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Ta interpretacja stanowi ocenę Pana stanowiska wyłącznie w zakresie przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn. W zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych oraz podatku dochodowego od osób fizycznych zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Aby interpretacja mogła pełnić funkcję ochronną: sytuacja musi być zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i musi się Pan zastosować do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo wnieść skargę na tę interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r ustawy Ordynacja podatkowa.