0111-KDIB2-3.4015.322.2026.1.MD

Interpretacja indywidualna2026-10-01Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Przyjęcie właściwego ustawowego terminu dla realizacji kompetencji organu do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego – 3 lata bądź 5 lat, powinno być zatem konsekwencją ustalenia, czy w analizowanym przypadku występował obowiązek złożenia zeznania podatkowego. Skoro zatem, w związku z prawomocnym orzeczeniem sądu o nabyciu spadku z 2023 r., powstał po Państwa stronie obowiązek podatkowy (w zakresie nabycia tytułem spadku po (…)) i nie ciążył w związku z tym na Państwu obowiązek złożenia zeznania podatkowego, to 3-letni termin – zgodnie z przedstawionym opisem, określony w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej upłynie z końcem grudnia 2026 r.

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

4 sierpnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 3 sierpnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego oraz terminu przedawnienia. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1.    Zainteresowana będąca stroną postępowania:

(…)

2.    Zainteresowani niebędący stroną postępowania:

(…).

Opis stanu faktycznego

Zainteresowaną będącą stroną postępowania jest (…), córka spadkodawców (…) z domu (…). Pozostałymi zainteresowanymi niebędącymi stroną postępowania są: (…) (córka (…)), (…) (córka (…)), (…) junior (syn (…)) oraz (…) (córka (…), zmarłego przed otwarciem spadków — wstępująca w jego miejsce). Względem spadkodawcy (…) wszyscy pięcioro Zainteresowani należą do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn (dzieci i wnuczka w miejsce zstępnego). Względem spadkodawcy (…) czworo zainteresowanych – jako rodzeństwo – należy do I grupy podatkowej, a (…) – jako bratanica – do II grupy podatkowej.

Przedmiotem spadku jest udział w nieruchomości – działce ewidencyjnej nr (…), (…), o powierzchni (…) ha. W chwili otwarcia spadków nieruchomość nie miała formalnie uregulowanego stanu prawnego – spadkodawcy pozostawali w jej samoistnym posiadaniu, a dla nieruchomości nie była prowadzona księga wieczysta. Własność tej nieruchomości została nabyta z mocy prawa (…) 1971 r., w drodze uwłaszczenia, na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej, przez małżonków (…). Fakt ten został potwierdzony dopiero postanowieniem Sądu Rejonowego w (…) z (…) 2025 r. (…), prawomocnym (…) 2026 r. Do czasu uprawomocnienia się tego postanowienia Zainteresowani nie mieli formalnego potwierdzenia, że nieruchomość wchodziła w skład majątku spadkowego, co – obok samego samoistnego posiadania – było przyczyną, dla której postępowania spadkowe nie zostały wcześniej zainicjowane.

Postanowieniem Sądu Rejonowego w (…) Wydział Cywilny (…) z (…) 2023 r., prawomocnym (…) 2023 r., stwierdzono nabycie spadku po trzech kolejno zmarłych spadkodawcach, jednym postanowieniem:

1.    Spadek po (…), urodzonym (…) 1914 r. w (…), zmarłym (…) 1994 r. w (…), na podstawie ustawy nabyli: żona (…) – w 1/4 części; oraz w 1/8 części każde: córka (…), córka (…), córka (…), syn (…), syn (…) i wnuczka (…) (córka zmarłego wcześniej syna (…), wstępująca w jego miejsce).

2.    Spadek po (…), córce (…), urodzonej (…) 1915 r. w (…), zmarłej (…) 1996 r. w (…), na podstawie testamentu notarialnego z (…) 1995 r. (Rep. (…)) w całości nabył syn (…).

3.    Spadek po (…), synu (…), urodzonym (...) 1952 r. w (…), którego zwłoki znaleziono (…) 2022 r. w (…), na podstawie ustawy, z dobrodziejstwem inwentarza, nabyli po (…) części: siostra (…), siostra (…), siostra (…), brat (…) oraz bratanica (…) (córka zmarłego wcześniej brata (…), wstępująca w jego miejsce).

Wszystkie trzy nabycia spadku – mimo że dotyczą odrębnych spadkodawców i odrębnych zdarzeń w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn – zostały stwierdzone jednym i tym samym prawomocnym orzeczeniem sądu, z tą samą datą uprawomocnienia: (…) 2023 r.

Dla nieruchomości założona została księga wieczysta nr (…) (Sąd Rejonowy w (…), wpis dokonany (…) 2026 r.), na podstawie m.in. wypisu z rejestru gruntów i wyrysu z mapy ewidencyjnej (…) oraz obu wymienionych wyżej postanowień sądu – o stwierdzeniu nabycia spadku (…) i o uwłaszczeniu (…). W dziale II księgi wieczystej ujawniono współwłasność nieruchomości w udziałach po (…) części na rzecz: (…).

Żaden z pięciorga Zainteresowanych nie zgłosił dotychczas nabycia żadnego z trzech spadków do opodatkowania – w szczególności nie złożył zeznania SD-3 w terminie miesiąca od otwarcia spadku, o którym mowa w art. 17a ust. 1 ustawy. Właściwym miejscowo organem podatkowym dla wszystkich zainteresowanych jest Naczelnik Urzędu Skarbowego (…).

Pytania

1.    Czy obowiązek podatkowy z tytułu nabycia każdego z trzech spadków powstał (…) 2023 r., tj. z chwilą uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w (…) z (…) 2023 r. (sygn. (…)), na podstawie art. 6 ust. 4 zdanie pierwsze ustawy o podatku od spadków i darowizn?

2.    Czy postanowienie tego samego sądu z (…) 2025 r. (sygn. (…)), stwierdzające nabycie własności nieruchomości w drodze uwłaszczenia z (…) 1971 r., ma charakter wyłącznie deklaratoryjny i w związku z tym nie tworzy odrębnego zdarzenia podatkowego ani nie zmienia daty wskazanej w pytaniu 1?

3.    Czy w sytuacji, w której obowiązek podatkowy powstał na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy, po stronie Zainteresowanych nie powstał obowiązek złożenia zeznania podatkowego, o którym mowa w art. 17a ust. 1 ustawy, a niezłożenie takiego zeznania nie wypełnia przesłanki z art. 68 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej?

4.    Który z terminów określonych w art. 68 Ordynacji podatkowej – 3-letni (art. 68 § 1) czy 5-letni (art. 68 § 2 pkt 1) – znajduje zastosowanie do prawa organu podatkowego do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w opisanym stanie faktycznym?

Państwa stanowisko w sprawie

Ad 1. W Państwa ocenie, obowiązek podatkowy z tytułu nabycia każdego z trzech spadków powstał (…) 2023 r., na podstawie art. 6 ust. 4 zdanie pierwsze ustawy o podatku od spadków i darowizn. Przepis ten znajduje zastosowanie, gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, a następnie zostało stwierdzone orzeczeniem sądu – obowiązek podatkowy powstaje wówczas z chwilą uprawomocnienia się tego orzeczenia. Ponieważ wszystkie trzy nabycia stwierdzono jednym postanowieniem, uprawomocnionym jednocześnie, dla wszystkich trzech spadków datą tą jest (…) 2023 r.

Ad 2. Postanowienie uwłaszczeniowe (…) ma charakter deklaratoryjny – potwierdza nabycie własności, które nastąpiło z mocy prawa (…) 1971 r. Orzeczenie deklaratoryjne nie tworzy prawa, lecz je stwierdza ze skutkiem wstecznym (ex tunc), nie stanowi więc odrębnego zdarzenia podatkowego i pozostaje bez wpływu na datę wskazaną w pkt 1.

Niezależnie od powyższego Zainteresowani wskazują, że (…) 2026 r. dla nieruchomości założona została księga wieczysta nr (…). Wpis ten dokonywany jest przez sąd prowadzący księgi wieczyste na podstawie odrębnego postępowania rejestrowego, a nie przed organem podatkowym, w związku z czym nie stanowi „powołania się przed organem podatkowym na fakt nabycia” w rozumieniu art. 6 ust. 4 zdanie drugie ustawy i nie ma wpływu na datę powstania obowiązku podatkowego określoną w pkt 1.

Ad 3. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2025 r., sygn. III FPS 2/25, powstanie obowiązku podatkowego na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy – w odniesieniu do nabycia w drodze dziedziczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem sądu – nie nakłada na podatnika obowiązku złożenia zeznania podatkowego, o którym mowa w art. 17a ust. 1 ustawy, a niezłożenie takiego zeznania w terminie nie wypełnia przesłanki z art. 68 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Ad 4. W konsekwencji, Państwa zdaniem, w tej sprawie zastosowanie znajduje wyłącznie 3-letni termin z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, liczony od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (2023 r.), nie zaś termin 5-letni z art. 68 § 2 pkt 1 tej ustawy.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 222 poz. 1629):

Do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.

Ponieważ śmierć dwóch ze spadkodawców nastąpiła – jak zostało wskazane we wniosku – przed 1 stycznia 2007 r., w sprawie opodatkowania nabycia po nich spadku mają zastosowanie przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r.

Art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 142 poz. 1514) stanowi, że:

Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej "podatkiem", podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem spadku.

Zgodnie natomiast z art. 1 ust. 1 pkt 1 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym na moment znalezienia zwłok ostatniego ze spadkodawców, tj. 14 października 2022 r. (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1043 ze zm.):

Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem: dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego.

Spadek jest instytucją regulowaną przepisami zawartymi w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r.  – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

W myśl art. 922 § 1 tej ustawy:

Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.

Zgodnie z art. 924 ww. ustawy:

Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.

Natomiast stosownie do przepisu art. 925 tej ustawy:

Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.

Art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi, że:

Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.

Wobec powyższego, nabycie spadku ma miejsce z chwilą śmierci spadkodawcy. Prawomocne postanowienie sądu o nabyciu spadku ma natomiast charakter deklaratoryjny i stwierdza jedynie nabycie spadku przez spadkobiercę (potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia).

Do uwłaszczenia nieruchomości rolnych natomiast dochodziło na mocy przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (t. j. Dz. U. Nr 27 poz. 250 ze zm.), zgodnie z której art. 1 ust. 1 i 2:

Nieruchomości wchodzące w skład gospodarstw rolnych, zwane dalej „nieruchomościami”, i znajdujące się w dniu wejścia w życie ustawy w samoistnym posiadaniu rolników stają się z mocy samego prawa własnością tych rolników, jeżeli oni sami lub ich poprzednicy objęli te nieruchomości w posiadanie na podstawie zawartej bez prawem przewidzianej formy umowy sprzedaży, zamiany, darowizny, umowy o dożywocie lub innej umowy o przeniesienie własności, o zniesienie współwłasności albo umowy o dział spadku.

Rolnicy, którzy do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy posiadają nieruchomości jako samoistni posiadacze nieprzerwanie od lat pięciu, stają się z mocy samego prawa właścicielami tych nieruchomości, chociażby nie zachodziły warunki określone w ust. 1. Jeżeli jednak uzyskali posiadanie w złej wierze, nabycie własności następuje tylko wtedy, gdy posiadanie trwało co najmniej przez lat dziesięć.

Zgodnie z art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r.:

Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych, a w wypadku darowizny obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na obdarowanym i darczyńcy.

W myśl art. 5 ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym na dzień 14 października 2022 r.:

Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

Jak wynika z art. 6 ust. 1 pkt 1 dla obydwóch stanów prawnych:

Obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze dziedziczenia – z chwilą przyjęcia spadku.

Z art. 6 ust. 4 cyt. ustawy w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r.:

Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. Gdy nabycie w drodze darowizny nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przed organem podatkowym na okoliczność dokonania tej darowizny.

Stosownie do treści ww. art. 6 ust. 4 w brzmieniu obowiązującym na dzień 14 listopada 2022 r.:

Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt nabycia.

Zgodnie z treścią art. 17a ust. 1 obowiązującą dla obydwóch stanów prawnych:

Podatnicy podatku są obowiązani, z zastrzeżeniem ust. 2, złożyć, w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania.

Z treści opisu stanu faktycznego wynika, że spadkodawcami są (…) oraz ich syn (…). Po (…) dziedziczą wszyscy Zainteresowani oraz jego żona (…) i syn (…). Po (…) dziedziczy syn (…). Zaś po (…) dziedziczą wszyscy Zainteresowani. Przedmiotem spadku jest udział w nieruchomości. W chwili otwarcia spadków nieruchomość nie miała formalnie uregulowanego stanu prawnego – spadkodawcy (…) pozostawali w jej samoistnym posiadaniu, dla nieruchomości nie była prowadzona księga wieczysta. Własność tej nieruchomości została nabyta z mocy prawa (…) 1971 r., w drodze uwłaszczenia, na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej, przez małżonków (…). Fakt ten został potwierdzony dopiero postanowieniem Sądu Rejonowego, prawomocnym (…) 2026 r. Do czasu uprawomocnienia się tego postanowienia Zainteresowani nie mieli formalnego potwierdzenia, że nieruchomość wchodziła w skład majątku spadkowego, co – obok samego samoistnego posiadania – było przyczyną, dla której postępowania spadkowe nie zostały wcześniej zainicjowane. Postanowieniem Sądu Rejonowego, prawomocnym (…) 2023 r., stwierdzono nabycie spadku po trzech kolejno zmarłych spadkodawcach, jednym postanowieniem. Wszystkie trzy nabycia spadku – mimo że dotyczą odrębnych spadkodawców i odrębnych zdarzeń w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn – zostały stwierdzone jednym i tym samym prawomocnym orzeczeniem sądu, z tą samą datą uprawomocnienia: (…) 2023 r. Dla nieruchomości założona została księga wieczysta, na podstawie m.in. obu wymienionych wyżej postanowień sądu – tj. o stwierdzeniu nabycia spadku i o uwłaszczeniu. W dziale II księgi wieczystej ujawniono współwłasność nieruchomości w udziałach po (…) części na rzecz: (…). Żaden z pięciorga Zainteresowanych nie zgłosił dotychczas nabycia tytułem żadnego ze spadków do opodatkowania – w szczególności nie złożył zeznania SD-3 w terminie miesiąca od otwarcia spadku.

Z treści wniosku wynika, że spadkobiercy (…) to: żona, córki, synowie oraz wnuczka (w tym wszyscy Zainteresowani) należący do I grupy podatkowej; spadkobiercą (…) jest (…), a spadkobiercy (…), to czworo Zainteresowanych (rodzeństwo) – należących do I grupy podatkowej i  bratanica, która należy do II grupy podatkowej.

Chcieliby Państwo potwierdzić, czy obowiązek podatkowy w związku z nabyciem tytułem spadków powstał (…) 2023 r. i czy moment powstania tego obowiązku nie uległ zmianie w związku z wydaniem postanowienia o uwłaszczeniu.

Państwa zdaniem, obowiązek podatkowy z tytułu nabycia spadków powstał (…) 2023 r., na podstawie art. 6 ust. 4 zdanie pierwsze ustawy o podatku od spadków i darowizn, a postanowienie uwłaszczeniowe nie stanowi odrębnego zdarzenia podatkowego.

Z takim stanowiskiem należy się zgodzić.

Zgodnie z brzmieniem art. 6 ust. 4 cytowanej ustawy, które jest zgodne dla obu momentów powstania obowiązku podatkowego – tj. dla nabycia tytułem spadku po (…)  (spadek po (…), który na moment wydania postanowienia o nabycie spadku po (…) nie żył i tym samym nie można dla niego określić momentu powstania obowiązku podatkowego) – dla nabyć niezgłoszonych do opodatkowania stwierdzonych następnie pismem – tutaj: postanowieniem sądu – obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. Orzeczenie o nabyciu tytułem spadków uprawomocniło się (…) 2023 r., a zatem prawidłowo oceniają Państwo moment powstania obowiązku podatkowego.

Wydane postanowienie o uwłaszczeniu stwierdza nabycie nieruchomości przez zmarłych spadkodawców ((…)), a zatem nie rodzi odrębnych skutków podatkowych po stronie spadkobierców. Postanowienie to potwierdza istnienie składnika majątku należącego do spadkodawców, jednak nie stanowi dla spadkobierców odrębnego tytułu nabycia od stwierdzonego już w postanowieniu prawomocnym (…) 2023 r. dziedziczenia.

Z tego względu mają Państwo rację twierdząc, że uwłaszczenie nie stanowi odrębnego zdarzenia podatkowego, a datą powstania obowiązku podatkowego tytułu dziedziczenia jest w Państwa sytuacji (…) 2023 r.

Zgodnie z art. 4 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.):

Obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach.

Zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego.

Stosownie do ww. art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek podatkowy ciąży wyłącznie na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. Ponadto, należy wskazać, że na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa:

Zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania.

Należy podkreślić, że w przypadku podatku od spadków i darowizn po złożeniu zeznania podatkowego przez podatnika, organ podatkowy wydaje decyzję ustalającą wysokość podatku. Dopiero z chwilą jej doręczenia powstaje zobowiązanie podatkowe.

Z przywołanych wyżej przepisów – mających zastosowanie do Państwa sytuacji – wynika, że obowiązek podatkowy ciąży na spadkobiercy i w przypadku dziedziczenia, co do zasady, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, powstaje z chwilą przyjęcia spadku. Obowiązek ten jest ściśle powiązany z art. 17a ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym podatnicy podatku są obowiązani złożyć, w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych (SD-3).

W sytuacji, gdy nabycie – mimo powstania obowiązku podatkowego zgodnie z ww. przepisami – nie zostało zgłoszone do opodatkowania, ustawodawca określił tzw. ponowne powstanie obowiązku podatkowego. Dał temu wyraz w treści art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, gdzie została wprowadzona szczególna regulacja w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn. W myśl tego przepisu, jeśli nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, a następnie zostało stwierdzone pismem prawodawca wprost wskazuje, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma, jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnieni się orzeczenia.

Mając na względzie, że to niespełnienie obowiązku z art. 17a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn jest przesłanką zastosowania art. 6 ust. 4 ww. ustawy, należy wskazać, że ponowne – w związku z prawomocnym orzeczeniem sądu – powstanie obowiązku podatkowego z tytułu nabycia spadku, w rozumieniu art. 6 ust. 4 ww. ustawy, nie implikuje po stronie spadkobiercy obowiązku złożenia zeznania podatkowego.

Tym samym, należy wskazać, że wraz ze śmiercią Państwa spadkodawców ((…)) – zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn – powstał po Państwa stronie obowiązek podatkowy. Zatem byli Państwo zobowiązani złożyć w terminie miesiąca zeznanie podatkowe SD-3 (stosownie do treści art. 17a ust. 1 ustawy). W związku z brakiem dokonania takiego zgłoszenia – w momencie, gdy otrzymali Państwo prawomocne orzeczenie sądu w 2023 r. – obowiązek podatkowy po Państwa stronie uległ odnowieniu zgodnie z art. 6 ust. 4 ww. ustawy.

Tym samym nie ciążył na Państwu obowiązek złożenia zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych SD-3. Taki wniosek wypływa także z postanowień uchwały NSA z 26 maja 2025 r. sygn. akt III FPS 2/25.

Należy przy tym podkreślić, że obowiązek podatkowy po Państwa stronie nie powstał w związku z dziedziczeniem po (…), ponieważ jej spadkobiercą był (…).

W związku z Państwa wątpliwościami dotyczącymi terminu do wydania decyzji ustalającej podatek, konieczna jest analiza przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Na podstawie art. 68 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa:

Zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Natomiast zgodnie z art. 68 § 2 ww. ustawy:

Jeżeli podatnik:

1)    nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego,

2)    w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego,

zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Zgodnie z powyższymi przepisami, zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn co do zasady powstaje na skutek doręczenia decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania. Powinna być ona poprzedzona złożeniem zeznania podatkowego. Z kolei okres przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej wysokość podatku od spadków i darowizn liczy się od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Przyjęcie właściwego ustawowego terminu dla realizacji kompetencji organu do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego – 3 lata bądź 5 lat, powinno być zatem konsekwencją ustalenia, czy w analizowanym przypadku występował obowiązek złożenia zeznania podatkowego.

Jak już wskazano powyżej, ponowne powstanie obowiązku podatkowego z tytułu nabycia spadku, w rozumieniu art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, nie nakłada na spadkobiercę obowiązku złożenia zeznania podatkowego. W konsekwencji – przy powstaniu obowiązku podatkowego na podstawie art. 6 ust. 4 ww. ustawy – nie ma zastosowania termin 5-letni przedawnienia, o którym mowa w art. 68 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W takim wypadku termin na doręczenie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego wynosi zatem 3 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał ww. obowiązek podatkowy.

Skoro zatem, w związku z prawomocnym orzeczeniem sądu o nabyciu spadku z 2023 r., powstał po Państwa stronie obowiązek podatkowy (w zakresie nabycia tytułem spadku po (…)) i nie ciążył w związku z tym na Państwu obowiązek złożenia zeznania podatkowego, to 3-letni termin – zgodnie z przedstawionym opisem, określony w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej upłynie z końcem grudnia 2026 r.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy – Ordynacja podatkowa. Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy zdnia11marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pani (…) (Zainteresowana będąca stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.