0111-KDIB2-3.4015.316.2026.2.MD

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

28 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych orzeczenia zasiedzenia nieruchomości na rzecz spadkodawczyni. Uzupełniła go Pani w pismach z 27 sierpnia 2026 r. i 14 września 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Jest Pani bratanicą zmarłej (...) (spadkodawczyni), będąc córką rodzonego brata spadkodawczyni. Spadkodawczyni (...) zmarła (...) (...) r. Postanowieniem Sądu z (...) r. stwierdzono nabycie spadku po spadkodawczyni przez Panią. Postanowienie to uprawomocniło się (...) r.

W składzie masy spadkowej objętej powyższym postanowieniem nie została ujęta nieruchomość położona w miejscowości (…), obejmująca obecnie działki nr (...) i (...) o łącznej powierzchni (...) ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...).

Powodem nieuwzględnienia tej nieruchomości w masie spadkowej był fakt, że w dacie wydania oraz uprawomocnienia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku nie było wiadomo, iż nieruchomość ta stanowiła własność spadkodawczyni. (...) władała nią jako posiadacz samoistny, nabywając ją w drodze zasiedzenia, co zostało formalnie potwierdzone ponad 40 lat po jej śmierci. Postanowieniem Sądu z (...) r., prawomocnym z dniem (...) r., stwierdzono zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości na rzecz spadkodawczyni (...) z dniem (...) r. Postanowienie to ma charakter deklaratoryjny – potwierdza jedynie, że spadkodawczyni nabyła własność nieruchomości w drodze zasiedzenia jeszcze za swojego życia, a zatem nieruchomość ta – w świetle prawa cywilnego – wchodziła w skład spadku otwartego z chwilą śmierci spadkodawczyni w (...) r., mimo że fakt ten został prawnie potwierdzony dopiero orzeczeniem z (…) r.

Potwierdzenie nabycia spadku po (...) przez Panią stwierdzone zostało postanowieniem Sądu prawomocnym z dniem (...) r. Do chwili obecnej nie złożyła Pani zeznania podatkowego SD-3 dotyczącego nabycia własności przedmiotowej nieruchomości, nie zostało też Pani doręczone jakiekolwiek zawiadomienie lub decyzja organu podatkowego w tym zakresie.

W uzupełnieniu wniosku z 27 sierpnia 2026 r. wskazała Pani, że nie zgłosiła w (...) r. nabycia spadku do Urzędu Skarbowego dlatego, że zmarła (...) nie pozostawiła majątku. W (...) r. prawa (...) do spadku po zmarłych rodzicach nie były potwierdzone. Nie było przeprowadzone postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po rodzicach (...), czyli po (...). To ostatni właściciele nieruchomości zasiedzianej przez (...) wpisani do księgi wieczystej nieruchomości zasiedzianej nieruchomości objętej księgą wieczystą nr (...) prowadzoną przez Sąd Rejonowy w (...). Stwierdzenie zasiedzenia tej nieruchomości przez (...) nastąpiło dopiero w (…) r.

Pytania

1.    Czy w opisanym stanie faktycznym obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia przez Panią własności nieruchomości położonej w (…), której zasiedzenie na rzecz spadkodawczyni zostało stwierdzone postanowieniem Sądu z (...) r. (prawomocnym z dniem (...) r.), powstał wraz z resztą masy spadkowej, tj. z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku z (...) r. (tj. (...) r.), a w konsekwencji, czy prawo organu podatkowego do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego z tego tytułu uległo przedawnieniu z upływem 3-letniego terminu, o którym mowa w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, liczonego od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy (tj. od końca (...) r.), co skutkowałoby upływem terminu przedawnienia z końcem 2003 r.?

2.    W przypadku uznania Pani stanowiska przedstawionego w pytaniu nr 1 za nieprawidłowe i przyjęcia, że obowiązek podatkowy z tytułu nabycia przedmiotowej nieruchomości powstał dopiero w (…) r. (tj. wskutek „odnowienia” obowiązku podatkowego na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w związku z uprawomocnieniem się postanowienia o stwierdzeniu zasiedzenia (...) r.) – na jaki dzień należałoby ustalić wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości dla celów określenia podstawy opodatkowania: czy na dzień (...) r. (uprawomocnienie się pierwotnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku), czy na inny dzień, w szczególności na dzień (...) r. (uprawomocnienie się postanowienia o stwierdzeniu zasiedzenia)?

Pani stanowisko w sprawie

Ad 1. Pani zdaniem, prawo organu podatkowego do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu nabycia przedmiotowej nieruchomości uległo przedawnieniu.

Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2025 r. (sygn. III FPS 2/25), powstanie obowiązku podatkowego na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, wynikające z notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia lub prawomocnego orzeczenia sądu, nie wiąże się z koniecznością złożenia zeznania podatkowego. NSA stwierdził jednoznacznie, że nie nakłada na podatnika tego podatku obowiązku złożenia zeznania podatkowego, o którym mowa w art. 17a ust. 1 tej ustawy i niezłożenie takiego zeznania w terminie nie wypełnia przesłanki z art. 68 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

W konsekwencji, wobec braku obowiązku złożenia zeznania SD-3, nie znajduje zastosowania 5-letni termin przedawnienia z art. 68 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, lecz podstawowy 3-letni termin z art. 68 § 1 tej ustawy.

Jak wskazuje się w komentarzach do powyższej uchwały, konsekwencją tej uchwały jest utrwalenie zasady, że w sytuacjach objętych hipotezą art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn do ustalenia zobowiązania podatkowego stosuje się termin trzyletni z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, a nie pięcioletni z § 2 pkt 1 tego przepisu. Skoro więc – jak wskazano w opisie stanu faktycznego – postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po Wandzie uprawomocniło się (...) r., a nieruchomość w (...), choć formalnie ujawniona dopiero postanowieniem o zasiedzeniu z 2026 r., stanowiła składnik masy spadkowej od chwili śmierci spadkodawczyni w (...) r. (z uwagi na deklaratoryjny charakter orzeczenia o zasiedzeniu), to Pani zdaniem obowiązek podatkowy w odniesieniu do całości masy spadkowej – w tym również tej nieruchomości – powstał jednolicie (...) r. Termin 3-letni na wydanie decyzji ustalającej, liczony od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy (tj. od końca (...) r.), upłynął zatem z końcem 2003 r., co oznacza, że zobowiązanie podatkowe nie może już powstać.

Ad 2. Gdyby jednak Organ uznał, że w tej sprawie zastosowanie znajduje mechanizm „odnowienia” obowiązku podatkowego z art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, wiążący powstanie obowiązku podatkowego dopiero z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu zasiedzenia ((...) r.), Pani zdaniem wartość nieruchomości dla celów ustalenia podstawy opodatkowania powinna być określona na dzień (...) r., ponieważ zgodnie z ogólną zasadą dotyczącą podstawy opodatkowania, podstawę opodatkowania przy nabyciu spadku stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania (a nie dnia odnowienia) obowiązku podatkowego.

Mimo że – w scenariuszu przyjętym hipotetycznie w pytaniu nr 2 – obowiązek podatkowy odnowił się dopiero w (…) r., to wycena nieruchomości (ceny rynkowe) powinna nastąpić według stanu i cen na dzień pierwotnego powstania tego obowiązku, czyli na dzień (...) r., kiedy to uprawomocniło się postanowienie dotyczące nabycia spadku przez Panią.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 222 poz. 1629):

Ponieważ śmierć spadkodawczyni (Pani cioci) nastąpiła – jak zostało wskazane we wniosku – przed 1 stycznia 2007 r., w sprawie nabycia po niej spadku miały zastosowanie przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r.

Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 142 poz. 1514 ze zm.):

Spadek jest instytucją regulowaną przepisami zawartymi w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r.  – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

W myśl art. 922 § 1 tej ustawy:

Zgodnie z art. 924 ww. ustawy:

Natomiast stosownie do przepisu art. 925 tej ustawy:

Art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi, że:

Wobec powyższego, nabycie spadku ma miejsce z chwilą śmierci spadkodawcy. Prawomocne postanowienie sądu o nabyciu spadku ma natomiast charakter deklaratoryjny i stwierdza jedynie nabycie spadku przez spadkobiercę (potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia).

Stosownie do treści art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 4 tej ustawy:

W myśl art. 17a ust. 1 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 4 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.):

Ponadto, należy wskazać, że na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa:

Należy podkreślić, że w przypadku podatku od spadków i darowizn po złożeniu zeznania podatkowego przez podatnika, organ podatkowy wydaje decyzję ustalającą wysokość podatku. Dopiero z chwilą jej doręczenia powstaje zobowiązanie podatkowe.

Jak wynika z treści wniosku, jest Pani bratanicą spadkodawczyni. Spadkodawczyni zmarła (...) (...) r. Postanowieniem Sądu z (...) r. stwierdzono nabycie po niej spadku przez Panią. Postanowienie to uprawomocniło się (...) r. W składzie masy spadkowej objętej powyższym postanowieniem nie została ujęta nieruchomość. Powodem nieuwzględnienia tej nieruchomości w masie spadkowej był fakt, że w dacie wydania oraz uprawomocnienia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku nie było wiadomo, iż nieruchomość ta stanowiła własność spadkodawczyni. Spadkodawczyni władała nią jako posiadacz samoistny, nabywając ją w drodze zasiedzenia, co zostało formalnie potwierdzone postanowieniem Sądu z (...) r., prawomocnym z dniem (...) r. Do chwili obecnej nie złożyła Pani zeznania podatkowego SD-3 dotyczącego nabycia własności przedmiotowej nieruchomości, nie zostało też Pani doręczone jakiekolwiek zawiadomienie lub decyzja organu podatkowego w tym zakresie. Nie zgłosiła Pani w (...) r. nabycia spadku do Urzędu Skarbowego dlatego, że zmarła nie pozostawiła majątku.

W przypadku, gdy nabycie – w tym tytułem zasiedzenia – jest stwierdzone na rzecz osoby zmarłej, zobowiązanie podatkowe z tego tytułu w ogóle nie powstanie, ponieważ brak jest podmiotu, któremu można by doręczyć decyzję o wymiarze podatku z tego tytułu.

W związku z przeprowadzeniem w 2026 r. postępowania w sprawie o zasiedzenie obowiązek podatkowy mógłby powstać dla spadkodawczyni, nie powstanie jednak z uwagi na jej śmierć.

Należy wskazać, że z przywołanych wyżej przepisów – mających zastosowanie do Pani sytuacji – wynika, że obowiązek podatkowy ciąży na spadkobiercy i w przypadku dziedziczenia, co do zasady, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, powstaje z chwilą przyjęcia spadku. Obowiązek ten jest ściśle powiązany z art. 17a ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym podatnicy podatku są obowiązani złożyć, w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych (SD-3).

W sytuacji, gdy nabycie – mimo powstania obowiązku podatkowego zgodnie z ww. przepisami – nie zostało zgłoszone do opodatkowania, ustawodawca określił tzw. ponowne powstanie obowiązku podatkowego. Dał temu wyraz w treści art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, gdzie została wprowadzona szczególna regulacja w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn. W myśl tego przepisu, jeśli nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, a następnie zostało stwierdzone pismem prawodawca wprost wskazuje, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma, jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnieni się orzeczenia.

Mając na względzie, że to niespełnienie obowiązku z art. 17a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn jest przesłanką zastosowania art. 6 ust. 4 ww. ustawy, należy wskazać, że ponowne – w związku z prawomocnym orzeczeniem sądu – powstanie obowiązku podatkowego z tytułu nabycia spadku, w rozumieniu art. 6 ust. 4 ww. ustawy, nie implikuje po stronie spadkobiercy obowiązku złożenia zeznania podatkowego.

Tym samym, należy wskazać, że wraz ze śmiercią ciotki – zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn – powstał po Pani stronie obowiązek podatkowy. Zatem była Pani zobowiązana złożyć w terminie miesiąca zeznanie podatkowe SD-3 (stosownie do treści art. 17a ust. 1 ustawy). W związku z brakiem dokonania takiego zgłoszenia – w momencie, gdy otrzymała Pani prawomocne orzeczenie sądu w (...) r. – obowiązek podatkowy po Pani stronie uległ odnowieniu zgodnie z art. 6 ust. 4 ww. ustawy.

Jednak w związku z odnowieniem tego obowiązku podatkowego nie ciążył na Pani obowiązek złożenia zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych SD-3. Taki wniosek wypływa także z postanowień uchwały NSA z 26 maja 2025 r. sygn. akt III FPS 2/25.

W związku z Pani wątpliwościami, konieczna jest analiza przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Na podstawie art. 68 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa:

Natomiast zgodnie z art. 68 § 2 ww. ustawy:

Zgodnie z powyższymi przepisami, zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn co do zasady powstaje na skutek doręczenia decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania. Powinna być ona poprzedzona złożeniem zeznania podatkowego. Z kolei okres przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej wysokość podatku od spadków i darowizn liczy się od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Przyjęcie właściwego ustawowego terminu dla realizacji kompetencji organu do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego – 3 lata bądź 5 lat, powinno być zatem konsekwencją ustalenia, czy w analizowanym przypadku występował obowiązek złożenia zeznania podatkowego.

Jak już wskazano powyżej ponowne powstanie obowiązku podatkowego z tytułu nabycia spadku, w rozumieniu art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, tj. wynikające z orzeczenia sądu, nie nakłada na spadkobiorcę obowiązku złożenia zeznania podatkowego. W konsekwencji – przy powstaniu obowiązku podatkowego na podstawie art. 6 ust. 4 ww. ustawy – nie ma zastosowania termin 5-letni przedawnienia, o którym mowa w art. 68 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W takim wypadku termin na doręczenie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego wynosi zatem 3 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał ww. obowiązek podatkowy.

Skoro zatem, w związku z prawomocnym orzeczeniem Sądu o nabyciu spadku z (...) r., powstał po Pani stronie obowiązek podatkowy i nie ciążył w związku z tym na Pani obowiązek złożenia zeznania podatkowego, to 3-letni termin z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej upłynął z końcem grudnia 2003 r.

Wobec powyższego, Pani stanowisko do pytania nr 1 należało uznać za prawidłowe. Z tego wynika, że nie ma konieczności udzielenia odpowiedzi na pytanie nr 2, zadane w przypadku uznania Pani stanowiska przedstawionego w pytaniu nr 1 za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy – Ordynacja podatkowa. Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.