0111-KDIB2-3.4015.309.2026.5.MD; 0114-KDWP.4011.393.2026.5.AS

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe, a w części nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn oraz podatku dochodowym od osób fizycznych:

·    w części dotyczącej możliwości skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania środków pieniężnych nabywanych na podstawie umowy renty z (...) r. na mocy art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn – jest prawidłowe,

·    w części dotyczącej wyłączenia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych otrzymywanych świadczeń jako podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn – jest prawidłowe,

·    w pozostałej części – jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

27 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej m.in. podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych otrzymywania środków pieniężnych tytułem renty od syna. Uzupełnił go Pan samoistnie w piśmie z 28 lipca 2026 r. oraz w piśmie z 31 sierpnia 2026 r. (wpływ 1 września 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Jest Pan osobą fizyczną, nieposiadającą obywatelstwa polskiego ani miejsca stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, posiadającą obywatelstwo Republiki Armenii. Od (...) r. przebywa Pan legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy. Posiada Pan miejsce zamieszkania na terytorium Polski – mieszka Pan w Polsce wraz z żoną, w domu swojego syna. Nie jest Pan zatrudniony, nie prowadzi działalności gospodarczej ani nie osiąga własnych dochodów. Nie posiada Pan w Polsce uprawnień do podjęcia zatrudnienia. Obecnie jest Pan na etapie ubiegania się o status rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej.

Pozostaje Pan na wyłącznym utrzymaniu syna. Pana syn pracuje, osiąga stabilne dochody oraz odprowadza z tego tytułu podatki w Polsce. Pana syn posiada od (...) r. status rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, natomiast miejsce stałego pobytu na terytorium Polski posiada od (...) r.

Od stycznia 2021 r. syn zapewnia Panu stałe środki utrzymania, przekazując Panu świadczenia pieniężne w wysokości (...) zł miesięcznie. Środki są przekazywane przelewami bankowymi z polskiego rachunku bankowego syna na Pana polski rachunek bankowy. Pozostaje Pan na utrzymaniu syna, nie osiąga własnych dochodów i wykorzystuje otrzymywane środki na pokrycie bieżących kosztów utrzymania.

W związku z postępowaniami dotyczącymi legalizacji Pana pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, strony zawierały umowy renty przedkładane właściwemu urzędowi wojewódzkiemu jako dokumenty potwierdzające zapewnienie Panu środków utrzymania. Na podstawie tych umów syn był zobowiązany do przekazywania Panu okresowych świadczeń pieniężnych, które w razie ewentualnego podjęcia zatrudnienia miałby Pan zwrócić. W żadnym okresie obowiązywania zawieranych pomiędzy stronami umów nie był Pan zobowiązany do wykonywania na rzecz syna jakichkolwiek czynności ani innych świadczeń wzajemnych w zamian za otrzymywane środki pieniężne. Celem przekazywania środków było zapewnienie Panu utrzymania. Strony nie traktowały wypłacanych świadczeń jako świadczeń ekwiwalentnych za jakiekolwiek działania podejmowane przez Pana na rzecz syna.

(...) r. zawarł Pan z synem umowę nieodpłatnej renty. Zawarcie tej umowy miało na celu jednoznaczne uregulowanie i potwierdzenie charakteru świadczeń przekazywanych przez syna na Pana rzecz oraz udokumentowanie źródła środków Pana utrzymania dla celów prowadzonych postępowań administracyjnych. Wskazana umowa została zawarta zgodnie ze wskazaniami uzyskanymi z Urzędu Skarbowego. W treści umowy strony wskazały, że renta jest wypłacana za okres od 1 stycznia 2021 r. do 1 stycznia 2031 r., co odpowiada okresowi przekazywania omawianych świadczeń przez syna. Umowa potwierdza, że świadczenia mają charakter nieodpłatny, a Pan nie jest zobowiązany do spełniania jakichkolwiek świadczeń wzajemnych na rzecz syna ani do zwrotu otrzymywanych wcześniej środków. Strony potwierdziły tym samym, że przekazywane od stycznia 2021 r. świadczenia stanowią realizację zobowiązania do zapewnienia Panu okresowych, bezzwrotnych świadczeń pieniężnych służących pokryciu kosztów Pana utrzymania.

W uzupełnieniu wniosku wskazał Pan, że:

Zgodnie z Pana wiedzą, w okresie objętym wnioskiem strony dokumentowały zasady przekazywania świadczeń pieniężnych trzema pisemnymi umowami. Pierwsza umowa została zawarta (...) r., kolejna (...) r. Następnie w (...) r., w związku z zamiarem uporządkowania dotychczasowych ustaleń stron dotyczących przekazywanych świadczeń, strony zawarły również pisemne porozumienie o rozwiązaniu wcześniejszej umowy renty. Następnie zawarły umowę nieodpłatnej renty z (...) r. Działaniom tym przyświecała przede wszystkim intencja ujednolicenia dokumentacji oraz możliwie jednoznacznego określenia charakteru świadczeń, które faktycznie były Panu przekazywane. Umowa ta ma na celu odzwierciedlenie rzeczywistego charakteru relacji istniejącej pomiędzy stronami w związku z wypłatą nieodpłatnych świadczeń przekazywanych od 1 stycznia 2021 r.

Wszystkie umowy były zawierane pisemnie, jednakże żadna z powyższych umów nie została zawarta w formie aktu notarialnego.

(...) r. strony zawarły pisemne porozumienie dotyczące rozwiązania wcześniejszej umowy renty, w którym wskazano, że „Strony zgodnie oświadczają, że na dzień rozwiązania umowy nie posiadają względem siebie żadnych zaległych zobowiązań finansowych wynikających z tej umowy”. Następnie (...) r. strony zawarły nową umowę nieodpłatnej renty. Celem tych działań było przede wszystkim uporządkowanie i ujednolicenie dotychczasowych ustaleń dotyczących świadczeń pieniężnych przekazywanych Panu przez syna oraz możliwie jednoznaczne określenie ich nieodpłatnego charakteru. Strony podjęły takie działania również ze względu na uzyskane informacje podczas wizyty w Urzędzie Skarbowym, z których wynikała potrzeba odpowiedniego uporządkowania i doprecyzowania dokumentacji dotyczącej przekazywanych świadczeń.

Zawarcie porozumienia o rozwiązaniu wcześniejszej umowy oraz następnie zawarcie umowy z (...) r. nie wynikało ze zmiany charakteru świadczeń ani z powstania sporu pomiędzy stronami, lecz służyło uporządkowaniu istniejącego stosunku między stronami, uwzględnieniu uzyskanych informacji z organu oraz doprecyzowaniu zasad dalszego przekazywania świadczeń.

Umowa z (...) r. zawiera postanowienia odnoszące się również do świadczeń przekazywanych przed dniem jej zawarcia, ponieważ zamiarem stron było potwierdzenie i uporządkowanie zasad, na jakich środki były już wcześniej Panu przekazywane. Umowa ta ma odzwierciedlać rzeczywisty charakter relacji istniejącej pomiędzy stronami w związku z nieodpłatną wypłatą świadczeń od 1 stycznia 2021 r. Pana zdaniem, przy zawarciu umowy z (...) r. strony potwierdziły, że niezależnie od sposobu wcześniejszego dokumentowania wzajemnych ustaleń, zasadniczy charakter świadczeń pozostawał niezmienny. Intencją syna Wnioskodawcy i celem umowy od początku było nieodpłatne zapewnienie Panu środków przeznaczonych na pokrycie kosztów Pana utrzymania.

(...) r. zawarł Pan z synem umowę nieodpłatnej renty w celu uregulowania zasad nieodpłatnego przekazywania świadczeń pieniężnych za cały okres objęty ustaleniami stron, tj. od 1 stycznia 2021 r. do 1 stycznia 2031 r. Zamiarem stron było objęcie tą umową całości świadczeń przekazywanych Panu w tym okresie oraz uporządkowanie dotychczasowej dokumentacji w sposób odpowiadający rzeczywistemu charakterowi tych świadczeń. Z tego względu postanowienia umowy z (...) r. odnoszą się również do świadczeń otrzymywanych przed dniem jej zawarcia.

Wcześniejsze umowy były umowami renty, które przewidywały jej ewentualny zwrot w przypadku podjęcia przez Pana zatrudnienia, jednak niezmiennie przez cały okres objęty wnioskiem celem stron była wypłata świadczeń od syna przeznaczanych na pokrycie kosztów Pana utrzymania. Intencją syna nie było uzyskanie od Pana zwrotu wypłaconych świadczeń. Niezależnie od sposobu, w jaki relacja stron była w poszczególnych okresach dokumentowana, nie był Pan zobowiązany do wykonywania na rzecz syna świadczeń stanowiących ekwiwalent otrzymywanych kwot. Otrzymywane środki nie były również traktowane przez strony jako pożyczka. Nigdy nie dokonywał Pan zwrotu żadnej z kwot otrzymanych od syna i również obecnie nie jest zobowiązany do ich zwrotu. Nie posiada Pan także wobec syna zobowiązań finansowych wynikających z kwot przekazywanych na jego rzecz, co zostało dodatkowo potwierdzone w pisemnym porozumieniu dotyczącym rozwiązania wcześniejszej umowy.

W Pana ocenie charakter świadczeń pozostawał przez cały analizowany okres taki sam, tj. miały one służyć zapewnieniu Panu środków utrzymania i nie wiązały się z obowiązkiem ich zwrotu ani ze świadczeniem wzajemnym po Pana stronie. Zawarcie umowy nieodpłatnej renty z (...) r. miało służyć uporządkowaniu i jednoznacznemu ujęciu charakteru wpłacanych świadczeń.

Wysokość świadczeń była określona w treści zawieranych umów. Umowa nieodpłatnej renty z (...) r. przewiduje świadczenie w wysokości (...) zł miesięcznie i jednocześnie określa okres, którego świadczenia dotyczą. Również wcześniejsza umowa przewidywała świadczenie w tej samej wysokości. Zatem wartość świadczeń wynikających z umowy została przez strony określona.

Wniosek w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych obejmuje cały okres wskazany w umowie nieodpłatnej renty, tj. zarówno świadczenia otrzymane przez Pana w latach 2021-2026, jak i świadczenia, które zgodnie z umową będą otrzymywane w latach 2027-2031.

Wnosi Pan zatem o ocenę skutków podatkowych świadczeń otrzymywanych w całym okresie objętym umową, bez ograniczenia wyłącznie do świadczeń już wypłaconych.

W (...) roku wraz z żoną przeprowadził się Pan na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i od tego czasu zamieszkuje na stałe w Polsce u swojego syna. Pana pobyt na terytorium Polski przekracza 183 dni w każdym roku podatkowym. W konsekwencji wskazuje Pan, że w okresie od 1 stycznia 2021 r. podlegał i obecnie podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z art. 3 ust. 1 i ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przy założeniu, że opisane okoliczności dotyczące Pana pobytu w Polsce nie ulegną zmianie, będzie Pan podlegał nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu również w kolejnych latach objętych wnioskiem, tj. do 2031 r.

Jednocześnie, jak wskazano we wniosku, nie posiada Pan polskiego obywatelstwa ani formalnie ustanowionego w Polsce miejsca stałego pobytu.

W zakresie podatku od spadków i darowizn przedmiotem wniosku nie jest odrębna analiza skutków podatkowych każdej z wcześniej zawieranych umów. Pana intencją jest uzyskanie oceny skutków podatkowych wynikających z umowy nieodpłatnej renty zawartej (...) r., która zgodnie z jej treścią odnosi się do świadczeń przekazywanych w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 1 stycznia 2031 r. Nie oczekuje Pan zatem odrębnego rozstrzygania skutków podatkowych wcześniejszych umów jako samodzielnych tytułów nabycia. Wniosek w tym zakresie koncentruje się na umowie z (...) r. oraz na skutkach podatkowych świadczeń objętych jej postanowieniami.

Pytania

1.    Czy otrzymane przez Pana od syna świadczenia pieniężne opisane we wniosku podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn?

2.    Czy świadczenia pieniężne otrzymywane przez Pana od syna, opisane we wniosku, stanowią przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeżeli tak to w jaki sposób powinien zostać opodatkowany?

3.    Czy w związku z zawarciem przez Pana i Pana syna (...) r. umowy nieodpłatnej renty podlega ona opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, jednak jest Pan uprawniony do skorzystania ze zwolnienia przewidzianego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn po dokonaniu zgłoszenia nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2?

Pana stanowisko w sprawie

Ad 1.

Pana zdaniem, otrzymywane od syna świadczenia opisane we wniosku nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn, podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej "podatkiem", podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej m.in. tytułem nieodpłatnej renty.

W związku z brakiem definicji pojęcia „renta” w ww. ustawie należy odwołać się do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 903 ustawy Kodeks cywilny, przez umowę renty jedna ze stron zobowiązuje się względem drugiej do określonych świadczeń okresowych w pieniądzu lub w rzeczach oznaczonych tylko co do gatunku.

Co do zasady za świadczenia okresowe uznaje się czynności powtarzające się cyklicznie w określonych odstępach czasu. Na świadczenie, jako przedmiot zobowiązania wynikającego z umowy renty, składa się szereg określonych świadczeń okresowych. Dla uznania świadczenia za okresowe, konieczne jest stwierdzenie, że w ramach jednego tego samego stosunku zobowiązaniowego, podmiot zobowiązany ma spełnić szereg świadczeń jednorazowych, które nie mogą składać się na całość z góry określoną.

W przedstawionym stanie faktycznym świadczenia były przekazywane okresowo, w określonej wysokości, nie były związane z obowiązkiem spełniania przez Pana jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego, a zawarta (...) r. umowa potwierdziła ich nieodpłatny oraz bezzwrotny charakter. Tym samym, w Pana w ocenie świadczenia stanowią nabycie prawa majątkowego tytułem nieodpłatnej renty, o którym mowa w art. 1 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Zastosowanie w przedmiotowej sprawie znajdował jednocześnie art. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zgodnie z treścią ww. przepisu podatkowi nie podlega nabycie własności rzeczy ruchomych znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych podlegających wykonaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli w dniu nabycia ani nabywca, ani też spadkodawca lub darczyńca nie byli obywatelami polskimi i nie mieli miejsca stałego pobytu lub siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W analizowanej sprawie zarówno Pan, jak i Pana syn są obywatelami Republiki Armenii. Nie posiada Pan miejsca stałego pobytu w Polsce. Ponadto do 14 czerwca 2024 r. również Pana syn nie posiadał miejsca stałego pobytu na terytorium Polski. Tym samym spełnione były przesłanki określone w art. 3 pkt 1 ww. ustawy, wyłączające opodatkowanie świadczeń podatkiem od spadków i darowizn. Pana zdaniem, późniejsze uzyskanie przez syna miejsce stałego pobytu na terytorium Polski nie ma wpływu na ocenę skutków podatkowych świadczeń ustanowionych wcześniej. Pana zdaniem, dla zastosowania art. 3 pkt 1 ww. ustawy istotny jest bowiem status stron istniejący w dniu nabycia prawa majątkowego, a nie status w momencie wypłaty każdego ze świadczeń.

Również późniejsza nowelizacja przepisów dotyczących momentu powstania obowiązku podatkowego w przypadku świadczeń okresowych pozostaje bez wpływu na Pana sytuację. Jak zostało wskazane w art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. poz. 1064) – do praw majątkowych polegających na obowiązku świadczeń powtarzających się, użytkowania i służebności ustanowionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Pana zdaniem, ustanowienie świadczeń miało miejsce przed wejściem w życie nowych regulacji, a zatem do oceny skutków podatkowych należy stosować przepisy obowiązujące w chwili nabycia tego prawa. W konsekwencji późniejsze zmiany ustawowe nie mogą prowadzić do ponownej oceny skutków podatkowych prawa nabytego wcześniej.

W konsekwencji, Pana zdaniem, otrzymywane od syna świadczenia nie podlegały opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn z uwagi na zastosowanie art. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Ad 2.

Pana zdaniem, otrzymywane świadczenia opisane we wniosku, nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przepisów tej ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn. Ustawodawca nie posłużył się zatem pojęciem przychodów „opodatkowanych podatkiem od spadków i darowizn” ani przychodów, od których podatek ten jest faktycznie należny. Użyte sformułowanie odnosi się do przychodów podlegających przepisom regulującym podatek od spadków i darowizn.

Nieodpłatna renta została natomiast wprost wymieniona w art. 1 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn jako jeden z tytułów nieodpłatnego nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych. Oznacza to, że kwalifikacja podatkowa świadczeń otrzymywanych przez Wnioskodawcę powinna być dokonywana w pierwszej kolejności na gruncie tej ustawy. Okoliczność, że w danej sytuacji świadczenia nie powodowały powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn nie zmienia cywilnoprawnego ani podatkowego charakteru tych świadczeń.

Pana zdaniem, należy bowiem odróżnić objęcie określonego świadczenia przepisami ustawy o podatku od spadków i darowizn od powstania w konkretnej sytuacji obowiązku zapłaty podatku. Przepisy ustawy wskazujące na brak opodatkowania danego świadczenia nie powodują, że świadczenie to staje się innym nieodpłatnym świadczeniem podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Za taką wykładnią przemawia brzmienie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Gdyby wolą ustawodawcy było ograniczenie zastosowania tego przepisu wyłącznie do przychodów, od których faktycznie należny jest podatek od spadków i darowizn, posłużyłby się pojęciem przychodów „podlegających opodatkowaniu” albo „opodatkowanych” tym podatkiem. Tymczasem przepis odwołuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn, co wskazuje na znaczenie rodzaju i charakteru przysporzenia.

W kwestii wyłączenia z opodatkowania podatkiem dochodowym w przypadku podlegania świadczenia pod przepisy innej ustawy wypowiedział się również Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 27 maja 2024 r. sygn. 0111-KDIB2-3.4015.133.2022.14.AD, 0114-KDIP3-2.4011.934.2022.18.JK3 wskazując, że: „(...) w myśl art. 2 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy: Przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn. W świetle powyższego uznać należy, że w sytuacji, gdy – jak wyżej stwierdzono – otrzymanie przez Zainteresowaną 1 comiesięcznej nieodpłatnej renty wypłacanej przez Zainteresowaną 2 objęte jest regulacją przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn, to otrzymanie ww. świadczeń nie wywoła u Zainteresowanej 1 żadnych skutków podatkowych na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z wypełnieniem dyspozycji art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.”

W Pana ocenie, art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pełni funkcję normy rozgraniczającej zakres dwóch ustaw podatkowych. Jego celem jest pozostawienie poza zakresem podatku dochodowego tych przysporzeń, które ze względu na swój charakter zostały uregulowane w ustawie o podatku od spadków i darowizn. Skoro ustawodawca wprost zaliczył nieodpłatną rentę do tytułów nabycia wymienionych w tej ustawie, to świadczenia otrzymywane na jej podstawie nie powinny zostać objęte podatkiem dochodowym wyłącznie dlatego, że w określonej sytuacji nie wystąpiły przesłanki pozwalające na ich opodatkowanie.

W konsekwencji, stoi Pan na stanowisku, że świadczenia otrzymywane przez Pana od syna są świadczeniami podlegającymi przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn, a tym samym znajdują się poza zakresem opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Pana zdaniem, świadczenia wypłacane na podstawie opisanej we wniosku umowy nieodpłatnej renty nie będą stanowiły przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przepisów tej ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn. Nieodpłatna renta została natomiast wprost wskazana w art. 1 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn jako jeden z tytułów nieodpłatnego nabycia praw majątkowych. W Pana ocenie, należy odróżnić objęcie danego świadczenia przepisami ustawy o podatku od spadków i darowizn od faktycznego powstania obowiązku zapłaty tego podatku. Ewentualne zastosowanie zwolnienia z podatku od spadków i darowizn nie zmienia charakteru świadczenia.

W konsekwencji stoi Pan na stanowisku, że również świadczenia wypłacane do 2031 r. na zasadach opisanych we wniosku będą pozostawały poza zakresem opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ad 3.

Pana zdaniem, w związku z zawarciem (...) r. opisanej we wniosku umowy jest Pan uprawniony do skorzystania ze zwolnienia przewidzianego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn po dokonaniu zgłoszenia nabycia na formularzu SD-Z2. W konsekwencji, złożenie formularza SD-Z2 powinno uprawniać Pana do skorzystania ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn w zakresie świadczeń objętych tą umową.

W Pana ocenie, świadczenia objęte umową zawartą (...) r. spełniają przesłanki uznania ich za nieodpłatną rentę w rozumieniu art. 903 Kodeksu cywilnego, a nabycie prawa do tych świadczeń jest tytułem nabycia wymienionym wprost w art. 1 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Jak zostało wskazane w stanie faktycznym w momencie zawarcia ww. umowy syn posiadał już miejsce stałego pobytu na terytorium Polski tym samym nie zachodziły już przesłanki określone w art. 3 pkt 1 ww. ustawy, wyłączające opodatkowanie świadczeń podatkiem od spadków i darowizn.

Zgodnie z art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn, obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. W analizowanym przypadku nabywcą prawa majątkowego wynikającego z umowy nieodpłatnej renty jest Pan. Stosownie natomiast do art. 6 ust. 1b ustawy o podatku od spadków i darowizn, jeżeli przedmiotem nabycia jest prawo majątkowe polegające na obowiązku świadczeń powtarzających się na rzecz nabywcy tego prawa, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą ustanowienia tych świadczeń, jeżeli wartość świadczeń powtarzających się za cały okres trwania obowiązku świadczeń jest ustalona na dzień ich ustanowienia albo została uprawdopodobniona zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.

Z kolei zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, przy ustalaniu wartości prawa majątkowego polegającego na obowiązku świadczeń powtarzających się przyjmuje się łączną wartość świadczeń za okres, na jaki zostały ustanowione, jeżeli ich wartość za cały okres trwania obowiązku jest ustalona na dzień ustanowienia.

W przedstawionym stanie faktycznym umowa określa zarówno wysokość miesięcznego świadczenia, wynoszącą (...) zł, jak i okres, za który świadczenia są należne. Tym samym wartość świadczeń objętych umową jest ustalona. Pana zdaniem, w związku z zawarciem umowy nieodpłatnej renty (która została sporządzona zgodnie ze wskazaniem Urzędu Skarbowego) powstanie obowiązku podatkowego dla świadczeń nieodpłatnej renty należy rozpatrywać na gruncie art. 6 ust. 1b pkt 1 ustawy. Zasadne w Pana ocenie będzie zatem uznanie, że obowiązek podatkowy powstał (...) r., tj. w dniu zawarcia umowy definitywnie określającej zakres, wysokość, okres oraz nieodpłatny charakter świadczeń. Okoliczność, że umowa odnosi się również do świadczeń przekazywanych od 1 stycznia 2021 r., nie zmienia – Pana zdaniem – powyższej oceny. W konsekwencji należy liczyć termin na dokonanie zgłoszenia nabycia dla celów zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 4a ustawy od dnia (...) r.

Zgodnie z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, pod warunkiem zgłoszenia nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie sześciu miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego.

Jest Pan ojcem osoby ustanawiającej nieodpłatną rentę, a zatem jest jej wstępnym i należy do kręgu osób wskazanych w art. 4a ust. 1 ww. ustawy. Rodzaj więzi rodzinnej łączącej strony umowy spełnia zatem podstawową przesłankę podmiotową zastosowania zwolnienia.

Pana zdaniem spełniony jest również warunek wynikający z art. 4 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zgodnie z tym przepisem, zwolnienie określone w art. 4a stosuje się, jeżeli w chwili nabycia nabywca posiadał obywatelstwo polskie, obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub EFTA albo miał miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub takiego państwa.

Przepis ten nie wymaga posiadania obywatelstwa polskiego ani miejsca stałego pobytu na terytorium Polski, jeżeli nabywca posiada miejsce zamieszkania w Polsce. Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego, od (...) r. mieszka Pan na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wraz z żoną, w domu swojego syna. Tym samym, mimo posiadania obywatelstwa Republiki Armenii oraz braku miejsca stałego pobytu w Polsce, spełnia Pan przesłankę posiadania miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o której mowa w art. 4 ust. 4 ww. ustawy.

W celu skorzystania ze zwolnienia, dokona Pan zgłoszenia nabycia prawa do nieodpłatnej renty na formularzu SD-Z2 właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie sześciu miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego.

W zakresie spełnienia warunków koniecznych do zwolnienia z opodatkowania należy również wskazać, że sposób przekazywania świadczeń opisany we wniosku pozwala na pełne udokumentowanie ich otrzymania. Środki są bowiem przekazywane przelewami z polskiego rachunku bankowego syna na Pana polski rachunek bankowy.

Stanowisko, zgodnie z którym nieodpłatna renta ustanowiona przez dziecko na rzecz rodzica może korzystać ze zwolnienia określonego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn znajduje potwierdzenie w utrwalonej praktyce interpretacyjnej organów podatkowych. W interpretacji z 4 grudnia 2018 r., sygn. 0111-KDIB2-2.4015.108.2018.1.MZ, Dyrektor KIS potwierdził możliwość zastosowania ww. zwolnienia do nabycia prawa z tytułu nieodpłatnej renty ustanowionej przez dzieci na rzecz rodzica. Analogiczne stanowisko zostało zaprezentowane w interpretacji z 27 maja 2024 r., sygn. 0111-KDIB2-3.4015.133.2022.14.AD.

W konsekwencji stoi Pan na stanowisku, że nabycie przez Pana prawa do nieodpłatnej renty ustanowionej przez syna może korzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Warunkiem zastosowania zwolnienia – ze względu na zawarcie umowy w formie pisemnej, a nie w formie aktu notarialnego – jest zgłoszenie nabycia prawa majątkowego właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w terminie sześciu miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego.

Pana zdaniem, dokonanie zgłoszenia nabycia prawa do nieodpłatnej renty na formularzu SD-Z2 w ustawowym terminie uprawnia Pana zatem do skorzystania ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn w odniesieniu do świadczeń objętych umową zawartą (...) r.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe, a w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1043 ze zm., t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm. i t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478):

Ustawa nie definiuje pojęcia „renty”, w związku z czym w tym zakresie należy sięgnąć do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

Jak wynika z art. 903 Kodeksu cywilnego:

Art. 903¹ cyt. Kodeksu stanowi, że:

Z art. 906 § 2 ww. Kodeksu wynika, że:

Treść art. 907 § 1 tego Kodeksu stanowi, że:

W myśl wskazanego przez Pana art. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Stosownie do treści art. 5 tej ustawy:

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w brzmieniu obowiązującym do 20 sierpnia 2025 r. (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm.):

W myśl art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2025 r. poz. 1064)

Jak stanowi aktualnie obowiązujący art. 6 ust. 1b cyt. ustawy:

Art. 12 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowi, że:

Z art. 14 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 1 wynika, że:

Niezależnie od powyższego, ustawa o podatku od spadków i darowizn przewiduje w swojej treści zwolnienie podmiotowo-przedmiotowe dla członków najbliższej rodziny.

W myśl art. 4a ust. 1 ww. ustawy:

Zgodnie z treścią art. 4 ust. 4 cyt. ustawy:

Zgłoszenie o nabyciu rzeczy i praw majątkowych powinno być dokonane na formularzu SD-Z2 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 20 listopada (...) r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz.U. z (...) r. poz. 2060).

Z opisu stanu faktycznego wynika, że jest Pan osobą fizyczną, nieposiadającą obywatelstwa polskiego ani miejsca stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, posiadającą obywatelstwo Republiki Armenii. Od (...) r. przebywa Pan legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy. Posiada Pan miejsce zamieszkania na terytorium Polski – mieszka Pan w Polsce wraz z żoną, w domu swojego syna. Pozostaje Pan na wyłącznym utrzymaniu syna. Pana syn posiada od 2021 r. status rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, natomiast miejsce stałego pobytu na terytorium Polski posiada od 14 czerwca 2024 r. Od stycznia 2021 r. syn zapewnia Panu stałe środki utrzymania, przekazując Panu świadczenia pieniężne w wysokości (...) zł miesięcznie. Środki są przekazywane przelewami bankowymi z polskiego rachunku bankowego syna na Pana polski rachunek bankowy. Pozostaje Pan na utrzymaniu syna, nie osiąga własnych dochodów i wykorzystuje otrzymywane środki na pokrycie bieżących kosztów utrzymania. (...) r. zawarł Pan z synem umowę nieodpłatnej renty. W treści umowy strony wskazały, że renta jest wypłacana za okres od 1 stycznia 2021 r. do 1 stycznia 2031 r., co odpowiada okresowi przekazywania omawianych świadczeń przez syna. Umowa potwierdza, że świadczenia mają charakter nieodpłatny, a Pan nie jest zobowiązany do spełniania jakichkolwiek świadczeń wzajemnych na rzecz syna ani do zwrotu otrzymywanych wcześniej środków. W okresie objętym wnioskiem strony dokumentowały zasady przekazywania świadczeń pieniężnych trzema pisemnymi umowami. Pierwsza umowa została zawarta (...) r., kolejna (...) r. Następnie w czerwcu 2026 r., w związku z zamiarem uporządkowania dotychczasowych ustaleń stron dotyczących przekazywanych świadczeń, strony zawarły również pisemne porozumienie o rozwiązaniu wcześniejszej umowy renty, a następnie zawarły umowę nieodpłatnej renty z (...) r. (...) r. strony zawarły pisemne porozumienie dotyczące rozwiązania wcześniejszej umowy renty, w którym wskazano, że „Strony zgodnie oświadczają, że na dzień rozwiązania umowy nie posiadają względem siebie żadnych zaległych zobowiązań finansowych wynikających z tej umowy”. Następnie (...) r. strony zawarły nową umowę nieodpłatnej renty. Umowa nieodpłatnej renty z (...) r. przewiduje świadczenie w wysokości (...) zł miesięcznie i jednocześnie określa okres, którego świadczenia dotyczą. Zatem wartość świadczeń wynikających z umowy została przez strony określona.

Pana intencją jest uzyskanie oceny skutków podatkowych wynikających z umowy nieodpłatnej renty zawartej (...) r. Nie oczekuje Pan odrębnego rozstrzygania skutków podatkowych wcześniejszych umów jako samodzielnych tytułów nabycia. Wniosek w tym zakresie koncentruje się na umowie z (...) r. oraz na skutkach podatkowych świadczeń objętych jej postanowieniami.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że dla kwestii podatku od spadków i darowizn kluczowe znaczenie ma ustalenie właściwego momentu nabycia. W przypadku nieodpłatnej renty w poprzednim stanie prawnym obowiązek powstawał z chwilą ustanowienia prawa (do 20 sierpnia 2025 r.; a zatem w datach zawierania poprzednich umów renty).

W odpowiedzi na wezwanie wskazał Pan, że (...) r. strony zawarły pisemne porozumienie dotyczące rozwiązania wcześniejszej umowy renty – umowa ta nie została zatem unieważniona i miała zastosowanie do świadczeń otrzymywanych przez Pana do tej daty jako podstawa prawna ich zaistnienia.

Zawarcie w umowie renty z (...) r. postanowień doprecyzowujących kwestie pierwotnie ustalone w umowach z (...) r. i (...) r. nie powoduje automatycznie zmiany podstawy prawnej świadczeń otrzymanych przed zawarciem umowy z (...) r. Skoro poprzednia umowa renty została rozwiązana z dniem (...) r., a nie została unieważniona ani rozwiązana z mocą wsteczną, to zapisy umowy z (...) r. obowiązują dopiero do świadczeń otrzymanych przez Pana od (...) r. A zatem, do świadczeń wynikających z umowy renty z (...) r. zastosowanie mają przepisy obowiązujące aktualnie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że art. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, na który powołuje się Pan we własnym stanowisku, nie ma zastosowania do umów renty, na co wskazuje jednoznacznie sposób sformułowania tego przepisu. Wg jego treści, podatkowi nie podlega nabycie własności rzeczy ruchomych znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych podlegających wykonaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli w dniu nabycia ani nabywca, ani też spadkodawca lub darczyńca nie byli obywatelami polskimi i nie mieli miejsca stałego pobytu lub siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Do nabycia w drodze nieodpłatnej renty przepis ten nie ma zatem zastosowania niezależnie od tego, jakie miejsce stałego pobytu lub obywatelstwo posiadają strony tej umowy. Przepis ten wskazuje na stronę nabywającą oraz na spadkodawcę oraz darczyńcę. Osoba ustanawiająca rentę nie jest ani spadkodawcą ani darczyńcą.

Nie mogę się zatem zgodzić z Pana stanowiskiem zajętym do pytania nr 1.

Do nabycia środków pieniężnych tytułem zawartej (...) r. umowy renty nieodpłatnej, zastosowanie będą miały zatem zastosowanie m.in. przepisy art. 5 i art. 6 ust. 1b ustawy o podatku od spadków i darowizn w aktualnym brzmieniu.

Wskazał Pan, że wartość świadczeń z umowy renty nieodpłatnej została określona przez strony w umowie z (...) r. na (...) zł miesięcznie, a zatem jest to wartość ustalona na dzień zawarcia umowy. Momentem powstania obowiązku podatkowego jest więc – w myśl ww. art. 6 ust. 1b ustawy o podatku od spadków i darowizn – dzień ustanowienia tych świadczeń (czyli zawarcia umowy), tj. (...) r.

Prawidłowo również wskazuje Pan, że wartość świadczenia powinna być ustalona w oparciu o art. 12 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Przy czym świadczenia, które wynikają z umowy z (...) r. obejmować będą tylko okres następujący po dniu zawarcia tej umowy, do poprzednio wypłaconych świadczeń stosuje się bowiem postanowienia dotychczasowych umów i obowiązujące na moment ich zawarcia przepisy.

Otrzymuje Pan rentę od syna. Jest więc Pan, w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy, w I grupie podatkowej. Świadczenie wykonywane jest na terytorium Polski. Ponadto – choć nie posiada Pan obywatelstwa Polskiego ani miejsca stałego pobytu w Polsce – ma Pan w Polsce miejsce zamieszkania, a zatem spełnia Pan warunek określony w art. 4 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

W związku z powyższym, jest Pan uprawniony do skorzystania ze zwolnienia dla najbliższej rodziny, przewidzianego przez art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, jeśli zgłosi Pan w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, tj. od (...) r., właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, nabycie tytułem nieodpłatnej renty od syna na druku zgłoszenia o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2. Uprawnienie to przysługuje Panu wobec świadczeń z umowy renty zawartej (...) r. (a więc otrzymywanych po tej dacie).

Tym samym Pana stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr. 3 jest prawidłowe.

Odnosząc się natomiast do Pana wątpliwości, czy świadczenia pieniężne otrzymywane przez Pana od Pana syna stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych wyjaśnić należy, że zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Treść powyższego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie, bądź, od których zaniechano poboru podatku.

Przy czym, w myśl art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W świetle powyższego uznać należy, że w sytuacji, gdy – jak wyżej stwierdzono – otrzymanie przez Pana świadczenia pieniężnego od Pana syna tytułem nieodpłatnej renty objęte jest regulacją przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn, to nie wywoła u Pana żadnych skutków podatkowych na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z wypełnieniem dyspozycji art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji, Pana stanowisko w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.