0111-KDIB2-3.4015.290.2026.2.MD

Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe

 

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.

 

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

 

16 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 3 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych przeprowadzenia postępowania spadkowego po babci. Uzupełnił go Pan pismem z 10 sierpnia 2026 r. (wpływ 17 sierpnia 2026 r.) - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

 

Opis stanu faktycznego

Jest Pan osobą fizyczną.

(...) zmarła (...) r. Pozostawiła po sobie dwóch synów: (...) oraz (...). W skład spadku po (...)wchodzi między innymi lokal mieszkalny stanowiący jej wyłączną własność.

Po śmierci (...) nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe ani nie sporządzono aktu poświadczenia dziedziczenia.

(...) zmarł (...) r. Po nim zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe. Spadek po (...) nabyli po (...) jego syn (...) (Pan) oraz żona (...).

(...) zmarł (...) r. Pozostawił testament, na podstawie którego cały spadek po nim nabył Pan. Prawomocnym postanowieniem sądu stwierdzono nabycie spadku po (...).

Obecnie spadkobiercy zamierzają sporządzić akt poświadczenia dziedziczenia po (...). W konsekwencji zostanie potwierdzone, że (...) z chwilą śmierci (...) nabył udział wynoszący (...) spadku po niej, a udział ten wszedł następnie do spadku po (...), który został nabyty przez Pana.

Pana wątpliwość dotyczy tego, czy sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia (...) spowoduje obecnie powstanie obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia przez Pana udziału w spadku po (...) obejmującego udział w spadku po (...).

W uzupełnieniu wniosku wskazał Pan, że:

Postanowienie sądu stwierdzające nabycie spadku po (...) uprawomocniło się z datą (...) r.

Był Pan świadom, że właścicielem mieszkania była/jest (...), po której spadkobiercami byli jej synowie (...) i (...). Natomiast nie był Pan świadom, że w momencie przeprowadzania sprawy spadkowej po (...), bez przeprowadzonej sprawy spadkowej po (...) w skład spadku po (...) wchodzi również udział w ww. lokalu mieszkalnym.

Zgłosił Pan naczelnikowi właściwego urzędu skarbowego nabycie spadku po (...). Nie pamięta Pan i nie posiada dokumentów, kiedy nastąpiło zgłoszenie. Posiada Pan natomiast decyzję naczelnika ustalającą podatek. Zgłoszenie nie obejmowało lokalu.

Wydana decyzja naczelnika urzędu skarbowego nie obejmowała udziału w mieszkaniu.

 

Pytanie

Czy sporządzenie w 2026 r. aktu poświadczenia dziedziczenia po (...), potwierdzającego, że (...) nabył z chwilą jej śmierci udział w spadku po niej, który następnie wszedł do spadku po (...) nabytego w całości przez Pana, powoduje po Pana stronie powstanie obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn, skoro nie nabywa Pan obecnie nowego prawa majątkowego, a jedynie zostaje urzędowo potwierdzony skład majątku nabytego już wcześniej w drodze dziedziczenia po (...)?

 

Pana stanowisko w sprawie

W Pana ocenie, w przedstawionym stanie faktycznym sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia po (...) nie spowoduje powstania po Pana stronie obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn.

Zgodnie z art. 924 Kodeksu cywilnego spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast zgodnie z art. 925 Kodeksu cywilnego spadkobierca nabywa spadek z chwilą jego otwarcia. Oznacza to, że nabycie praw majątkowych następuje z mocy samego prawa z chwilą śmierci spadkodawcy, niezależnie od tego, kiedy zostanie przeprowadzone postępowanie spadkowe lub sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia.

Zarówno postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, jak i akt poświadczenia dziedziczenia mają charakter deklaratoryjny. Nie kreują one prawa do spadku ani nie powodują jego nabycia. Ich celem jest jedynie urzędowe potwierdzenie stanu prawnego istniejącego od chwili śmierci spadkodawcy. Okoliczność, że po (...) przez wiele lat nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe, nie oznacza, że jej spadkobiercy nie nabyli spadku już w dniu jej śmierci.

W przedstawionym stanie faktycznym (...) nabył z chwilą śmierci (...) udział wynoszący (...) spadku po niej. Udział ten od dnia śmierci (...) stanowił składnik majątku (...), niezależnie od tego, że okoliczność ta nie została formalnie potwierdzona postanowieniem sądu ani aktem poświadczenia dziedziczenia.

Po śmierci (...) cały jego majątek został nabyty przez Pana na podstawie testamentu. W Pana ocenie oznacza to, że nabył Pan wszystkie prawa majątkowe przysługujące (...), również te, które nie zostały jeszcze formalnie ujawnione lub potwierdzone odpowiednimi dokumentami. Brak wcześniejszego przeprowadzenia postępowania spadkowego po (...) nie powoduje, że prawa te przestały istnieć ani że zostały nabyte dopiero obecnie.

Sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia po (...) będzie zatem wyłącznie potwierdzeniem, że udział w lokalu mieszkalnym stanowił składnik majątku (...), który następnie został odziedziczony przez Pana. Czynność ta nie spowoduje przejścia na Pana żadnego nowego prawa majątkowego. Nie nastąpi żadne nowe przysporzenie majątkowe, lecz wyłącznie formalne potwierdzenie składu masy spadkowej po (...).

W Pana ocenie, dla powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn konieczne jest wystąpienie rzeczywistego nabycia rzeczy lub prawa majątkowego. Tymczasem w przedstawionym stanie faktycznym nie uzyskuje Pan obecnie żadnego nowego składnika majątkowego. Pana sytuacja majątkowa pozostaje taka sama jak przed sporządzeniem aktu poświadczenia dziedziczenia. Zmianie ulega jedynie stopień formalnego udokumentowania przysługujących Panu praw.

Należy również zwrócić uwagę, że udział (...) w spadku po (...) wszedł do masy spadkowej po (...) już z chwilą jego śmierci. W konsekwencji przedmiotem dziedziczenia po (...) był cały jego majątek, obejmujący również udział w spadku po (...), niezależnie od tego, że udział ten nie został jeszcze formalnie potwierdzony. Sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia po (...) nie powoduje więc nabycia nowego prawa, lecz jedynie identyfikuje składnik majątku, który od chwili śmierci (...) stanowił element spadku nabytego przez Pana.

Stoi Pan zatem na stanowisku, że przedstawiony stan faktyczny nie prowadzi do ponownego nabycia rzeczy lub prawa majątkowego, lecz wyłącznie do urzędowego potwierdzenia zakresu prawa już wcześniej nabytego w drodze dziedziczenia po (...). Z tego względu brak jest podstaw do uznania, że sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia po (...) skutkuje powstaniem po Pana stronie nowego obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn.

Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, w której ten sam składnik majątkowy byłby w istocie traktowany jako przedmiot dwóch odrębnych nabyć przez tę samą osobę, mimo że z punktu widzenia prawa spadkowego nabył Pan cały majątek (...) już z chwilą jego śmierci. W Pana ocenie byłoby to sprzeczne zarówno z konstrukcją dziedziczenia określoną w Kodeksie cywilnym, jak i z istotą podatku od spadków i darowizn, którego przedmiotem jest rzeczywiste nabycie rzeczy lub praw majątkowych, a nie późniejsze urzędowe potwierdzenie ich istnienia.

 

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

 

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 222 poz. 1629):

Ponieważ śmierć spadkodawcy (Pana babci) nastąpiła - jak zostało wskazane we wniosku - przed 1 stycznia 2007 r., w sprawie nabycia po niej spadku miały zastosowanie przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r.

Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 142 poz. 1514 ze zm.):

Spadek jest instytucją regulowaną przepisami zawartymi w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r.- Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

W myśl art. 922 § 1 tej ustawy:

Zgodnie z art. 924 ww. ustawy:

Natomiast stosownie do przepisu art. 925 tej ustawy:

Art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi, że:

Wobec powyższego, nabycie spadku ma miejsce z chwilą śmierci spadkodawcy. Prawomocne postanowienie sądu o nabyciu spadku ma natomiast charakter deklaratoryjny i stwierdza jedynie nabycie spadku przez spadkobiercę (potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia).

Stosownie do treści art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 4 tej ustawy:

Zgodnie z art. 4 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.):

Zgodnie z ww. art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek podatkowy ciąży wyłącznie na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. Ponadto, należy wskazać, że na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa:

W myśl art. 97 § 1 cyt. ustawy:

Zgodnie z art. 98 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa:

Z powyżej przywołanych przepisów wynika, że spadkobierca przejmuje zobowiązania podatkowe spadkodawcy. Aby jednak taka sytuacja mogła mieć miejsce musi zostać ustalone zobowiązanie podatkowe dla spadkodawcy.

Art. 100 § 1 cyt. ustawy stanowi bowiem, że:

Należy podkreślić, że w przypadku podatku od spadków i darowizn po złożeniu zeznania podatkowego przez podatnika, organ podatkowy wydaje decyzję ustalającą wysokość podatku. Dopiero z chwilą jej doręczenia powstaje zobowiązanie podatkowe.

Jak wynika z treści wniosku, (...) zmarła (...) r. Pozostawiła po sobie dwóch synów: (...) oraz (...). W skład spadku po (...) wchodzi między innymi lokal mieszkalny stanowiący jej wyłączną własność. Po śmierci (...) nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe ani nie sporządzono aktu poświadczenia dziedziczenia. (...) zmarł (...) r. Pozostawił testament, na podstawie którego cały spadek po nim nabył Pan. Prawomocnym postanowieniem sądu stwierdzono nabycie spadku po (...). Obecnie spadkobiercy zamierzają sporządzić akt poświadczenia dziedziczenia po (...). W konsekwencji zostanie potwierdzone, że (...) z chwilą śmierci (...) nabył udział wynoszący (...) spadku po niej, a udział ten wszedł następnie do spadku po (...). Spadek po (...) został nabyty przez Pana. Postanowienie sądu stwierdzające nabycie spadku po (...) uprawomocniło się z datą (...) r. Zgłosił Pan naczelnikowi właściwego urzędu skarbowego nabycie spadku po (...). Posiada Pan decyzję naczelnika ustalającą podatek. Wydana decyzja naczelnika urzędu skarbowego nie obejmowała udziału w mieszkaniu.

Pana wątpliwość dotyczy tego, czy sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia po (...) spowoduje obecnie powstanie obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia przez Pana udziału w spadku po (...) obejmującego udział w spadku po (...).

Odpowiedzialność spadkobiercy może jedynie dotyczyć zobowiązania podatkowego spadkodawcy, a takie - jak wynika z treści wniosku - nie powstało.

W przypadku, gdy nabycie spadku jest stwierdzone na rzecz osoby zmarłej, zobowiązanie podatkowe z tego tytułu w ogóle nie powstanie, ponieważ brak jest podmiotu, któremu można by doręczyć decyzję o wymiarze podatku z tego tytułu. Tym samym nie ponosi Pan jako spadkobierca odpowiedzialności określonej w Dziale III Rozdziale 14 Ordynacji podatkowej za zobowiązania podatkowe spadkodawcy (swojego wujka) w związku ze stwierdzeniem nabycia spadku po jego matce (a Pana babci) na jego rzecz.

Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478 ze zm.), obowiązującym od 7 stycznia 2026 r.:

W myśl art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2025 r. poz. 1854):

W związku z przeprowadzeniem w 2026 r. postępowania spadkowego po Pana zmarłej babci powstałby obowiązek podatkowy, jednak jak Pan wskazał - spadkobiercami po niej był Pana ojciec oraz jego brat. Obaj już nie żyją.

Ponadto wskazał Pan, że zgłosił już nabycie spadku po wujku po wydanym postanowieniu sądu, które uprawomocniło się w (...) r. i była dla Pana wydana decyzja naczelnika urzędu skarbowego. W decyzji tej nie był co prawda ujęty udział w lokalu mieszkalnym należącym do Pana babci, którego spadkobiercą był Pana wujek, jednak od wydania decyzji musiało już minąć więcej niż 5 lat.

 

Na podstawie art. 68 § 1 i § 2 ww. ustawy:

Zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Jeżeli podatnik:

1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego,

2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego,

   - zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Jak wynika z przywołanych przepisów, zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn co do zasady powstaje na skutek doręczenia decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania. Z kolei okres przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej wysokość podatku od spadków i darowizn liczy się od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy, tj. w przypadku, gdy obowiązek powstaje na mocy art. 6 ust. 4 cyt. ustawy - a więc przy prawomocnym orzeczeniu - od końca roku, w którym uprawomocniło się postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.

Nie ma zatem możliwości, aby powstał dla Pana obowiązek podatkowy w związku z przeprowadzeniem postępowania spadkowego po Pana zmarłej babci.

 

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Ta interpretacja dotyczy wniosku z 16 lipca 2026 r. W zakresie wniosku z daty wpływu 13 lipca 2026 r. zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.

 

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

  - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

  - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

 

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

 

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

   - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

   - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

 

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.