0111-KDIB2-3.4015.289.2026.1.LM

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

17 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia darowizny od siostry Pani biologicznego ojca. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Pani ojciec biologiczny zmarł, gdy miała Pani 3 lata. Następnie partner Pani matki dokonał Pani przysposobienia pełnego na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu wydanego w 2010 r., kiedy miała Pani 9 lat. W treści orzeczenia o przysposobieniu nie zawarto postanowień dotyczących dziedziczenia po rodzinie biologicznego ojca.

Pomimo przysposobienia pełnego przez cały czas utrzymuje Pani rzeczywiste, bliskie i regularne relacje z rodziną Pani biologicznego ojca. W szczególności pozostaję Pani w stałym kontakcie z siostrą rodzoną Pani biologicznego ojca, która jest jednocześnie Pani matką chrzestną.

Pani ciotka, będąca siostrą rodzoną Pani biologicznego ojca, zamierza przekazać Pani darowiznę pieniężną w kwocie (…) zł. W związku z planowaną darowizną został już sporządzony akt notarialny, który oczekuje na podpisanie przez strony.

Dodatkowo wskazała, Pani że Pani biologiczni dziadkowie ze strony ojca sporządzili w 2018 r. testament , w którym została Pani uwzględniona jako osoba uprawniona do ewentualnego zachowku, o ile takie uprawnienie przysługuje Pani zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Okoliczność ta potwierdza, że pomimo przysposobienia pełnego więzi rodzinne z rodziną Pani biologicznego ojca zostały zachowane.

Darowizna ma zostać przekazana dobrowolnie przez Pani ciotkę, bez jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego z Pani strony.

W związku z przedstawionym zdarzeniem przyszłym powzięła Pani wątpliwość dotyczącą prawidłowego ustalenia grupy podatkowej właściwej dla opodatkowania darowizny otrzymanej od siostry rodzonej Pani biologicznego ojca po dokonaniu Pani przysposobienia pełnego przez inną osobę.

Pytania

Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym darowizna pieniężna w kwocie (…) zł, którą zamierza Pani otrzymać od siostry rodzonej swojego biologicznego ojca, powinna zostać zakwalifikowana na gruncie ustawy o podatku od spadków i darowizn jako nabycie od osoby zaliczanej do II grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 tej ustawy, w szczególności jako zstępnej rodzeństwa, czy też – z uwagi na dokonane przysposobienie pełne przez inną osobę – skutki tego przysposobienia wyłączają możliwość uznania takiej relacji dla celów podatkowych i prowadzą do zakwalifikowania darczyńcy do III grupy podatkowej?

Czy dla celów zastosowania art. 14 ustawy o podatku od spadków i darowizn przy ustalaniu grupy podatkowej należy uwzględniać wyłącznie formalne skutki przysposobienia pełnego wynikające z przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, czy też dopuszczalne jest uwzględnienie biologicznego i faktycznego charakteru relacji rodzinnych, w sytuacji gdy przysposobienie nastąpiło po śmierci biologicznego ojca, a więzi z jego rodziną nie zostały zerwane i są utrzymywane do chwili obecnej?

Pani stanowisko w sprawie

Pani zdaniem, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym istnieją podstawy do uznania, że planowana darowizna otrzymana od siostry rodzonej Pani biologicznego ojca powinna zostać zakwalifikowana do II grupy podatkowej, o której mowa w art. 14 ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Pani wątpliwości wynikają z wyjątkowego charakteru przedstawionego stanu faktycznego. Pani ojciec biologiczny zmarł, gdy miała Pani 3 lata. Przysposobienie pełne przez męża Pani matki nastąpiło dopiero w 2010 r., a więc już po śmierci Pani ojca biologicznego. Celem przysposobienia było uregulowanie Pani sytuacji rodzinnej oraz zapewnienie Pani stabilności wychowawczej, a nie zerwanie więzi z rodziną Pani zmarłego ojca.

Pomimo przysposobienia pełnego więzi z rodziną biologicznego ojca nigdy nie zostały zerwane. Od dzieciństwa do chwili obecnej utrzymuje Pani regularne, rzeczywiste i bliskie relacje z jego rodziną. Darczyńca jest siostrą rodzoną Pani biologicznego ojca, a jednocześnie Pani matką chrzestną. Łączą Państwa wieloletnie relacje rodzinne i osobiste, które istnieją nieprzerwanie od Pani urodzenia. Na zachowanie tych więzi wskazuje również fakt, że Pani biologiczni dziadkowie po dokonaniu przysposobienia sporządzili testament, w którym uwzględnili Panią jako osobę uprawnioną do ewentualnego zachowku, jeżeli takie uprawnienie wynika z obowiązujących przepisów prawa. Okoliczność ta świadczy o tym, że nadal była Pani postrzegana jako członek rodziny biologicznego ojca, a więzi rodzinne nie ustały w sensie faktycznym. Uważa Pani, że ustawodawca nie odniósł się wprost do sytuacji, w której przysposobienie pełne nastąpiło po śmierci rodzica biologicznego, a relacje z jego rodziną były utrzymywane zarówno przed przysposobieniem, jak i przez wiele lat po jego dokonaniu. Z tego względu Pani sprawa ma charakter szczególny i wymaga indywidualnej oceny.

W Pani ocenie celem przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn jest różnicowanie obciążeń podatkowych przede wszystkim z uwagi na charakter więzi rodzinnych i stopień pokrewieństwa pomiędzy darczyńcą a obdarowanym. W przedstawionej sprawie darowizna ma charakter wyłącznie rodzinny i wynika z wieloletnich więzi rodzinnych istniejących pomiędzy Panią a siostrą Pani biologicznego ojca. Nie jest to świadczenie pochodzące od osoby obcej.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 478 ze zm.):

Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny, polecenia darczyńcy.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera pojęcia „darowizna”, do której się Pan odwołuje, dlatego w tym zakresie należy sięgnąć do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

Z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że:

Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Darowizna jest więc czynnością, której celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego (świadczenie musi wzbogacić obdarowanego), a zobowiązanie darczyńcy musi być zamierzone jako nieodpłatne.

Z kolei przepis art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowi, że:

Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy powstaje – przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Stosownie do treści art. 9 ust. 1 i 2 ww. ustawy:

Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej:

1) 36 120 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej;

2) 27 090 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej;

3) 5733 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.

Jeżeli nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych od tego samego zbywcy następuje więcej niż jeden raz, do czystej wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się czystą wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych dotychczas od tego samego zbywcy w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.

Na podstawie art. 14 ust. 1 i 2 ww. ustawy:

Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.

Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.

W myśl art. 14 ust. 3 ww. ustawy:

Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:

1) do grupy I – małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;

2) do grupy II – zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;

3) do grupy III – innych nabywców.

Natomiast w myśl art. 14 ust. 4 ww. ustawy:

Za rodziców w rozumieniu ustawy uważa się również przysposabiających, a za zstępnych także przysposobionych i ich zstępnych.

Z przedstawionego zdarzenia wynika, że Pani ojciec biologiczny zmarł, gdy miała Pani 3 lata. Następnie partner Pani matki dokonał Pani przysposobienia pełnego na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu wydanego w 2010 r., kiedy miała Pani 9 lat. W treści orzeczenia o przysposobieniu nie zawarto postanowień dotyczących dziedziczenia po rodzinie biologicznego ojca. Pani ciotka, będąca siostrą rodzoną Pani biologicznego ojca, zamierza przekazać Pani darowiznę pieniężną w kwocie 250 000 zł. W związku z planowaną darowizną został już sporządzony akt notarialny, który oczekuje na podpisanie przez strony.

Zagadnienia związane z przysposobieniem i pokrewieństwem z nim związanym reguluje ustawa z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 236).

Artykuł 121 tej ustawy wskazuje, że:

Przez przysposobienie powstaje między przysposabiającym a przysposobionym taki stosunek, jak między rodzicami a dziećmi.

Przysposobiony nabywa prawa i obowiązki wynikające z pokrewieństwa w stosunku do krewnych przysposabiającego.

Ustają prawa i obowiązki przysposobionego wynikające z pokrewieństwa względem jego krewnych, jak również prawa i obowiązki tych krewnych względem niego.

Skutki przysposobienia rozciągają się na zstępnych przysposobionego.

Natomiast w myśl art. 121¹ ww. Kodeksu:

W wypadku gdy małżonek przysposobił dziecko swego małżonka po śmierci drugiego z rodziców przysposobionego, przepisu art. 121 § 3 nie stosuje się względem krewnych zmarłego, jeżeli w orzeczeniu o przysposobieniu sąd opiekuńczy tak postanowił.

Wyjaśnić należy, że w cytowanym wyżej artykule 121 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ustawodawca określił podstawowy skutek przysposobienia, jaki stanowi powstanie stosunku „jak między rodzicami a dziećmi”. Zatem w wyniku przysposobienia powstaje między przysposabiającym a przysposobionym taki stosunek, jak między rodzicami a dziećmi. Dalszym skutkiem jest nabycie przez przysposobionego praw i obowiązków wynikających z pokrewieństwa w stosunku do krewnych przysposabiającego. Skutkiem przysposobienia jest również ustanie praw i obowiązków przysposobionego wynikających z pokrewieństwa względem jego krewnych, jak również praw i obowiązków tych krewnych względem niego, co zostało określone w art. 121 § 3 ww. Kodeksu. Przepisu tego nie stosuje się względem krewnych zmarłego wyłącznie wówczas, gdy w orzeczeniu o przysposobieniu sąd opiekuńczy tak postanowił.

Wracając do ustawy o podatku od spadków i darowizn i analizując treść zawartego w niej art. 14 ust. 3 pkt 2 zauważyć należy, że ustawodawca w sposób jednoznaczny określił, że do II grupy podatkowej w podatku od spadków i darowizn zaliczone mogą zostać wyłącznie enumeratywnie wymienione w nim osoby. Zgodnie zatem z jego treścią do II grupy podatkowej zaliczani są: zstępni rodzeństwa (np. siostrzeńcy, bratankowie i ich dzieci oraz wnuki i prawnuki), rodzeństwo rodziców (wujostwo, stryjostwo), zstępni i małżonkowie pasierbów, rodzeństwo małżonków (np. brat żony) oraz małżonkowie rodzeństwa (bratowe, szwagrowie), małżonkowie rodzeństwa małżonków (np. żona brata męża), małżonkowie innych zstępnych (żona wnuka/prawnuka, mąż wnuczki/prawnuczki).

W treści analizowanego wniosku wskazała Pani, że została przysposobiona.

Skoro w treści orzeczenia o przysposobieniu nie zawarto postanowień dotyczących zachowania praw i obowiązków wynikających z pokrewieństwa w stosunku do krewnych Pani biologicznego ojca, to pod względem prawnym nastąpiło ustanie Pani praw i obowiązków wynikających z pokrewieństwa względem jego krewnych, jak również praw i obowiązków tych krewnych względem Pani.

Zatem w analizowanej sprawie, będzie Pani jako obdarowana zaliczać się nie do II, lecz do III grupy podatkowej, ponieważ z powyższych wyjaśnień i treści analizowanego wniosku wynika, że nie jest Pani osobą formalnie spokrewnioną z darczyńcą – siostrą biologicznego ojca.

Podsumowując, nabycie przez Panią środków pieniężnych tytułem darowizny od siostry biologicznego ojca będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn na zasadach określonych w przepisach ustawy o podatku od spadków i darowizn dla osób zaliczonych do III grupy podatkowej.

Jednocześnie fakt, że przez cały czas utrzymuje Pani rzeczywiste, bliskie i regularne relacje z rodziną Pani biologicznego ojca, w szczególności z jego siostrą nie ma wpływu na skutki prawnopodatkowe planowanej darowizny.

Zatem Pani stanowisko uznałem za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-    Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

-    Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy zdnia11marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-     w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 iart.54§ 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.57aPPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.