0111-KDIB2-3.4015.288.2026.1.JS

Interpretacja indywidualna

- stanowisko nieprawidłowe

 

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe.

 

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

 

16 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia spadku po ojcu oraz nabycia spadku przez ojca. Uzupełnił go Pan samoistnie - pismem z 16 lipca 2026 r. (opłata). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego (we wniosku zaznaczono zdarzenie przyszłe jednakże z opisu sprawy wynika, że jest to stan faktyczny)

Wnioskodawca jest spadkobiercą zmarłego 2 stycznia 2026 r. ojca - A. B. (dziedziczenie w I grupie podatkowej, potwierdzone aktem poświadczenia dziedziczenia z 2 kwietnia 2026 r.). Z kolei ojciec Wnioskodawcy (A. B.) został powołany do całości spadku, na mocy testamentu z 13 lutego 2019 r., przez swojego niespokrewnionego kolegę, Pana C. D. (III grupa podatkowa), zmarłego 15 grudnia 2024 r.

Ojciec Wnioskodawcy za życia wszczął sprawę sądową o stwierdzenie nabycia spadku po Panu C. D., jednak zmarł w toku postępowania (2 stycznia 2026 r.), nie składając deklaracji podatkowej. Dopiero po śmierci ojca, 9 czerwca 2026 r., Sąd wydał prawomocne postanowienie, w którym przyznał spadek po Panu C. D.  na rzecz zmarłego już A. B. (transmisja spadkowa w myśl art. 1017 Kodeksu cywilnego).

Na dzień złożenia wniosku (16 lipca 2026 r.) Wnioskodawca po przeprowadzonych poszukiwaniach nie ustalił żadnego składnika majątkowego (ruchomości, nieruchomości, środków finansowych) po zmarłym C. D.  (wartość majątku na ten moment wynosi 0 zł).

 

Pytanie

Czy w opisanym stanie faktycznym (transmisja spadkowa) postąpi Pan prawidłowo, rozliczając potencjalny, odnaleziony w przyszłości majątek po Panu C. D. w ramach zgłoszenia SD-Z2 po zmarłym ojcu A. B. w terminie do 2 października 2026 r., z uwagi na brak możliwości prawnych złożenia deklaracji SD-3 za zmarłą osobę?

Pana stanowisko w sprawie

Pana zdaniem, potencjalny majątek po Panu C. D. powinien zostać rozliczony na formularzu SD-Z2 z tytułu spadkobrania po zmarłym ojcu A. B.

Przepisy prawa podatkowego, w tym art. 98 Ordynacji podatkowej, nie przewidują możliwości ani procedury składania deklaracji podatkowej SD-3 za osobę zmarłą przez jej następców prawnych, jeśli obowiązek ten nie powstał za jej życia.

Skoro postanowienie sądu uprawomocniło się po śmierci ojca, prawa te weszły do masy spadkowej po ojcu i powinny być wykazane w zgłoszeniu SD-Z2.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 478):

Jako, że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia „spadek” należy odwołać się do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795).

W myśl art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego:

Z ww. uregulowania wynika, że spadkobiercy w zasadzie wchodzą w sytuację prawną, w jakiej pozostawał spadkodawca. Oznacza to, że w skład spadku wchodzą prawa i obowiązki zmarłego, ale także uzasadnione prawne nadzieje na nabycie tych praw.

Zgodnie z art. 924 Kodeksu cywilnego:

W myśl art. 925 Kodeksu cywilnego:

Zgodnie z art. 1025 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego:

W myśl art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy - w brzmieniu obowiązującym do 6 stycznia 2026 r. włącznie:

Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy - w brzmieniu obowiązującym od 7 stycznia 2026 r.:

W myśl art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2025 r. poz. 1854):

Art. 6 ust. 4 ww. ustawy stanowi:

Jak wynika zatem z ww. przepisów Kodeksu cywilnego, datą nabycia majątku w drodze dziedziczenia jest data otwarcia spadku, czyli data śmierci spadkodawcy. Prawomocne postanowienie sądu o nabyciu spadku, czy też notarialny akt poświadczenia dziedziczenia ma natomiast charakter deklaratoryjny i stwierdza jedynie nabycie spadku przez spadkobiercę (potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia). Natomiast obowiązek podatkowy powstaje - w aktualnym stanie prawnym, który ma zastosowanie w opisanej przez Pana sprawie - z datą uprawomocnienia się postanowienia o nabyciu spadku lub z datą wpisu do notarialnego rejestru poświadczenia dziedziczenia.

W myśl natomiast art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli: zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 1a–2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4.

Zgodnie z art. 4a ust. 1a ww. ustawy:

W myśl art. 4a ust. 2 ww. ustawy:

Z treści art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn jednoznacznie wynika, że zwolnieniem tym objęte jest nabycie przez osoby, które łączą relacje ściśle w tym przepisie określone. Do grupy tej zaliczają się m.in. rodzice.

Zgłoszenie o nabyciu rzeczy i praw majątkowych, o którym mowa powyżej, powinno być dokonane na formularzu SD-Z2 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 2060).

Kwestia odpowiedzialności podatkowej spadkobiercy (składania deklaracji za spadkodawcę, o której Pan pisze) uregulowana jest w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Zgodnie z art. 4 i 5 Ordynacji podatkowej:

W myśl art. 21 § 1 Ordynacji podatkowej:

Zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem:

1) zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania;

2) doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania.

Przepisy ww. ustawy regulują sposób powstawania zobowiązań podatkowych i określają moment powstania takiego zobowiązania.

Zobowiązania podatkowe najczęściej powstają w wyniku zaistnienia pewnego zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże skutek w postaci jego powstania. W takim przypadku zobowiązanie powstaje z dniem zaistnienia tego zdarzenia. Zobowiązanie podatkowe może jednak powstać również w wyniku działania organów podatkowych, tj. wskutek wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania. W takim przypadku zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego.

Zgodnie z art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej:

W myśl art. 98 § 1 pkt 1 ww. ustawy:

Art. 100 § 1 tejże ustawy stanowi:

Należy podkreślić, że w przypadku podatku od spadków i darowizn po złożeniu zeznania podatkowego przez podatnika, organ podatkowy wydaje decyzję ustalającą wysokość podatku. Dopiero z chwilą jej doręczenia powstaje zobowiązanie podatkowe.

Odpowiedzialność spadkobiercy może jedynie dotyczyć zobowiązań podatkowych spadkodawcy.

Z powyżej przywołanych przepisów wynika więc, że spadkobierca przejmuje zobowiązania podatkowe spadkodawcy. Jednak aby taka sytuacja mogła mieć miejsce musi zostać ustalone zobowiązanie podatkowe dla spadkodawcy.

Z opisu sprawy wynika, że Pana ojciec zmarł w styczniu 2026 r. Pana ojciec na mocy zapisu testamentowego objął w całości spadek po zmarłym koledze. Kolega ojca, po którym ten dziedziczył zmarł w grudniu 2024 r.

Pana ojciec za życia wszczął sprawę sądową o stwierdzenie nabycia spadku po swoim koledze, jednak zmarł w toku postępowania, nie składając deklaracji podatkowej. Dopiero po śmierci ojca, 9 czerwca 2026 r., Sąd wydał prawomocne postanowienie, w którym przyznał spadek po zmarłym C. D. na rzecz zmarłego już A. B. Po przeprowadzonych poszukiwaniach nie ustalił Pan żadnego składnika majątkowego (ruchomości, nieruchomości, środków finansowych) po zmarłym koledze ojca (wartość majątku na ten moment wynosi 0 zł).

Ma Pan wątpliwość, czy w ww. sytuacji postąpi Pan prawidłowo, rozliczając potencjalny, odnaleziony w przyszłości majątek po Panu C. D. w ramach zgłoszenia SD-Z2 po zmarłym ojcu A. B. w terminie do 2 października 2026 r., jak również czy powinien Pan złożyć SD-3 za ojca, skoro obowiązek podatkowy w jego przypadku nie powstał za jego życia.

Mając na uwadze powyższe przepisy prawa oraz przedstawiony we wniosku opis sprawy stwierdzić należy, że spadek po C. D. nabył A. B. (Pana ojciec). Zatem w sprawie nie może mieć zastosowanie uregulowanie zawarte w powołanym przez Pana art. 1017 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z jego brzmieniem:

Jeżeli przed upływem terminu do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku spadkobierca zmarł nie złożywszy takiego oświadczenia, oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone przez jego spadkobierców. Termin do złożenia tego oświadczenia nie może się skończyć wcześniej aniżeli termin do złożenia oświadczenia co do spadku po zmarłym spadkobiercy.

Zatem wobec kolegi Pana ojca, który zmarł w grudniu 2024 r., a nabycie spadku po nim zostało potwierdzone przez Sąd 9 czerwca 2026 r., odpowiedzialność Pana jako spadkobiercy po Pana ojcu z tytułu jego dziedziczenia po koledze, nie wystąpi. Nie ma Pan także obowiązku złożenia deklaracji SD-3 po ojcu z tytułu dziedziczenia przez niego majątku po koledze. Nie ma przy tym znaczenia, wbrew temu co Pan twierdzi, kiedy powstał obowiązek podatkowy z tytułu dziedziczenia przez ojca po koledze. Przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn, jak również Ordynacji podatkowej nie nakładają - takiego obowiązku na spadkobierców.

Zgłaszając właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 nabycie spadku po ojcu w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o nabyciu spadku przez Pana (tj. do 2 października 2026 r.) - dla celów uzyskania zwolnienia - powinien Pan w nim wykazać całą masę spadkową, którą Pan odziedziczył po ojcu. W SD-Z2 winien więc Pan wykazać także to co ojciec nabył po koledze (jeżeli taki majątek istniał), bez względu na to czy postanowienia o nabycie spadku po koledze by się uprawomocniło, czy nie. Jak bowiem wynika z powołanych przepisów Kodeksu cywilnego nabycie spadku następuje z chwilą śmierci a nie uprawomocnienia się postanowienia o nabyciu spadku. Jednakże nie może Pan w nim wykazywać potencjalnego (ewentualnie odnalezionego) majątku spadkodawcy Pana ojca - jego zmarłego kolegi C. D.. Może Pan w nim wykazać jedynie ten majątek, który jest aktualnie znany. Do ewentualnie ujawnionego później majątku będzie miał zastosowanie art. 4a ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Wobec powyższego, Pana stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb Ordynacji podatkowej. Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

  - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

   - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu  Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).  

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

   - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

   - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.