0111-KDIB2-3.4015.278.2026.4.JKU
Skutki podatkowe otrzymywania świadczeń pieniężnych wynikających z umowy dożywocia
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
11 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej m.in. podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy dożywocia. Uzupełnił go Pan pismem z 4 sierpnia 2026 r.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Jest Pan polskim rezydentem podatkowym, podlegającym w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Jest Pan współwłaścicielem w udziale wynoszącym 3/5 części lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, z którym związany jest udział w nieruchomości wspólnej stanowiącej grunt oraz części budynku i urządzeń, które nie służą do wyłącznego użytku właścicieli lokali (dalej jako: „Lokal”).
Wyżej wymieniony udział w Lokalu stanowi wyłącznie Pana majątek (jest Pan kawalerem). Nabył Pan wyżej wymieniony udział w Lokalu na podstawie umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i umowy przeniesienia własności lokalu zawartej w formie aktu notarialnego (…) 2025 roku. Planuje Pan przenieść własność wyżej wymienionego udziału w Lokalu na osobę trzecią (III grupa podatkowa w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn), dalej zwaną „Nabywcą”, na podstawie umowy o dożywocie w rozumieniu art. 908 Kodeksu cywilnego.
Czynność ta nie będzie związana z działalnością gospodarczą, jak również wyżej wymieniony udział w Lokalu nie został nabyty w związku z działalnością gospodarczą. W zamian za przeniesienie własności wskazanego wyżej udziału w Lokalu Nabywca będzie zobowiązany do zapewnienia Panu dożywotniego utrzymania, polegającego na przyjęciu zbywcy jako domownika, dostarczania środków niezbędnych do życia, wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, w tym poprzez comiesięczną wypłatę na Pana rzecz świadczeń pieniężnych w wysokości odpowiadającej Pana bieżącym potrzebom, jednakże nie mniejszej niż 40% minimalnego wynagrodzenia za pracę (obowiązującego w dniu wypłaty świadczenia), a także zapewnienia Panu odpowiedniej pomocy i pielęgnowania w chorobie, jak również sprawienia Panu własnym kosztem pogrzebu odpowiadającego zwyczajom miejscowym.
Pytanie w zakresie podatku od spadków i darowizn
Czy świadczenia pieniężne, które będzie Pan otrzymywać od Nabywcy w wykonaniu przez Nabywcę obowiązków wynikających z umowy o dożywocie w rozumieniu art. 908 Kodeksu cywilnego podlegać będą opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn na gruncie ustawy o podatku od spadków i darowizn? (pytanie oznaczone we wniosku nr 3)
Pana stanowisko w sprawie w zakresie podatku od spadków i darowizn
Pana zdaniem, świadczenia pieniężne, które będzie Pan otrzymywać od Nabywcy w wykonaniu przez Nabywcę obowiązków wynikających z umowy o dożywocie w rozumieniu art. 908 Kodeksu cywilnego nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn na gruncie ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Wykluczone jest także postrzeganie umowy o dożywocie jako umowy nieodpłatnej, a tym samym nie jest możliwe zakwalifikowanie wykonywania obowiązków przez zobowiązanego z tytułu umowy o dożywocie na rzecz dożywotnika (w tym obowiązku spełniania powtarzających się świadczeń w pieniądzach) jako dokonywanie darowizn na jego rzecz.
Powyżej przywołałem tylko tę część Pana stanowiska, która odnosi się do podatku od spadków i darowizn.
Ocena stanowiska
Stanowisko w zakresie podatku od spadków i darowizn, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478 ze zm.):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:
1) dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;
2) darowizny, polecenia darczyńcy;
3) zasiedzenia;
4) nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5) zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6) nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.
Stosownie do art. 1 ust. 2 ww. ustawy:
Podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.
Katalog czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn określony w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn jest katalogiem zamkniętym. Wobec tego jedynie wymienione w nim tytuły nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych stanowią przypadki podlegające opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Tym samym, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych z innych tytułów, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
Umowa dożywocia uregulowana jest w przepisach ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).
Zgodnie z art. 908 § 1 Kodeksu cywilnego:
Jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.
Z przedstawionego we wniosku zdarzenia wynika, że jest Pan współwłaścicielem w udziale wynoszącym 3/5 części Lokalu mieszkalnego. Planuje Pan przenieść własność udziału w Lokalu na osobę trzecią (III grupa podatkowa), na podstawie umowy o dożywocie w rozumieniu art. 908 Kodeksu cywilnego.
Ma Pan wątpliwości czy otrzymywanie świadczeń pieniężnych na podstawie umowy o dożywocie podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
Jak wynika z treści art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn opodatkowaniu tym podatkiem podlega wyłącznie nabycie rzeczy i praw majątkowych enumeratywnie wymienionych w tym przepisie. Umowa dożywocia nie została wymieniona w art. 1 ust. 1 ww. ustawy jako podlegająca opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, co oznacza, że umowa dożywocia nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.
Umowa o dożywocie, polegająca na tym, że w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał (zobowiąże) się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie – ma charakter umowy wzajemnej, a w konsekwencji jest czynnością prawną o charakterze odpłatnym, tj. w jej wyniku dochodzi do odpłatnego zbycia nieruchomości. Świadczenia pieniężne otrzymane przez Pana od Nabywcy w wykonaniu umowy dożywocia, stanowią więc część świadczenia wzajemnego za przeniesienie własności nieruchomości. Ma Pan więc rację, że otrzymywanie tych świadczeń nie może zostać zakwalifikowanie jako dokonywanie darowizn na Pana rzecz.
Wobec powyższego otrzymywanie przez Pana świadczeń pieniężnych w wyniku realizacji umowy dożywocia nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Ta interpretacja stanowi ocenę Pana stanowiska wyłącznie w zakresie przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn. W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych wydano odrębne rozstrzygnięcie, interpretację znak: 0112-KDIL2-1.4011.652.2026.3.MKA.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów