0111-KDIB2-3.4015.259.2026.1.BD
Nabycie spadku po zmarłej w 1992 r. babci będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn na zasadach przewidzianych dla I grupy podatkowej oraz zgłoszeniu na druku SD-3.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
29 czerwca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia spadku po babci. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Nabył Pan spadek po babci Pani A. B. (zmarłej (…) 1992 r.) na podstawie testamentu. Postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku uprawomocniło się (…) 2026 r. (sygn. akt (…)). (…) 2026 r. złożył Pan zgłoszenie nabycia spadku na formularzu SD-Z2 w celu skorzystania ze zwolnienia z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy. Organ podatkowy kwestionuje skuteczność tego zgłoszenia, wskazując, że dla oceny prawa do zwolnienia należy stosować przepisy obowiązujące w dacie otwarcia spadku (1992 r.).
Pytanie
Czy w opisanym stanie faktycznym nabycie spadku podlega zwolnieniu z podatku na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy, wobec złożenia zgłoszenia SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia sądu?
Pana stanowisko w sprawie
Pana zdaniem, jednoznaczność reguły intertemporalnej art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej wprost stanowi, że nowe brzmienie art. 6 ust. 1 pkt 1 ma zastosowanie do nabycia, w którym orzeczenie sądu uprawomocniło się po (…) 2026 r. Przepis ten nie zawiera żadnych wyjątków odnoszących się do daty śmierci spadkodawcy. Brak podstaw do „rozszczepienia” reżimu prawnego. Przepisy przejściowe nowelizacji nie wprowadzają konstrukcji, w której moment powstania obowiązku podatkowego byłby ustalany według nowych przepisów, natomiast prawo do zwolnienia z art. 4a oceniane według stanu prawnego sprzed nowelizacji (w tym sprzed 2007 r.). Brak jest normy prawnej uzasadniającej takie rozróżnienie. Wykładnia celowościowa – celem nowelizacji, jak wynika z jej uzasadnienia, było zwiększenie pewności prawnej poprzez powiązanie momentu powstania obowiązku podatkowego z formalnym dokumentem potwierdzającym nabycie spadku (orzeczeniem sądu). Interpretacja prowadząca do stosowania starych przepisów do zwolnienia z art. 4a pozostawałaby w sprzeczności z tym celem. W Pana ocenie, obowiązek podatkowy powstał (…) 2026 r.; termin na złożenie SD-Z2 należy liczyć od tej daty; spełnienie warunków art. 4a ust. 1 pkt 1 skutkuje zwolnieniem z podatku.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Opisane we wniosku przez Pana nabycie tytułem dziedziczenia (spadku), nastąpiło w dacie śmierci Pana babci w 1992 r., więc w sprawie będą miały zastosowanie te przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r., które nie zostały znowelizowane i co do których nie został znowelizowany przepis intertemporalny.
Wskazany przez Pana do interpretowania przepis art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, tj. ustawy z 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2025 r. poz. 1854) dotyczy konkretnych przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn. Nie ma w nim wymienionego art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, który został wprowadzony niżej podaną ustawą z 2006 roku zmieniającą przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn ani zawartego w niej przepisu przejściowego.
Zgodnie z treścią przepisu intertemporalnego – art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 222, poz. 1629, ze zm.):
Do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy wymienionej w art. 1 (tj. ustawy o podatku od spadków i darowizn), w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.
Wymienione w ww. przepisie ust. 2 i 3 nie mają w niniejszej sprawie zastosowania. W szczególności przepis art. 3 ust. 2, który stanowi, że:
Przepis art. 4 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 1 (tj. ustawy o podatku od spadków i darowizn) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą ma zastosowanie również do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło po dniu 12 maja 2006 r.
Omówiony przepis przejściowy rozszerza – z mocą wsteczną – zakres podmiotowy nabywców uprawnionych do korzystania ze zwolnień i ulg podatkowych. Takie rozwiązanie pozwala na skorzystanie ze zwolnień i ulg podatkowych (wyłącznie w zakresie, w jakim obowiązywały do 31 grudnia 2006 r.) tym obywatelom państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego, którzy nabyli majątek w okresie od 13 maja 2005 r. do 31 grudnia 2006 r., a nie objęły ich przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie zaniechania poboru podatku od spadków i darowizn od niektórych podatników (Dz. U. Nr 73, poz. 506), które wygasło z dniem 31 grudnia 2006 r.
W ww. ustawie zmieniającej wprowadzono zwolnienie określone w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zgodnie z tym przepisem:
Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:
1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2) udokumentują – w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.
Jak wynika z treści art. 5 tejże ustawy,
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2007 r.
Poniżej przywołuje zatem przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r., z wyjątkiem art. 6 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, w związku z treścią ustawy zmieniającej z 2025 roku, na którą Pan się powołuje oraz faktem, że postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku uprawomocniło się (…) 2026 r.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 142, poz. 1514 ze zm.):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej "podatkiem", podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem: dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego.
Spadek (dziedziczenie) jest instytucją uregulowaną przepisami zawartymi w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795).
W myśl art. 922 § 1 tej ustawy:
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
Zgodnie z art. 924 ww. ustawy:
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
Jak wynika z treści art. 925 Kodeksu cywilnego:
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
W myśl art. 931 § 1 oraz § 2 Kodeksu cywilnego:
W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.
Zgodnie z art. 1025 § 1 ww. ustawy:
Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.
Wobec powyższego, nabycie spadku ma miejsce z chwilą śmierci spadkodawcy. Prawomocne postanowienie sądu o nabyciu spadku ma natomiast charakter deklaratoryjny i stwierdza jedynie nabycie spadku przez spadkobiercę. Tak samo jest w przypadku sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia.
Należy zaznaczyć, że termin nabycia spadku nie jest tożsamy z datą powstania obowiązku podatkowego. Wynika to z poniższych uregulowań.
W myśl art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych (…).
Według obowiązującej od 7 stycznia 2026 r. treści art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze dziedziczenia – z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia lub wydania europejskiego poświadczenia spadkowego.
W myśl bowiem art. 2 ust. 2 ustawy z 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2025 r. poz. 1854):
Przepisy art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 1c ustawy zmienianej w art. 1 , w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, mają zastosowanie do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze dziedziczenia, w przypadku którego uprawomocnienie się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, zarejestrowanie aktu poświadczenia dziedziczenia, wydanie europejskiego poświadczenia spadkowego lub wydanie dokumentu stwierdzającego nabycie spadku przez inny niż sąd organ państwa obcego nastąpiło od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 4 tej ustawy:
Jeżeli nabycie nie zgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. Gdy nabycie w drodze darowizny nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przed organem podatkowym na okoliczność dokonania tej darowizny.
W myśl art. 15 ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Przy ustalaniu wysokości podatku przyjmuje się kwoty wartości rzeczy i praw majątkowych określone w art. 4 ust. 1 pkt 5 i w art. 9 ust. 1 oraz skale podatkowe określone w ust. 1 obowiązujące w dniu powstania obowiązku podatkowego, z zastrzeżeniem ust. 4.
Jak wynika z powyższego, obowiązek podatkowy w analizowanej sprawie powstał z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu stwierdzającego nabycia spadku.
Z opisu sprawy wynika, że nabył Pan spadek po babci, która zmarła w 1992 r. Postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku uprawomocniło się (…) 2026 r. Natomiast (…) 2026 r. złożył Pan zgłoszenie nabycia spadku na formularzu SD-Z2 w celu skorzystania ze zwolnienia z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy.
Jak wynika z powyższego, w analizowanej sprawie nabycie tytułem spadku miało miejsce w 1992 r., natomiast obowiązek podatkowy powstał z dniem uprawomocnienia się postanowienia sądu stwierdzającego nabycia spadku czyli (…) 2026 r.
Uważa Pan, że w związku z nabyciem spadku po babci zmarłej w 1992 r. może Pan skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Z taki stanowiskiem nie można się zgodzić.
Moment nabycia spadku, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami prawa, jest wyznaczony przez datę śmierci spadkodawcy. To oznacza, że nabycie spadku jest datowane na 1992 r. (wtedy bowiem miała miejsce śmierć Pana babci). Zatem w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r., z wyjątkami powyżej wskazanymi.
Tym samym, nie może Pan skorzystać ze zwolnienia podatkowego określonego w art. 4a znowelizowanej ustawy o podatku od spadków i darowizn, przewidzianego m.in. dla zstępnych spadkodawcy, gdyż przedmiotowe zwolnienie nie było uregulowane w ustawie w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r., a właśnie te przepisy mają zastosowanie w analizowanej sprawie. Żadne przepisy przejściowe nie zezwalają na zastosowanie ww. zwolnienia do nabyć, które miały miejsce przed 1 stycznia 2007 roku.
W związku z powyższym, w analizowanej sprawie, nabycie przez Pana spadku po babci podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn na zasadach przewidzianych dla I grupy podatkowej oraz zgłoszenia jego nabycia na druku SD-3.
Zatem, Pana stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Aby interpretacja mogła pełnić funkcję ochronną: sytuacja musi być zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i musi się Pan zastosować do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo wnieść skargę na tę interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a i art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów