0111-KDIB2-3.4015.257.2026.3.ASZ
Skoro w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności córka nie nabyła udziału o wyższej wartości niż wartość udziału przypadająca jej przed działem spadku i zniesieniem współwłasności to w takiej sytuacji nie powstał po jej stronie obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn. Przekazanie mężowi zmarłej całości środków zgromadzonych na koncie IKE nie podlega podatkowi od spadków i darowizn i nie rodzi żadnych obowiązków na gruncie podatku od spadków i darowizn, w tym zgłoszenia na druku SD-Z2.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części nieprawidłowe i w części prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn:
- w części dotyczącej wykazania nabycia w zgłoszeniu SD-Z2 przez Zainteresowanego 2 – jest nieprawidłowe,
- w pozostałym zakresie – jest prawidłowe.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
25 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny wydanie interpretacji indywidualnej w podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych otrzymania spadku. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwania – 7 lipca i 25 sierpnia 2026 r.
Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1. Zainteresowana będąca stroną postępowania:
Pani A. (Zainteresowana 1)
2. Zainteresowany niebędący stroną postępowania:
Pan B. (Zainteresowany 2)
Opis stanu faktycznego
(…) 2026 r. zmarła matka Pani A. (Zainteresowanej 1). Między rodzicami istniała wspólność majątkowa małżeńska. Spadek po zmarłej został nabyty na podstawie dziedziczenia ustawowego przez jej męża (Zainteresowanego 2) oraz córkę (Zainteresowaną 1). Akt poświadczenia dziedziczenia został sporządzony przez notariusza (…) 2026 r. W skład majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską wchodziły obligacje skarbowe. W wyniku dziedziczenia udział męża zmarłej wynosi 75 % a udział córki 25 %.
Następnie pomiędzy spadkobiercami zostały zawarte w dwóch bankach umowy częściowego działu spadku i zniesienia współwłasności obejmujące wyłącznie obligacje skarbowe. Na podstawie tych umów obligacje zostały podzielone po 50 % dla każdego ze spadkobierców. Nie wystąpiły żadne spłaty ani dopłaty.
Ponadto zmarła posiadała indywidualne konto emerytalne (IKE), na którym zgromadzone były obligacje skarbowe. Na wypadek śmierci wskazała swojego męża jako osobę uprawnioną do otrzymania 100 % środków zgromadzonych na tym koncie. W związku ze śmiercią posiadaczki IKE całość środków zgromadzonych na tym koncie zostało przekazane mężowi jako osobie uprawnionej.
W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo, że zgodnie z podjętą decyzją dotyczącą podziału obligacji skarbowych, przysługujący udział w powyższych obligacjach został podzielony po równo (w proporcji 50% na 50%) pomiędzy uprawnione strony. Córka nie otrzymała z tego tytułu żadnych dodatkowych świadczeń ani środków ponad przypisaną jej równą część. W konsekwencji, w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności córka nie nabyła udziału o wyższej wartości niż wartość udziału przypadająca córce przed działem spadku i zniesieniem współwłasności (tj. córka nie uzyskała przysporzenia majątkowego ponad posiadany wcześniej udział nabyty w spadku po matce).
Pytania
Czy prawidłowe jest wykazanie nabycia spadku w zgłoszeniach SD-Z2 zgodnie z udziałami wynikającymi z dziedziczenia, tj. 75 % dla męża zmarłej i 25 % dla córki?
Czy zawarcie umów częściowego działu spadku i zniesienia współwłasności obligacji skarbowych skutkujących ich podziałem po 50 % dla każdego ze spadkobierców bez spłat i dopłat powoduje powstanie dodatkowego obowiązku podatkowego?
Czy obligacje skarbowe zgromadzone na indywidualnym koncie emerytalnym (IKE) zmarłej powinny zostać wykazane w zgłoszeniu SD-Z2, jeżeli tak to przez którego ze spadkobierców?
Państwa stanowisko w sprawie częściowo uzupełnione w uzupełnieniu wniosku
Państwa zdaniem, zgłoszenia SD-Z2 powinny zostać dokonane zgodnie z udziałami wynikającymi z dziedziczenia, tj. 75 % dla męża zmarłej i 25 % dla córki.
Zawarcie umów częściowego działu spadku i zniesienia współwłasności dotyczących wyłącznie obligacji skarbowych bez spłat i dopłat nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn.
W Państwa opinii, obligacje skarbowe zgromadzone na koncie IKE zmarłej nie podlegają wykazaniu w zgłoszeniu SD-Z2 przez osobę uprawnioną ani przez spadkobierców. Wypłata środków lub obligacji z IKE na rzecz osoby uprawnionej jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn na podstawie art. 3 pkt 8 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Środki te nie wchodzą w skład spadku, w związku z czym nie podlegają obowiązkowi zgłoszenia na formularzu SD-Z2.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części nieprawidłowe i w części prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478 ze zm.):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:
1) dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;
2) darowizny, polecenia darczyńcy;
3) zasiedzenia;
4) nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5) zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6) nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.
Stosownie do treści art. 1 ust. 2 ww. przepisu:
Podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.
Jak wynika z przywołanych przepisów, katalog tytułów nabycia podlegającego opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn jest katalogiem zamkniętym. Wymienione w nim tytuły nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych stanowią jedyne przypadki podlegające opodatkowaniu tym podatkiem.
Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji pojęcia „spadek”, „dział spadku” oraz „zniesienie współwłasności”, dlatego należy w tym zakresie odwołać się do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795).
Jak stanowi art. 195 Kodeksu cywilnego:
Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).
Z art. 210 § 1 cyt. Kodeksu wynika, że:
Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Uprawnienie to może być wyłączone przez czynność prawną na czas nie dłuższy niż lat pięć. Jednakże w ostatnim roku przed upływem zastrzeżonego terminu dopuszczalne jest jego przedłużenie na dalsze lat pięć; przedłużenie można ponowić.
W myśl art. 922 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.
Stosownie do treści art. 924 ww. ustawy:
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
Natomiast zgodnie z art. 925 tej ustawy:
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
W myśl art. 931 § 1 cyt. ustawy:
W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
Art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi, że:
Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.
Prawomocne postanowienie sądu jak i akt poświadczenia dziedziczenia mają charakter deklaratoryjny i stwierdzają jedynie nabycie spadku przez spadkobiercę.
W myśl art. 1035 Kodeksu cywilnego:
Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu.
Zgodnie z art. 1037 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.
Z art. 1038 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego wynika, że:
Sądowy dział spadku powinien obejmować cały spadek. Jednakże z ważnych powodów może być ograniczony do części spadku. Umowny dział spadku może objąć cały spadek lub być ograniczony do części spadku.
Dział spadku jest zatem instytucją odrębną od dziedziczenia (nabycia spadku), którego mogą, ale nie muszą dokonać spadkobiercy po nabyciu spadku.
Z art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że:
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
Art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy stanowi, że:
Obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze dziedziczenia – z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia lub wydania europejskiego poświadczenia spadkowego;
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje – przy nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności – z chwilą zawarcia umowy albo ugody lub uprawomocnienia się orzeczenia sądu, jeżeli ich skutkiem jest nieodpłatne zniesienie współwłasności.
Jak wynika z art. 6 ust. 4 ww. ustawy:
Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt nabycia.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 6 ww. ustawy:
Podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru.
Przy nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności podstawę opodatkowania stanowi wartość rzeczy lub praw majątkowych, w części przekraczającej wartość udziału we współwłasności, który przed jej zniesieniem przysługiwał nabywcy.
Na podstawie art. 8 ust. 1 ww. ustawy:
Wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych przyjmuje się w wysokości określonej przez nabywcę, jeżeli odpowiada ona wartości rynkowej tych rzeczy i praw, a wartość praw do wkładów oszczędnościowych – w wysokości tych wkładów.
Z art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 tej ustawy wynika, że:
Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 36 120 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej.
Jeżeli nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych od tego samego zbywcy następuje więcej niż jeden raz, do czystej wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się czystą wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych dotychczas od tego samego zbywcy w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.
W myśl art. 14 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 1 omawianej ustawy:
Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.
Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
Do I grupy podatkowej zalicza się małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.
Jak stanowi art. 17 ust. 4 ww. ustawy:
Minister właściwy do spraw finansów publicznych ustala, w drodze rozporządzenia, kwoty wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnione od podatku i niepodlegające opodatkowaniu, o których mowa w art. 9 ust. 1, oraz skale podatkowe, o których mowa w art. 15 ust. 1, z uwzględnieniem zasad określonych w ust. 1-3.
Niezależnie od powyższego, ustawa o podatku od spadków i darowizn przewiduje także zwolnienie dla najbliższej rodziny, które określone jest w art. 4a tej ustawy. Stosownie do ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 tego przepisu:
Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2–5, 7 i 8 oraz ust. 1a–2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4.
W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.
W myśl art. 4a ust. 1a ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Jeżeli dokumentem potwierdzającym nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych jest akt poświadczenia dziedziczenia lub europejskie poświadczenie spadkowe, termin 6 miesięcy, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, do zgłoszenia tego nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego liczy się od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia lub wydania europejskiego poświadczenia spadkowego, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4.
Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych powinno być dokonane na formularzu SD-Z2 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz. U. poz. 2060).
Z treści wniosku wynika, że (…) 2026 r. zmarła matka Zainteresowanej 1. Między rodzicami istniała wspólność majątkowa małżeńska. Spadek po zmarłej został nabyty na podstawie dziedziczenia ustawowego przez jej męża (Zainteresowanego 2) oraz córkę (Zainteresowaną 1). Akt poświadczenia dziedziczenia został sporządzony przez notariusza (…) 2026 r. W skład majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską wchodziły obligacje skarbowe. W wyniku dziedziczenia udział męża wynosi 75 % a udział córki 25 %.
Państwa zdaniem, zgłoszenia SD-Z2 powinny zostać dokonane zgodnie z udziałami wynikającymi z dziedziczenia, tj. 75 % dla męża zmarłej i 25 % dla córki.
Z powołanego powyżej art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że podstawowym warunkiem dla skorzystania ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn jest zgłoszenie faktu nabycia majątku naczelnikowi właściwego urzędu skarbowego. Zgłoszenie powinno zostać złożone w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Zgodnie z treścią art. 4a ust. 1a ustawy o podatku od spadków i darowizn, jeżeli dokumentem potwierdzającym nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych jest − jak wynika z wniosku − akt poświadczenia dziedziczenia, to termin 6 miesięcy do zgłoszenia nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego liczy się od dnia zarejestrowania tego aktu.
Zatem jeżeli chcą Państwo skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn powinni Państwo dokonać zgłoszenia nabycia spadku (złożenia SD-Z2) w terminie 6 miesięcy od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia.
W zgłoszeniu powinno zostać wykazane nabycie spadku w takim udziale, w jakim majątek został odziedziczony.
We wniosku wskazano, iż między spadkodawczynią o Zainteresowanym 2 (jej mężem) istniała wspólność majątkowa małżeńska. To oznacza, że do masy spadkowej weszła tylko połowa ich wspólnego majątku. Tym samym w wyniku dziedziczenia ustawowego, skoro spadkobiercami są mąż i córka, mąż − Zainteresowany 2 nabył tylko 25 % obligacji, gdyż 25 % nabyła córka – Zainteresowana 1. Pozostałe 50 % było bowiem własnością Zainteresowanego 2, zgodnie z przepisami powołanego poniżej Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
Jak bowiem wynika z art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236):
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.
W myśl natomiast art. 501 tego Kodeksu:
W razie ustania wspólności, udziały małżonków są równe, chyba że umowa majątkowa małżeńska stanowi inaczej. Przepis ten nie wyłącza zastosowania art. 43 § 2 i 3.
To oznacza, że w SD-Z2 powinni Państwo wykazać po 25 % udziałów nabytych tytułem spadku.
Zatem w tej części Państwa stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.
Wskazali Państwo również, że pomiędzy Państwem jako spadkobiercami zostały zawarte w dwóch bankach umowy częściowego działu spadku i zniesienia współwłasności obejmujące wyłącznie obligacje skarbowe. Na podstawie tych umów obligacje zostały podzielone po 50 % dla każdego ze spadkobierców. Nie wystąpiły żadne spłaty ani dopłaty.
Jak wynika z powołanych powyżej przepisów dział spadku jest instytucją odrębną od dziedziczenia (nabycia spadku), którego mogą, ale nie muszą dokonać spadkobiercy po nabyciu spadku.
Dokonanie działu spadku nie stanowi tytułu nabycia w enumeratywnie wskazanym katalogu art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W związku z czym nabycie na podstawie nieodpłatnego działu spadku (bez spłat i dopłat) udziałów przysługujących Zainteresowanej 1 i Zainteresowanemu 2 w spadku po matce nie będzie wiązało się z powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn po stronie Zainteresowanych.
Z powołanych powyżej przepisów wynika również, że opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn podlega jedynie takie zniesienie współwłasności, w następstwie którego podatnik nabywa rzeczy lub prawa w części przekraczającej wartość udziału, który pierwotnie (przed zniesieniem współwłasności) mu przysługiwał. Innymi słowy, podatkowi podlega nabycie własności rzeczy (praw majątkowych) lub ich części w zakresie, w jakim nastąpił przyrost wartości nabytych rzeczy (praw majątkowych) w stosunku do wartości posiadanych uprzednio (tj. przed zniesieniem współwłasności) udziałów w tych rzeczach (prawach majątkowych). Jeśli wskutek ww. czynności zniesienia współwłasności nie ulega zmianie wartość nabytych rzeczy (praw majątkowych), tj. nie zwiększa się ta wartość, opodatkowanie nie ma miejsca.
Skoro – jak wynika z uzupełnienia wniosku − w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności córka (Zainteresowana 1) nie nabyła udziału o wyższej wartości niż wartość udziału przypadająca jej przed działem spadku i zniesieniem współwłasności (tj. córka nie uzyskała przysporzenia majątkowego ponad posiadany wcześniej udział nabyty w spadku po matce) to w takiej sytuacji nie powstał po jej stronie obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn.
Zatem zawarcie umów częściowego działu spadku i zniesienia współwłasności dotyczących wyłącznie obligacji skarbowych bez spłat i dopłat nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn.
W tej części Państwa stanowisko uznałem za prawidłowe.
Z wniosku wynika również, że zmarła posiadała indywidualne konto emerytalne (IKE), na którym zgromadzone były obligacje skarbowe. Na wypadek śmierci wskazała swojego męża (Zainteresowanego 2) jako osobę uprawnioną do otrzymania 100 % środków zgromadzonych na tym koncie. W związku ze śmiercią posiadaczki IKE całość środków zgromadzonych na tym koncie zostało przekazane mężowi jako osobie uprawnionej.
Państwa zdaniem, obligacje skarbowe zgromadzone na koncie IKE zmarłej nie podlegają wykazaniu w zgłoszeniu SD-Z2 ani przez osobę uprawnioną do ich otrzymania ani przez drugiego spadkobiercę. Wskazali Państwo, że wypłata środków lub obligacji z IKE na rzecz osoby uprawnionej jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn na podstawie art. 3 pkt 8 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Jak wynika z powołanych powyżej przepisów podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy lub praw majątkowych z tytułów wymienionych enumeratywnie w art. 1 tej ustawy.
Natomiast zgodnie z art. 922 § 2 Kodeksu cywilnego nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.
We wniosku wskazano, że związku ze śmiercią posiadaczki indywidualnego konta emerytalnego całość środków zgromadzonych na tym koncie zostało przekazane mężowi jako osobie uprawnionej do otrzymania 100 % środków zgromadzonych na tym koncie. Obligacje skarbowe zgromadzone na koncie IKE zmarłej, zgodnie z art. 922 § 2 Kodeksu cywilnego, nie zostały zatem nabyte tytułem spadku. Przekazanie mężowi zmarłej (Zainteresowanemu 2) całości środków zgromadzonych na koncie IKE nie stanowi także innego z tytułów wymienionych w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w szczególności nabycia określonego w art. 1 ust. 2 cyt. ustawy, gdyż nabycie w nim określone nie dotyczy środków zgromadzonych na indywidualnego konta emerytalnego (IKE).
Tym samym przekazanie mężowi ww. środków nie podlega podatkowi od spadków i darowizn i nie rodzi żadnych obowiązków na gruncie podatku od spadków i darowizn, w tym zgłoszenia na druku SD-Z2.
Odnosząc się do powołanego przez Państwa art. 3 pkt 8 wskazuję, że zgodnie z tym przepisem podatkowi od spadków i darowizn nie podlega nabycie nieodpłatnej renty, o której mowa w art. 29c ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1747 oraz z 2025 r. poz. 1531). Zatem powołany przez Państwa przepis nie ma zastosowania w sprawie. Nie ma także zastosowania art. 3 pkt 6 tejże ustawy traktujący o nabyciu w drodze spadku środków zgromadzonych na indywidualnym koncie emerytalnym (IKE), gdyż opisane we wniosku nabycie ma miejsce nie w drodze spadku, lecz dyspozycji na wypadek śmierci.
Zgodnie z art. 11 ust. 1-5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 91):
W umowie o prowadzenie IKE lub IKZE oszczędzający może wskazać jedną lub więcej osób, którym zostaną wypłacone środki zgromadzone na IKE lub IKZE w przypadku jego śmierci. Wskazanie, o którym mowa w zdaniu pierwszym, zawiera imię (imiona) i nazwisko oraz numer PESEL, o ile został nadany, oraz informację o udziale w środkach, które przypadają tej osobie po śmierci oszczędzającego.
Dyspozycja, o której mowa w ust. 1, może być w każdym czasie zmieniona.
Jeżeli oszczędzający wskazał kilka osób uprawnionych do otrzymania środków po jego śmierci, a nie oznaczył ich udziału w tych środkach lub suma oznaczonych udziałów nie jest równa 1, uważa się, że udziały tych osób są równe.
Wskazanie osoby uprawnionej do otrzymania środków po śmierci oszczędzającego staje się bezskuteczne, jeżeli osoba ta zmarła przed śmiercią oszczędzającego. W takim przypadku udział, który był przeznaczony dla zmarłego, przypada w częściach równych pozostałym osobom wskazanym, chyba że oszczędzający zadysponuje tym udziałem w inny sposób.
W przypadku braku osób wskazanych przez oszczędzającego środki zgromadzone na IKE lub IKZE wchodzą do spadku, z wyjątkiem gdy umowa o prowadzenie IKE lub IKZE została zawarta z zakładem ubezpieczeń. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 831 i 832 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Tym samym Państwa stanowisko w zakresie opodatkowania obligacji skarbowych zgromadzonych na koncie IKE zmarłej uznałem za prawidłowe, choć z innych względów niż Państwo wskazali.
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania
Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów