0111-KDIB2-3.4015.237.2026.2.BD

Interpretacja indywidualna

- stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

12 czerwca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 9 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie zachowania prawa do ulgi mieszkaniowej w związku z zawarciem umowy dożywocia. Uzupełnił Pan wniosek - w odpowiedzi na wezwanie - w piśmie z 7 lipca 2026 r. (wpływ 9 lipca 2026 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Na podstawie postanowienia Sądu nabył Pan spadek po zmarłej (…) 2019 r. żonie. Postanowienie to jest prawomocne od (…) 2023 r. Przedmiotem spadku po żonie jest między innymi 1/2 udziału do lokalu mieszkalnego. W mieszkaniu tym Pan mieszka i jest Pan zameldowany na pobyt stały od (…) 1997 r. W (…) 2026 r. złożył Pan druk SD-3 z tytułu spadku po żonie. Zobowiązał się Pan, że w nabytym w spadku mieszkaniu będzie Pan mieszkał, będąc zameldowanym na pobyt stały, przez 5 lat. W Urzędzie Skarbowym otrzymał Pan informację, że w związku z tym do mieszkania przysługuje Panu ulga z art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Jest Pan osobą starszą i schorowaną, opiekuje się Pan również samodzielnie Pańską ubezwłasnowolnioną i niepełnosprawną córką i Panem samym. Pomaga Panu zaprzyjaźniona obca osoba. Dlatego też zdecydował się Pan przekazać mieszkanie nabyte w spadku w zamian za opiekę, umową dożywocia dla tej osoby.

Pytanie

Czy jeżeli w mieszkaniu nabytym w spadku będzie Pan nadal mieszkał i będzie Pan zameldowany na pobyt stały nie będąc jego właścicielem, ponieważ przekaże je Pan za dożywocie, to utraci Pan prawo do ulgi mieszkaniowej przewidzianej w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn?

Pana stanowisko w sprawie

Udział w prawie własności lokalu nabył Pan w drodze dziedziczenia. Naczelnik Urzędu Skarbowego w (…) zastosował wobec Pana ulgę z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Ze względu na trudną sytuację zdrowotną, zamierza Pan zbyć cały lokal w zamian za umowę dożywocia.

Pana zdaniem, ponieważ mieszka Pan w tym lokalu i jest Pan w nim zameldowany i nadal będzie Pan w nim mieszkał i będzie Pan zameldowany, to nie utraci Pan ulgi z art. 16.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478 ze zm.):

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji pojęcia „spadek”, dlatego należy w tym zakresie odwołać się do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

W myśl art. 922 § 1 tej ustawy:

Zgodnie z art. 924 ww. ustawy:

Natomiast, stosownie do przepisu art. 925 Kodeksu cywilnego:

Stosownie do art. 1025 § 1 i 2 ww. ustawy:

Z powołanych powyżej przepisów wynika, że datą nabycia majątku w drodze dziedziczenia jest data otwarcia spadku, czyli data śmierci spadkodawcy. Prawomocne postanowienie sądu lub akt poświadczenia dziedziczenia mają charakter deklaratoryjny i stwierdzają jedynie nabycie przez spadkobiercę spadku, które nastąpiło z chwilą śmierci spadkodawcy.

Zatem datą nabycia majątku w drodze dziedziczenia jest data otwarcia spadku, czyli data śmierci spadkodawcy.

W myśl art. 16 ust. 1 ww. ustawy:

Stosownie do art. 16 ust. 2 ww. ustawy:

Celem norm zawartych w treści ww. art. 16 jest nieobciążanie osób najbliższych darczyńcy oraz bliskich i najbliższych spadkodawcy znacznymi, pod względem finansowym, skutkami podatkowymi z tytułu przyrostu majątkowego w postaci nieruchomości bądź lokalu, gdy nie dysponują budynkiem lub lokalem mieszkalnym i zamierzają zamieszkiwać w nabytym lokalu lub budynku przez 5 lat.

W myśl art. 16 ust. 7 omawianej ustawy:

Z powyższych przepisów wynika, że zachowanie prawa do ulgi mieszkaniowej wymaga spełnienia warunków ściśle określonych w przepisach, w tym zamieszkiwanie w substancji mieszkaniowej objętej ulgą w czasie przepisami zakreślonym i nie zbywania jej przez określony czas, z uwzględnieniem sytuacji określonych w art. 16 ust. 7 cyt. ustawy.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że na podstawie postanowienia Sądu nabył Pan spadek po zmarłej (…) 2019 r. żonie. Postanowienie to uprawomocniło się (…) 2023 r. Przedmiotem spadku po żonie jest między innymi 1/2 udziału do lokalu mieszkalnego. W mieszkaniu tym mieszka Pani i jest Pan zameldowany na pobyt stały od (…) 1997 r. W (…) 2026 r. złożył Pan druk SD-3. Z tytułu spadku po żonie zobowiązał się Pan, że w nabytym w spadku mieszkaniu będzie Pan mieszkał będąc zameldowanym na pobyt stały przez 5 lat. W Urzędzie Skarbowym otrzymał Pan informację, że w związku z tym do nabycia mieszkania przysługuje Panu ulga z art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Jest Pan osobą starszą i schorowaną, opiekuje się Pan sobą jak również samodzielnie Pańską ubezwłasnowolnioną i niepełnosprawną córką. Pomaga Panu zaprzyjaźniona obca osoba. Dlatego też zdecydował się Pan przekazać mieszkanie nabyte w spadku w zamian za opiekę, umową dożywocia dla tej osoby.

Należy jeszcze raz podkreślić, że celem ulgi mieszkaniowej określonej w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn jest zwolnienie bliskich spadkodawcy od obciążeń podatkowych z tytułu nabycia substancji mieszkaniowej, gdy nie dysponują innym mieszkaniem czy domem. Z treści uregulowań zawartych w przepisach określających zasady korzystania z tej ulgi wynika, że warunkiem utrzymania ww. ulgi jest zamieszkanie w nabytym lokalu i utrzymanie prawa własności do niego przez okres 5 lat.

Ustawodawca określił w art. 16 ust. 7 ww. ustawy wyjątkowe sytuacje, które, mimo zbycia substancji mieszkaniowej objętej ulgą, nie powodują utraty prawa do tej ulgi.

Zatem nie stanowi podstawy do wygaśnięcia decyzji lub ustalenia zobowiązania podatkowego zbycie substancji mieszkaniowej, jeżeli było ono uzasadnione koniecznością zmiany warunków lub miejsca zamieszkania, a przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży na nabycie innego budynku lub lokalu mieszkalnego nastąpiło w całości w okresie dwóch lat od dnia zbycia i łączny okres zamieszkiwania w zbytym i nabytym albo wybudowanym budynku lub lokalu, potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały, wynosi 5 lat.

Z przedstawionego przez Pana zdarzenia wynika, że zamierza Pani zbyć własność mieszkania, objętego ulgą, w zamian za opiekę, poprzez umowę o dożywocie. Przy czym, wskazuje Pani, że będzie Pan nadal w tym mieszkaniu mieszkał będąc zameldowanym na pobyt stały, co Pana zdaniem nie spowoduje utraty ulgi z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Z tym twierdzeniem nie można się zgodzić.

Zgodnie z art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego:

Zgodnie z art. 908 § 1 ww. Kodeksu:

Z powyższych przepisów jasno wynika, że zawarcie umowy dożywocia będzie skutkować przeniesieniem prawa własności do lokalu. Tym samym, dokona Pan zbycia opisanego we wniosku lokalu mieszkalnego, co oznacza, że zbędzie Pan nabyty w drodze spadku udział do tego lokalu po zmarłej żonie. To oznacza, że nie zostaną zachowane warunki do utrzymania ulgi mieszkaniowej, określonej w art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Zatem, przeniesienie prawa własności do lokalu, dokonane na podstawie planowanej umowy dożywocia wbrew Pana twierdzeniu, spowoduje utratę prawa do ulgi mieszkaniowej.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

  - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

  - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

  - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

  - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.