0111-KDIB2-3.4015.234.2026.1.MD

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

12 czerwca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie możliwości zachowania prawa do ulgi mieszkaniowej. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawczyni nabyła w drodze spadku, na podstawie dziedziczenia testamentowego, w (...) r. nieruchomość – lokal mieszkalny, położony w (...) po zmarłej (...) r. Pani (...). (...) r. spadek został przyjęty przez Wnioskodawczynię na podstawie zaprotokołowanego przez notariusza aktu poświadczenia dziedziczenia. Wnioskodawczyni w stosunku do Pani (...) zaliczona była do II grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Wnioskodawczyni zamierza skorzystać z ulgi mieszkaniowej, o której mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Prawo do skorzystania z tej ulgi zostało potwierdzone pozytywną interpretacją indywidualną wydaną przez Organ (...).

Wnioskodawczyni swoje centrum interesów życiowych, osobistych i gospodarczych posiada od wielu lat w (...), tzn., m.in. miejsce wykonywania aktywności zawodowej Wnioskodawczyni, miejsce zamieszkania dziecka oraz jej męża, możliwość sprawowania opieki nad dzieckiem, które uczęszcza do placówki opiekuńczo-wychowawczej, miejsce wykonywania pracy męża Wnioskodawczyni, miejsce sprawowania opieki nad rodzicami Wnioskodawczyni oraz teściową Wnioskodawczyni, którzy również zamieszkują w (...) i są w wieku senioralnym.

Wnioskodawczyni zaznacza, że nie była w stanie przewidzieć, kiedy stan zdrowia rodziców oraz teściów ulegnie pogorszeniu na tyle, aby uzasadnione było częste przebywanie z nimi w celu sprawowania opieki. Stan zdrowia i kondycja psychofizyczna człowieka są procesami, które ulegają pogorszeniu w różnym wieku, często seniorzy w tym samym wieku mogą cieszyć się dobrą kondycją, a inni mogą cierpieć z powodu postępującego procesu starzenia się.

Wnioskodawczyni, w związku z powyższym sprzedała (...) r. odziedziczony lokal mieszkalny nr (...) położony w (...) na rzecz swojego ojca oraz na rzecz innego członka rodziny. Środki uzyskane ze sprzedaży odziedziczonego lokalu mieszkalnego Wnioskodawczyni przeznaczyła na nabycie, które miało miejsce (...) r., spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w (...).

W ocenie Wnioskodawczyni, przedstawiona sytuacja rodzinna w pełni uzasadnia konieczność zmiany warunków lub miejsca zamieszkania Wnioskodawczyni.

Wnioskodawczyni zamierza spełnić w nowo nabytym lokalu wszystkie warunki, o których mowa w art. 16 ust. 2 i art. 16 ust. 7 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Wnioskodawczyni ma wątpliwości, czy po sprzedaży odziedziczonego lokalu mieszkalnego i po nabyciu innego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w (...), nadal będzie jej przysługiwała ulga mieszkaniowa, o której mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz czy nie utraci prawa do niej.

Pytanie

W świetle przedstawionego stanu faktycznego, czy zbycie przez Wnioskodawczynię odziedziczonego lokalu mieszkalnego, a następnie nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w (...) uprawnia Wnioskodawczynię do zachowania prawa do ulgi mieszkaniowej, o której mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn?

Pani stanowisko w sprawie

Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że zbycie przez Wnioskodawczynię odziedziczonego lokalu mieszkalnego, a następnie nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w (...) uprawnia Wnioskodawczynię do zachowania prawa do ulgi mieszkaniowej, o której mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Przywołując treść art. 16 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 tej ustawy wskazała Pani, iż powyższe oznacza, że zbycie (sprzedaż, zamiana, darowizna) nabytej w spadku nieruchomości przed upływem 5 lat od zdarzeń wymienionych w pkt 5 lit. a) i b) spowoduje utratę ulgi, z zastrzeżeniem poniższego.

W art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn, ustawodawca wskazał kiedy (w jakich warunkach) zbycie substancji mieszkaniowej (budynku lub lokalu mieszkalnego) objętego ulgą nie powoduje utraty tej ulgi.

Cytując ten przepis, podkreśliła Pani, że po analizie wyżej wskazanych przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn należy stwierdzić, że zasadniczym celem ustawodawcy jest zwolnienie bliskich spadkodawcy od obciążeń podatkowych z tytułu nabycia nieruchomości mieszkaniowej, gdy nie dysponują innym mieszkaniem czy domem i będą mieszkać, będąc zameldowanymi na pobyt stały w uzyskanej nieruchomości przez 5 lat oraz utrzymają tytuł prawny do nabytego, np. tytułem dziedziczenia mieszkania – a więc nie dokonają jego zbycia – przez okres 5 lat. Do skorzystania z omawianej ulgi niezbędnym jest łączne spełnienie wszystkich warunków zawartych w art. 16 ust. 2 ww. ustawy. Niespełnienie chociażby jednego z nich skutkować będzie bowiem utratą prawa do skorzystania z ulgi.

W ocenie Wnioskodawczyni, zastosowanie powinien mieć art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, bowiem:

1.    Zbycie odziedziczonego lokalu mieszkalnego było podyktowane uzasadnioną koniecznością zmiany warunków lub miejsca zamieszkania, co Wnioskodawczyni wykazała wskazując na fakt posiadania w (...) swojego centrum interesów życiowych, osobistych i gospodarczych.

2.    Środki ze sprzedaży odziedziczonego lokalu mieszkalnego przeznaczyła na nabycie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego w (...).

3.    W nabytym lokalu Wnioskodawczyni będzie zamieszkiwać będąc zameldowaną na pobyt stały przez okres przekraczający 5 lat.

4.    Zostaną spełnione warunki, o których mowa w art. 16 ust. 2 i art. 16 ust. 7 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Wobec powyższego, Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że nadal jej przysługuje ulga mieszkaniowa.

Na potwierdzenie stanowiska przywołała Pani interpretację indywidualną.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1043 ze zm.):

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji pojęcia „spadek”, dlatego należy w tym zakresie odwołać się do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.).

Zgodnie z art. 922 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:

Stosownie do art. 924 ww. ustawy:

Natomiast stosownie do art. 925 tej ustawy:

Zgodnie z art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Stosownie do art. 6 ust. 4 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy:

Stosownie do art. 16 ust. 2 ww. ustawy:

W myśl art. 16 ust. 7 cyt. ustawy:

Art. 16 ust. 8 tej ustawy stanowi, że:

Analizując wyżej wskazane przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn należy stwierdzić, że zasadniczym celem ustawodawcy jest zwolnienie bliskich spadkodawcy od obciążeń podatkowych z tytułu nabycia nieruchomości mieszkaniowej, gdy nie dysponują innym mieszkaniem czy domem i będą mieszkać, będąc zameldowanymi na pobyt stały w uzyskanej nieruchomości przez 5 lat oraz utrzymają tytuł prawny do nabytego, np. tytułem dziedziczenia mieszkania – a więc nie dokonają jego zbycia – przez okres 5 lat. Do skorzystania z omawianej ulgi niezbędnym jest łączne spełnienie wszystkich warunków zawartych w art. 16 ust. 2 ww. ustawy. Niespełnienie chociażby jednego z nich skutkować będzie bowiem utratą prawa do skorzystania z ulgi.

Z opisu stanu faktycznego wynika, że nabyła Pani w drodze spadku, na podstawie dziedziczenia testamentowego, w (...) r. nieruchomość – lokal mieszkalny po zmarłej (...) r., względem której jest Pani zaliczona do II grupy podatkowej. Zamierza Pani skorzystać z ulgi mieszkaniowej, o której mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Swoje centrum interesów życiowych, osobistych i gospodarczych posiada Pani od wielu lat w (...), tzn., m.in. miejsce wykonywania Pani aktywności zawodowej, miejsce zamieszkania Pani dziecka oraz męża, możliwość sprawowania opieki nad dzieckiem, które uczęszcza do placówki opiekuńczo-wychowawczej, miejsce wykonywania pracy Pani męża, miejsce sprawowania opieki nad Pani rodzicami oraz teściową, którzy również zamieszkują w (...) i są w wieku senioralnym. Zaznacza Pani, że nie była w stanie przewidzieć, kiedy stan zdrowia rodziców oraz teściów ulegnie pogorszeniu na tyle, aby uzasadnione było częste przebywanie z nimi w celu sprawowania opieki. Sprzedała Pani (...) r. odziedziczony lokal mieszkalny położony w (...) na rzecz swojego ojca oraz na rzecz innego członka rodziny. Środki uzyskane ze sprzedaży odziedziczonego lokalu mieszkalnego przeznaczyła Pani na nabycie, które miało miejsce (...) r., spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w (...). W Pani ocenie, przedstawiona sytuacja rodzinna w pełni uzasadnia konieczność zmiany warunków lub miejsca zamieszkania. Zamierza Pani spełnić w nowo nabytym lokalu wszystkie warunki, o których mowa w art. 16 ust. 2 i art. 16 ust. 7 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Pani zdaniem, będzie miała Pani prawo do zachowania ulgi mieszkaniowej.

Z tym stanowiskiem nie mogę się zgodzić.

Podkreślić należy, że zachowanie prawa do ulgi mieszkaniowej wymaga spełnienia ściśle warunków w przepisach określonych, w tym zamieszkiwanie w substancji mieszkaniowej objętej ulgą w czasie przepisami zakreślonym i niezbywania jej przez określony czas, z uwzględnieniem sytuacji określonych w art. 16 ust. 7 i 8 cyt. ustawy. W przypadku zbycia nabytej w spadku (tytułem dziedziczenia) nieruchomości mieszkaniowej, zbycie to może nastąpić wyłącznie w sytuacji wystąpienia konieczności zmiany warunków lub miejsca zamieszkania.

Przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn nie definiują pojęcia „konieczność zmiany warunków mieszkaniowych”.

Na podstawie internetowego Słownika języka polskiego pod redakcją W. Doroszewskiego słowo „konieczność” znaczy to, co jest konieczne, nieuchronne, nie dające się uniknąć, jest to bezwzględna potrzeba, nieodzowność, przymus.

Natomiast w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych konieczność zmiany warunków mieszkaniowych w rozumieniu art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn winna mieć charakter imperatywny, wskazujący na sytuację wyjątkową, gdy chodzi o kwalifikowaną potrzebę takiej zmiany (wyrok WSA z 7 marca 2002 r., sygn. akt I SA/Wr 291/01).

Zgodnie zatem z wyrażanym w orzecznictwie sądowym stanowiskiem, konieczność zmiany warunków mieszkaniowych występuje wówczas, gdy zachodzi nagła nieoczekiwana sytuacja życiowa, w której znalazł się podatnik.

Zatem, dla spełnienia omawianej przesłanki ustawowej należy przyjąć, że może to być jedynie wyjątkowa sytuacja życiowa podatnika, która powinna mieć charakter obiektywny i imperatywny. Taka sytuacja występuje wówczas, gdy korzystający z ulgi spadkobierca z uwagi na zaistniałą sytuację życiową nie może dłużej zamieszkiwać w nabytej nieruchomości (mieszkaniu). Oznacza to, że nie wystarcza dla spełnienia tej przesłanki zwykła potrzeba zmiany warunków mieszkaniowych.

Mając na uwadze powyższe podkreślić należy, że omawiane zwolnienie (art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn) funkcjonuje w polskim systemie podatkowym – podobnie jak wszystkie ulgi i zwolnienia – na zasadzie wyjątku od zasady powszechności opodatkowania (określonej w art. 84 Konstytucji RP). Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą.

W świetle przytoczonego wyżej art. 16 ust. 7 ustawy, podstawą uzasadniającą zbycie lokalu może być jedynie wyjątkowa sytuacja życiowa podatnika, która powoduje konieczność zmiany warunków lub miejsca zamieszkania.

Konieczność w rozumieniu art. 16 tejże ustawy winna mieć charakter imperatywny, wskazujący na sytuację wyjątkową, gdy chodzi o kwalifikowaną potrzebę takiej zmiany.

Ustawodawca stwierdził, że jedynie konieczność zmiany warunków mieszkaniowych pozwala na zachowanie prawa do przewidzianej w art. 16 ust. 1 ulgi. Nie wystarcza zatem dla spełnienia tej przesłanki zwykła potrzeba zmiany warunków mieszkaniowych. Stosując wykładnię językową, pojęcie „konieczność” oznacza nieodzowność, przymus lub, że coś jest nieuchronne, nie dające się uniknąć. Zatem konieczność zmiany warunków mieszkaniowych występuje wówczas, gdy zachodzi nagła, nieoczekiwana sytuacja życiowa, w której znalazł się podatnik.

Z koniecznością mamy do czynienia przykładowo, jeżeli warunki mieszkaniowe wymagają poprawy. Za konieczność można uznać stan zdrowia podatnika, jeśli w sposób oczywisty utrudnia lub uniemożliwia realizację potrzeb mieszkaniowych w lokalu nabytym w drodze darowizny, a także trudna sytuacja życiowa, rodzinna, która wymaga poprawy, zmiany.

Z wniosku wynika, że centrum Pani interesów życiowych, osobistych i gospodarczych znajduje się w (...) – tam Pani pracuje (wykonuje aktywność zawodową), jest to również miejsce zamieszkania Pani rodziny. Nie wskazuje Pani, aby cokolwiek w tym względzie zmieniło się w okolicy czasowej nabycia nieruchomości w spadku lub po jej nabyciu. Wspomniane przez Panią starzenie się rodziców czy teściów również stanowi stan naturalny następujący z czasem, nie wspomina Pani o zdarzeniach nagłych, które mogłyby spowodować jakąś konieczność zmiany. W takich okolicznościach trudno przyznać, żeby miała miejsce „konieczność zmiany warunków mieszkaniowych czy miejsca zamieszkania”. W opisywanym przypadku można raczej uznać, że nie ma Pani konieczności zmiany warunków mieszkaniowych, tj. że nie ma potrzeby, aby uwzględniając Pani stałą sytuację życiową zmieniała Pani miejsce zamieszkania względem dotychczasowego. Skoro bowiem centrum Pani interesów życiowych, osobistych i gospodarczych już od wielu lat znajdowało się w (...), to trudno uznać, iż nagle wystąpiła konieczność zmiany miejsca zamieszkania z (...) na (...).

Taka sytuacja nie spełnia dyspozycji art. 16 ust. 7 ustawy, a więc uzasadnienia zbycia lokalu nabytego w spadku koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych.

Biorąc pod uwagę argumentację przedstawioną we wniosku należy stwierdzić, iż w Pani sytuacji nie zachodzi uzasadniona konieczność zmiany warunków mieszkaniowych, wymagana przepisem art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn dla zachowania ulgi mieszkaniowej, pomimo zbycia nabytego w drodze spadku lokalu mieszkalnego przed upływem 5 lat.

Reasumując, w związku ze zbyciem lokalu mieszkalnego nabytego w spadku utraciła Pani prawo do ulgi z tytułu zamieszkiwania, ponieważ nie został spełniony pierwszy z warunków do zachowania ulgi, tj. konieczność zmiany warunków mieszkaniowych. Spełnienie drugiego warunku, tj. nabycie nowego lokalu mieszkalnego w ciągu 2 lat od dnia zbycia dziedziczonego lokalu nie miało wpływu na zachowanie ww. ulgi, gdyż powyższe przesłanki muszą wystąpić łącznie.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

W odniesieniu do powołanej przez Panią w opisie stanu faktycznego interpretacji, (...). Również interpretacja przywołana przez Panią we własnym stanowisku została wydana w indywidualnej sprawie i nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia w tej sprawie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.