0111-KDIB2-3.4015.204.2026.1.BZ
Nabycie spadek po ojcu, który zmarł w 1994 roku. Akt poświadczenia dziedziczenia został sporządzony przed notariuszem w 2022 r.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
21 maja 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 18 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia spadku po ojcu. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Dla oceny skutków podatkowych istotne w sprawie jest odtworzenie chronologii zdarzeń spadkowych i sądowych. Kolejność dat śmierci poszczególnych spadkobierców, moment poświadczenia dziedziczenia po ojcu, a także moment potwierdzenia praw spadkowych ojca A.A.
Dziadek B.B. umiera (…)1987 r., w chwili jego śmierci żyją jego dzieci – C.C. i A.A. Babcia umarła wcześniej, (…) 1986 r. (…) zamieszkiwał nieruchomość we (…) przy ulicy (…). Nieruchomość ta stanowi składnik majątku istotny z perspektywy sprawy. (…) 1987 r. Sąd Rejonowy (…) wydał postanowienie o stwierdzeniu spadku po B.B., na mocy którego stwierdzono, że na mocy ustawy całość spadku nabywa córka C.C. Jak się okazało w 2022 r., postępowanie to zostało przeprowadzone wadliwie, z pominięciem drugiego dziecka A.A. – Pani ojca, który był alkoholikiem i żył w chwili śmierci B.B. nie brał udziału w postępowaniu i nie posiadał wiedzy o jego prowadzeniu ani o treści wydanego postanowienia.
(…) 1994 r. zmarł Pani ojciec – A.A. i pozostawił Panią – córkę ur. (...) 1975 r. Po śmierci nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe. Pani rodzice byli po rozwodzie i nie utrzymywała Pani wtedy kontaktu z C.C., siostrą ojca. Pozostawała Pani w przekonaniu, że kwestie nieruchomości zostały uregulowane na rzecz C.C.
(…) 2022 r. zmarła C.C. a jej następcami zostali dwaj synowie A. i B. W październiku 2022 r. podczas porządkowania dokumentów odnaleziono postanowienie Sądu sygn. Akt (…) i wtedy to pierwszy raz przekazano Pani jego treść. Dopiero wtedy powzięła Pani informację, że Pani ojciec, mimo tego, że wtedy żył, nie został uwzględniony w postępowaniu o nabycie spadku po B.B.
Aby podjąć sądowne działania zmierzające do zmiany wadliwego postanowienia Sądu musiała Pani przed notariuszem (…) 2022 r. sporządzić akt poświadczenia dziedziczenia Rep. A nr (…), w którym nabyła Pani w całości z dobrodziejstwem inwentarza spadek po ojcu na mocy ustawy. (…) 2026 r. (winno być 2022 r.), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła Pani wniosek o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku z (…)1987 r. Kolejno (…) 2023 r. Sąd Rejonowy (…) wydał postanowienie, sygn. Akt (…), zmieniające wadliwe postanowienie z 1987 r. Sąd ustalił, że spadek po B.B. nabyli na podstawie ustawy jego córka C.C. w udziale 1/2 oraz (…) w udziale 1/2. (…) 2024 r. została wniesiona apelacja przez syna C.C. – A (…) i tu (…) 2024 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego. Następnie niezwłocznie uczestnicy złożyli skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. (…) 2026 r. Sąd Najwyższy sygn. Akt (…) odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zawiadomienie o tym rozstrzygnięciu zostało odebrane przez Pani pełnomocnika (…) 2026 r. W wyniku powyższego postępowania sądowego ostatecznie potwierdzono, że (…), jako syn B.B., był spadkobiercą po swoim ojcu w udziale wynoszącym 1/2. W drodze dziedziczenia kaskadowego stała się Pani następczynią prawną A.A. i ostatecznie przypadł Pani udział wynoszący 1/2 prawa własności nieruchomości przy (…). Nie odziedziczyła Pani po ojcu innych składników majątkowych, żadnych środków pieniężnych ani rzeczy ruchomych. Wartość rynkową określiła Pani w operacie szacunkowym wykonanym przez rzeczoznawcę majątkowego według stanu na (…) 2024 r. na kwotę (…) zł. Przy założeniu, że wartość udziału odpowiada połowie całej wartości, to kwota (…) zł.
Pytania
1. Czy ma Pani podstawy do skorzystania ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ust 1 w zw. z art.4a ust 2. Sprawa ma szczególny charakter, ponieważ przez wiele lat w obrocie prawnym funkcjonowało wadliwe postanowienie. Dopiero zakończone postanowienia o zmianie wadliwego postępowania, w tym finalna odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy definitywnie potwierdziło prawa A.A. do udziału w spadku po B.B.
2. Z uwagi na zawiłość terminową wydarzeń prawnych czy może Pani przyjąć, że 6 miesięczny termin na zgłoszenie SD-Z2 powinien być liczony od dnia, w którym definitywnie uzyskała Pani potwierdzenie nabycia udziału w nieruchomości; tj. najbezpieczniej od dnia doręczenia pełnomocnikowi zawiadomienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, czyli (…) 2026 r.; czy przy takim podejściu zgłoszenie SD-Z2 powinna Pani złożyć najpóźniej do (…) 2026 r.
3. Czy jeżeli interpretacja Urzędu Skarbowego będzie inna co do daty złożenia SD-Z2 i uzależniona od daty zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia, tj. (…) 2022 r. i od tej daty liczony termin to czy sprawa złożenia nie jest przeterminowana (3 lata od końca roku 2022)?
Pani stanowisko w sprawie
Uważa Pani, że ma podstawy do skorzystania ze zwolnienia z podatków od spadków i darowizn i że termin na złożenie SD-Z2 powinien być liczony od daty dostarczeni informacji Pani pełnomocnikowi o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy czyli od (…) 2026 r. Tym samym ostateczny termin na złożenie wniosku to (…) 2026 r.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Opisane we wniosku przez Panią nabycie tytułem dziedziczenia (spadku), nastąpiło w dacie śmierci Pani ojca w 1994 r., więc w sprawie będą miały zastosowanie przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 222, poz. 1629, ze zm.):
Do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy wymienionej w art. 1 (tj. ustawy o podatku od spadków i darowizn), w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.
Wymienione w ww. przepisie ust. 2 i 3 nie mają w niniejszej sprawie zastosowania. W szczególności przepis art. 3 ust. 2, który stanowi, że:
Przepis art. 4 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 1 (tj. ustawy o podatku od spadków i darowizn) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą ma zastosowanie również do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło po dniu 12 maja 2006 r.
Omówiony przepis przejściowy rozszerza – z mocą wsteczną – zakres podmiotowy nabywców uprawnionych do korzystania ze zwolnień i ulg podatkowych. Takie rozwiązanie pozwala na skorzystanie ze zwolnień i ulg podatkowych (wyłącznie w zakresie, w jakim obowiązywały do 31 grudnia 2006 r.) tym obywatelom państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego, którzy nabyli majątek w okresie od 13 maja 2005 r. do 31 grudnia 2006 r., a nie objęły ich przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie zaniechania poboru podatku od spadków i darowizn od niektórych podatników (Dz. U. Nr 73, poz. 506), które wygasło z dniem 31 grudnia 2006 r.
W ww. ustawie zmieniającej wprowadzono zwolnienie określone w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zgodnie z tym przepisem:
Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:
1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2) udokumentują – w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 - ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.
Jak wynika z treści art. 5 tejże ustawy,
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2007 r.
Poniżej przywołuje zatem przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r., z wyjątkiem, o którym mowa w jej art. 15 ust. 3 (przywołanym w dalszej części interpretacji).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 142, poz. 1514 ze zm.):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej "podatkiem", podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem: dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego.
Spadek (dziedziczenie) jest instytucją uregulowaną przepisami zawartymi w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 1095).
W myśl art. 922 § 1 tej ustawy:
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
Zgodnie z art. 924 ww. ustawy:
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
Jak wynika z treści art. 925 Kodeksu cywilnego:
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
W myśl art. 931 § 1 oraz § 2 Kodeksu cywilnego:
W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.
Zgodnie z art. 1025 § 1 ww. ustawy:
Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.
Wobec powyższego, nabycie spadku ma miejsce z chwilą śmierci spadkodawcy. Prawomocne postanowienie sądu o nabyciu spadku ma natomiast charakter deklaratoryjny i stwierdza jedynie nabycie spadku przez spadkobiercę. Tak samo jest w przypadku sporządzenia aktu poświadczenia dziedzczenia.
Należy zaznaczyć, że termin nabycia spadku nie jest tożsamy z datą powstania obowiązku podatkowego. Wynika to z poniższych uregulowań.
W myśl art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych (…).
Stosownie zaś do treści art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje – przy nabyciu w drodze dziedziczenia – z chwilą przyjęcia spadku.
Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 4 tej ustawy:
Jeżeli nabycie nie zgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. Gdy nabycie w drodze darowizny nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przed organem podatkowym na okoliczność dokonania tej darowizny.
W myśl art. 15 ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Przy ustalaniu wysokości podatku przyjmuje się kwoty wartości rzeczy i praw majątkowych określone w art. 4 ust. 1 pkt 5 i w art. 9 ust. 1 oraz skale podatkowe określone w ust. 1 obowiązujące w dniu powstania obowiązku podatkowego.
Jak wynika z powyższego, obowiązek podatkowy w analizowanej sprawie powstał z dniem zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego przez notariusza.
Z opisu sprawy wynika, że nabyła Pani spadek po ojcu, który zmarł w 1994 roku. W drodze dziedziczenia przypadł Pani udział wynoszący 1/2 prawa własności nieruchomości. Akt poświadczenia dziedziczenia został sporządzony przed notariuszem (…) 2022 r.
Jak wynika z powyższego, w analizowanej sprawie nabycie tytułem spadku miało miejsce w 1994 r., natomiast obowiązek podatkowy powstał z dniem zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia tj. (…) 2022 r.
Uważa Pani, że w związku z nabycie spadku po ojcu zmarłym w 1994 r. może Pani skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Z taki stanowiskiem nie można się zgodzić.
Moment nabycia spadku, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami prawa, jest wyznaczony przez datę śmierci spadkodawcy. To oznacza, że nabycie spadku jest datowane na 1994 rok (wtedy bowiem miała miejsce śmierć Pani ojca). Zatem w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r.
Tym samym, nie może Pani skorzystać ze zwolnienia podatkowego określonego w art. 4a znowelizowanej ustawy o podatku od spadków i darowizn, przewidzianego m.in. dla zstępnych spadkodawcy, gdyż przedmiotowe zwolnienie nie było uregulowane w ustawie w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r., a właśnie te przepisy mają zastosowanie w analizowanej sprawie.
Zatem w Pani przypadku nie można ustalić żadnego terminu do złożenia zgłoszenia SD-Z2 i przesądzić czy sprawa zgłoszenia jest przeterminowana, ponieważ takiego zgłoszenia – ze względu na brak prawa do zwolnienia określonego w art. 4a cyt. ustawy – nie może Pani złożyć.
W związku z powyższym, w analizowanej sprawie, nabycie przez Panią tytułem spadku podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn na zasadach przewidzianych dla I grupy podatkowej.
Zatem, Pani stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
W interpretacji tej – zgodnie ze sformułowanymi pytaniami i zajętym stanowiskiem – dokonałem oceny tylko w zakresie prawa i terminu do złożenia druku SD-Z2.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Aby interpretacja mogła pełnić funkcję ochronną: sytuacja musi być zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i musi się Pani zastosować do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo wnieść skargę na tę interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a i art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów