0111-KDIB2-3.4015.165.2026.1.AD

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

27 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia spadku po matce. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Jest Pan synem spadkodawczyni oraz jednym ze współspadkobierców. Spadkodawczyni, (…) (dalej: „Spadkodawczyni”), urodzona (…)1920 r., była obywatelką Republiki Federalnej Niemiec. Jej ostatnim miejscem zamieszkania oraz miejscem zwykłego pobytu było miasto (…) (Republika Federalna Niemiec). Spadkodawczyni zmarła (…) 2025 r. w (…). Na dzień złożenia wniosku nie zostało wydane europejskie poświadczenie spadkowe.

Spadkodawczyni pozostawiła własnoręczny testament prywatny z (…) 2006 r., w którym rozporządziła swoim majątkiem poprzez określenie udziałów ułamkowych oraz przydzielenie poszczególnych składników majątkowych. W skład spadku wchodzą składniki majątkowe położone za granicą, w Niemczech. Jednocześnie nie można wykluczyć, iż w skład spadku wchodzą również prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Na mocy orzeczenia z (…) 2025 r., sąd niemiecki w (…) wydał orzeczenie o nabyciu spadku przez spadkobierców Spadkodawczyni na mocy ww. testamentu. Wśród współspadkobierców znajduje się Pan. W chwili otwarcia spadku (tj. (…) 2025 r.) posiadał Pan miejsce stałego zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Nabył Pan udział w spadku jako spadkobierca podstawiony po swoim zmarłym wcześniej ojcu, (…). Z dokumentacji, którą Pan posiada wynika, że przysługuje Panu: udział w wysokości 10% w środkach pieniężnych oraz udział w wysokości 25% w nieruchomości położonej przy (…), Republika Federalna Niemiec.

Na dzień złożenia wniosku nie posiada Pan wiedzy dotyczącej: pełnego składu masy spadkowej, wartości poszczególnych składników majątkowych, wartości przypadającego Panu udziału ani tego, czy spadek pozostaje pod zarządem wykonawcy testamentu.

Informacje te nie zostały Panu przekazane przez wykonawcę testamentu.

Funkcję wykonawcy testamentu pełni (…), obywatel niemiecki zamieszkały w Niemczech (dalej: „Wykonawca”), działający za pośrednictwem swojego pełnomocnika – (…) (dalej: „Kancelaria Niemiecka”).

(…) 2025 r. pełnomocnik Wykonawcy skierował pismo do Pierwszego Urzędu Skarbowego w (…), informując, iż deklaracje podatku od spadków, wraz z załącznikami, zostały złożone do właściwego niemieckiego organu podatkowego – (…) – odrębnie dla każdego ze spadkobierców.

Jednocześnie Kancelaria Niemiecka poinformowała Pana o nabyciu spadku oraz o toczącym się postępowaniu spadkowym, jednakże nie przekazała pełnej dokumentacji przetłumaczonej na język polski.

Z przekazanej dokumentacji, w tym w szczególności z „Załącznika dotyczącego majątku dla celów podatkowych” oraz „Załącznika – Podział majątku pomiędzy spadkobierców”, nie jest możliwe ustalenie dokładnej wartości składników majątkowych nabytych przez Pana.

Brak możliwości ustalenia wartości nabytych składników majątkowych uniemożliwia Panu prawidłowe określenie podstawy opodatkowania oraz wykonanie obowiązków podatkowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, takich jak złożenie deklaracji podatkowej zgodnie z art. 17a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Wystąpił Pan do sądu niemieckiego, niemieckiego organu podatkowego oraz Kancelarii Niemieckiej z wnioskiem o udzielenie informacji dotyczących składników majątkowych wchodzących w skład spadku, w szczególności nieruchomości (w tym ich dokładnej identyfikacji wraz ze wskazaniem udziałów przysługujących poszczególnym spadkobiercom), środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, innych praw majątkowych lub aktywów objętych postępowaniem spadkowym.

Zwrócił się Pan również o informację czy akta sprawy zawierają zestawienie składników majątkowych sporządzone przez wykonawcę testamentu oraz czy istnieje możliwość zapoznania się z nim lub uzyskania jego kopii. Wskazał Pan, iż powyższe informacje są niezbędne do realizacji obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego Rzeczypospolitej Polskiej oraz w celu uniknięcia sankcji podatkowych wynikających z niemożności prawidłowego zadeklarowania składników majątku nabytego za granicą w drodze dziedziczenia.

Na ten moment jednak nie otrzymał żadnej odpowiedzi w tym zakresie.

Według Pana najlepszej wiedzy polski urząd skarbowy właściwy dla sprawy nie wszczął jeszcze żadnego postępowania w następstwie pisma pełnomocnika Wykonawcy z (…) 2025 r.

Pytania

1.  Czy względem Pana obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn powstał na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 1c ustawy o podatku od spadków i darowizn z dniem uprawomocnienia się orzeczenia wydanego przez sąd niemiecki?

2.  Czy z uwagi na brak otrzymania przez Pana informacji dotyczących składników majątkowych wchodzących w skład spadku termin do złożenia przez Pana zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych na podstawie art. 17a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn będzie podlegał przywróceniu?

Pana stanowisko w sprawie

Ad 1.

W Pana ocenie, obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 1c ustawy o podatku od spadków i darowizn powstał z dniem uprawomocnienia się orzeczenia z (…) 2025 r. wydanego przez sąd niemiecki ((…)).

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, przy nabyciu w drodze dziedziczenia obowiązek podatkowy powstaje z chwilą i) uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, ii) zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia lub iii) wydania europejskiego poświadczenia spadkowego.

Jak wynika natomiast z art. 6 ust. 1c ww. ustawy, jeżeli stwierdzenie nabycia spadku jest dokonywane przez inny niż sąd organ państwa obcego, za zarejestrowanie aktu poświadczenia dziedziczenia w rozumieniu ustawy uważa się również wydanie dokumentu stwierdzającego nabycie spadku przez ten organ.

Art. 6 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn określa moment powstania obowiązku podatkowego zależnie od tytułu nabycia. W przypadku dziedziczenia ustawodawca posługuje się katalogiem alternatywnych zdarzeń, które mogą wywołać powstanie obowiązku podatkowego.

Z przepisu wynika wprost, że: europejskie poświadczenie spadkowe jest jedynie jednym z możliwych zdarzeń kreujących obowiązek podatkowy oraz obok niego równorzędne znaczenie ma orzeczenie sądu stwierdzające nabycie spadku, a także zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia.

Sam brak europejskiego poświadczenia spadkowego nie eliminuje zatem możliwości powstania obowiązku podatkowego – wystarczające jest bowiem ziszczenie się któregokolwiek z wymienionych zdarzeń.

Art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn nie różnicuje „orzeczenia sądu” według państwa, w którym zostało ono wydane. W konsekwencji, w świetle samego brzmienia tego przepisu, w myśl reguły interpretacyjnej lege non distunguente „orzeczeniem sądu stwierdzającym nabycie spadku” może być zarówno postanowienie sądu polskiego, jak i orzeczenie sądu państwa obcego, o ile jest skuteczne w porządku prawnym i stwierdza nabycie spadku.

Kwestia uznania orzeczeń sądów zagranicznych jest uregulowana na gruncie Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z art. 1146 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, wskazane są przesłanki odmowy uznania orzeczenia sądu państwa obcego, zaś § 3 stanowi, że pewnych przeszkód nie stosuje się m.in. w sprawach spadkowych, gdy orzeczenie sądu państwa obcego stwierdza nabycie mienia spadkowego przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Polsce.

Zgodnie z nim „Przepisów § 1 pkt 5 i 6 nie stosuje się, gdy orzeczenie sądu państwa obcego stwierdza, zgodnie z przepisami tego państwa o jurysdykcji krajowej, nabycie przez osobę mieszkającą albo mającą siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej mienia spadkowego znajdującego się w chwili śmierci spadkodawcy na obszarze państwa obcego.”.

Rozwiązanie to wzmacnia tezę, że polski porządek prawny co do zasady akceptuje orzeczenia zagraniczne stwierdzające nabycie spadku, w szczególności, gdy chodzi o spadek położony za granicą i spadkobiercę mającego miejsce zamieszkania w Polsce. W praktyce oznacza to, że orzeczenie sądu niemieckiego stwierdzające nabycie spadku – jeżeli jest prawomocne i spełnia wymogi uznania – jest traktowane jak orzeczenie sądu w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Dodatkowo, art. 6 ust. 1c ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowi, że jeżeli stwierdzenie nabycia spadku jest dokonywane przez inny niż sąd organ państwa obcego, za zarejestrowanie aktu poświadczenia dziedziczenia uważa się również wydanie dokumentu przez ten organ.

Skoro ustawodawca dopuszcza, aby akt organu państwa obcego odpowiadał w skutkach „zarejestrowaniu aktu poświadczenia dziedziczenia”, to tym bardziej orzeczenie sądu obcego odpowiada konstrukcji „orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku”.

A zatem, w opisanym stanie faktycznym mamy prawomocne orzeczenie sądu niemieckiego stwierdzające nabycie spadku, co – przy braku przeszkód z art. 1146 Kodeksu postępowania cywilnego – wypełnia dyspozycję art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Ad 2.

W Pana ocenie, termin do złożenia przez Pana zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych na podstawie art. 17a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn będzie podlegał przywróceniu.

Obowiązek złożenia zeznania o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych w podatku od spadków i darowizn wynika z art. 17a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie podkreśla, że żaden przepis nie znosi tego obowiązku, a regulacje art. 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn dotyczą jedynie momentu powstania obowiązku podatkowego, a nie obowiązku złożenia zeznania.

Instytucja przywrócenia terminu w postępowaniu podatkowym uregulowana jest w art. 162 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Podanie o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, a jednocześnie z wnioskiem należy dopełnić czynności, dla której termin był określony.

Z art. 162 Ordynacji podatkowej wynika, że do przywrócenia terminu konieczne jest łączne spełnienie czterech przesłanek uchybienie terminowi, złożenie wniosku o przywrócenie w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobnienie braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminowi, dokonanie czynności (tu: złożenie zeznania SD‑3) wraz z wnioskiem.

Brak winy rozumiany jest restrykcyjnie zgodnie z orzecznictwem oraz poglądami nauki prawa – chodzi o sytuacje, w których dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, przy zachowaniu staranności wymaganej od podatnika dbającego o swoje interesy.

Należy podkreślić, że w przedstawionym stanie faktycznym wielokrotnie występował Pan do sądu niemieckiego, organu podatkowego i wykonawcy testamentu wnosząc o przekazanie informacji o składzie i wartości spadku, nie otrzymał dotychczas żadnej odpowiedzi, obiektywnie nie dysponuje danymi pozwalającymi na prawidłowe określenie podstawy opodatkowania.

Istnieje zatem realna przeszkoda w dochowaniu terminu do złożenia zeznania w rozumieniu art. 17a ustawy o podatku od spadków i darowizn, a po jej ustaniu będzie Pan uprawniony do złożenia wniosku o przywrócenie terminu na podstawie art. 162 Ordynacji podatkowej, pod warunkiem dochowania 7‑dniowego terminu i jednoczesnego złożenia zeznania SD‑3.

Dodatkowo, ustawa o podatku od spadków i darowizn, po nowelizacji dokonanej poprzez ustawę o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn, zawiera szczególny przepis o przywróceniu terminu – art. 4c ustawy. Zgodnie z nim terminy określone w art. 4a ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 4b ust. 1 pkt 1 przywraca się na wniosek podatnika, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Do przywrócenia terminu stosuje się odpowiednio przepisy art. 162 § 2 i 3 oraz art. 163 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej.

Art. 4c ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowi, że terminy określone w art. 4a ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 4b ust. 1 pkt 1 „przywraca się na wniosek podatnika, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy”. Jednocześnie przepis wprost odsyła do art. 162 § 2 i 3 oraz art. 163 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej. Wprost przejęto więc konstrukcję z art. 162 Ordynacji podatkowej.

Art. 162 § 4 Ordynacji podatkowej precyzuje, że regulacja ta dotyczy terminów procesowych. Skoro więc ustawa o podatku od spadków i darowizn w art. 4c inkorporuje wprost mechanizm z art. 162-163 Ordynacji podatkowej, to ustawodawca przesądza, że w ramach tego podatku dopuszcza posługiwanie się instytucją przywrócenia terminu na wzór Ordynacji podatkowej, z tym samym zestawem przesłanek.

Skoro ustawodawca świadomie przyjął ten model w ustawie o podatku od spadków i darowizn, trudno przyjąć, że w odniesieniu do innych, bardzo podobnych terminów (jak termin do złożenia zeznania SD‑3 z art. 17a ustawy o podatku od spadków i darowizn) miałby całkowicie wyłączyć możliwość zastosowania tego samego mechanizmu – zwłaszcza, że takie wyłączenie nie wynika z żadnego przepisu.

Terminy objęte art. 4c ustawy o podatku od spadków i darowizn dotyczą zgłoszenia nabycia (np. formularz SD‑Z2) dla skorzystania ze zwolnień z art. 4a–4b ustawy. Są to obowiązki o charakterze informacyjno‑deklaracyjnym, ściśle splecione z powstaniem lub zakresem zobowiązania podatkowego. Termin z art. 17a ww. ustawy (złożenie zeznania SD‑3) pełni funkcję tożsamą funkcjonalnie, albowiem: jest to także termin do dokonania czynności procesowej (złożenie zeznania podatkowego), której niewykonanie w terminie wpływa na sposób ustalenia i wymiar podatku, i pozostaje elementem tej samej procedury wymiaru podatku od spadków i darowizn.

W systematyce ordynacji podatkowej widać dodatkowo rozróżnienie pomiędzy: art. 162–163 Ordynacji podatkowej, które dotyczą wyłącznie przywrócenia terminów procesowych oraz art. 48 Ordynacji podatkowej, który to przepis dotyczy odroczenia terminów materialnoprawnych przewidzianych w przepisach prawa podatkowego (np. terminy do złożenia deklaracji, informacji, wyboru formy opodatkowania).

W doktrynie podkreśla się, że terminy procesowe są co do zasady przywracalne (art. 162 Ordynacji podatkowej), natomiast terminy materialne tylko wyjątkowo, gdy ustawa wyraźnie tak stanowi (Popławski Mariusz, [w:] Ordynacja podatkowa. Tom I. Zobowiązania podatkowe. Art. 1-119zzk. Komentarz aktualizowany, red. Etel Leonard, LEX/el. 2025, Art. 12).

Art. 4c ustawy o podatku od spadków i darowizn – jako przepis szczególny – odsyła wyłącznie do art. 162–163 Ordynacji podatkowej, a nie do art. 48 Ordynacji podatkowej, z czego należy wywieść wniosek, że ustawodawca traktuje terminy zgłoszeniowe w ustawie o podatku od spadków i darowizn jako typowe terminy procesowe, dla których właściwym instrumentem jest przywrócenie terminu, a nie jego odroczenie.

Skoro termin na złożenie SD‑3 z art. 17a ustawy o podatku od spadków i darowizn ma ten sam procesowy charakter (bo dotyczy czynności procesowej w postępowaniu podatkowym), to logika systemowa nakazuje objęcie go tym samym reżimem przywracalności określonym w art. 4c ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Nie sposób przyjąć, że ustawodawca chciał chronić podatnika tylko w przypadku uchybienia terminowi zgłoszeniowemu dla skorzystania ze zwolnienia (art. 4a–4b), a całkowicie pozbawić tej ochrony podatnika, który z przyczyn od siebie niezależnych nie mógł w terminie złożyć podstawowego zeznania podatkowego SD‑3, determinującego w ogóle wymiar podatku. Przywrócenie terminu służy właśnie realizacji zasady ochrony praw podatnika, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Odmowa zastosowania art. 162 Ordynacji podatkowej wyłącznie dlatego, że termin dotyczy SD‑3, mimo oczywistego podobieństwa funkcji do terminów z art. 4a–4b ustawy o podatku od spadków i darowizn, naruszałaby tę zasadę i prowadziła do nierównego traktowania podatników, którzy znajdują się w porównywalnej sytuacji (uchybienie terminowi z przyczyn niezawinionych).

Z tego punktu widzenia więc, wykładnia funkcjonalna i prokonstytucyjna przemawia za objęciem terminu z art. 17a ustawy o podatku od spadków i darowizn regulacją określoną w art. 162–163 Ordynacji podatkowej, tak jak czyni to art. 4c ustawy o podatku od spadków i darowizn wobec terminów z art. 4a–4b.

Mając na uwadze powyższe, stoi Pan na stanowisku, że: termin do złożenia zeznania SD-3, o którym mowa w art. 17a ustawy o podatku od spadków i darowizn, jest przywracalny, zwłaszcza w kontekście obecnego stanu prawnego; do tego terminu znajdują zastosowanie przepisy art. 162-163 Ordynacji podatkowej; w przypadku uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi oraz spełnienia pozostałych przesłanek ustawowych, termin ten podlega przywróceniu; wykładnia ta znajduje potwierdzenie w systematyce przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn, w szczególności w art. 4c tej ustawy, który odsyła do mechanizmu przywracania terminów znanego z Ordynacji podatkowej.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm.):

Spadek (dziedziczenie) jest instytucją uregulowaną przepisami zawartymi w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).

W myśl art. 922 § 1 tej ustawy:

Zgodnie z art. 924 ww. ustawy:

Jak wynika z treści art. 925 Kodeksu cywilnego:

Z powołanych wyżej przepisów wynika, iż spadkobiercy w zasadzie wchodzą w sytuację prawną, w jakiej pozostawał spadkodawca. Oznacza to, że w skład spadku wchodzi ogół praw i obowiązków należących do zmarłego w chwili jego śmierci, które ze swej istoty mogą przejść na jego następców prawnych. Innymi słowy spadkobierca nabywa spadek w stanie istniejącym w chwili jego otwarcia (a zatem w chwili śmierci spadkodawcy). Masę spadkową stanowi zatem majątek, który spadkodawca posiadał w chwili śmierci.

W myśl art. 2 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy (który ma zastosowanie do opisanego we wniosku nabycia):

Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 4 tej ustawy:

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy:

Jak wynika z treści art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Stosownie do treści art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 14 ust. 1, 2 i 3 pkt 1 ww. ustawy:

W myśl art. 17a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Z przedstawionego opisu zdarzenia wynika, że spadkodawczyni (Pana matka) zmarła (…) 2025 r. w Niemczach. W chwili otwarcia spadku posiadał Pan miejsce stałego zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Spadkodawczyni pozostawiła testament. W skład spadku wchodzą składniki majątkowe położone w Niemczech oraz możliwe, że prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na mocy orzeczenia z (…) 2025 r., sąd niemiecki wydał orzeczenie o nabyciu spadku przez spadkobierców na podstawie ww. testamentu. Z dokumentacji, którą Pan posiada wynika, że przysługuje Panu: udział w wysokości 10% w środkach pieniężnych oraz udział w wysokości 25% w nieruchomości. Na dzień złożenia wniosku nie posiada Pan wiedzy dotyczącej: pełnego składu masy spadkowej, wartości poszczególnych składników majątkowych, wartości przypadającego Panu udziału ani tego, czy spadek pozostaje pod zarządem wykonawcy testamentu. Informacje te nie zostały Panu przekazane przez wykonawcę testamentu, działającego za pośrednictwem swojego pełnomocnika. We (…) 2025 r. pełnomocnik Wykonawcy skierował pismo do Urzędu Skarbowego, informując, iż deklaracje podatku od spadków, wraz z załącznikami, zostały złożone do właściwego niemieckiego organu podatkowego. Jednocześnie Kancelaria Niemiecka poinformowała Pana o nabyciu spadku oraz o toczącym się postępowaniu spadkowym, jednakże nie przekazała pełnej dokumentacji przetłumaczonej na język polski. Wystąpił Pan do sądu niemieckiego, niemieckiego organu podatkowego oraz Kancelarii Niemieckiej z wnioskiem o udzielenie informacji dotyczących składników majątkowych wchodzących w skład spadku, w szczególności nieruchomości (w tym ich dokładnej identyfikacji wraz ze wskazaniem udziałów przysługujących poszczególnym spadkobiercom), środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, innych praw majątkowych lub aktywów objętych postępowaniem spadkowym.

Ma Pan przede wszystkim wątpliwość czy obowiązek podatkowy powstał na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 1c ustawy o podatku od spadków i darowizn z dniem uprawomocnienia się orzeczenia wydanego przez niemiecki sąd.

Należy wskazać, że z przywołanych wyżej przepisów – mających zastosowanie do Pana sytuacji – wynika, że obowiązek podatkowy ciąży na spadkobiercy i w przypadku dziedziczenia, co do zasady, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, powstaje z chwilą przyjęcia spadku. Obowiązek ten jest ściśle powiązany z art. 17a ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym podatnicy podatku są obowiązani złożyć, w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych (SD-3).

W sytuacji, gdy nabycie – mimo powstania obowiązku podatkowego – nie zostało zgłoszone do opodatkowania, to w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn została wprowadzona szczególna regulacja w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn. W myśl tego przepisu, jeśli nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, a następnie zostało stwierdzone pismem prawodawca wprost wskazuje, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma, jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia.

Moment uprawomocnienia się orzeczenia jest zatem kwalifikowany jako ponowny moment powstania obowiązku podatkowego, gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania. Przepis ten określa odnowiony, czy też ponowny moment powstania obowiązku podatkowego. Nie jest to odrębna regulacja prawna powstania obowiązku podatkowego.

Tym samym, należy wskazać, że wraz ze śmiercią matki – zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn – powstał po Pana stronie obowiązek podatkowy. Zatem był Pan zobowiązany złożyć w terminie miesiąca zeznanie podatkowe SD-3 (stosownie do treści art. 17a ust. 1 ustawy). W związku z brakiem dokonania takiego zgłoszenia – w momencie, gdy sąd niemiecki wydał prawomocne orzeczenie o nabyciu spadku przez Pana – obowiązek podatkowy po Pana stronie uległ odnowieniu zgodnie z art. 6 ust. 4 ww. ustawy.

Nie można zatem zgodzić się z Pana stanowiskiem, że obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn na podstawie znowelizowanego art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 1c ustawy o podatku od spadków i darowizn powstał z dniem uprawomocnienia się orzeczenia z 14 lipca 2025 r. wydanego przez sąd niemiecki.

Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, który wszedł w życie 7 stycznia 2026 r.:

Zgodnie z art. 6 ust. 1c ustawy o podatku od spadków i darowizn, który wszedł w życie 7 stycznia 2026 r.:

Przepis ten dotyczy zatem stwierdzenia nabycia spadku przez zagraniczny organ państwa inny niż sąd.

Ww. przepisy zostały wprowadzony ustawą z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2025 r. poz. 1854). Ustawa ta weszła w życie 7 stycznia 2026 r. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ww. ustawy:

Z opisu sprawy wynika, że w sprawie zostało wydane przez sąd niemiecki orzeczenie o nabyciu przez Pana spadku. Orzeczenie to zostało wydane w (…) 2025 r. We (…) 2025 r. pełnomocnik Wykonawcy testamentu skierował pismo do Pierwszego Urzędu Skarbowego w (…), że deklaracje w sprawie podatku od spadków zostały już złożone do właściwego organu podatkowego w Niemczech. Zatem z wniosku wynika, że postanowienie sądu uprawomocniło się już w 2025 r.

Tym samym, nie istnieją przesłanki, aby w Pana sytuacji powołać się na przepisy art. 6 ust. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 1c ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym od 7 stycznia 2026 r., gdyż nie mają zastosowania w Pana sytuacji. Przepisy te mają bowiem zastosowanie do dokumentów wydanych począwszy od 7 stycznia 2026 r. oraz takich orzeczeń sądów, które uprawomocniły się od tej daty, a ponadto treść art. 6 ust. 1c ww. ustawy dotyczy innych organów stwierdzających nabycie spadku niż sąd zagraniczny.

Ma Pan także wątpliwości czy z uwagi na brak otrzymania przez Pana informacji dotyczących składników majątkowych wchodzących w skład spadku termin do złożenia przez niego zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych na podstawie art. 17a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn będzie podlegał przywróceniu.

Termin na dokonanie zgłoszenia SD-3 jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu w oparciu o przepisy ustawy Ordynacja podatkowa.

Przepis art. 4c ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowi:

Powołany wyżej przepis (na który powołuje się Pan w swoim stanowisku) ma zastosowanie do sytuacji jeśli nabycie majątku nastąpiło od 7 stycznia 2026 r. albo jeśli 6-miesięczny termin na zgłoszenie (SD-Z2) nabytego majątku nie upłynął do tego dnia.

Zatem przepis ten nie ma zastosowania do Pana sytuacji, bowiem dotyczy on przywrócenia terminów na złożenie zgłoszenia SD-Z2 a nie zeznania podatkowego SD-3, co ma miejsce w Pańskiej sprawie.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja jest zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.