0111-KDIB2-3.4015.144.2026.3.MD

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

18 kwietnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych otrzymania środków pieniężnych w zamian za rezygnację z apelacji w sprawie sądowej o zasiedzenie. Uzupełniła go Pani w pismach z 18 maja i 2 czerwca 2026 r. – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Zwraca się Pani z prośbą o wydanie opinii w związku z nabyciem spadku po zmarłym ojcu w (...) r.

W (...) roku została założona sprawa w sądzie o zasiedzenie w złej wierze, przysługującego Pani udziału w prawie własności nieruchomości położonej w (...). Wyrokiem sądu I instancji z (...) r. zapadł niekorzystny dla Pani wyrok.

W związku z tym, że nie zgodziła się Pani z wyrokiem, złożyła Pani apelację w (...) r. W trakcie trwania apelacji strona przeciwna złożyła propozycję, aby dojść wspólnie do porozumienia, czego skutkiem miało być przekazanie Pani określonej kwoty (zapłata za część nieruchomości – spadku po zmarłym nagle w (...) r., w wieku (...) lat, ojcu), w zamian za cofnięcie przez Panią apelacji.

Został spisany akt notarialny określający warunki i sposób porozumienia. Następnie na posiedzeniu w sądzie, (...) r. cofnęła Pani apelację, w zamian za co otrzymała Pani pieniądze przelewem (...) r. z kancelarii notarialnej, które to środki były zapłatą za należny spadek.

Według Pani doszło do zniesienia odpłatnego udziału w nieruchomości w ramach dziedziczenia Pani majątku po zmarłym nagle w (...) r. ojcu.

W uzupełnieniach wniosku przedstawiła Pani, co następuje.

Zdarzeniem/czynnością/tytułem nabycia, które wzbudza Pani wątpliwości w zakresie podatku od spadków i darowizn, które chciałaby Pani wyjaśnić w interpretacji indywidualnej jest akt notarialny – wypłata depozytu notarialnego, nazwana zapłatą za cofnięcie przez Panią apelacji w związku z zasiedzeniem w złej wierze części nieruchomości, którą nabył po matce Pani ojciec, a następnie po jego śmierci spadkobiercy (córka, żona, syn). W tym przypadku została tylko Pani.

Postępowanie spadkowe po zmarłym ojcu zostało przeprowadzone (...) r. przez Sąd Rejonowy dla (...). W postanowieniu z tego dnia Sąd stwierdził, że spadek po (...), zmarłym (...) r. nabyli na podstawie ustawy w (...) żona, córka (...) (...) i syn (...) w (...). Przedmiotem spadku było mieszkanie własnościowe.

Sprawę o zasiedzenie w złej wierze założyła córka drugiego męża Pani babci, matki Pani ojca. Część nieruchomości należała się spadkobiercom, czyli Pani (bo tylko Pani złożyła apelację, w I instancji było (...) osób), a w postępowaniu o zasiedzenie mogłoby dojść do całkowitej utraty przez Panią należnego udziału w nieruchomości.

W akcie notarialnym z (...) r. „Protokół wydania pieniędzy z depozytu notarialnego” jest wskazanie – cyt: „Porozumienie”. W dalszej części aktu jest podana kwota do wypłaty – cyt.: „kwota (...) z przeznaczeniem na zapłatę na rzecz (...) z tytułu zawarcia ugody sądowej bądź cofnięcia apelacji przez (...) (…)”. Kolejny cytat: „(…) jedynym warunkiem wydania przedmiotowego depozytu (…) będzie przedłożenie czyniącemu notariuszowi odpisu postanowienia Sądu Okręgowego w (...) w przedmiocie umorzenia postępowania apelacyjnego (…) wobec cofnięcia apelacji lub zawarcia ugody (…)”.

Wcześniej, w zawartym Porozumieniu dotyczącym zasad i warunków zawarcia ugody opisane jest, że strony ustaliły między sobą warunki polubownego zakończenia postępowania. Strony wniosły do sądu wniosek o wyznaczenie terminu rozprawy celem umożliwienia zawarcia ugody sądowej obejmującej zrzeczenie się przez Panią uprawnienia do rozpoznawania Pani apelacji. Jest napisane, że jeżeli nie dojdzie do ugody w sądzie, po cofnięciu przez Panią apelacji zapłata na Pani rzecz nastąpi na warunkach aktu notarialnego i dojdzie do wypłaty depozytu po uprawomocnieniu cofnięcia przez Panią apelacji. Do ugody w sądzie nie doszło. Pani cofnęła apelację.

Na podstawie dokonanej przez Panią analizy faktów, sprawa dotyczyła zasiedzenia w złej wierze części udziału w nieruchomości, który prawnie należał się Pani w spadku po ojcu zmarłym w (...) r. Miała Pani wtedy (...) lat i osoby, które złożyły wniosek o zasiedzenie w złej wierze, wiedziały doskonale, że to był Pani spadek.

Pani rezygnacja z apelacji w sprawie o zasiedzenie dotyczyła więc konkretnej sprawy, spadku, którego nie otrzymała Pani przez (...) lat. Tylko w razie rezygnacji z apelacji mogła Pani otrzymać zapłatę za ten spadek. To była propozycja ze strony przeciwnej, na którą się Pani zgodziła. Być może strona przeciwna obawiała się, że wygra Pani apelację i otrzyma należną część udziału w nieruchomości, więc doszło do porozumienia.

Nie doszło do innego zdarzenia (zniesienia odpłatnego udziału w nieruchomości w ramach dziedziczenia Pani majątku po zmarłym nagle ojcu). Być może niefortunnie nazwała/opisała Pani sytuację. Rozumie to Pani w ten sposób, że ta sytuacja, to zasiedzenie, te pieniądze nie wzięły się znikąd tylko ze spadku. Tyle że dopiero po (...) latach. Dlatego zwróciła się Pani z prośbą o pomoc, czy Pani rozumowanie jest prawidłowe.

Pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku z 2 czerwca 2026 r.)

Czy wobec powyżej opisanych czynności ma Pani zapłacić podatek od spadków i darowizn?

Pani stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku z 2 czerwca 2026 r.)

W Pani ocenie, jeżeli dziedziczy Pani wprost po ojcu, matce nie powinna Pani płacić tego podatku.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe, jednakże z innych przyczyn, niż wskazane przez Panią.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm.):

Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

1) dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;

2) darowizny, polecenia darczyńcy;

3) zasiedzenia;

4) nieodpłatnego zniesienia współwłasności;

5) zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;

6) nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

Stosownie do art. 1 ust. 2 ww. ustawy:

Podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.

Jak wynika z przywołanych przepisów, katalog tytułów nabycia podlegającego opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn jest katalogiem zamkniętym. Wymienione w nim tytuły nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych stanowią jedyne przypadki podlegające opodatkowaniu tym podatkiem.

Z opisu zdarzenia wynika, że zdarzeniem, które wzbudza Pani wątpliwości w zakresie podatku od spadków i darowizn, jest wypłata depozytu notarialnego, nazwana zapłatą za cofnięcie przez Panią apelacji w związku z zasiedzeniem w złej wierze części nieruchomości.

W (...) roku została założona sprawa w sądzie o zasiedzenie w złej wierze, przysługującego Pani udziału w prawie własności nieruchomości. W (...) r. w I instancji zapadł niekorzystny dla Pani wyrok. W (...) r. złożyła Pani apelację. W trakcie trwania apelacji strona przeciwna złożyła propozycję, aby dojść wspólnie do porozumienia, czego skutkiem miało być przekazanie Pani określonej kwoty, w zamian za cofnięcie przez Panią apelacji. Został spisany akt notarialny określający warunki i sposób porozumienia. Następnie na posiedzeniu w sądzie, (...) r. cofnęła Pani apelację, w zamian za co otrzymała Pani pieniądze przelewem (...) r. z kancelarii notarialnej.

Zgodnie z art. 353¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

Wynikająca z ww. artykułu zasada swobody umów ma fundamentalne znaczenie dla kształtowania stosunków cywilnoprawnych, określa bowiem kompetencje podmiotów prawa cywilnego do kreowania swoich stosunków prawnych za pomocą umów.

Powyższy przepis pozwala na takie zawarcie porozumienia między stronami, które będzie realizowało potrzeby stron, również w drodze ustaleń niewymienionych jako konkretne tytuły regulowane przepisami Kodeksu cywilnego.

Mając na uwadze powołane powyżej przepisy należy stwierdzić, że skoro przedmiotem Pani zapytania są skutki podatkowe porozumienia – zawartego w drodze aktu notarialnego – na mocy którego otrzymała Pani środki pieniężne w związku z wycofaniem apelacji w sprawie o zasiedzenie, to zawarcie takiego porozumienia nie zostało wymienione w katalogu tytułów podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Podatkowi temu podlega nabycie w drodze dziedziczenia. Z opisu sprawy wynika, że odziedziczyła Pani udział lokalu mieszkalnym po ojcu zmarłym w (...) r., co zostało również potwierdzone w (...) r. postanowieniem sądu. Natomiast przedmiotem Pani wątpliwości są czynności związane z przedmiotem spadku, w tym związane z zasiedzeniem i zawartym porozumieniem ws. wycofania apelacji. Czynności te stanowią odrębne zdarzenia od nabycia spadku. Kwota otrzymana w ich wyniku nie stanowi więc nabycia tytułem spadku.

Zatem, jeżeli dany tytuł nabycia nie został wymieniony w ustawowym katalogu tytułów nabycia, które powodują konieczność zapłaty podatku od spadków i darowizn, to takie nabycie nie będzie podlegać opodatkowaniu tym podatkiem.

Tym samym, skoro porozumienie – zawarte w drodze aktu notarialnego – na mocy którego otrzymała Pani środki pieniężne w związku z wycofaniem apelacji w sprawie o zasiedzenie nie przybrało żadnej z form wymienionych w art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, nie jest tytułem nabycia podlegającym opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Wobec tego należy zgodzić się z Pani stanowiskiem, że nie powinna Pani płacić podatku od spadków i darowizn, jednak ze względów wskazanych powyżej, a nie wymienionych przez Panią jako uzasadnienie własnego stanowiska.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

-        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.