0111-KDIB2-3.4014.382.2026.2.ASZ

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

24 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie powstania obowiązku podatkowego. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – w piśmie z 23 sierpnia 2026 r. (wpływ do Organu – 28 sierpnia 2026 r.) i w piśmie z 10 września 2026 r.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca jest osobą fizyczną. Na podstawie umowy kupna-sprzedaży nabył rębak do drewna od osoby prywatnej. Wnioskodawca zapłacił sprzedawcy całą uzgodnioną cenę i działał w dobrej wierze, nie mając żadnych podstaw, aby przypuszczać, że maszyna pochodzi z przestępstwa. Po upływie około 25 dni od zawarcia umowy do miejsca zamieszkania Wnioskodawcy przybyli funkcjonariusze Policji. Poinformowali go, że zakupiony rębak pochodzi z kradzieży. Maszyna została zabezpieczona i odebrana przez Policję jako dowód w prowadzonym postępowaniu karnym. Wnioskodawca został przesłuchany w charakterze świadka. Do chwili odebrania maszyny nie miał żadnej wiedzy ani podstaw do przypuszczeń, że przedmiot sprzedaży pochodzi z przestępstwa. Obecnie nie jest w posiadaniu zakupionego rębaka ani środków pieniężnych, które zapłacił sprzedawcy. Po zakończeniu postępowania karnego Wnioskodawca zamierza dochodzić od sprzedawcy zwrotu zapłaconej ceny na drodze sądowej.

W związku z ujawnieniem, że sprzedawca nie był właścicielem maszyny ani nie był uprawniony do rozporządzania nią, Wnioskodawca powziął wątpliwość, czy zawarta umowa stanowi podstawę do opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wskazał, że nie uiścił podatku od czynności cywilnoprawnych od zawartej umowy.

Pytanie

Czy w sytuacji, gdy przedmiot umowy sprzedaży okazał się rzeczą pochodzącą z kradzieży, został odebrany przez Policję, a sprzedawca nie był jego właścicielem, zawarta umowa sprzedaży podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, czy też – jako niewywołująca skutków prawnych – nie rodzi obowiązku podatkowego?

Pana stanowisko w sprawie

Wskazał Pan, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych opodatkowaniu podlegają umowy sprzedaży rzeczy. W Pana ocenie, przepis ten odnosi się do umów, które wywołują skutki prawne przewidziane przepisami prawa cywilnego. Jeżeli w wyniku prowadzonego postępowania okaże się, że sprzedawca nie był właścicielem rębaka i nie był uprawniony do jego zbycia, a zawarta umowa nie wywołała skutku w postaci przeniesienia własności, to nie powinna ona stanowić podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 191):

Z uwagi na fakt, że ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych nie definiuje umowy sprzedaży, należy w tym zakresie odwołać się do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny  (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

Zgodnie z art. 535 § 1 ww. ustawy:

Zawarcie umowy sprzedaży wymaga zatem z jednej strony zobowiązania się sprzedawcy względem kupującego do przeniesienia własności rzeczy i wydania mu jej oraz z drugiej strony wzajemnego zobowiązania się kupującego względem sprzedawcy do odebrania rzeczy i zapłaty jej ceny.

Stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

W myśl art. 4 pkt 1 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 10 ust. 1 cyt. ustawy:

W związku z powyższymi regulacjami należy stwierdzić, że umowa sprzedaży podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tego podatku ciąży na kupującym. Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej, a więc z chwilą zawarcia umowy sprzedaży.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że na podstawie umowy kupna-sprzedaży nabył Pan rębak do drewna od osoby prywatnej. Zapłacił Pan sprzedawcy całą uzgodnioną cenę. Po upływie około 25 dni od zawarcia umowy do Pana miejsca zamieszkania przybyli funkcjonariusze Policji. Poinformowali Pana, że zakupiony rębak pochodzi z kradzieży. Maszyna została zabezpieczona i odebrana przez Policję jako dowód w prowadzonym postępowaniu karnym. Został Pan przesłuchany w charakterze świadka. Do chwili odebrania maszyny nie miał Pan żadnej wiedzy ani podstaw do przypuszczeń, że przedmiot sprzedaży pochodzi z przestępstwa. Obecnie nie jest Pan w posiadaniu zakupionego rębaka ani środków pieniężnych, które zapłacił sprzedawcy. Nie uiścił Pan podatku od czynności cywilnoprawnych od zawartej umowy.

Ma Pan wątpliwości, czy zawarta umowa stanowi podstawę do opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Jak wynika z art. 58 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego:

Powołany powyżej art. 58 Kodeksu cywilnego określa sankcję dokonania czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego. Jeśli przepis szczególny nie stanowi inaczej, sankcją tą jest nieważność czynności (lub jej części).

Jak wynika z powyższego, czynność prawna – w tym wypadku umowa sprzedaży zawarta z osobą, która nie była właścicielem rębaka i nie mogła nim rozporządzać – jest z mocy prawa (bezwzględnie) nieważna.

Nieważność bezwzględna oznacza, że czynność prawna (np. umowa) jest prawnie nieważna od samego początku, co oznacza, że nie wywołuje żadnych zamierzonych skutków prawnych. Stan nieważności jest definitywny i nie można go naprawić, a dotkniętą nią czynność prawną należy wykonać ponownie zgodnie z prawem, jeśli strony chcą osiągnąć zamierzone cele. Nieważność bezwzględna wynika zazwyczaj z przypadków sprzecznych z prawem lub zasadami współżycia społecznego, braku zdolności prawnej strony lub niedochowania wymaganej formy czynności prawnej.

Czynność prawna obarczona nieważnością bezwzględną jest nieważna od razu, bez potrzeby orzeczenia sądu czy oświadczenia strony. Umowa dotknięta nieważnością bezwzględną nie rodzi zamierzonych skutków prawnych od momentu jej zawarcia. Stan nieważności jest ostateczny i nie da się go naprawić.

A zatem, jeżeli umowa sprzedaży została zawarta z osobą, która – jak Pan wskazuje – nie była właścicielem rębaka i nie mogła nim rozporządzać i tym samym skutkuje to nieważnością bezwzględną umowy, to umowa taka nie rodzi skutków – jest uważana za całkowicie niebyłą.

Jeżeli istotnie umowa kupna-sprzedaży była nieważna, to nie doszło do nabycia własności. To oznacza, że nie powstał obowiązek podatkowy.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Wydając interpretację nie przesądzam o ważności opisanej we wniosku umowy, bo nie jestem do tego uprawniony. Przy ocenie skutków podatkowych opisanej sytuacji oparłem się na opisie przez Pana przedstawionym.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

-        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.